Nhng những năm gần đây, phần lớn giáo viên dạy bộ môn này đã đợc đào tạo chính qui, có chuyên môn đạt chuẩn trở lên, họ đợc phân công chuyên giảng dạy bộ môn này, nên họ rất quân tâm đến
Trang 1SKKN: Ứng dụng cụng nghệ thụng tin trong giảng dạy bộ mụn giỏo dục cụng dõn lớp 8
I lớ do chọn đề tài
1 xuất phỏt từ cơ sở lớ luận
Trong nhà trờng Trung học cơ sở (THCS), môn Giáo dục công dân (GDCD) có vị trí
rất quan trọng Nó là một bộ môn khoa học xã hội nhằm phục vụ cho công tác giáo dục
t tởng, chính trị đạo đức cho học sinh, góp phần vào việc đào tạo, bồi dỡng thế hệ tơng
lai, nguồn nhân lực cho đất nớc
Nó trang bị cho học sinh những chuẩn mực đạo đức, chuẩn mực pháp luật cơ bản,
thiết thực phù hợp với lứa tuổi trong quan hệ với bản thân,với mọi ngời, với công việc
và với môi trờng sống
Bớc đầu hình thành cho các em những khái niệm đạo đức, pháp luật theo quan điểm
mới và t tởng đạo đức Hồ Chí Minh
Giáo dục đạo đức, pháp luật góp phần bồi dỡng cho học sinh những t tởng, tình cảm,
đạo dức tốt đẹp, những thói quen và hành vi đạo đức pháp luật đúng đắn Nó trang bị
cho học sinh phơng pháp t duy linh hoạt, khoa học, luôn có suy nghĩ, hành động phù
hợp với điều kiện, hoàn cảnh cụ thể trong từng giai đoạn phát triển của xã hội
Cùng với những môn học khác, môn GDCD góp phần đào tạo những ngời công dân
mới vừa có tri thức khoa học vừa có năng lực hoạt động thực tiễn, có ý thức trách nhiệm
với bản thân, gia đình và đất nớc Từ đó các em thấy rõ trách nhiệm của mình: Luôn
luôn có ý thức sống và làm việc theo Hiến pháp , Pháp luật, biết tự rèn luyện bản thân để
trở thành ngời công dân hữu ích cho quê hơng, đất nớc
2 xuất phỏt từ yêu cầu của ngành giáo dục
Để làm đợc nhiệm vụ trên ngời giáo viên dạy môn GDCD giữ vai trò rất lớn Họ
giúp học sinh hiểu, biết và nắm vững những tri thức, khái niệm cơ bản về đạo đức, pháp
luật Song ngời giáo viên không chỉ truyền thụ đầy đủ những tri thức đạo đức, pháp lụât
để học sinh học thuộc Mà còn phải giúp các em biết vận dụng kiến thức vào giải quyết
các vấn đề, tình huống thực tế, biết liên hệ nội dung bài học với thực tiễn Và các em
biết biến các tri thức đó thành hành vi đạo đức, pháp luật đợc thực hiện trong cuộc sống
hàng ngày
Thật là sai lầm, nếu ngời giáo viên xem môn GDCD chỉ là những kiến thức sách vở
tách rời với những thái độ, hành vi, thói quen đạo đức, pháp luật đang diễn ra hàng
ngày, hàng giờ ngoài xã hội Vì vậy ngời giáo viên “ Không chỉ dạy chữ mà còn dạy
cách làm ngời” ( Những lời dạy của Bác Hồ ).Qua những giờ học đạo đức, pháp luật các
em biết sống, học tập, làm việc và c xử theo đúng chuẩn mực đạo dức, pháp luật của xã
hội Mà trớc hết đợc bắt đầu bằng việc thực hiện nghiêm túc nội qui, qui định của trờng,
lớp; các em biết c xử lễ độ với ông bà, cha mẹ, thầy cô giáo và ngời lớn tuổi; biết yêu
th-ơng, đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau trong học tập và lao động Các em biết đánh giá hành vi
của bản thân và mọi ngời xung quanh; biết lựa chọn và thực hiện cách ứng xử phù hợp
với các chuẩn mực đạo đức, pháp luật, văn hoá xã hội trong giao tiếp và hoạt động; biết
tự tổ chức việc học tập và rèn luyện của bản thân theo yêu cầu của các chuẩn mực đã
học Có thái độ đúng đắn, rõ ràng trớc các hiện tợng, sự kiện đạo đức, pháp luật, văn hoá
trong đời sống hàng ngày, có tình cảm trong sáng, lành mạnh đối với mọi ngời, đối với
gia đình, nhà trờng, quê hơng, đất nớc… Đồng thời các em biết tuyên truyền những Đồng thời các em biết tuyên truyền những
hiểu biết về pháp luật của mình cho ngời thân trong gia đình và mọi ngời xung quanh để
góp phần nâng cao trình độ dân trí về pháp luật, ngăn chặn ngời phạm tội, góp phần xây
dựng nếp sống văn minh, lịch sự, trật tự nơi công cộng và giữ gìn trật tự an toàn xã hội
3 xuất phỏt từ yờu cầu thực tiễn
Thực tế cho thấy những năm gần đây, đạo đức xã hội có phần đang bị xuống cấp, tội
phạm của những ngời cha thành niên có chiều hớng gia tăng.Tình trạng này đang là nỗi
nhức nhối của toàn xã hội Một trong những nguyên nhân dẫn đến các em có lối sống
buông thả, thiếu văn hoá, phạm tội là hiểu biết về các giá trị đạo đức, truyền thống tốt
đẹp của dân tộc và pháp luật của các em còn hạn chế.Vì vậy giáo dục đạo đức, pháp luật
trong nhà trờng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng để hạn chế hành vi thiếu văn hoá và
phạm tội của thanh thiếu niên Nhà trờng là chiếc nôi thứ hai ( Sau gia đình ) góp phần
quan trọng trong việc giáo dục và rèn luyện con ngời ý thức tuân theo những chuẩn
mực của đạo đức xã hội và tuân theo pháp luật
Thực tiễn trong nhà trờng THCS, những năm trớc đây môn học GDCD đợc xem là
môn học phụ, có vai trò thứ yếu và mờ nhạt trong nhà trờng Việc dạy và học thờng diễn
Trang 2SKKN: Ứng dụng cụng nghệ thụng tin trong giảng dạy bộ mụn giỏo dục cụng dõn lớp 8
ra một cách khô khan và nặng nề, ít gây hứng thú cho học sinh, do đó hiệu quả giáo dục
cha cao, cha đem lại cho các em những điều bổ ích rõ rệt Việc học tập ch a thật sự gắn
với cuộc sống h ng ng y của học sinh Song trong năm gần đây môn học này đẫ đàng ngày của học sinh Song trong năm gần đây môn học này đẫ đ àng ngày của học sinh Song trong năm gần đây môn học này đẫ đ ợc
quan tâm chú ý, đợc đặt ngang bằng nh những bộ môn khoa học khác Nên việc dạy và
học môn GDCD diễn ra dới nhiều hình thức khác nhau, bớc đầu đã thu hút đợc sự chú ý
của học sinh, các em bắt đầu say mê và yêu thích môn học này Vì vậy hiệu quả giáo
dục từng bớc đợc nâng cao hơn so với trớc
Mặt khác đội ngũ giảng dạy môn học này đã đợc cải tiến một cách rõ rệt Nếu nh
tr-ớc đây, phần lớn giáo viên dạy bộ môn này là giáo viên kiêm nhiệm ( nh: giáo viên dạy
Văn, Sử, Ngoại ngữ,Toán, Địa, … Đồng thời các em biết tuyên truyền nhữngdạy kiêm môn GDCD, thờng là giáo viên chủ nhiệm
dạy.) Năm học này họ đợc phân công dạy, sang năm họ không đợc dạy nữa Chính vì lẽ
đó mà họ không có điều kiện và ít quan tâm đến việc đầu t cho bài giảng, cha có kiến
thức sâu rộng và kinh nghiệm khai thác, sử dụng kênh hình trong các tiết dạy Do đó
hiệu quả giờ dạy cha cao, các em hiểu biết về các chuẩn mực đạo đức, pháp luật còn mơ
hồ Không gây đợc ấn tợng cho học sinh
Nhng những năm gần đây, phần lớn giáo viên dạy bộ môn này đã đợc đào tạo chính qui,
có chuyên môn đạt chuẩn trở lên, họ đợc phân công chuyên giảng dạy bộ môn này, nên
họ rất quân tâm đến việc đầu t cho từng tiết dạy, đặc biệt là họ rất quan tâm đến việc sử
dụng đồ dùng trực quan và áp dụng các phơng tiện hiện đại trong giảng dạy môn
GDCD
Thực tế giảng dạy cho thấy: Sử dụng kênh hình bằng việc áp dụng công nghệ thông
tin vào giờ dạy đạo đức, pháp luật đã góp phần nâng cao chất lợng hiệu quả dạy, học
trong nhà trờng THCS Nó làm cho giờ học thêm sống động, làm cho học sinh say mê,
thích thú khi tìm hiểu các chuẩn mực đạo đức, pháp luật Các em nắm bài vững, hiểu bài
sâu Những đồ dùng trực quan ấy sẽ tác động trực tiếp đến tâm t, tình cảm của các
em.Từ đó các em có niềm tin đúng đắn của các chuẩn mực đã học và hớng tới những giá
trị xã hội tốt đẹp; có trách nhiệm đối với hành động của bản thân; có nhu cầu tự điều
chỉnh, tự hoàn thiện để trở thành một chủ thể xã hội tích cực, năng động
II Mục đớch nghiờn cứu
ở trờng THCS Xuân hng, Huyện Thọ xuân trong công tác bồi dỡng và chỉ đạo chuyên
môn, khi bàn về việc chuẩn bị bài lên lớp, Ban giám hiệu nhà trờng cùng các đồng chí
trong nhóm dạy GDCD chúng tôi đều khẳng định: Muốn cho giờ dạy đạo đức, pháp“
luật không bị khô cứng và tẻ nhạt phải sử dụng đồ dùng trực quan, phải cặp nhật
thông tin cho bài dạy, đặc biệt là sử dụng công nghệ tin học tốt thì bài dạy mới đạt
hiệu quả cao”
Đồ dùng trực quan chính là một khâu quan trọng giúp học sinh tiếp thu tri thức và liên
hệ với thực tiễn Đúng nh Lê – Nin viết: “ Từ trực quan sinh động đến t duy trừu
t-ợng, từ t duy trừu tợng đến thực tiễn Đó là con đờng biện chứng của sự nhân thức
chân lý, của sự nhận thức hiện thực khách quan” ( Con đờng biện chứng triết học)
Bên cạnh đó, trờng tôi đã trang bị tơng đối đầy đủ các phơng tiện để sử dụng đồ
dùng trực quan đạt hiệu quả nh: Phòng học đa năng, Phòng máy chiếu Potrestor, máy vi
tính, màn hình, đầu Viđeo… Đồng thời các em biết tuyên truyền nhữngvà nối mạng Internet ( nên việc su tầm t liệu nh tranh ảnh
rất thuận tiện ) Ban giám hiệu nhà trờng thờng xuyên quan tâm, giúp đỡ và tạo điều
kiện dể chúng tôi giảng dạy đợc tốt
Chính vì những lí do trên mà tôi luôn trăn trở, suy nghĩ, tìm tòi và học tập để làm sao
nâng cao chất lợng sử dụng đồ dùng trực quan giáo án điện tử Pow Piont trong
giảng dạy bộ môn GDCD nhằm đem lại hiệu quả cao trong việc dạy và học bộ môn
này
B Phần thứ hai:
I/ Quá trình thực hiện:
1 Hiểu rõ các phơng tiện đồ dùng trực quan khi sử dụng
Lần đầu đợc nhà trờng phân công giảng dạy môn GDCD đợc nghe phổ biến về yêu
cầu và mục đích của môn học: Dạy GDCD phải biết triệt để sử dụng các ph“ ơng tiện
đồ dùng, trực quan Đây là một trong những yêu cầu về đổi mới dạy học”, thật tình tôi
rất băn khoăn, lo lắng, Là một giáo viên "già" mình không tìm hiểu ứng dụng ciing nghệ
thông tin vào bài giảng thì thật sự mà nói là mình đã tụt hậu so với lớp trẻ Trong tôi luôn
văng vẳng câu hỏi: “ Đồ dùng trực quan trong các tiết dạy GDCD là những cái gì? ,”
Trang 3SKKN: Ứng dụng cụng nghệ thụng tin trong giảng dạy bộ mụn giỏo dục cụng dõn lớp 8
Những đồ dùng đó lấy ở đâu ra? ," Sử dụng máy tính và giáo án Pow Piont nh ”," Sử dụng máy tính và giáo án Pow Piont nh thế
nào" Sử dụng bằng cách nào để đạt hiệu quả ?”," Sử dụng máy tính và giáo án Pow Piont nh… Những câu hỏi đó cứ vang lên,
thúc giục tôi phải suy nghĩ, nghiên cứu và tìm hiểu
Qua quá trình giảng dạy, học hỏi bạn bè, đồng nghiệp, đợc sự chỉ đạo của Ban giám
hiệu nhà trờng cùng với sự tìm tòi của bản thân, tôi đã hiểu rõ: Dạy GDCD cũng nh tất
cả các môn học khác là phải sử dụng đồ dùng trực quan để minh chứng cho nội dung bài
giảng Đồ dùng trực quan trong các tiết dạy đạo đức, pháp luật không phải là hiếm mà
rất đa dạng và phong phú- nhất là trong giai đoạn hiện nay khi khoa học công nghệ đang
phát triển nh vũ bão ( Đặc biệt là khoa học công nghệ thông tin: máy vi tính và mạng
Intenet dang đợc sử dụng ngày càng rộng rãi ) Vì vậy trong một tiết dạy giáo viên có
thể sử dụng nhiều hình thức trực quan khác nhau vào những mục đích khác nhau nhằm
làm cho bài giảng thêm hay và hấp dẫn, đạt hiệu quả cao Từ thực tiễn giảng dạy tôi
thấy có những hình thức trực quan nh sau:
Thứ nhất: Là tranh ảnh, sơ đồ, biểu đồ và bản đồ.
- Những đồ dùng trực qua này sẽ có tác dụng gây ấn tợng sâu sắc trong ký ức mỗi học
sinh Nếu ngời giáo viên sử dụng tốt các phơng tiện đó sẽ giúp cho học sinh phát triển
đ-ợc óc quan sát, trí tởng tợng, khả năng t duy liên hệ thực tế Nó còn giúp học sinh nhớ
kỹ, hiểu sâu những điều thu nhận đợc
Ví dụ: Khi giảng bài 7: “ Tích cực tham gia các hoạt động chính trị – xã hội” (GDCD 8)
để giúp học sinh hiểu: Hoạt động chính trị là gì? Bao gồm những lĩnh vực nào? Tôi
cho các em xem một số tranh ảnh về lao động sản xuất, công an săn bắt cớp, bộ đội
canh giữ biên giới, thanh niên lên đờng làm nghĩa vụ quân sự, thanh niên tình nguyện
giữ gìn trật tự ATGT, thu gom rác thải, thăm gia đình liệt sĩ, phụ nữ đi bộ vì ngời
nghèo… Đồng thời các em biết tuyên truyền nhữngKhi xem những bức ảnh này học sinh sẽ hình dung ra đợc các lĩnh vực của hoạt
động chính trị – xã hội:
+ Hoạt động xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
+ Hoạt động từ thiện, nhân đạo, bảo vệ môi trờng tự nhiên – xã hội
+ Hoạt động trong các tổ chức chính trị, đoàn
Săn bắt cớp của các chiến sỹ công an Thanh niên tình nguyện giữ gìn
TTATGT.
đợc nhân dân phối hợp ủng hộ
Và các em cũng hiểu đợc hoạt động chính trị – xã hội là những hoạt động có nội
dung liên quan đến việc xây dung bảo vệ Nhà nớc, chế độ chính trị, trật tự an ninh xã
hội; hoạt động trong các tổ chức chính trị, quần chúng (Nh: tổ chức Đảng, Đoàn , Hội,
Đội … Đồng thời các em biết tuyên truyền những) và hoạt động nhân đạo và bảo vệ môi trờng Cũng qua các bức ảnh đó các em
có thể thấy rõ đợc bản thân mình có thể tham gia vào những hoạt động nào để đem lại
lợi ích cho bản thân, gia đình, tập thể và xã hội
Trang 4
SKKN: Ứng dụng cụng nghệ thụng tin trong giảng dạy bộ mụn giỏo dục cụng dõn lớp 8
Vệ sinh môi trờng Phụ nữ thủ đô đi bộ vì ng ời
nghèo.
Hiến máu nhân đạo Giúp đỡ ngời khuyết tật
Hoặc khi dạy bài 15: “ Phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại”
( GDCD 8), khi giảng về nội dung kiến thức: Sự nguy hiểm của tai nạn do vũ khí,
cháy, nổ, độc hại gây ra, tôi cho học sinh xem một số ảnh về tai nạn vũ khí, cháy, nổ,
và độc hại
Nổ bình ga Ngộ độc
thực phẩm.
Khi xem các bức ảnh này học sinh khó xoá mờ đợc những hình ảnh về tai nạn
khủng khiếp, gây thiệt hại to lớn về ngời và của Từ đó các em hiểu rõ rằng: Các
tai nạn do vũ khí, cháy, nổ và độc hại gây ra là vô cùng nguy hiểm Vì vậy, cần
phải có qui định của nhà nớc để phòng ngừa Và các em biết thận trọng, tránh xa
các nơi nguy hiểm ( Nh: nơi để xăng, dầu, ga,bình hơi nén, nơi chứa chất độc …), ),
Trang 5SKKN: Ứng dụng cụng nghệ thụng tin trong giảng dạy bộ mụn giỏo dục cụng dõn lớp 8
Chiếc xe chở xăng bốc cháy Bom Mỹ sót
lại sau chiến tranh (Làm: 111 ngời chết, 200 ngời bị thơng)
các em không tò mò nghịch các loại súng đạn, chơi và đốt các loại pháo sản xuất trái
phép Các em biết nghiêm chỉnh chấp hành các qui định của pháp luật và nội qui của
nhà trờng nh: Không đợc mang vũ khí, vật rắn đến trờng, không đợc chơi và đốt các loại
pháo nổ… Đồng thời các em biết tuyên truyền những
Hay là, khi dạy tiết 2 – bài: “Thực hiện trật tự an toàn giao thông” ở lớp 8, khi cho
học sinh tìm hiểu nội dung: Qui định của pháp luật về trật tự an toàn giao thông đờng
sắt, tôi sử dụng bản đồ và sơ đồ đoạn đờng sắt cắt ngang với đờng bộ để giới thiệu
mạng lới giao thông đờng sắt ở Việt Nam và đặc điểm của đờng sắt nớc ta: Hầu hết các
đờng bộ đều giao cắt với đờng sắt trên cùng một mặt phẳng (đoạn đờng đó gọi là đờng
ngang) ở nớc ta có khoảng hơn 1000 đoạn đờng nh vậy, trên các đoạn đờng đó thờng
xảy ra tai nạn vô cùng nguy hiểm Do đó để đảm bảo an toàn khi đi qua đoạn đờng bộ
giao cắt với đờng sắt phải thực hiện nghiêm túc Qui tắc giao thông trên đờng
ngang”," Sử dụng máy tính và giáo án Pow Piont nh.
Thứ hai : là bảng thống kê, số liệu đợc trích dẫn trong giảng dạy Bảng thống kê, số
liệu ấy sẽ là những minh chứng có sức thuyết phục nhất, sinh động nhất về thực tiễn
cuộc sống Nó có tác dụng thuyết phục ngời nghe gấp nhiều lần so với lý thuyết chung
chung Từ đó các em nắm bài vững, hiểu bài sâu
Ví dụ: Khi giảng bài 14: “ Phòng, chống nhiễm HIV/ AIDS” (GDCD 8) để minh hoạ
cho nội dung kiến thức: Tính chất nguy hiểm của HIV/ AIDS, tôi dùng bảng thống kê
các số liệu nh sau:
Bảng thống kê thứ nhất(Năm 2008)
Toàn quốc ( Việt Nam ) Năm
2001 2003Năm Năm2006 Năm 2007 2008Năm
Số ngời nhiễm HIV 41 622 79 660 104 111 128.367 135.171
Số bệnh nhân AIDS 6 251 11 254 17 289 25.219 29.134
Số ngời đã tử vong vì AIDS 3 426 6 325 10 071 14.042 41.418
Bảng thống kê thứ hai(Năm 2008)
Việt Nam Thanh hoá H Thọ xuân
Qua bảng thống kê, số liệu trên, các em dễ dàng nhận thấy nguy cơ, mức lây lan
nhanh chóng của đại dịch HIV/AIDS ở nớc ta đối với tất cả mọi ngời, không phân biệt
giàu nghèo,già trẻ, trai gái, … Đồng thời các em biết tuyên truyền nhữngĐó là một căn bệnh vô cùng nguy hiểm đối với sức khoẻ
Trang 6SKKN: Ứng dụng cụng nghệ thụng tin trong giảng dạy bộ mụn giỏo dục cụng dõn lớp 8
và tính mạng con ngòi, tơng lai nòi giống dân tộc, ảnh hởng nghiêm trọng đến kinh tế
– xã hội đất nớc Vì hơn 85% số ngời nhiễm HIV/ AIDS đang ở độ tuổi lao động sung
sức ( từ 20 – 49 tuổi ), hầu hết các ca nhiễm mới thuộc giới trẻ ở độ tuổi từ 15 – 30
tuổi
Tơng tự nh vậy, khi dạy bài “ Thực hiện trật tự an toàn giao thông” để minh hoạ cho
nội dung kiến thức: Tình hình TTATGT hiện nay đang diễn biến rất phức tạp, tôi đa
ra các số liệu về tai nạn giao thông, số ngời vi phạm TT ATGT nh:
Bảng thống kê tai nạn giao thông
Tai nạn giao thông
( Toàn quốc) Năm 2006 Năm 2007 Năm 2008 Tỉ lệ giảm sovới năm trớc
Qua bảng thống kê trên học sinh sẽ thấy đợc rằng: Công tác đảm bảo trật tự ATGT ở
nớc ta hiện nay đợc coi nh là “ cuộc chiến” cam go với việc phải đối mặt với nhiều khó
khăn bất cập Tuy nhiên, trong năm 2008, với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, các
ngành, địa phơng đã vào cuộc chiến quyết liệt với nhiều giải pháp đồng bộ, liên tục, qua
đó bớc đầu tạo đợc ý thức chấp hành các qui định của pháp luật về trật tự ATGT; đặc
biệt trong năm qua, TNGT đã đợc kiềm chế, giảm đợc cả 3 tiêu chí về số vụ, số ngời
chết và ngời bị thơng TNGT đờng bộ chiếm 94% số vụ, 97% số ngời chết và chiếm
96% số ngời bị thơng cũng giảm cả 3 tiêu chí so với năm 2007
Thứ ba: Là sa bàn, mô hình, băng hình.
Các phơng tiện trực quan này sẽ có tác dụng tái hiện sự vật, làm cho học sinh dễ tiếp
thu bài giảng, giúp học sinh trực tiếp hiểu bài học Từ đó các em nắm các chuẩn mực
đạo đức, pháp luật vững và nhanh, hiểu bài kỹ và sâu
Ví dụ: Khi giảng tiết 1 “Thực hiện trật tự an toàn giao thông ”," Sử dụng máy tính và giáo án Pow Piont nh
Để giúp học sinh tìm hiểu nội dung kiến thức: Hệ thống báo hiệu đờng bộ, giáo viên
có thể sử dụng sa bàn, mô hình về các biển báo, đèn tín hiệu, vạch kẻ đ ờng… Đồng thời các em biết tuyên truyền nhữngQua quan
sát sa bàn các em có thể trực tiếp thấy đợc hệ thống báo hiệu đờng bộ mà hàng ngày các
em vẫn thấy trên các tuyến đờng mà các em thờng tham gia giao thông Các em hiểu
và nắm vững ý nghĩa sử dụng của từng loại báo hiệu đó Qua đó khi tham gia giao thông
các em biết chấp hành nghiêm túc hệ thông báo hiệu đờng bộ
Sa bàn: Hệ thống giao thông dờng bộ.
Hoặc khi giảng bài 12: “ Quyền và nghĩa vụ của công dân trong đời sống gia
đình” , khi giảng về nội dung kiến thức: Quyền và nghĩa vụ của cha mẹ, ông bà, con
cháu, tôi sử dụng đoạn băng hình và một số hình ảnh về sinh hoạt trong gia đình Chỉ
bằng một đoạn phim ngắn, một vài hình ảnh diễn tả cảnh sinh hoạt thờng ngày trong
một gia đình các em sẽ đợc trực tiếp tai nghe mắt thấy những cử chỉ, lời nói, hành động,
việc làm của từng thành viên trong gia đình thể hiện rõ nét quyền và nghĩa vụ của mình
Trang 7SKKN: Ứng dụng cụng nghệ thụng tin trong giảng dạy bộ mụn giỏo dục cụng dõn lớp 8
trong gia đình Các em thấy đợc rằng muốn có một gia đình đầm ấm, hoà thuận, hạnh
phúc thì mọi thành viên trong gia đình phải làm tròn bổn phận của mình
Quan tâm Ông bà mẫu mực con cháu
hiếu thảo
Thứ t : Phơng tiện đồ dùng trực quan còn là những câu chuyện có thật xảy ra trong
cuộc sống hàng ngày ở địa phơng Chính những câu chuyện ấy sẽ là phơng tiện minh
hoạ chân thực nhất, sống động nhất góp phần làm cho bài giảng hấp dẫn Những câu
chuyện ấy sẽ tác động trực tiếp đến tâm t, tình cảm của học sinh Thông qua những câu
chuyện thực tế giáo viên bồi dỡng cho học sinh những quan điểm đúng đắn, các em biết
yêu ghét rõ ràng; biết bênh vực những việc làm, hành động đúng; biết đấu tranh, phê
bình những hành động, việc làm sai trái, vi phạm nội qui trờng lớp, vi phạm pháp luật
Ví dụ: Khi dạy bài 12: “ Quyền và nghĩa vụ của công dân trong đời sống gia đình”
( GDCD 8 ), khi giảng về nghĩa vụ của cha mẹ, tôi kể cho học sinh nghe câu chuyện:
“ Nguyễn Hoàng Tuấn – Bài học đau xót cho những ng ời làm cha mẹ ”," Sử dụng máy tính và giáo án Pow Piont nh Vì đợc bố
mẹ nuông chiều, Tuấn từ một học sinh ngoan, học giỏi đã trở thành một con nghiện ma
tuý, một tên tội phạm Nghe câu chuyện cô giáo kể, các em hiểu rõ rằng: Cha mẹ phải
yêu thơng con đúng mực, không đợc nuông chiều con quá Nếu quá nuông chiều con sẽ
dẫn đến hậu quả tai hại: Con cái h đốn, lời biếng trong lao động, thích ăn chơi, sa vào
các tệ nạn xã hội lúc nào không hay biết
2.Lựa chọn các phơng tiện đồ dùng trực quan cần sử dụng Sau khi đã hiểu rõ về các hình thức trực quan, ngời giáo viên cần lựa chọn các phơng
tiện, đồ dùng trực quan cần sử dụng trong bài giảng Khi chuẩn bị bài lên lớp, giáo viên
cần quyết định: giảng bài này cần sử dụng phơng tiện, đồ dùng trực quan gì? Và sử
dụng khi nào? Vào mục đích gì? Để phù hợp với nội dung bài giảng, vừa sát hợp với
thực tiễn cuộc sống vừa có tính giáo dục cao
Dựa vào đâu để quyết định lựa chọn phơng tiện, đồ dùng trực quan cần sử dụng trong
bài giảng? Nếu dựa vào ý thích chủ quan của bản thân thì rất dễ bị sai lầm Nếu sử dụng
tuỳ tiện sẽ lạc chủ đề và phản tác dụng giáo dục Nh vậy hiệu quả giờ dạy sẽ thấp
Qua thực tế giảng dạy, nghiên cứu, tìm hiểu tôi thấy: Muốn sử dụng đồ dùng trực
quan đúng và trúng, phù hợp với nội dung bài giảng thì ngời giáo viên phải làm và thực
hiện các bớc nh sau:
B
ớc thứ nhất :
Giáo viên phải tìm hiểu thật kỹ SGK để xác định rõ mục đích, yêu cầu của bài giảng:
+ Về mặt kiến thức: Đâu là kiến thức cơ bản, trọng tâm cần khắc sâu, khai thác, mở
rộng Đặc biệt là liên hệ thực tế
+ Về mặt giáo dục: Trong bài giảng này cần giáo dục cho học sinh điều gì?
Trên cơ sở mục đích, yêu cầu của bài giảng, giáo viên quyết định các phơng tiện trực
quan cần sử dụng để minh hoạ cho bài giảng
Ví dụ: Khi dạy bài 7: “Tích cực tham gia các hoạt động chính trị – xã hội” (GDCD 8),
qua tìm hiểu SGK tôi xác định mục tiêu bài học là giúp HS hiểu và nắm đợc:
+ Thế nào là hoạt động chính trị – xã hội? Các lĩnh vực hoạt động chính trị –
xã hội?
+ Lợi ích và ý nghĩa của các hoạt động chính trị – xã hội.?
Trang 8SKKN: Ứng dụng cụng nghệ thụng tin trong giảng dạy bộ mụn giỏo dục cụng dõn lớp 8
Từ đó học sinh có kỹ năng tham gia các hoạt động chính trị – xã hội Trên cơ sở ấy
hình thành ở học sinh niềm tin yêu cuộc sống, tin vào con ngời mong muốn tham gia
hoạt động chính tri – xã hội
Từ mục tiêu bài học trên, tôi xác định kiến thức trọng tâm cần khắc sâu, mở rộng,
khai thác là: Các lĩnh vực hoạt động chính trị – xã hội và lợi ích, ý nghĩa của các
hoạt động chính trị – xã hội Để giảng những nội dung kiến thức này đợc hay và hấp
dẫn, sinh động, học sinh hiểu và nắm nội dung bài học chắc và nhanh giáo viên cần sử
dụng đồ dùng trực quan Phơng tiện trực quan cần dùng ở đây có giá trị thuyết phục
nhất là những hình ảnh về các hoạt động chính trị – xã hội đang diễn ra hàng ngày,
hàng giờ trong thực tế cuộc sống ngay ở địa phơng, trờng lớp
Nh vậy từ mục tiêu bài học tôi lựa chọn đợc phơng tiện, đồ dùng trực quan cần sử
dụng trong bài giảng
Cứ nh thế trong tất cả các bài giảng đạo đức, pháp luật tôi đều tìm hiểu SGK để xác
định yêu cầu kiến thức cơ bản, trọng tâm Trên cơ sở ấy để lựa chọn các đồ dùng trực
quan cần sử dụng trong bài giảng làm cho bài giảng sinh động, đạt kết quả cao
B
ớc thứ hai : Phải nghiên cứu kỹ SGV, để xem SGV chỉ dẫn cho những phơng tiện
trực quan cần sử dụng trong tiết dạy Qua tìm hiểu tôi thấy SGV theo chơng trình đổi
mới hiện nay quan tâm đến vấn đề này Trong sách giáo viên GDCD 6, 7, 8 và GDCD 9
bên cạnh những mục nh: Mục tiêu bài học: Những điều cần lu ý về nội dung, phơng
pháp còn có: mục tài liệu và phơng tiện Mục này thờng gợi ý, hớng dẫn cho giáo viên
cần chuẩn bị những t liệu, đồ dùng trực quan cần sử dụng trong bài giảng Và đây chính
là một trong những cơ sở để giáo viên lựa chọn đồ dùng trực quan
Ví dụ ở bài 13 : “ Phòng, chống tệ nạn xã hội” (GDCD 8), Sách giáo viên đã ghi rõ ở
mục tài liệu và phơng tiện để giáo viên chuẩn bị nh sau:
- Luật Phòng, chống ma tuý năm 2000.
- Bộ luât hình sự năm 1999.
- Tranh ảnh, băng hình về tác hại của TNXH và hoạt động phòng chống TNXH.
- Máy chiếu, giấy khổ lớn, bút dạ, phiếu học tập…
Hay ở bài 14: “Phòng, chống lây nhiễm HIV/ AIDS” (GDCD 8), SGV đã chỉ dẫn cho
ngời giáo viên những đồ dùng trực quan cần minh hoạ cho bài giảng là:
- Các số liệu bảng biểu về đại dịch AIDS
- Tranh ảnh, áp phích, băng hình về HIV/ AIDS.
- Máy chiếu, bảng phụ, phiếu học tập…
Cũng nh vậy ở các bài 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, sách giáo viên đều chỉ dẫn cho giáo
viên những t liệu đồ dùng trực quan cần sử dụng trong tiết dạy
B ớc thứ ba : Nghiên cứu, tìm đọc những tài liệu có liên quan đến bài giảng và theo
dõi tìm hiểu cặp nhật tình hình thực tế
Khi soạn bài, tôi thờng tìm đọc thêm những tài liệu khác có liên quan đến bài giảng
Vì có đọc và tìm hiểu thêm tài liệu tham khảo thì giáo viên mới có vốn kiến thức, hiểu
biết sâu rộng mà để khai thác, sử dụng đồ dùng trực quan, làm cho việc sử dụng các
ph-ơng tiện,đồ dùng này hay hơn, hấp dẫn hơn và đạt hiệu quả cao Tìm đọc tài liệu tham
khảo và tìm hiểu tình hình thực tế để giáo viên có thêm cơ sở lựa chọn các hình ảnh,
ph-ơng tiện minh hoạ cho bài giảng điển hình nhất, mới nhất, sát với thực tiễn và có tính
giáo dục cao
Ví dụ: Khi dạy chuyên đề: “ Thực hiện trật tự, an toàn giao thông” để có những
ph-ơng tiện đồ dùng trực quan nh: tranh ảnh về trật tự an toàn giao thông, bản đồ, băng
hình,số liệu… Đồng thời các em biết tuyên truyền những Tôi đã tìm đọc tham khảo những tài liệu sau đây:
- Một số văn bản pháp qui về trật tự an toàn giao thông đờng bộ, đờng sắt và
giao thông đô thi ( Nhà xuất bản GTVT- 1999 ).
- Sách giáo dục pháp luật về TTATG ( tài liệu dùng trong các trờng PTTH và
THCS )
- Luật giao thông đơng bộ năm 2001.
- Tìm đọc báo chí, theo dõi trên truyền hình trong chuyên mục: An toàn giao
thông
- Tìm trên mạng Internet vào địa chỉ: www.google.com.vn/ với tình hình
TTATGT hoặc TNGT…
- Tìm hiểu hệ thống báo hiệu đờng bộ Việt Nam ( Nhà xuất bản GTVT – 1988 ).
- Tìm hiểu tình hình trật tự an toàn giao thông ở địa phơng
Hoặc khi dạy bài 13: “ Phòng, chống tệ nạn xã hội” ( GDCD 8), ngoài việc tìm hiểu
SGK, SGV, tôi còn nghiên cứu và tìm hiểu những tài liệu sau:
Trang 9SKKN: Ứng dụng cụng nghệ thụng tin trong giảng dạy bộ mụn giỏo dục cụng dõn lớp 8
- Luật Phòng, chống ma tuý năm 2000.
- Sổ tay phòng, chống ma tuý
- Bộ luật hình sự Năm 1999 ( NXB Chính trị Quốc gia ).
- Các loại báo chí ( Nhân dân, Hà nội mới, An ninh thủ đô )
- Tìm hiểu tình hình địa phơng
- Theo dõi tin tức trên đài truyền hình, phát thanh.
Phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại (GDCD 8), để bài giảng của
mình thêm hay, hấp dẫn, lôi cuốn ngời nghe, để có những số liệu thống kê, tranh ảnh
minh hoạ cho bài giảng tôi đã tìm hiểu tình hình thực tế ở địa phơng, tìm đọc báo chí,
đọc và tìm hiểu những qui định của pháp luật về phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và
các chất độc hại, tìm đọc các t liệu trên mạng Internet… Đồng thời các em biết tuyên truyền những
Qua đọc những tài liệu đó, tôi đã có những số liệu cụ thể nhất, sống động nhất để
minh hoạ cho bài giảng Thông qua những số liệu, hình ảnh đó học sinh trực tiếp hiểu rõ
tính chất nguy hiểm của tệ nạn xã hội và các tai nạn do vũ khí, cháy nổ và các chất độc
hại gây ra Đồng thời các em cũng thấy rõ các biện pháp phòng chống của nhà nớc và
địa phơng
3.Nghiên cứu cách thức sử dụng đồ dùng trực quan hợp lý
Cùng với việc lựa chọn, tìm hiểu các phơng tiện, đồ dùng trực quan ngời giáo viên
còn phải suy nghĩ, nghiên cứu tìm ra cách thức sử dụng đồ dùng trực quan cho phù hợp
và đem lại hiệu quả cao
Học đạo đức, pháp luật, tìm hiểu về đạo đức, pháp luật sử dụng đồ dùng trực quan là
cần thiết, nhng không phải tiết dạy nào cũng sử dụng tất cả các loại đồ dùng trực quan
Vì sử dụng tuỳ tiện, không đúng mục đích sẽ không đem lại kết quả mà còn ảnh hởng
không tốt đến chất lợng, hiệu quả dạy và học Do đó tôi phải t duy xem ở mỗi loại
ph-ơng tiện, đồ dùng trực quan nên sử dụng vào mục đích gì? Và sử dụng nh thế nào? Qua
quá trình dạy học và nghiên cứu, tôi thờng sử dụng đồ dùng trực quan vào những mục
đích nh sau:
Một là: Sử dụng đồ dùng giới thiệu vào bài, làm lời dẫn chuyển ý, kết thúc bài giảng.
ở trờng hợp này, tôi thờng sử dụng các phơng tiện trực quan nh: Máy chiếu, băng
hình, tranh ảnh kết hợp với phơng nêu vấn đề bằng cách đặt câu hỏi để kích thích hoạt
động t duy của học sinh, hớng các em vào những vấn đề, kiến thức cơ bản trong bài cần
phải tìm hiểu
Ví dụ: khi dạy bài: “Thực hiện trật tự an toàn giao thông” , để giới thiệu vào bài tôi sử
dụng băng hình, cho học sinh xem đoạn băng về một số hình ảnh tai nạn giao thông, ùn
tắc giao thông, các hiện tợng vi phạm trật tự an toàn giao thông
Nạn nhân của vụ tai nạn xe máy Ô tô, xe máy va chạm mạnh
gây chết ngời
Trang 10SKKN: Ứng dụng cụng nghệ thụng tin trong giảng dạy bộ mụn giỏo dục cụng dõn lớp 8
Nạn nhân của vụ đổ xe khách Tàu
hoả bị đổ
Bá vai nhau đến trờng Đá bóng dới lòng đờng.
Sau đó tôi nêu câu hỏi: “ Đoạn băng các em vừa xem đề cập đến vấn đề gì ?”
HS: Đoạn băng trên đề cập đến tình hình TTATGT ở nớc ta.
GV: Đúng những hình ảnh trên đã và đang đề cập đến tình hình TTATGT ở nớc ta
trong thời gian qua và hiện nay Đây là một vấn đề lớn của toàn xã hội ATGT luôn là
một vấn đề đợc toàn xã hội quan tâm nhất là trong giai đoạn hiện nay khi nền kinh tế
của đất nớc đang trên đà phát triển mạnh mẽ và hội nhập với thế giới Thế mà trong
những năm gần đây, mặc dù Đảng, Nhà nớc ta đã có nhiều biện pháp để phòng ngừa,
hạn chế song tai nạn giao thông vẫn xảy ra nghiêm trọng Con số hơn 10 000 ngời chết
mỗi năm trở thành một con số kinh hoàng Nếu nh HIV/ AIDS đợc coi là căn bệnh thế
kỷ thì TNGT đợc coi là thảm hoạ thứ 3 của nhân loại sau chiến tranh,thiên tai
Vậy:+ Tại sao giao thông lại không an toàn?
+ Tại sao TNGT vẫn xảy ra nhiều và gây hậu quả nghiêm trọng?
+ Nhà nớc ta, nhân dân ta và mỗi học sinh chúng ta cần phải làm
để góp phần ngăn chặn tình trạng đó?
Hôm nay thầy cùng các em tìm hiểu bài: “ Thực hiện TTATGT”
Hoặc : Khi dạy bài 19: “ Quyền tự do ngôn luận” ( GDCD 8 ), tôi giới thiệu bài mới bằng
cách: Sử dụng phim đèn chiếu hoặc máy chiếu đa năng nêu một số ví dụ nh sau:
1 Học sinh lớp 8G họp bàn các biện pháp thi đua của trờng, của lớp.
2 Xã viên HTX nông nghiệp Thanh Lâm họp bàn về việc gieo cấy vụ chiêm
xuân.
3 Ông A gửi đơn lên UBND huyện phản ánh về việc một số trờng hợp lấn
chiếm đất công mà không có ai ngăn chặn.
4 Một số độc giả phát biểu trên báo chí về vấn đề chống tệ nạn cờ bạc, ma tuý,
tham nhũng, cửa quyền.
5 Nhiều bạn xem truyền hình gửi đơn th về Đài truyền hình Việt Nam về việc
thực hiện trật tự an toàn giao thông ở một số địa phơng.
6 Nhân dân đóng góp ý kiến vào bản dự thảo Luật, dự thảo Hiến pháp.
Rồi dặt câu hỏi:
