Giải pháp phát triển thanh toán thẻ trong siêu thị ở thành phố Hồ Chí Minh (2).doc

Giải pháp phát triển thanh toán thẻ trong siêu thị ở thành phố Hồ Chí Minh

LỜI MỞ ĐẦU



Việt Nam đã chính thức trở thành thành viên thứ 150 của WTO vào ngày7/11/2006 và đang đứng trước nhiều thách thức trong bối cảnh hội nhập, một trongnhững vấn đề đó là phải hoàn thiện hệ thống thanh toán Ngày 29/12/2006, Thủtướng Chính phủ đã ký Quyết định số 291/2006/QĐ-TTg phê duyệt Đề án thanhtoán không dùng tiền mặt giai đoạn 2006-2010 và định hướng đến năm 2020 tạiViệt Nam Đề án là cơ sở pháp lý quan trọng cho hoạt động thanh toán đáp ứng nhucầu phát triển của nền kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập khu vực và thế giớicủa Việt Nam hiện nay Đề án nêu rõ, đối với khu vực dân cư thực hiện khuyếnkhích, tạo điều kiện cho các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán tập trung vào đầu

tư cơ sở hạ tầng, máy móc thiết bị phục vụ cho các giao dịch thanh toán hiện đại,tập trung chủ yếu cho dịch vụ thẻ Bên cạnh đó, xây dựng trung tâm chuyển mạchthẻ thống nhất, kết nối các hệ thống máy ATM và POS của các liên minh thẻ hiệnhành thành một hệ thống thống nhất, nhằm tăng tính thuận tiện cho người sử dụngdịch vụ thẻ ngân hàng, đảm bảo thẻ do một ngân hàng phát hành có thể sử dụng ởnhiều máy ATM và POS của các ngân hàng khác Như vậy, bên cạnh khu vực công

và khu vực doanh nghiệp thì khu vực dân cư là một bộ phận quan trọng trong mụctiêu đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế

Trong các giao dịch thanh toán của khu vực dân cư thì chi tiêu cho hàng tiêudùng là những phát sinh kinh tế mang tính chất thường xuyên, ổn định, phổ biến.Phát triển hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt thẻ tại các điểm bán lẻ sẽ gópphần rất lớn đưa phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt vào cuộc sống củangười dân Thị trường bán lẻ Việt Nam trong nhiều năm qua phát triển rất mạnh mẽ.Với mức sống ngày càng được nâng cao và xu hướng hội nhập quốc tế về kinh tế vàvăn hóa, các kênh phân phối truyền thống của thị trường này như chợ, cửa hàng bán

lẻ đang dần bị thay thế bởi các siêu thị, trung tâm thương mại Siêu thị đã trở thành

đến phát triển sản xuất, kích thích tiêu dùng, văn minh thương nghiệp, thói quenmua sắm, mỹ quan đô thị, an toàn vệ sinh thực phẩm

Như vậy, việc phát triển mạng lưới thanh toán qua thẻ cho mục đích mua sắm,tiêu dùng của đại đa số người dân hiện nay là cần thiết, là xu hướng phát triển tấtyếu khách quan Đồng thời, có thể nói siêu thị là một trong những điểm mấu chốt đềthay đổi thói quen dùng tiền mặt của đa số người tiêu dùng ở Việt Nam hiện nay.Với mong muốn được nghiên cứu, tìm hiểu và góp phần hoàn thiện hơn vềdịch vụ thẻ thanh toán trong siêu thị, nhóm nghiên cứu đã chọn đề tài “Giải phápphát triển thanh toán thẻ trong siêu thị ở thành phố Hồ Chí Minh”

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI

Nghiên cứu quá trình hình thành, phát triển của hệ thống thanh toán thẻ và hệthống siêu thị cũng như thực trạng thanh toán thẻ trong hệ thống siêu thị ở TP.HCMhiện nay Trong đề tài này, tôi tiến hành nghiên cứu, khảo sát các siêu thị bán lẻ vớihình thức kinh doanh tổng hợp Với sự đa dạng về chủng loại và giá cả hàng hóa,đáp ứng được hầu hết các nhu cầu mua sắm, tiêu dùng của người dân, những siêuthị này thu hút được một lượng khách hàng đông đảo hơn với nhiều tầng lớp dân cư

có thu nhập khác nhau Như vậy việc tìm hiểu về hoạt động thanh toán của kháchhàng và siêu thị sẽ có góc nhìn bao quát hơn thông qua nghiên cứu loại siêu thị này

Do đó, đối tượng nghiên cứu của đề tài tập trung vào các siêu thị bán lẻ với hìnhthức kinh doanh tổng hợp

MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI

Trên cơ sở phân tích, đánh giá tình hình hoạt động thanh toán qua thẻ tại cácsiêu thị trên địa bàn TP.HCM, xác định những tồn tại và hạn chế từ đó đưa ra nhữnggiải pháp khắc phục, góp phần phát triển hệ thống thanh toán thẻ tại các siêu thị trênđịa bàn TP.HCM, cũng là một bộ phận của hệ thống thanh toán không dùng tiềnmặt trong nền kinh tế Việt Nam

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

LỜI CẢM ƠN



Qua thời gian học tập bốn năm và một tháng thực tập và nghiên cứu tạiTRUNG TÂM THẺ NHTMCP Đông Á , tôi đã rút ra được rất nhiều kinh nghiệmthực tế mà khi ngồi trên ghế nhà trường tôi chưa được biết và đã hoàn thành luậnvăn tốt nghiệp này

Để có kiến thức và kết quả thực tế ngày hôm nay, trước hết tôi xin cảm ơn cácthầy cô trong khoa QTKD trường Đại Học Kỹ Thuật Công Nghệ TP.HCM đã giảngdạy và trang bị cho tôi những kiến thức cơ bản làm nền tảng, đặc biệt là cô giáo: ThS.Phạm Hải Nam đã tạo mọi điều kiện và tận tình chỉ dẫn, giúp đỡ cho tôi trong quátrình làm và viết khoá luận Bên cạnh đó, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến bangiám đốc và các anh chị trong Trung Tâm Thẻ của NH TMCP Đông Á đã giúp đỡ

và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để tôi có thể vận dụng những kiến thức đã họcứng dụng vào thực tiễn Nhờ đó tôi mới hoàn thành được luận văn tốt nghiệp này Trong quá trình thực tập và làm bài luận văn , do còn thiếu nhiều kinhnghiệm thực tế nên ko tránh khỏi những sai sót

Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn quý thầy cô tại trường Đại Học KỹThuật Công Nghệ TP.HCM BGD cùng các anh chị tại Trung Tâm Thẻ NHTMCPĐông Á Kính chúc mọi người sức khỏe và thành công trong công việc

NHẬN XÉT ( Của giảng viên hướng dẫn )

TP Hồ Chí Minh Ngày Tháng Năm 20

GVHD

ThS PHẠM HẢI NAM

1.1 TỔNG QUAN VỀ THẺ THANH TOÁN

1.1.1 Khái niệm và phân loại thẻ thanh toán

1.1.1.1 Khái niệm thẻ thanh toán :

Theo Quyết định số 20/2007/QĐ-NHNN ngày 15/5/2007 của Thống đốc Ngân hàngNhà nước Việt Nam: “Thẻ ngân hàng là phương tiện do tổ chức phát hành thẻ pháthành để thực hiện giao dịch thẻ theo các điều kiện và điều khoản được các bên thoảthuận”

Ngoài ra còn có một số khái niệm khác về thẻ thanh toán:

- Thẻ thanh toán là một loại thẻ giao dịch tài chính được phát hành bởi các ngânhàng, tổ chức tài chính hay các công ty

- Thẻ ngân hàng là phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt, ra đời từ phươngthức mua bán chịu hàng hoá bán lẻ và phát triển gắn liền với sự ứng dụng côngnghệ tin học trong lĩnh vực ngân hàng

- Thẻ ngân hàng là công cụ thanh toán do ngân hàng phát hành thẻ cấp cho kháchhàng sử dụng thanh toán hàng hoá dịch vụ hoặc rút tiền mặt trong phạm vi số dưtiền gửi của mình hoặc hạn mức tín dụng được cấp

- Thẻ thanh toán là một phương thức ghi sổ những số tiền cần thanh toán thông quamáy đọc thẻ phối hợp với hệ thống mạng máy tính kết nối giữa các ngân hàng, tổchức tài chính với các điểm thanh toán Nó cho phép thực hiện thanh toán nhanhchóng, thuận lợi và an toàn đối với các thành phần tham gia thanh toán

Nói chung, thẻ là một phương thức thanh toán hiện đại do ngân hàng hoặc các tổchức được phép phát hành và cung cấp, và người sở hữu thẻ có thể dùng để thanhtoán tiền mua hàng hoá, dịch vụ hay rút tiền mặt tự động thông qua máy đọc thẻ haycác máy rút tiền tự động

1.1.1.2 Phân loại thẻ thanh toán

Có nhiều cách phân loại thẻ thanh toán: Phân loại theo công nghệ sản suất, theo chủthể phát hành, theo tính chất thanh toán của thẻ, theo phạm vi lãnh thổ….

- Phân loại theo công nghệ sản xuất Có 3 loại:

+ Thẻ khắc chữ nổi (EmbossingCard): Dựa trên công nghệ khắc chữ nổi, tấm thẻđầu tiên được sản xuất theo công nghệ này Hiện nay người ta không còn sử dụngloại thẻ này nữa vì kỹ thuật thô sơ dễ bị giả mạo

+ Thẻ băng từ (Magnetic Stripe): Dựa trên kỹ thuật thư tín với hai băng từ chứathông tin sau mặt thẻ Là loại thẻ mà các thông tin của chủ thẻ vừa được dập nổi ở mặt trước của thẻ vừa được mã hóa trong băng từ ở mặt sau của thẻ Các thông tinnày phải đảm bảo chính xác và khớp với nhau

+ Thẻ thông minh (SmartCard): Đây là thế hệ mới nhất của thẻ, có đặc tính bảo mật

và an toàn rất cao, dựa trên kỹ thuật vi xử lý tin học, gắn vào thẻ một chip điện tử

có cấu tạo như một máy tính hoàn hảo

Phân loại theo tính chất thanh toán của thẻ:

Thẻ tín dụng (Credit card): Là thẻ cho phép chủ thẻ thực hiện giao dịch thẻ trongphạm vi hạn mức tín dụng đã được cấp theo thoả thuận với tổ chức phát hành thẻ.Gọi là thẻ tín dụng là vì chủ thẻ được ứng trước một hạn mức tiêu dùng mà khôngphải trả tiền ngay, chi thanh toán sau một kỳ hạn nhất định Cũng từ đặc điểm trên

mà người ta còn gọi thẻ tín dụng là thẻ ghi nợ hoãn hiệu (Delayed Debitcard) haychậm trả

Thẻ ghi nợ (DebitCard): Là thẻ cho phép chủ thẻ thực hiện giao dịch thẻ trongphạm vi số tiền trên tài khoản tiền gửi thanh toán của chủ thẻ mở tại một tổ chứccung ứng dịch vụ thanh toán được phép nhận tiền gửi không kỳ hạn

Thẻ rút tiền mặt (Cashcard): Là loại thẻ rút tiền mặt tại các máy rút tiền tự độnghoặc ở ngân hàng Với chức năng chuyên biệt chỉ dùng để rút tiền, yêu cầu đối vớiloại thẻ này là chủ thẻ phải ký quỹ tiền gửi vào tài khoản ngân hàng hoặc chủ thẻđược cấp tín dụng thấu chi mới sử dụng được

Theo phạm vi lãnh thổ

Thẻ trong nước (thẻ nội địa): Là thẻ được tổ chức phát hành thẻ tại Việt Nam pháthành để giao dịch trong lãnh thổ nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam

Thẻ quốc tế: Là thẻ được tổ chức phát hành thẻ tại Việt Nam phát hành để giao dịchtrong và ngoài lãnh thổ nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, hoặc là thẻđược tổ chức nước ngoài phát hành và giao dịch trong lãnh thổ nước Cộng Hòa XãHội Chủ Nghĩa Việt Nam

Phân loại theo chủ thể phát hành

Thẻ do ngân hàng phát hành: Là loại thẻ do ngân hàng phát hành giúp cho kháchhàng sử dụng một số tiền do ngân hàng cấp tín dụng

Thẻ do tổ chức phi ngân hàng phát hành: Là các loại thẻ du lịch và giải trí của cáctập đoàn kinh doanh lớn, các công ty xăng dầu lớn phát hành như Diner’s Club,

1.1.2 Lịch sử hình thành và Quá trình phát triển của thẻ

Thẻ thanh toán đã có mặt từ rất lâu đời trên thế giới Nhưng vào thời gian trước đây,loài người vẫn chưa thực sự nhận ra chúng Hình thức sơ khai ban đầu của nhữngchiếc thẻ thanh toán lúc đó chỉ là những miếng gỗ, mảnh đá được dùng để ghi lại các thông tin giao dịch, thông tin thanh toán Năm 1730, Christopher Thornton- mộtdoanh thương về đồ nội thất đã quảng cáo chương trình mua trả góp đầu tiên trong lịch sử thương mại loài người Từ thế kỷ 18 đến đầu thế kỷ 20, những ngườiTallymen bán trang phục cho khách hàng bằng cách trả góp hàng tuần Họ được gọi

là Tallymen vì hồ sơ trả tiền của khách hàng được lưu giữ và tính toán trên mộtmiếng gỗ, tiền nợ được ghi trên một đầu và trả tiền hàng tuần được ghi trên đầu kia Đến năm 1914 thì sự ra đời của phương thức thanh toán bằng thẻ ngân hàng đượcghi nhận Khi đó, công ty điện báo hàng đầu Hoa Kỳ là Western Union đã cung cấpmột dịch vụ thanh toán theo yêu cầu của khách hàng Theo đó, công ty này pháthành một tấm thẻ bằng kim loại và một số thông tin được in nổi trên thẻ, bao gồm 2chức năng cơ bản là nhận dạng khách hàng và lưu giữ thông tin Thấy được sự tiệnlợi của Western Union, một số công ty xăng dầu của Mỹ đã nhảy vào phát hành một

số loại thẻ cho khách hàng Công ty General Petrodium đã phát hành thẻ tín dụngxăng dầu đầu tiên vào năm 1924, thẻ tín dụng cho phép khách hàng thanh toán bằngthẻ tại các cửa hàng xăng dầu của công ty họ trên cả nước Mỹ Từ những hình thức

sơ khai của thẻ thanh toán như miếng gỗ, mảnh đá trước đây thì tấm thẻ kim loạiđược xem như là tiền thân của tấm thẻ nhựa sau này

Cùng với sự phát triển của loài người, của khoa học công nghệ và các kỹ thuật điệntoán đã thúc đẩy thẻ thanh toán ngày càng phát triển và hoàn thiện hơn Sau đây làmột số cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển của thẻ thanh toán:

- Vào năm 1951, Frank X Mcnamara đã thành lập công ty đầu tiên phát hành thẻ tíndụng, cung cấp 200 thẻ tín dụng đầu tiên cho những người giàu có ở New York vànhững thẻ này được sử dụng ở 27 nhà hàng sang trọng ở New York, có tên làDiner’s Club

- Sau Diner’s Club, vào năm 1958, công ty American Express tham gia vào thịtrường thẻ ngân hàng Và mục tiêu họ phát triển thẻ là trong lĩnh vực giải trí và dulịch với sản phẩm thẻ American Express

- Cũng trong năm 1958, khi đó ngân hàng Mỹ phát hành thẻ BankAmericard xanh,trắng và vàng cung cấp cho người sử dụng lựa chọn trả tiền trong tài khoản dướihình thức trả góp

- Năm 1966, một tập đoàn Mỹ có tên gọi Western States’ BankCard Association đã

mở rộng quan hệ tới những tập đoàn tài chính khác và bắt đầu tung ra thị trườngloại thẻ MasterCharge

- Năm 1972, các công ty dầu hỏa với mạng lưới trạm xăng dầu dày đặc cũng pháthành loại thẻ tín dụng riêng cho khách hàng thân thiết của họ

- Vào năm 1977, National BankAmericard thành lập một loại thẻ mang tên thẻ Visa,một tên thương hiệu đơn giản, dễ nhớ, có thể phát âm gần như giống nhau trong tất

cả ngôn ngữ Cái tên Visa nhận được sự đồng tình ở mức độ rộng cùng với tính linhđộng của nó

- Năm 1979, tập đoàn thẻ xanh dương của Pháp ký kết với Bank American để pháthành thẻ tín dụng quốc tế Visa Từ nay, người Pháp có thể trả tiền ở nước ngoài nhờtấm thẻ này

- Cũng trong năm 1979, thẻ MasterCharge được đổi tên thành MasterCard để chứng

tỏ vị thế thống lĩnh thị trường và phát triển thêm những dịch vụ mới

- Năm 1983, MasterCard đi đầu trong việc sử dụng công nghệ ảnh 3 chiều dùng tialaser với mục đích tạo độ an toàn cao cho thẻ

- Năm 1989, các ngân hàng tìm cách tạo an toàn tối đa cho các giao dịch thẻ Sau 7năm thử nghiệm, họ đã chọn việc sử dụng con bọ điện tử Nhà nghiên cứu PhápRoland Moreno hợp tác với Công ty Cii-Honeywell Bull phát minh hệ thống “bấtkhả xâm phạm” này cho thẻ thanh toán….

Như vậy, thẻ ngân hàng ra đời từ nhu cầu thanh toán và phát triển dựa trên nền tảngcông nghệ cũng như chiến lược thay thế tiền mặt trong lưu thông Thực tế cho thấy,thẻ ngân hàng là sự phát triển tất yếu trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, đồng thời

đã và đang phản ánh sự phát triển của khoa học công nghệ và văn minh xã hội Tiếpthu và ứng dụng những thành tựu của thế giới về khoa học kỹ thuật, nhất là về côngnghệ thông tin, hệ thống thẻ ngày càng hoàn thiện và phát triển Cùng với mạnglưới thành viên và khách hàng phát triển hàng ngày, các TCTQT đã xây dựng hệthống xử lý giao dịch và trao đổi thông tin toàn cầu về phát hành, thanh toán, cấpphép, tra soát, khiếu kiện và quản lý rủi ro Với doanh số giao dịch hàng trăm tỷUSD mỗi năm, thẻ ngân hàng đang cạnh tranh quyết liệt cùng tiền mặt và séc trong

hệ thống thanh toán toàn cầu Đây là thành công đáng kể đối với một ngành kinhdoanh mới chỉ có vài thập kỷ hình thành và phát

1.1.1.3 Mô tả kỹ thuật về thẻ thanh toán

Các thông tin chi tiết ở mặt trước và sau của thẻ:

Mặt trước của thẻ: Thương hiệu của tổ chức thẻ quốc tế, loại thẻ, tên tổ chức

ngân hàng phát hành thẻ, biểu tượng của thẻ, số thẻ, ngày hiệu lực của thẻ, họ và tênchủ thẻ, ký tự an ninh trên thẻ, số mật mã của đợt phát hành…

Thẻ chip là loại thẻ nhựa trên đó có gắn một chíp vi xử lý như một máy tính nhỏ

Bộ xử lý và mô đun bảo mật phần cứng (HSM) của chip có tính năng xử lý thôngtin, lưu giữ thông tin, lưu giữ thông tin bí mật, xử lý mã hóa và thông tin đầu vào và

đầu ra (I/O) Phần mềm bao gồm hệ điều hành, các ứng dụng, các khoá bảo mật, sốliệu về chủ thẻ.

Về cơ bản, cấu tạo thẻ chip cũng tương tự như cấu tạo thẻ từ Cũng bao gồm cácyếu tố trên thẻ như: Thưong hiệu, tên và logo của tổ chức phát hành, biểu tượng củathẻ, ngày hiệu lực của thẻ, số thẻ, tên chủ thẻ… Điểm khác biệt ở đây đó chính làthẻ được gắn một bộ mạch tích hợp như một con chip điện tử có khả năng lưu trữ và

xử lý thông tin Ngoài ra, thẻ thông minh còn có thể có một hình ảnh 3 chiều đểtránh các vụ lừa đảo Thẻ thông minh cung cấp rất nhiều tính năng vượt trội so vớithẻ từ truyền thống như khả năng lưu trữ, khả năng bảo mật an toàn thông tin, hỗ trợnhiều ứng dụng và đảm bảo an toàn cho các dữ liệu lưu trên thẻ Ngoài ra thẻ thôngminh rất bền, có tuổi thọ khá cao (các nhà cung cấp cho biết thẻ có thể được đọc vàghi lại tới 10.000 lần trước khi bị hỏng)

Có 3 loại thẻ chip đang được sử dụng trên thế giới đó là: thẻ chip tiếp xúc, thẻ chipphi tiếp xúc, thẻ chip giao diện kép (1) Thẻ chip tiếp xúc vẫn có những đặc điểmgiống với thẻ từ chỉ khác có gắn một chip vi xử lý (2) Thẻ chip phi tiếp xúc (còngọi là thẻ tiếp xúc gần) là loại thẻ nhựa được gắn ăng ten, ứng dụng công nghệ tầnsuất radio (RF) Loại thẻ này khi sử dụng không cần tiếp xúc trực tiếp vào đầu máyđọc thẻ trong khoảng cách cho phép là dưới 10cm, phù hợp với môi trường giaodịch nhanh (3) Thẻ chip giao diện kép là loại thẻ vừa có giao diện tiếp xúc vừa cógiao diện phi tiếp xúc Chủ thẻ chỉ cần một tài khoản đối với chip tiếp xúc, phi tiếpxúc và giải từ

1.2 CẤU TẠO CỦA MỘT SỐ LOẠI THÔNG DỤNG HIỆN NAY

1.2.1 Cấu tạo của thẻ từ

liên quan

Thời gian hiệu lực của thẻ

1.3 KHÁI QUÁT HOẠT ĐỘNG PHÁT HÀNH THANH TOÁN THẺ

1.3.1 Khách hàng tham gia thanh toán

- Tổ chức thẻ quốc tế

Là đơn vị đứng đầu quản lý mọi hoạt động và thanh toán thẻ trong mạng lưới củamình, đồng thời đưa ra những quy định cơ bản về hoạt động phát hành, sử dụng vàthanh toán thẻ Đây là hiệp hội các tổ chức tài chính, tín dụng lớn có mạng lưới hoạtđộng rộng khắp và đạt được sự nổi tiếng với thương hiệu và sản phẩm đa dạng như:

tổ chức thẻ Visa, tổ chức thẻ MasterCard, công ty thẻ American Express, công tythẻ JCB, công ty thẻ Diner’s Club…

ba về kinh nghiệm, khả năng thâm nhập thị trường và những ưu thế về vị trí địa lý.Tuy nhiên cũng phải chịu chấp nhận rủi ro về tài chính bởi ngân hàng đứng ra bảolãnh cho bên thứ ba làm ngân hàng đại lý của mình trong việc phát hành thẻ Bênthứ ba khi ký kết hợp đồng đại lý với ngân hàng phát hành được gọi là ngân hàngđại lý phát hành

- Ngân hàng thanh toán (ngân hàng đại lý)

Ngân hàng thanh toán là ngân hàng chấp nhận các loại thẻ như một phương tiệnthanh toán thông qua việc ký kết hợp đồng chấp nhận thẻ với các điểm cung ứnghàng hoá dịch vụ trên địa bàn Ngân hàng thanh toán sẽ cung cấp cho các ĐVCNTthiết bị phục vụ cho việc thanh toán thẻ, hướng dẫn đơn vị cách thức vận hành, chấpnhận thanh toán thẻ cũng như quản lý và xử lý những giao dịch thẻ tại các đơn vịnày Thông thường ngân hàng thanh toán sẽ thu từ các ĐVCNT một mức phí chiếtkhấu cho việc chấp nhận thanh toán thẻ của đơn vị, nó có thể tính phần trăm trên giátrị mỗi giao dịch hoặc tính theo tổng giá trị giao dịch thẻ Mức chiết khấu cao haythấp phụ thuộc vào từng ngân hàng và vào mối quan hệ chiến lược của ngân hàngvới ĐVCNT

Trên thực tế có rất nhiều ngân hàng vừa là ngân hàng phát hành vừa là ngân hàngthanh toán thẻ Với tư cách là ngân hàng phát hành, khách hàng của họ là chủ thẻcòn với tư cách là ngân hàng thanh toán, khách hàng là các đơn vị cung ứng hànghoá dịch vụ có ký kết hợp đồng chấp nhận thẻ

- Chủ thẻ

Chủ thẻ là những cá nhân hoặc người được ủy quyền (nếu là thẻ do công ty ủyquyền sử dụng) được ngân hàng phát hành thẻ, có tên in nổi trên thẻ và sử dụng thẻtheo những điều khoản, điều kiện ngân hàng quy định Theo thông lệ, mỗi chủ thẻchính có thể phát hành thêm thẻ phụ, cả thẻ chính và thẻ phụ cùng chi tiêu chungmột tài khoản Chủ thẻ phụ cũng có trách nhiệm thanh toán các khoản phát sinhtrong kỳ nhưng chủ thẻ chính là người có trách nhiệm thanh toán cuối cùng đối vớingân hàng Chủ thẻ sử dụng thẻ của mình để thanh toán hàng hoá, dịch vụ tại cácđơn vị cung ứng hàng hoá, dịch vụ có chấp nhận thẻ (ĐVCNT), các điểm ứng tiềnmặt thuộc hệ thống ngân hàng hoặc sử dụng thẻ để thực hiện các giao dịch tại máy

rút tiền tự động Đối với thẻ tín dụng, sau một khoảng thời gian nhất định tuỳ theoquy định của từng ngân hàng phát hành, chủ thẻ sẽ nhận được sao kê (statement)

- Đơn vị chấp nhận thẻ (ĐVCNT)

Các đơn vị cung ứng hàng hoá dịch vụ ký kết hợp đồng chấp nhận thẻ với ngânhàng như một phương tiện thanh toán được gọi là đơn vị chấp nhận thẻ (ĐVCNT).Các ngành kinh doanh của các ĐVCNT trải rộng từ những cửa hiệu bán lẻ đến cácnhà hàng ăn uống, khách sạn, sân bay Tại nhiều nước trên thế giới khi thẻ ngân

hàng đã trở thành một phương thức thanh toán thông dụng, chúng ta có thể nhìnthấy những biểu trưng của thẻ xuất hiện rộng rãi tại các cửa hàng Ở Việt Nam, cácĐVCNT tập trung chủ yếu tại các ngành hàng, dịch vụ phục vụ cho người nướcngoài như hàng thủ công mỹ nghệ, nhà hàng, khách sạn, du lịch, các đại lý bán vémáy bay Mặc dù phải trả cho ngân hàng thanh toán một tỷ lệ phí chiết khấu nhấtđịnh nhưng bù lại các ĐVCNT thông qua đó thu hút được một khối lượng kháchhàng lớn, bán được nhiều hàng hơn qua đó góp phần nâng cao hiệu quả sản xuấtkinh doanh cũng như lợi nhuận của đơn vị

Để trở thành ĐVCNT của một ngân hàng nhất thiết đơn vị đó phải có tình hình tàichính tốt và có năng lực kinh doanh Cũng như các ngân hàng phát hành thẩm địnhkhách hàng trước khi phát hành thẻ, ngân hàng thanh toán cũng tiến hành đánh giálựa chọn ĐVCNT Chỉ có những đơn vị có hiệu quả kinh doanh cao, có khả năngthu hút được nhiều giao dịch thanh toán thẻ thì ngân hàng mới có thể thu hồi đượcvốn đầu tư cho các đơn vị đó và có lãi

1.3.2 Thủ tục phát hành và thanh toán thẻ

Theo quyết định số 1092/2002/QĐ-NHNN ngày 8/10/2002 của Thống đốc Ngânhàng Nhà nước về việc ban hành quy định thủ tục thanh toán qua các tổ chức cungứng dịch vụ thanh toán:

“Điều 6: thanh toán bằng thẻ ngân hàng

1 Thủ tục phát hành, sử dụng thẻ ngân hàng

a Đối với khách hàng

Để được sử dụng thẻ ngân hàng khách hàng phải thực hiện các thủ tục đăng ký sử

Sau khi được ngân hàng phát hành thẻ chấp nhận khách hàng phải ký hợp đồng sửdụng thẻ với ngân hàng phát hành thẻ.

Nếu phải lưu ký tiền theo yêu cầu của ngân hàng phát hành thẻ, khách hàng lập lệnhchi trích tài khoản tiền gửi của mình hoặc nộp tiền mặt để lưu ký tiền vào tài khoảntiền ký gửi để đảm bảo thanh toán thẻ tại ngân hàng phát hành thẻ

b Đối với ngân hàng phát hành thẻ

Khi nhận được giấy yêu cầu sử dụng thẻ và các giấy tờ liên quan của khách hàng,ngân hàng phát hành thẻ kiểm tra, xem xét thẩm định nếu đủ điều kiện sử dụng thẻthì làm các thủ tục cấp thẻ cho khách hàng (chủ thẻ): lập hồ sơ theo dõi thẻ đã pháthành, giao thẻ cho chủ thẻ và yêu cầu chủ thẻ ký nhận

2 Thủ tục thanh toán thẻ

Thanh toán tiền hàng hóa dịch vụ cho các đơn vị chấp nhận thẻ

Việc tiếp nhận thanh toán bằng thẻ phải có hợp đồng thỏa thuận giữa ngân hàngphát hành thẻ hoặc ngân hàng thanh toán thẻ với đơn vị chấp nhận thẻ

- Ngân hàng phát hành thẻ, ngân hàng thanh toán thẻ (tổ chức cung ứng dịch vụthanh toán thẻ) có trách nhiệm hướng dẫn đầy đủ quy trình thanh toán thẻ cho cácđơn vị chấp nhận thẻ

- Tại các đơn vị chấp nhận thẻ: Khi chủ thẻ xuất trình thẻ mua bán hàng hóa, dịch

vụ, đơn vị chấp nhận thẻ phải sử dụng máy chuyên dùng kết hợp với việc kiểm trabằng mắt để kiểm tra:

+ Tính hợp lệ, thời hạn hiệu lực của thẻ

+ Đối chiếu số thẻ của khách hàng với thông báo về danh sách thẻ bị tứ chối thanhtoán của ngân hàng phát hành thẻ

+ Đối chiếu số tiền thanh toán với hạn mức thanh toán (do ngân hàng thanh toánquy định)

+ Kiểm tra giấy chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu của người cầm thẻ xem ngườicầm thẻ có phải là chủ thẻ không (trong trường hợp có nghi ngờ đối với người cầmthẻ)

- Sau khi kiểm tra nếu thẻ đầy đủ điều kiện thanh toán, đơn vị chấp nhận thẻ lập hóađơn thanh toán hàng hóa, dịch vụ, yêu cầu chủ thẻ ký trên hóa đơn thanh toán, đối

chiếu chữ ký trên hóa đơn với chữ ký của chủ thẻ trên thẻ (nếu có) Hóa đơn thanhtoán hàng hóa, dịch vụ được lập 3 liên sử dụng như sau:

+ 1 liên gửi cho chủ thẻ cùng với thẻ

+ 1 liên lưu tại đơn vị chấp nhận thẻ

+ 1 liên kèm theo các hóa đơn thanh toán (đơn vị chấp nhận thẻ lập cuối ngày hoặctheo định kỳ thỏa thuận thanh toán với ngân hàng phát hành thẻ hoặc ngân hàngthanh toán thẻ) gửi cho ngân hàng thanh toán thẻ để thanh toán

- Tại ngân hàng thanh toán thẻ: Nhận được bảng kê kèm các hóa đơn thanh toán củađơn vị chấp nhận thẻ gửi đến, sau khi đã kiểm tra đủ điều kiện thanh toán, ngânhàng thanh toán thẻ có trách nhiệm thanh toán ngay cho đơn vị chấp nhận thẻ

- Việc thanh toán giữa ngân hàng phát hành thẻ và ngân hàng thanh toán thẻ về sốtiền thanh toán cho đơn vị chấp nhận thẻ được thực hiện theo thỏa thuận giữa haibên qua các phương thức thanh toán giữa các ngân hàng.”

1.3.3 Thiết bị máy POS thanh toán thẻ trong siêu thị

Thiết bị thanh toán thẻ phổ biến trong các siêu thị hiện nay là các máy cà thẻ POS,sau đây là một số thông tin về thiết bị thanh toán này

- Khái niệm: POS là thuật ngữ viết tắt của “Point of sale”

(hay point of service) Là một thiết bị phục vụ cho việc

thanh toán, bán hàng trực tiếp, thường được đặt tại quầy

thanh toán trong các siêu thị, nhà hàng, khách sạn, sân

bay cho đến các cửa hàng bán lẻ Một chiếc máy POS có thiết kế khá nhỏ gọn,chiếm một diện tích nhỏ, dễ dàng lắp đặt, do đó nó phù hợp với mọi quầy thanhtoán Bên cạnh đó, một chiếc

máy POS chỉ có giá từ 500 -700 USD Và đối tượng của các máy POS khá phổ biến

là các loại thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ

- Phân loại:

Các ngân hàng hiện nay đầu tư nhiều loại máy POS khác nhau, nhưng phổ biến nhất

là hai loại máy có thể sử dụng tiếng Việt:

+ Loại thứ nhất: Máy POS đơn, nhỏ gọn, khách hàng nhập mã số PIN vào trực tiếp

thẻ thường đưa máy cho khách hàng nhập mã PIN sau đó đặt trở lại vị trí cũ để kếtnối với hệ thống và thực hiện các giao dịch

+ Loại thứ hai: Máy có PIN PAX kèm theo để giúp khách hàng nhập mã PIN khigiao dịch Điều này giúp việc bảo mật thông tin của khách hàng được tốt hơn Ngoài ra còn có một số loại máy POS không dây hiện đại, sử dụng công nghệ GSM

và màn hình cảm ứng khác, không khác gì một chiếc điện thoại di động Đối với cácloại máy này, bên cạnh các tính năng như máy POS thông thường, chiếc máy này cóthể mang đi khắp nơi như trên xe buýt, tàu lửa, tàu thủy… và sử dụng vào nhiềumục đích khác như đăng ký mở thẻ và nhiều ứng dụng khác nữa nhờ vào công nghệnhận dạng được chữ ký và sự bảo mật tuyệt đối

- Chức năng của máy POS: Phục vụ cho việc thanh toán hàng hoá tại các siêu thị,trung tâm thương mại, cửa hàng… Thanh toán phí dịch vụ như điện, nước, điệnthoại… Thực hiện các giao dịch như kiểm tra số dư, chuyển khoản Riêng đối vớingân hàng Đông Á, chủ thẻ còn có thể rút tiền tại các cửa hàng của Công ty cổ phầnVàng - Bạc - Đá quý Phú Nhuận (PNJ) thông qua hệ thống máy POS

- Các bước thanh toán thẻ trên máy cà thẻ POS trong siêu thị

Các bước giao dịch:

+ Bước 1: Đưa thẻ cho nhân viên bán hàng để họ cà thẻ qua máy POS

+ Bước 2: Nhân viên bán hàng sẽ nhập số tiền cần thanh toán vào máy rồi nhấnEnter

+ Bước 3: Quý khách tự nhập số PIN của mình để đảm

bảo bí mật số PIN

+ Bước 4: Máy POS in ra 03 hóa đơn, quý khách được

yêu cầu phải ký tên trên cả 3 hóa đơn (Chữ ký của chủ

thẻ trên hóa đơn phải giống với chữ ký trên dải băng từ ở mặt sau của thẻ)

Trong việc thanh toán thẻ, ngoài máy POS ra, còn có cả hệ thống các thiết bị thanhtoán khác được kết nối với nhau nhằm phục vụ tốt hơn việc thanh toán trong siêu thịnói chung và thanh toán thẻ nói riêng Đối với một siêu

thị hiện đại ngày nay đó là các thiết bị không thể nào thiếu được: máy đọc mã vạchhàng hoá, máy tính, máy hiển thị thông tin thanh toán, máy in hoá đơn và két đựngtiền…

Hình 1.5: Các thiết bị thanh toán

1.4 LỢI ÍCH VÀ RỦI RO KHI THANH TOÁN QUA THẺ

1.4.1 Lợi ích khi thanh toán qua thẻ

- Đối với chủ thẻ

+ Lợi ích đầu tiên đối với người sử dụng thẻ là sự an toàn trong cất trữ tài sản củamình là tiền vì việc cất giữ tiền mặt có thể sảy ra mất cắp, cướp giật ảnh hưởng đếntính mạng và tài sản Nhưng khi sử dụng thẻ thanh toán nếu mất thẻ thì khả năng bịmất tiền cũng khó xảy ra nếu chủ thẻ có thể báo cho ngân hàng của mình để phongtỏa tài khoản thẻ Hơn nữa, dù có được thẻ cũng khó có thể sử dụng vì thẻ có chữ

ký, mã PIN của chủ thẻ Khi dùng thẻ để thanh toán chủ thẻ có thể kiểm tra lại cácgiao dịch của mình thông qua bảng sao kê để tránh được tổn thất do nhầm lẫn.+ Sử dụng thẻ thanh toán có thể tiết kiệm chi phí, thời gian khi cần chuyển tiền haythanh toán các dịch vụ như: điện nước, truyền hình cáp, internet vì không phải đếnngân hàng hay trạm thu phí để thực hiện giao dịch Người sử dụng thẻ không cầnphải mang theo tiền bên mình cũng có thể mua được hàng hoá, dịch vụ hay rút tiềnmặt ở bất cứ nơi nào, bất cứ thời gian nào mà không phụ thuộc vào thời gian làmviệc của ngân hàng

+ Tốc độ thanh toán nhanh chóng tạo thuận lợi cho các giao dịch, tăng tốc độ quayvòng vốn lợi nhuận tăng lên Tiền tạm thời dư trong tài khoản còn được hưởng lãisuất không kỳ hạn, khi giữ tiền mặt thì không nhận được khoản lợi tức này

+ Người sử dụng thẻ được cấp hạn mức tín dụng đối với thẻ tín dụng, hay thực hiệnthấu chi với thẻ ghi nợ, để mua hàng hoá dịch vụ ngay cả khi không có tiền để giảiquyết kịp thời những phát sinh cần đến tiền

+ Người sử dụng thẻ có thể kiểm tra, quản lý các khoản thu chi của mình một cáchnhanh chóng và dễ dàng

- Đối với đơn vị chấp nhận thẻ là siêu thị

+ Tăng doanh số bán hàng vì khách hàng sẽ tiêu dùng nhiều hơn do không bị hạnchế về lượng tiền mặt mang theo và thu hút được nhiều đối tượng khách hàng cónhu cầu thanh toán bằng thẻ đặc biệt là khách hàng quốc tế (chủ thẻ của các ngânhàng Liên minh thẻ Việt Nam, của các Hiệp hội thẻ quốc tế Visa, MasterCard, JCB,Amex, Diner’s Club) khi đến Việt Nam du lịch hay làm việc Trong điều kiện xu

hướng sử dụng thẻ ngày càng phổ biến, lượng khách quốc tế ngày càng nhiều, việcchấp nhận thanh toán thẻ cũng là một yếu tố cạch tranh quan trọng so với các đốithủ khác.

+ Đa dạng hoá phương thức thanh toán, tạo sự hài lòng cho khách hàng bằng việccung cấp cho khách hàng phương thức thanh toán hiện đại, nhanh chóng, tiện lợi và

an toàn Tạo điều kiện thực hiện bán hàng qua internet, mở rộng đối tượng muahàng trong và ngoài nước Giảm chi phí bán hàng, kho quỹ và các chi phí vậnchuyển, kiểm đếm, bảo quản tiền mặt, mở rộng lợi nhuận tăng hiệu quả kinh doanh.+ Được trang bị thiết bị thanh thanh toán hiện đại, doanh thu bán hàng được tự độngchuyển vào tài khoản tiền gửi thanh toán mở tại ngân hàng đảm bảo an toàn, chínhxác, tránh được rủi ro tiền giả và được hưởng lãi hàng ngày

+ Quảng bá thương hiệu trên website và các ấn phẩm của ngân hàng phát hành, cáchiệp hội thẻ quốc tế đến hàng triệu chủ thẻ trong nước và quốc tế

+ Trong điều kiện hiện nay của thị trường bán lẻ ở thành phố Hồ Chí Minh cũngnhư trong cả nước, các kênh phân phối, bán lẻ hiện đại đang thể hiện xu thế chiếmlĩnh thị trường của mình, trong điều kiện mở cửa thị trường bán lẻ cho phép cáccông ty 100% vốn nước ngoài đầu tư vào Việt Nam từ đầu tháng 1 năm 2009 vànhững định hướng của chính phủ trong việc phát triển các kênh phân phối hiện đạiđang mở ra những trang mới cho thị trường bán lẻ trong nước, hướng tới nhữngkênh phân phối hiện đại đáp ứng nhu cầu mua bán hàng hoá hiện đại, phù hợp với

sở thích và lối sống văn minh hiện đại Với xu thế chung của thị trường siêu thị vàđặc điểm của siêu thị là thu hút được số lượng lớn khách hàng, số lượng giao dịchnhiều, khối lượng giao dịch tương đối lớn, khách hàng dễ dàng lựa chọn so sánh cácsản phẩm, là nơi đáp ứng được hầu hết các nhu cầu mua sắm tiêu dùng của ngườidân nên các siêu thị là nơi tập trung đông đảo người dân tham gia giao dịch, làmgiảm lượng tiền mặt cần cho hoạt động mua sắm của người dân Siêu thị sẽ trởthành nơi mua sắm thường xuyên của người dân nên hệ thống siêu thị sẽ là điểmmấu chốt để tạo ra bước nhảy trong phát triển hệ thống thanh toán qua thẻ, dần thayđổi nền kinh tế tiền mặt của Việt Nam hiện nay Xây dựng hệ thống thanh toán quathẻ trong hệ thống siêu thị tạo điều kiện cho những người có thẻ ngân hàng có điềukiện thanh toán trực tiếp thay vì phải dùng thẻ để rút tiền tại các máy ATM rồi lại

dùng tiền này để chi trả khi mua hàng hoá trong siêu thị Và một khi thẻ thanh toánđược sử dụng rộng rãi trong hệ thống siêu thị, mọi người có thể tiếp cận dịch vụthanh toán này một cách dễ dàng tất yếu sẽ dẫn đến nhu cầu sử dung thẻ thanh toántrong các giao dịch khác của người dân, tạo ra một tác động lan truyền mạnh mẽ

sang các loại hình dịch vụ khác giúp cải thiện thói quen sử dụng tiền mặt của ngườidân Việt Nam hiện nay

- Đối với ngân hàng

+ Hoạt động phát hành thẻ giúp ngân hàng tăng lượng vốn huy động Mỗi kháchhàng khi muốn mở tài khoản thẻ tại ngân hàng đều nhằm mục đích gửi thanh toánhay tiết kiệm không kì hạn trong tài khoản của mình Nhờ vậy mà hệ thống ngânhàng có thể huy động tối đa nguồn vốn nhàn rỗi trong dân cư để mở rộng tín dụngvới chi phí thấp

+ Khi phát hành thẻ, ngân hàng phát hành sẽ nhận được các loại phí như: phí pháthành, phí thường niên, lãi từ cấp tín dụng (với thẻ tín dụng), lãi thấu chi (thẻ ghinợ)

+ Khi lượng khách hàng sử dụng thẻ thanh toán nhiều hơn ngân hàng dễ dàng lôikéo họ sử dụng các dịch vụ khác của ngân hàng mình mỗi khi những người này cónhu cầu như: chuyển khoản, mua bán ngoại tệ, chiết khấu thương phiếu Ngoài ra,

họ còn tạo được mối quan hệ tốt với khách hàng dễ dàng quảng bá hình ảnh củamình thông qua các hoạt động chăm sóc khách hàng

+ Với tư cách là trung gian thanh toán được hưởng một khoản hoa hồng từ ngânhàng phát hành Đồng thời mở rộng quan hệ với các ngân hàng phát hành tạo ra mốiquan hệ theo chiều ngược lại, tạo điều kiện nâng cao uy tín và chất lượng trong dịch

vụ ngân hàng Các ngân hàng đại lý có thể mở rộng phạm vi thanh toán của mình,nâng cao uy tín của mình thông qua mối liên hệ với các tổ chức thẻ quốc tế

- Đối với xã hội

+ Một khi thẻ thanh toán trở nên thông dụng sẽ giảm được áp lực tiền mặt trong xãhội Giảm được hàng chục tỷ đồng hàng năm phải bỏ ra để in ấn, kiểm tra, thaymới, bảo quản tiền mặt Tránh được rủi ro tiền giả, mất cắp, cướp giật Các

khoản thu nhập của cá nhân đều được thể hiện qua tài khoản ngân hàng, đây có thể

là một công cụ để hạn chế tình trạng tham nhũng hiện nay

+ Nâng cao mức sống người dân, tạo điều kiện thuận lợi tiếp cận hàng hoá dịch vụtốt nhất từ các nhà cung cấp trong và ngoài nước với chi phí thấp hơn

+ Các phương tiện thanh toán tăng lên làm hàng hoá dịch vụ lưu thông dễ dàng hơn,kích thích tiêu dùng cá nhân của tầng lớp dân cư có thu nhập ổn định thúc đẩy kinh

tế phát triển Khi lượng tiền mặt nằm ngoài hệ thống ngân hàng giảm xuống làmtăng khả năng tạo tiền của hệ thống ngân hàng, hạn chế được hiện tượng đô la hoátrong nền kinh tế, tạo thuận lợi cho hoạt động đều tiết, quản lý tiền tệ của nhà nước

1.4.2 Rủi ro khi thanh toán qua thẻ

- Rủi ro về môi trường pháp lý: Các ngân hàng đã phát hành thẻ lần đầu tiên ở Việt

Nam từ năm 1996 nhưng thanh toán thẻ vẫn là một lĩnh vực khá mới mẻ đối với Việt Nam nên các văn bản pháp luật điều chỉnh hoạt động này chưa đầy đủ và đangdần hoàn thiện

- Rủi ro về mặt kinh tế: Hiện nay thu nhập của người dân chưa cao, rủi ro trong khả

năng thanh toán của chủ thẻ tương đối cao Các tổ chức phát hành thẻ cần tiến hànhnghiên cứu thị trường thật cẩn thận và ứng dụng công nghệ hiện đại cho thiết bịnghành thẻ Việc đầu tư vào nghành thẻ cần có thời gian dài hơn để tạo được bướcđột phá

Trong điều kiện vĩ mô như trên ban điều hành các tổ chức phát hành thẻ cần phải

am hiểu nhất định về thị trường thẻ trong nước để có những kế hoạch đúng đắntrong chiến lược phát triển và những điều chỉnh thích hợp khi cần thiết

- Rủi ro trong hoạt động kinh doanh: Rủi ro khi cho vay thấu chi, là hoạt động tín

dụng nên chứa đựng rủi ro tín dụng vốn có mà còn gặp khó khăn khi hoạt độngthẩm định và cấp tín dụng không diễn ra đồng thời khi chủ thẻ cố tình sử dụngnhiều giao dịch dưới hạn mức, dẫn tới tổng số dư vượt trội rất nhiều so với hạn mứcđược cấp

- Rủi ro khi phát hành thẻ: Thẻ đang được sử dụng chủ yếu là thẻ từ có nguy cơ bị

làm thẻ giả khá cao Đặc biệt, hành vi này rất khó bị phát hiện nếu ĐVCNT thôngđồng với tội phạm để sử dụng thẻ giả mạo này

- Rủi ro về mặt kỹ thuật: Đây là những rủi ro xảy ra do lỗi của người quản lý, máy

móc hay tội phạm công nghệ cao làm cho hệ thống thanh toán không hoạt độngđược hay hoạt động không chính xác gây tổn thất cho ngân hàng, chủ thẻ, hayĐVCNT vì số lượng các giao dịch quá lớn không thể kiểm tra, ngăn chặn kịp thời.Rủi ro này đang được ngân hàng hạn chế bằng việc áp dụng các chuẩn mực thẻ củacác tổ chức thẻ quốc tế để quản lý hệ thống thanh toán, phát hành thẻ

- Rủi ro do người sử dụng thẻ: Khi người sử dụng thẻ hoặc cán bộ thẻ để mất thẻ

hoặc lộ thông tin cá nhân lên quan đến tài khoản của chủ thẻ Thẻ thanh toán tươngđối nhỏ gọn nên dễ dàng bị mất

Khi sử dụng thẻ thanh toán vẫn có những rủi ro nhất định nhưng những rủi ro nàyngày càng được hạn chế bởi việc áp dụng công nghệ hiện đại vào việc phát hànhthẻ, quản lý hệ thống thanh toán thẻ

TÓM TẮT CHƯƠNG 1

Thẻ thanh toán đã xuất hiện từ rất lâu trên giới, ra đời từ nhu cầu thanh toán của conngười Cùng với sự phát triển của khoa học, công nghệ và các chiến lược thay thếtiền tệ trong lưu thông, hệ thống thẻ ngày càng hoàn thiện và phát triển Các tổ chứcphát hành thẻ không ngừng gia tăng các chức năng, tiện ích cho những chiếc thẻthanh toán cũng như hạn chế tối đa những rủi ro khi giao dịch qua thẻ

Với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đô thị hóa ngày càng cao, sự pháttriển của các loại hình kinh doanh bán lẻ hiện đại là tất yếu khách quan Sự ra đờicủa các siêu thị được coi là một trong những cuộc “cách mạng” hữu ích nhất đối vớingười tiêu dùng trong lĩnh vực lưu thông phân phối hàng hóa Siêu thị là loại hìnhkinh doanh bán lẻ mang nhiều đặc tính ưu việt như: kinh doanh đa dạng các loạihàng hóa, giá cả hợp lí, hàng hóa đảm bảo chất lượng, phương thức thanh toán hiệnđại…

Hoạt động phát hành và thanh toán thẻ có liên quan đến nhiều chủ thể trongnền kinh tế như: tổ chức thẻ quốc tế, ngân hàng phát hành thẻ, ngân hàngthanh toán, chủ thẻ, đơn vị chấp nhận thẻ Quyền và nghĩa vụ của các bên liênquan được xác định trong các qui định về thủ tục phát hành và thanh toán thẻ

do ngân hàng nhà nước ban hành Việc thanh toán mang lại lợi ích cho các bênliên quan nhưng cũng đi kèm với những rủi ro nhất định

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN THẺ ĐÔNG

Á TRONG CÁC SIÊU THỊ Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

2.1 NHỮNG NÉT SƠ LƯỢC VỀ NHTMCP ĐÔNGÔNG

2.1.1 Cơ cấu tổ chức

Các cổ đông lớn

• Văn phòng Thành ủy TP.HCM

• Công ty CP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ)

• Công ty Xây dựng và Kinh doanh nhà Phú Nhuận

• Tổng Công ty May Việt Tiến

• Tổng Công ty Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn (SABECO)

• Công ty Dịch vụ Hàng không Sân bay Tân Sơn Nhất (SASCO)

Mạng lưới hoạt động

• Hội sở, 1 Sở giao dịch, hơn 150 chi nhánh và phòng giao dịch

• Hơn 900 máy giao dịch tự động – ATM

• Gần 1500 điểm chấp nhận thanh toán bằng Thẻ - POS

Công ty thành viên

• Công ty Kiều hối Đông Á (1 Hội sở và 5 Chi nhánh)

• Công ty Chứng khoán Đông Á

2.1.2 Một số nét chính về tình hình hoạt động kinh doanh

Định hướng hoạt động:

Ngân hàng Ðông Á xác định "Ðáp ứng ở mức cao nhất các yêu cầu hợp lý củakhách hàng về các sản phẩm dịch vụ ngân hàng" là chính sách cạnh tranh đểđưa Ngân hàng Ðông Á trở thành một trong những Ngân hàng hàng đầu tạiViệt Nam

Ðể thực hiện được chính sách trên, Ngân hàng Ðông Á cam kết:

- Luôn lắng nghe ý kiến của khách hàng để cải tiến và đa dạng hóa các dịch vụngân hàng

- Từ ban lãnh đạo đến nhân viên Ngân hàng Ðông Á đều được đào tạo về kỹnăng và trình độ theo yêu cầu của từng công việc, và nhận thức rõ về tầm quan

trọng của việc đáp ứng cao nhất các yêu cầu của khách hàng là nhân tố quyếtđịnh mang lại sự thành công cho Ngân hàng.

- Sử dụng mọi nguồn lực để thực hiện, duy trì và cải tiến hệ thống quản lý chấtlượng của Ngân hàng

2.1.3 Giới thiệu trung tâm thẻ của NHTMCP Đông Á

Bối cảnh thành lập.

- Hiện nay hầu như toàn bộ các ngân hàng thương mại đều quan tâm đếnnghiệp vụ phát triển đại lý và nghiệp vụ phát triển thẻ Cũng như các Tổ chứctài chính khác DAB nhận thấy thị trường thẻ là một thị trường giàu tiềm năng,nhu cầu của dân cư vào lĩnh vực này khá nhiều đặc biệt là khi nền kinh tế nước

ta ổn định và có tốc độ tăng trưởng cao

- Trên cơ sở đó, ngày 09/02/1996 Ngân hàng DAB đã quyết định thành lậpTrung Tâm Thẻ DAB với tên giao dịch là DAB BankCard Center

- Trung tâm thẻ NH Đông Á là một bộ phận kinh doanh hạch toán đầy đủnhưng không có tư cách pháp nhân, trực thuộc Ngân hàng Đông Á (DAB), cóchức năng điều hành và quản lý các dịch vụ

- Tháng 04/1997 : chấp nhận thanh toán thẻ Visa

- Ngày 20/04/2000 DAB cung cấp một loại hình dịch vụ mới đó là dịch vụ trợgiúp toàn cầu “ DAB World Assist “ do AXA Assistance là một trong nhữngcông ty bảo hiểm và trợ giúp y tế hàng đầu trên thế giới phối hợp cùng Tổngcông ty bảo hiểm Việt Nam cung ứng

Bên cạnh đó, DAB cũng đã kết hợp cùng Ngân Hàng Hồng Kông và ThượngHải (HSBC) phát hành thẻ tín dụng quốc tế cho khách hàng của HSBC, thẻ ghi

nợ quốc tế như DAB Visa Electron_Citi, DAB Visa Electron_VDC,DABVisaElectron_Vera, DABVisa Electron_SaigonTourist

Chức năng:

Trung Tâm Thẻ Ngân hàng thương mại cổ phần Đông Á (gọi tắt là Trung TâmThẻ) là một bộ phận kinh doanh hạch toán đầy đủ nhưng không có tư cáchpháp nhân, trực thuộc Ngân hàng thương mại DAB , có chức năng điều hành

và quản lý các dịch vụ thẻ ngân hàng do Ngân hàng thương mại cổ phần Đông

Á phát hành độc lập hay chấp nhận thanh toán với tư cách là thành viên của

các tổ chức quốc tế về thẻ ngân hàng có liên quan trên cơ sở chính sách địnhhướng do Ban Tổng Giám Đốc DAB quyết định

Nhiệm vụ:

* Tổ chức việc phát hành thẻ ngân hàng :

Tổ chức việc phát hành thẻ ngân hàng trên cơ sở chính sách định hướng củaHội Đồng Quản Trị và Ban Tổng Giám Đốc DAB , phát hành các loại thẻ ngânhàng dưới các hình thức

-* Phát triển mạng lưới đại lý chấp nhận thanh toán thẻ :

- Trung Tâm Thẻ thực hiện chính sách phát triển và kinh doanh đại lý theođúng chủ trương của Ban Tổng Giám Đốc DAB, phát hành và chấp nhận thanhtoán thông qua việc hướng dẫn, cung cấp thông tin, phương tiện giao dịch hiệnđại nhằm đạt được các hợp đồng đại lý với mức chiết khấu phù hợp Ngoài ra,khuyến khích các đại lý của các ngân hàng khác giao dịch với DAB trong mọilĩnh vực hoạt động có liên quan đến ngân hàng

* Tổ chức tài chính kế toán cho hoạt động thanh toán thẻ ngân hàng :

Trung Tâm Thẻ là một đơn vị hạch toán đầy đủ , việc kế toán đặt dưới sựhướng dẫn của phòng kế toán với hệ thống sổ sách và số liệu phản ánh đượchiệu quả kinh tế hoạt động kinh doanh của trung tâm

Trung Tâm Thẻ đảm bảo các thông tin về giao dịch thẻ ngân hàng có liên quanđược cập nhật và xử lý chính xác , duy trì việc khai thác ổn định hệ thống vitính có liên quan

* Tổ chức hành chính quản trị và nhân sự :

- Trung Tâm Thẻ trực tiếp quản lý, sử dụng một cách có hiệu quả các tài sản ,máy móc thiết bị và các phương tiện khác để phục vụ các công tác liên quanđến dịch vụ thẻ

- Quản lý, nghiên cứu và đề xuất lên Ban Tổng Giám Đốc kế hoạch nhân sự , bố trí ,

đề bạt , khen thưởng , kỉ luật nhân sự trực thuộc theo đúng qui chế nhân viên củaDAB

2.2 TÌNH HÌNH THỊ TRƯỜNG THẺ THANH TOÁN

2.2.1 Về phía các nhà cung cấp dịch vụ thẻ thanh toán

Từ năm 2001, thị trường thẻ mới có những chuyển biến rõ nét và thực sự chuyểnmình từ năm 2005 trở lại đây Trong giai đoạn này, chúng ta được chứng kiến sựphát triển vượt bậc của thị trường thẻ thanh toán Cả ngân hàng quốc doanh lẫnngân hàng thương mại cổ phần đều triển khai các dịch vụ thẻ như Dongabank, Saigonbank, Sacombank, Agribank, OCB… với việc ứng dụng công nghệ thông tin,trang bị hệ thống và đồng loạt tung ra nhiều thương hiệu thẻ khác nhau Các loại thẻđược phát hành và sử dụng khá phong phú bao gồm thẻ ATM, thẻ ghi nợ, thẻ tíndụng nội địa và quốc tế Đặc biệt trong năm 2005, thị trường thẻ Việt Nam cònchứng kiến sự liên minh giữa DAB và Saigonbank, mở ra một thời đại mới cho việchợp tác cùng nhau phát triển trong lĩnh vực kinh doanh khá mới mẻ và hấp dẫn này

2.2.2 Về các sản phẩm, dịch vụ cung ứng từ thẻ

Theo NHNN Việt Nam, dịch vụ thẻ tăng trưởng cao trong những năm gần đây,khoảng 150% -130%/năm Đến cuối năm 2008, sản phẩm phổ biến trên thị trườnghiện nay vẫn là thẻ ghi nợ nội địa, với tên gọi phổ thông là thẻ ATM (chiếm khoảng92,9%), tiếp theo là thẻ ghi nợ quốc tế ( chiếm 3,64%), thẻ tín dụng quốc tế (chiếmkhoảng 3,16%) và thẻ tín dụng nội địa (chỉ chiếm 0,3%) Sự tham gia tích cực củacác NHTM với việc cho ra đời nhiều loại thẻ với tính năng phong phú, các dịch vụgia tăng đi kèm không ngừng ra đời Chiếc thẻ ghi nợ không chỉ đơn thuần được

dùng để rút tiền tại máy ATM, mà đã được tích hợp nhiều tiện ích khác như vấn tintài khoản, chuyển khoản, thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ tại các ĐVCNT, trả phíđịnh kỳ các khoản phải trả thường xuyên (điện nước, điện thoại, internet,…) Một

số ngân hàng còn cho phép dùng thẻ để mua hàng trực tuyến tại các siêu thị, chợonline như: www.chodientu.vn hay www.123mua.com.vn Hàng loạt thương hiệuthẻ nổi tiếng được ra đời như Connect24, Vietcombank SG24, một phiên bản mớicủa Connect24 đánh dấu sự hợp tác giữa Vietcombank với công ty Truyền thôngsáng tạo Việt Nam, Vạn Dặm của BIDV, E-Partner với các phân khúc thị trườngnhư G-Card, C-Card, Pink- Card, S-Card của Vietinbank, thẻ F@stAccess củaTechcombank, ATM LucKy của OCB cũng như thẻ đa năng của DAB,… Gần đây,DAB đã phối hợp với các trường đại học cao đẳng để cho ra thẻ sinh viên kết hợpthẻ đa năng Đông Á Đây được xem là một bước đột phá mới mang ý nghĩa thựctiễn rất cao

Biểu đồ 2.2: Số lượng thẻ phát hành qua các năm

Nguồn: Hội thẻ Ngân hàng Việt Nam

2.2.3 Về cơ sở hạ tầng thanh toán thẻ

Cùng với sự tăng trưởng không ngừng của số lượng thẻ phát hành lên đến 15 triệuthẻ vào đầu năm 2009, các NHTM đã chú trọng đầu tư vốn, nhân lực, công nghệcho việc lắp đặt thêm máy ATM và mở rộng các điểm POS Từ chỗ chỉ có 301 máyATM và 7.848 POS trong năm 2003, đến đầu 2009 toàn hệ thống ngân hàng đã cógần 7.500 máy ATM và xấp xỉ 27.000 thiết bị POS

0 2000 4000 6000 8000 10000

Biểu đồ 2.3: Số lượng máy ATM, POS qua các năm

Nguồn: Hội thẻ Ngân hàng Việt Nam

Số lượng máy ATM và máy POS ở Việt Nam tăng rất nhanh trong thời gian qua đãtạo điều kiện cho việc sử dụng thẻ trở lên dễ dàng, tiện lợi hơn nhiều Các tổ chứcphát hành thẻ đã tích cực hơn trong việc nâng cấp cơ sở hạ tầng kĩ thuật nhằm nângcao chất lượng phục vụ, nâng cao tính bảo mật, độ an toàn cho chủ thẻ, đơn vị chấpnhận thẻ cũng như cho ngân hàng bằng việc áp dụng các tiêu chuẩn kĩ thuật của các

tổ chức thẻ quốc tế (như thẻ chíp tiêu chuẩn EMV, PCI, DSS…)

2.2.4 Về tình hình khách hàng sử dụng thẻ thanh toán

Thực tế, tăng trưởng của thị trường thẻ trong những năm qua là rất cao, điều này làkhông thể phủ nhận được Đến hết năm 2008, tổng số tài khoản cá nhân mà cácngân hàng đã mở lên tới 15 triệu thẻ, số thẻ thanh toán hiện đang lưu thông là 15triệu thẻ Trong năm 2008, có 10,35 triệu người sử dụng thẻ ngân hàng ATM và

800 ngàn người sử dụng thẻ thanh toán quốc tế trong đó có 1,82 triệu người có khảnăng mở thẻ tín dụng

Bảng 2.4: Tổng doanh số giao dịch qua thẻ ở một số nước (đơn vị tỉ USD)

Quốc gia Tổng giá trị giao dịch qua thẻ

ra một cơ hội rất lớn cho các tổ chức thực hiện các dịch vụ thanh toán thẻ, họ có thểkhuyến khích người dân thanh toán thông qua thẻ thay vì phải rút tiền mặt để trảtiền hàng hóa dịch vụ Qua đây cho thấy tiềm năng trong thị trường thẻ ở Việt Nam

là rất lớn, cần được thúc đẩy phát triển cả về lượng thẻ phát hành lẫn doanh số sửdụng thẻ thông qua các máy cà thẻ trong thời gian tới cho ngang bằng với các nướctrong khu vực nhằm phát huy những lợi thế trong thanh toán không dùng tiền mặttrong nền kinh tế

2.2.5 Về tình hình liên minh thẻ giữa các ngân hàng thương mại

hiệu quả và tiện ích cho người sử dụng, hạn chế những đặc tính vốn có của thẻATM là thanh toán mọi lúc, mọi nơi Do đó, việc hệ thống thẻ được liên minh cũngđem lại nhiều lợi ích:

- Việc liên minh thẻ sẽ tiết kiệm được chi phí cho ngân hàng khi đầu tư vào hệthống máy ATM và POS Ngoài ra, việc liên kết sẽ giúp giảm tải ATM của cácngân hàng lớn, mạng lưới chấp nhận thẻ được mở rộng hơn, tăng hiệu quả sử dụngthẻ

- Hệ thống liên minh thẻ sẽ tạo nên sự tiện lợi tối đa Khi đó khách hàng sẽ yêuthích hình thức thanh toán bằng thẻ hơn dùng tiền mặt, góp phần hạn chế thói quen

sử dụng tiền mặt trong dân cư

- Khuyến khích các NHTM giảm chi phí cho các cá nhân sử dụng thẻ chi trả, cũngnhư giảm phí cho ĐVCNT Bên cạnh đó, tiếp thị đến các doanh nghiệp trả lươngqua tài khoản cho người lao động, giảm được chi phí

Các liên minh thẻ hiện nay:

- Liên minh thẻ Smartlink: ngày 25/10/2007, Vietcombank với phần vốn chiếm11% cùng 15 NHTM và hai công ty cổ đông sang lập công bố thành lập Công ty cổphần dịch vụ thẻ Smartlink Là công ty chuyên cung cấp các dịch vụ liên quan tớithẻ thanh toán, quản lý, vận hành mảng thanh toán thẻ của các thành viên và pháttriển các kênh thanh toán điện tử với vốn điều lệ là 50 tỷ đồng Smartlink chiếmkhoảng 25% thị phần, vận hành mạng lưới thanh toán gồm 25 ngân hàng thànhviên, trong đó có 17 ngân hàng đã triển khai kết nối thành công và hoạt động nổđịnh với công suất xử lý trung bình đạt 300.000 giao dịch/ngày, phát hành khoảng 4triệu thẻ và được chấp nhận thanh toán tại hơn 2.050 máy ATM và hơn 15.500POS

- Liên minh thẻ Banknetvn: Công ty cổ phần chuyển mạch tài chính Quốc giaBanknetvn chính thức ra mắt vào ngày 21/04/2007 với sự tham gia góp vốn củatám cổ đông sang lập gồm Agribank, BIDV, Vietinbank, Saigonbank, Sacombank,ACB, DAB và công ty Điện toán - Truyền số liệu (VDC) với mức vốn điều lệ 94,5

tỷ Mục tiêu chính là xây dựng hệ thống chuyển mạch tài chính quốc gia kết nối các

hệ thống thẻ nói chung, hệ thống ATM/POS nói riêng của các ngân hàng ở Việt

trên 2.500 máy ATM và trên dưới 11.000 điểm POS chiếm xấp xỉ 70% thị phần, vớilượng thẻ phát hành hơn 5 triệu thẻ

- Liên minh thẻ Đông Á (VNBC – VietNam Bank Card): Chính thức triển khai trêntoàn quốc từ ngày 28/11/2005 bằng việc kết nối giữa DAB và SaigonBank VNBChoạt động dựa trên nguyên tắc kết nối hàng ngang giữa những hệ thống độc lập,công bằng và phát triển bền vững với các thành viên Đến nay, VNBC đã phát hànhhơn 1,8 triệu thẻ với hệ thống 783 máy ATM và 1.682 máy POS Năm 2008, VNBC

đã có 10 thành viên kết nối vaàohệ thống bao gồm: DAB, HaBubank, SaigonBank,GPBank, DaiA Bank, Mai Linh Group, MHB, Common Wealth Bank (Úc), UnitedOverseas Bank (Singapore) và PI Bank (Campuchia) VNBC là mạng lưới duy nhấttại Việt Nam có các ngân hàng nước ngoài là thành viên Vào ngày 25/10/2008, Công ty cổ phần thẻ thông minh VNBC, tiền thân là hệ thống VNBC đã chính thức

ra mắt

- Liên minh thẻ ANZ – Sacombank – Southernbank: Mạng liên kết này chỉ áp dụngcho thẻ tín dụng và Visa Ban đầu, khi mới thành lập chỉ có 2 thành viên làSacombank và ANZ (Úc), sau này Southernbank xin phép được gia nhập Hiện nay,

đã phát hành được trên 17 ngàn thẻ, số luợng giao dịch bình quân trên 637 giao dịchmỗi ngày

Xu thế hiện nay trong việc phát hành thẻ là các NHTM trong nước liên kết với các

tổ chức thẻ quốc tế như Visa hay Mastercard để cung cấp các sản phẩm mới cũngnhư nâng cao ut tín, thương hiệu trên thương trường thẻ Với các loại thẻ liên kếtnày, chủ thẻ có thể sử dụng tại các máy ATM và POS của bất kỳ ngân hàng nàonằm trong hệ thống của Visa hoặc Mastercard trên toàn cầu Hiện nay, đã có 10 gânhàng là thành viên chính thức của các tổ chức thẻ quốc tế, cộng với một số ngânhàng đại lý tham gia thanh toán thẻ Có tới 16 ngân hàng tham gia phát hành thẻquốc tế, trong đó Vietcombank là đơn vị duy nhất chấp nhận thanh toán cả 6 thươnghiệu thẻ nổi tiếng trên thế giới là Visa, MasterCard, Amex, Diner’s Club, JCB vàChina UnionPay, đồng thời trực tiếp phát hành thẻ VCB Visa, VCB MasterCard, VCB Amex ACB độc quyền phát hành hai loại thẻ tín dụng Visa Electron và

Các NHTM khác như TechcomBank, VPBank, HabuBank… ký hợp đồng làm đại

lý phát hành và thanh toán thẻ MasterCard cho VietcomBank Số lượng thẻ quốc tếphát hành tăng trưởng trung bình khoảng 49%/năm trong khoảng thời gian 2000 –

2005 và tăng trưởng mạnh trong những năm 2007, 2008 Đây là bước tăng trưởngngoạn mục sau sự kiện Việt Nam trở thành thành viên chính thức của WTO

2.2.6 Về tình hình thẻ thanh toán ở thành phồ Hồ Chí Minh năm 2008-2010

Đến cuối năm 2008, TP.HCM có hơn 8 triệu dân chiếm khoảng 9% dân số cả nướctrong khi đó trên địa bàn có 4,5 triệu thẻ chiếm 30% tổng lượng thẻ trong cả nước,trung bình 2 người dân có một thẻ, với mật độ thẻ tương đối cao TP.HCM có nhữngđiều kiện thuận lợi cho hoạt động thanh toán thẻ Về cơ sở hạ tầng cho thanh toánthẻ đến cuối năm 2008, thành phố có hơn 2100 máy ATM tăng gấp 4 lần so vớinăm 2004, có khoảng 15000 máy POS trong đó có khoảng 4,500 máy dùng đượccho thẻ nội địa tăng gấp 10 lần so với năm 2004, tuy nhiên số máy POS này chủ yếutập trung ở các nhà hàng khách sạn, khu vực trung tâm thành phố phục vụ kháchnước ngoài là chủ yếu Như vậy, TP.HCM có những điều kiện cơ sở hạ tầng kỹthuật thuận lợi cho hoạt động thanh toán thẻ, đây có thể được coi là địa bàn trọng điểm mà các tổ chức phát hành thẻ nhắm tới để khởi đầu cho chiến lược phát triểnthị phần thẻ thanh toán

Mạng lưới máy POS ở TP.HCM đã phát triển rất nhanh chóng trong thời gian qua.Tuy nhiên số lượng máy POS có thể dùng được cho thẻ nội địa chỉ chiếm khoảng 30% tổng số máy mà số lượng thẻ nội địa lại chiếm tới hơn 90% tổng số thẻ hiệnnay, điều này cho thấy thị trường thanh toán thẻ nội địa vẫn bị bỏ ngỏ

2.3 THỰC TRẠNG THANH TOÁN THẺ ĐÔNG Á TẠI SIÊU THỊ Ở TPHCM

2.3.1.Thực trang hệ thống siêu thị

Nhìn chung, hoạt động thanh toán tại các siêu thị hiện nay mới chỉ dùng tiền mặt làchủ yếu, trung bình mỗi siêu thị có khoảng 20 – 25 quầy thanh toán nhưng số lượngmáy POS rất ít, chỉ khoảng 5 – 8 máy cho một siêu thị Tỉ lệ lượt khách hàng thanhtoán thẻ so với tổng lượt khách thanh toán chỉ vào khoảng 1 – 2%

Phần lớn các siêu thị trên địa bàn TPHCM đều có lắp đặt máy POS và chấp nhận

không giống nhau, khách hàng có thẻ thanh toán được tại siêu thị này chưa chắc cóthể thanh toán được tại các siêu thị khác Theo tìm hiểu của Trung Tâm Thẻ, cácsiêu thị có lắp đặt máy POS đều chấp nhận 2 loại thẻ quốc tế là MasterCard và Visa,tuy nhiên không phải siêu thị nào có lắp đặt máy POS cũng chấp nhận thanh toáncủa ngân hàng Đông Á

Bảng 2.5: Danh sách các siêu thị chấp nhận thẻ Đông Á và thẻ của các ngân hàng khác cụ thể như sau:

1 BigC Hoàng Văn Thụ 202B, Hoàng Văn Thụ, Q Phú Nhuận

2 Citimart Hoàng Diệu 384, Hoàng Diệu, Q 4

3 Citimart Lê Thánh Tôn 20, Lê Thánh Tôn, Q 1

4 Citimart Nguyễn Thị Minh Khai 21-23, Nguyễn Thị Minh Khai, Q 1

5 Co-op mart Nam Sài Gòn

H6-KP Mỹ Phước, Đại lộ Nguyễn VănLinh, Q 7

6 Co-opmart An Đông 18, An Dương Vương, Q 5

7 Co-opmart Bình Tân 158, Đường số 19, Q Bình Tân

8 Co-opmart BMC 254, Lũy Bán Bích, Q Tân Phú

9 Coop-mart Cống Quỳnh 198C, Cống Quỳnh, Q 1

10 Co-opmart Đầm Sen 3, Hòa Bình, Q 11

11 Co-opmart Đinh Tiên Hoàng 127, Đinh Tiên Hoàng, Q Bình Thạnh

12 Co-opmart Hậu Giang 188, Hậu Giang, Q 6

13 Co-opmart Lý Thường Kiệt 497, Hòa Hảo, Q 10

14 Co-opmart Nguyễn Đình Chiểu 168, Nguyễn Đình Chiểu, Q 3

15 Co-opmart Nguyễn Kiệm 571, Nguyễn Kiệm, Q Phú Nhuận

16 Co-opmart Nhiêu Lộc

Tầng trệt – Cao ốc Screc ven kênhNhiêu Lộc, Q 3

17 Co-opmart Phú Lâm 6, Ba Hòm, Q 2

18 Co-opmart Phú Mỹ Hưng Khu dân cư Phú Gia, Q 7

19 Co-opmart Tân Bình 91B2, Phạm Văn Hai, Q Tân Bình

20 Co-opmart Tân Phú 787, Luỹ Bán Bích, Q Tân Phú

21 Co-opmart Thắng Lợi 2, Trường Chinh, Q Tân Bình

22 Co-opmart Trần Hưng Đạo 727, Trần Hưng Đạo, Q 5

23 Co-opmart Xa Lộ Hà Nội 191, Quang Trung, Q 9

32 Siêu thị Văn hóa Văn Lang 01, Quang Trung, P.10

33 Vinatex Q.Tân Bình 79B, Lý Thường Kiệt, Q.Tân Bình

Nguồn: Tổng hợp từ website các Nghân Hàng Thương Mại

Mặc dù thống kê trên chưa đầy đủ nhưng qua tìm hiểu nhận thấy các ngân hàngĐÔNG Á đã phần nào tiếp cận và lắp đặt máy POS trong các siêu thị tổng hợp.Tuy có chấp nhận thanh toán thẻ nhưng các siêu thị vẫn chưa thực sự đầu tư choloại hình dịch vụ này Theo tìm hiểu thì tại các siêu thị Maximark hiện nay, mỗiquầy thanh toán có máy POS của Đông Á nhưng khách hàng dùng thẻ và khôngdùng thẻ vẫn đợi chung ở cùng một quầy thanh toán Còn ở các siêu thị của Co-opmart, Citimart, siêu thị Hà Nội,… người dùng thẻ vẫn phải thanh toán ở các quầychung với các khách hàng không dùng thẻ rồi mới đem hóa đơn đến quầy đặt máyPOS để cà thẻ Nhìn chung, các siêu thị chưa có quầy thanh toán riêng chỉ sử dụngcho những người thanh toán bằng thẻ nên người thanh toán thẻ chưa nhận được

quyền lợi gì hơn so với những người thanh toán bằng tiền mặt thậm chí thời gianthanh toán còn có phần lâu hơn do phải đi lại giữa quầy thanh toán và nơi cà thẻ.Trung Tâm Thẻ tiến hành chọn mẫu ngẫu nhiên và khảo sát 13 siêu thị bán lẻ thuộcloại hình kinh doanh tổng hợp rải đều trên địa bàn thành phố, ở các quận 1, quận 3,quận 5, quận 9, quận 10, quận Bình Thạnh, quận Phú Nhuận, quận Gò Vấp

Bảng 2.6: Danh sách các siêu thị khảo sát

quản

Chấp nhận thanhtoán bằng thẻĐông ÁBigC Hoàng

Văn Thụ

202B, Hoàng Văn Thụ,Phường 09, Q PhúNhuận

Cty TNHH TM & DVSiêu thị Big C An Lạc Không

Phường 08, Quận 5 khẩu và Đầu tư Chợ

LớnCitimart Lê

Thánh Tôn

20, Lê Thánh Tôn,Phường Bến Nghé, Quận

1

Công ty TNHHThương mại Dịch vụĐông Hưng

Có

Co-opmart

Cống Quỳnh

189C, Cống Quỳnh,Phường Nguyễn CưTrinh, Quận 1

Vấp

Công ty CP Văn Hoá

Trong tổng số 13 siêu thị được khảo sát thì có 5 siêu thị là BigC Hoàng Văn Thụ ,Siêu thị Hà Nội Cống Quỳnh,Siêu thị Sài Gòn, Cholimex và Starmart không lắp đặtmáy POS và không chấp nhận thanh toán bằng thẻ của Đông Á

Nguyên nhân : là do nhu cầu thanh toán bằng thẻ và số lượng khách hàng sử dụngthẻ Đông Á của khách hàng tại khu vực những siêu thị này không lớn

Bảng 2.7: Tình hình chấp nhận thanh toán thẻ Đông Á tại các siêu thị được khảosát

Không chấp nhận thanh toán thẻ Đông Á 5 38,47

Nguồn: Khảo sát Trung Tâm thẻ

Có 61,53% trong số 13 siêu thị được khảo sát có chấp nhận thanh toán băng thẻĐông Á ,

Nguyên nhân Hầu hết các siêu thị lớn trên địa bàn thành phố đều có lắp đặt máyPOS Nhưng nhìn chung đây là một phương thức thanh toán khá mới lạ và tươngđối hiện đại nên vẫn chưa được thực hiện tại toàn bộ các siêu thị và còn một tỉ lệthấp siêu thị chưa tiếp cận dịch vụ thanh toán này Là sản phẩm thuộc công nghệmới nên vai trò marketing và truyền thông của ngân hàng về công dụng, tính antoàn, tiện ích và phù hợp với sự phát triển chung của nền kinh tế của dịch vụ thanhtoán thẻ đóng một vai trò rất quan trọng, giúp siêu thị có sự hiểu biết và triển khai

sử dụng loại hình dịch vụ này Tuy mảng thị trường siêu thị đầy tiềm năng và rấthấp dẫn , nhưng công tác marketing chưa thực sự hiệu quả, chưa tiếp cận và cungcấp dịch vụ được cho toàn bộ các đối tượng khách hàng cũng như siêu thị