Xây dựng mô hình Beta nhằm lượng hóa rủi ro trong đầu tư cổ phiếu ngắn hạn trên sàn thành phố Hồ Chí Minh HOSE

Th tr ng ch ng khoán Vi tăNamăraăđ iăcáchăđơyăh nă10ăn m,ăđ nănayăđƣătr thƠnhăkênhăđ uăt ăh p d năđ i v iănhƠăđ uăt ătrongăn căc ngănh ăngoƠiăn c... Trongăđ uăt ătƠiăchính,ăr iăroăđ c hi

ầo0oầ

Lểă ỊNHăTH NG MSSV : 40603220

APT : Arbitrage Pricing Theory ậ Lý thuy t kinh doanh chênh l ch giá

CAPM : Capital Asset Pricing Model ậ Môăhìnhăđ nh giá tài s n v n

CML : Capital Market Line ậ ng th tr ng v n

CTCK : Công Ty Ch ng Khoán

DM Tă:ăDanhăm căđ u t

DNNVV : Doanh nghi p nh và v a

EMH : Efficient Market Hyppothesis ậ Gi thuy t th tr ng hi u qu

HOSE : S giao d ch ch ng khoán TPHCM

TTGDCK : Trung tâm giao d ch ch ng khoán

UBCKNN : y ban ch ng khoán nhƠăn c

VNDă:ă ng Vi t Nam

VN-Index : Ch s trung bình giá ch ng khoán trên th tr ng Vi t Nam

CH NGă1:

B NG BI U:

B ng 1.1:ăăTSSLăMongăđ iăđ i v i m t danh m căđ uăt ă

B ng 1.2 : Ch s Beta m t s công ty c ph năth ng M n mă2009

HÌNH V :

Hình 1.1ă:ă ng cong gi đ nh t t c các kh n ngăđ uăt

Hình 1.2 : ng cong gi đ nh t t c các kh n ngăđ uăt

Hình 1.3 : L a ch năDM Tăt iă uăr iăroătrênăđ ng biên hi u qu

Hình 1.4 : ng SML và r i ro h th ng chu n hóa

Hìnhă1.5ă:ăă ngăđ cătr ngă:ăphơnăb TSSL

Hình 1.6 T ngăquanăTSSLăgi a Morgan Stanley và th tr ng

B NG BI U:

B ng 2.1 : Lãi su tăc ăb n Vi tăNamăquaăcácăn m

B ng 2.2 : L i nhu n sau thu tr c và sau khi Ki m Toán c a m t s công ty

B ng 2.3 : Giá c phi u SJS

B ng 2.4 : T su t sinh l i( l ) và m c r iăroăhƠngăquỦăn mă2009ăậ 2010

B ng 2.5 : S l ng công ty niêm y tăquaăcácăn mătrênăHOSE

B ng 2.6 : TSSL và M căđ R i Ro c a m t s TTCK trên th gi iăn mă2009

B NG BI U:

B ng 3.1 : B ng k t qu h s beta các c phi uătínhătoánăđ c

B ng 3.2: Tóm t t k t qu tínhătoánătheoăbetaăt ngăd n

B ng 3.3 : T lêăt ngăgi m VN ậ INDEX so v i c phi u VSC

B ng 3.4 : T lêăt ngăgi m VN ậ INDEX so v i c phi u PVD

B ng 3.5 : T lêăt ngăgi m VN ậ INDEX so v i c phi u VIS

Hình 3.12 : L p danh m c tính b ng hàm solver (m c tiêu 1)

Hình 3.13 : L p danh m c tính b ng hàm solver (m c tiêu 2)

1) S C N THI T C Aă TÀI

Th tr ng ch ng khoán Vi tăNamăraăđ iăcáchăđơyăh nă10ăn m,ăđ nănayăđƣătr thƠnhăkênhăđ uăt ăh p d năđ i v iănhƠăđ uăt ătrongăn căc ngănh ăngoƠiăn c TuyănhiênăcácănhƠăđ uăt ătrongăn c hi n nay h u h tălƠăđ uăt ătheo c m tính ho c

đ uăt ătheoăs đông(ăb yăđƠn ) vƠăd ngănh ăkhiăthamăgiaăvƠoăth tr ng, nhƠăđ u

t ăv năch aănh n bi t h t các r i ro c ngănh ătìmăraăl i gi iăđápăcácăcơuăh iăắăLƠmă

th nƠoăđ uăt ăhi u qu và gi m thi u r i ro m t cách th p nh t trongăđ u t ăch ng

khoán?”ălƠăđi u không ph i d dàng T i các th tr ng ch ng khoán phát tri n, nhƠăđ uăt ătr c khi ra quy tăđ nh b ti n vào c phi u nào, h c ngăđ u có nh ng

phân tích k l ngăh năv r i ro và t su t sinh l i H s beta là m t trong nh ng

công c h u ích th ngăđ c s d ng nh tăđ nhăđ đánhăgiáăc phi uăđó

H s này d a trên các n n t ng lý thuy tătƠiăchínhănh ă:ăắăLỦăthuy t danh m c

đ uăt ăc aăHarryăMarkowitz,ăMôăhìnhăđ nh giá tài s n v n ậ CAPM c a William

Sarpe và Lý kinh doanh chênh l ch giá ậ APT c a Stephen Ross M tăkhiăđƣăbi t

đ c h s beta th tr ng ho căbetaăđ i v i các nhân t riêng l c a m t ch ng

khoán,ănhƠăđ uăt ăcóăth d dƠngăxácăđ nh các c phi u riêng l hay danh m căđ u

t ăphùăh p v i kh u v c a t ngănhƠăđ uăt Tuy nhiên tác gi ch mu n thông qua

h s betaăđ ch ra choănhƠăđ uăt ăth y rõăh n v r i ro và T Su t Sinh L i trong

vi căđ uăt ăch ng khoán trong ng n h n Chính vì th đ tƠiă:ăắăXÂY D NG MÔ HÌNH BETA NH M L NG HÓA R Iă ROă TRONGă Uă T ă CH NG KHOÁN NG N H N TRÊN SÀN THÀNH PH H CHÍ MINH HOSE ”

Nh măgiúpănhƠăđ uăt ăVi t Nam th y rõăh n r iăroătrongăđ uăt ăch ng khoán, l a

ch n các c phi u riêng l hay l p danh m căđ uăt ăt iă uăv i m căđ ch uăđ ng

r i ro c a mình

2) M Că ệCHăNGHIểNăC U

 Phân tích th c tr ng c a TTCK Vi t Nam trong th i gian kh oăsátăc ngănh ă

nh n di n các r iăroămƠăcácăN Tăcóăth g p ph i trong quá trình mua bán

c phi uăvƠăgiúpănhƠăđ uăt ăth y rõ vi căđ uăt ăc phi u ng n h n trong

th i gian kh oăsátă(25ăthángă09ăn mă2009 đ nă22ăthángă04ăn m 2010 ) là có

l iăchoănhƠăđ uăt ătrongăth i gian này

 Tính toán beta th tr ngăc ngănh ăbetaăc a các lo i ch ng khoán riêng l

đ nhƠăđ uăt ăcóăth đ uăt ăđúngăv i kh u v c a mình

 xu tăchoăcácăN Tăcácăgi i pháp nh m h n ch r iăroătrongăđ uăt ăc

phi u trên TTCK Vi t Nam

3) PH NGăPHÁPăNGHIểNăC U

 Ph ngăphápămôăt nh măđ aăraăcáiănhìnăt ng quát v nh ng r i ro trong

đ uăt ăch ng khoán ng n h n trên TTCK Vi t Nam thông qua vi căđ u

 S d ngăExcelăđ v ra s bi năđ ng c a TSSL c a c phi u so v i VN

ậ INDEX và tính toán b ngă hƠmă SLOPEă đ ra beta c a m i c phi u

riêng l

4) K T C U N I DUNG NGHIÊN C U:

G m b n ch ngăcùngăv i l i m đ u và l i k tănh ăsau:

L i m đ u

Ch ngă 1ă :ă BETAă ( )ă TRONGă Oă L NG R Iă ROă I V I C PHI U

Ch ngă2ă: TH C TRANG R IăROăTRONGă U T ăC PHI U NG N H N TRÊN TTCK VI T NAM

Ch ngă3ă: XÂY D NGăMỌăHỊNHăBETAă( ă)ăNH MăL NG HÓA R I RO

Ch ngă4: GI I PHÁP H TR H N CH R I RO VÀ KI N NGH NH M NÂNG CAO HI U QU TRONG VI C HOÀN THI NăMỌăHỊNHăBETAă( )

L i K t

Tài Li u Tham Kh o

Ngoài ra còn 13 ph l c bao g m nh ng n i dung chính và chi ti t hóa, minh h a và

b tr cho n iădungăchuyênăđ và ph l c là m tăđi uăkhôngăđ c tách r i kh i chuyên

đ

L I C Mă N

DANH M C VI T T T

DANH M C PH L C ậ B NG BI U ậ HÌNH V

CH NGă1ă:ăBETAă( )ăTRONGă OăL NG R IăROă I V I C PHI U

1.1 R iăroătrongăđ uăt ăc phi u và nh ng nhân t nh h ngăđ n giá ch ng khoán

1.1.1 T ng quan v r i ro và các lý thuy t r i ro trong TCDN hi năđ i 1

1.1.1.1 R i ro là gì 1

1.1.1.2 Phân lo i r i ro 1

1.1.1.3ăTháiăđ c aănhƠăđ uăt ăđ i v i r i ro 2

1.1.1.4 căl ng r i ro 2

1.1.1.5 Các lý thuy t TCDN hi năđ i v r i ro 9

1.1.2 Nh ng nhân t nhăh ngăđ n giá ch ng khoán 10

1.1.2.1 Ch s ch ng khoán là gì 10

1.1.2.2 Nh ng nhân t nhăh ngăđ n giá th tr ng 10

1.1.2.2.1 Lãi Su t 10

1.1.2.2.2 L m Phát 10

1.1.2.2.3 Phát tri n kinh t 11

1.1.2.2.4 Các báo cáo phân tích 11

1.1.2.2.5 TơmălỦănhƠăđ uăt 11

1.1.2.3 Nh ng nhân t nhăh ngăđ n giá tr n i t i 11

1.1.2.3.1 Hi n Tr ng v tài s n và công ngh trong doanh nghi p 11

1.1.2.3.3 V tríăđ a lý 12

1.1.2.3.4ăTrìnhăđ qu n lý 12

1.1.2.3.5ăTrìnhăđ tay ngh c aăng iălaoăđ ng 12

1.1.2.3.6ă ánhăgiáătínhăhìnhătƠiăchínhăc a doanh nghi p 12

1.2 Beta ( )ătrongăđoăl ng r iăroăđ i v i c phi u ng n h nătrongăđ uăt ăch ng khoán13 1.2.1ăMôăhìnhăđ nh giá tài s n v n (CAPM) 13

1.2.2 M t cái nhìn v Beta ( ) 16

1.2.2.1 Beta ( ) là gì? 17

1.2.2.2 B n ch t c a Beta 17

1.2.2.3 T i sao là Beta mà không ph i là m t mô hình khác 17

1.2.2.4 K t qu tính toán Beta 18

1.2.2.5 Các ch ng khoán riêng l tácăđ ngănh ăth nào t i r i ro danh m c 19

1.2.2.6ă uăvƠănh căđi m c a Beta ( ) 21

1.2.2.7 Tính năđ nh c a Beta ( ) 23

1.3 Beta ( )ăđ c s d ngănh ăth nào trên th tr ng ch ng khoán t iăcácăn c phát triên ậ bài h c rút ra cho Vi t Nam 23

1.3.1 S d ng Beta cácăn c phát tri n 23

1.3.2 Bài h c rút ra cho Vi t Nam 24

K t Lu năCh ngă1 CH NGă2ă :TH C TR NG R IăROăTRONGă UăT ăC PHI U NG N H N TRÊN TH TR NG CH NG KHOÁN VI T NAM 2.1 Th tr ng ch ng khoán trong th i gian qua 27

2.1.1 Quy mô th tr ng trên sàn HOSE 27

2.1.2ă căđi m th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 28

2.1.3.1 Vai Trò 29

2.1.3.2 H n Ch 29

2.1.4 Th tr ng ch ngăkhoánăn mă2009 30

2.2 Nh n diên r iă roă vƠă xuă h ngă đ uă t ă c phi u ng n h n c a th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 33

2.2.1ăCóăhayăkhôngăxuăh ngăđ uăt ăc phi u ng n h n c a th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 33

2.2.2 Nh n di n r i ro c phi u ng n h n trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 37

2.2.2.1 R i ro h th ng 37

2.2.2.1.1 R i ro lãi su t 37

2.2.2.1.1 R i ro t thông tin 38

2.2.2.1.3 R i ro t tơmălỦănhƠăđ uăt 39

2.2.2.2 R i ro không h th ng 40

2.2.2.2.1 R i ro lãi su t c a doanh nghi p 40

2.2.2.2.2 R i ro do bi năđ ng giá c 40

2.2.2.2.3 R i ro v t giá 41

2.2.2.2.4 Thông tin báo cáo tài chính 41

2.2.2.3ăTácăđ ng ch s ch ngăkhoánăđ nănhƠăđ uăt 43

2.2.2.4 R i ro t cácăquyăđ nhăđ uăt ăch tăl ng d ch v c a sàn giao d ch 43

2.2.2.5ăNhƠăđ uăt ăch ngăkhoánăđƣănh n di n và qu n tr r iăroănh ăth nào 45

2.2.2.5.1ăNhƠăđ uăt ănh n di năđ c gì? 45

2.2.2.5.2 Qu n tr r iăroănh ăth nào 49

K t Lu năCh ngă2

RO T RONGă UăT ăC PHI U TRÊN SÀN HOSE

3.1 S c n thi t c a vi c xây d ng mô hình Beta Vi t Nam 52

3.1.1 T i sao l i là Beta? 52

3.1.2 ng d ng Beta Vi t Nam 53

3.2 Xây d ngămôăhìnhăBetaă( )ătrongăvi c xác l p Danh M că uăT hi u qu 54

3.2.1ăCácăb c phânătíchăđ ra DM T hi u qu t các ch ng khoán riêng l 54

3.3 Kh n ngăm r ngăđ tài 74

K t Lu năCh ngă3 CH NGă 4ă :ă GI I PHÁP H TR H N CH R I RO VÀ KI N NGH NH M NÂNG CAO HI U QU TRONG VI C HOÀN THI N MÔ HÌNH BETAă( ) 4.1 Thi u sót và kh c ph c Beta nh m nâng cao hiêu qu tr ng vi c hoàn thi n mô hìnhăBetaă( ) 76

4.1.1 Thi u sót c a Beta 76

4.1.2 Cách kh c ph c Beta 76

4.2 Gi i pháp h tr h n ch r iăroătrongăđ uăt ăch ng khoán 77

4.2.1 V phíaănhƠăđ uăt 77

4.2.2 V phía công ty ch ng khoán và S Giao D ch Ch ng Khoán 78

4.2.3ăT ngăc ngăn ngăl c qu n lý, giám sát c aăc ăquanăqu nălỦănhƠăn c 79

4.2.4ăT ngăc ng minh b ch, công khai, trong vi c công b thông tin 79

4.2.5 M r ng thêm nhi u công c đ uăt ăch ng khoán 80

L I K T 81

TÀI LI U THAM KH O

PH L C

CH NGă1ă:ăBETAă( )ăTRONGă OăL NG R IăROă I V I

1.1 R iăroătrongăđ uăt ăc phi u và nh ng nhân t nhăh ngăđ n giá

ch ng khoán

1.1.1 T ng quan v r i ro và các lý thuy t r i ro trong TCDN hi năđ i

i v iănhƠăđ uăt thì r iăroălƠăđi uăđ u tiên mà h ngh ăđ n Dù nhà

đ uăt ăcóăm t danh m c t t th nƠoăđiăn a thì h v n không th thoát kh i

t t c các r i ro

1.1.1.1 R i ro là gì ?

R i ro là nh ngăđi u không ch c ch n c a nh ng k t qu x y ra trongăt ngălai.ăNóiăcáchăkhácăr i ro là m t tình hu ngăđ c t o nên b t

k lúc nào gây t n th t hay l i ích có th có mà ta không th tiênăđoánă

đ c

Trongăđ uăt ătƠiăchính,ăr iăroăđ c hi u là nh ng bi năđ ng th

tr ng , bi năđ ng giá ch ngăkhoán.ă ơyălƠăv năđ mƠăcácănhƠăđ uăt ăđ t

lênăhƠngăđ u Nhi u y u t nhăh ngăđ nătácăđ ng c a giá ch ng khoán

nh ă:ăchínhăsáchăti n t , kinh t v ămô,ăngoƠiăraăxuăh ng bi năđ ng giá

ch ng khoán lên hay xu ng có th di n ra trong ng n hay dài h n tùy vào

tơmălỦănhƠăđ uăt ăvƠăđánhăgiá th tr ng trong th iăđi măđóăraăsaoăt đóă

đ aăraăquy tăđ nh cu i cùng

1.1.1.2 Phân lo i r i ro:

R i ro h th ng (Systematic Risk) :

R i ro h th ng còn có tên g iă khácă :ắă r i ro th tr ng

(Market Risk) và r iăroăkhôngăđaăd ngăhóaăđ c( Undiversifiable Risk )

Nguyên nhân d năđ n r i ro h th ngăth ng b t ngu n t nh ng v năđ

nh ă;ătínhăhìnhăchínhătr , kinh t , l măphát,ăthayăđ i lãi su t

Thôngăth ng nh ng r i ro h th ng không th gi m thi u b ng cáchăđaăd ngăhóaăđ uăt ătrongăm t phân khúc th tr ng c th ,ămƠăc ngă

có th lƠăđ uăt ăvƠoăcácăphơnăkhúcăth tr ng khác nhau, b i các y u t trênăth ngă gơyănguyăc ă nhăh ng t i các phân khúc th tr ng khác

nhau

R i ro không h th ng ( Unsystematic risk ) :

c hi u v i tên g i khác là : r i ro có th đaă d ng hóa

(Diversifiable Risk), hay r i ro c th ( Specific Risk ) Nguyên nhân d n

đ n r i ro không h th ngăth ngăliênăquanăđ n doanh nghi pănh ă:ăn ngă

l c và quy tă đ nh qu n tr ,ă đìnhă công,ă quyă đ nh chính ph , c nh tranh

n c ngoài, m căđ s d ngăđònăb y tài chính

1.1.1.3 Tháiăđ c aănhƠăđ uăt ăđ i v i r i ro:

Tháiăđ c aănhƠăđ uăt ăđ i v i r i ro là m t y u t quan tr ng

trong vi c ra quy tăđ nhătrongăđ uăt ăN u b năđangăcơnănh c gi a vi c

mua ho c bán c phi uăđ mang l i l i nhu n cho mình trong vi căđ u

t ,ăđi u quan tr ng ph i có m t k ho chăđ v t qua r i ro mà b n s p

đ i m t

V m tăc ăb n,ăcácănhƠăđ uăt ăluônăt ch i r i ro B ng ch ng là

h u h t h đ uătheoăđu i nh ng hình th c b o hi măkhácănhauănh ă : B o

hi m nhân th , b o hi m tài s n, b o hi m tai n n v.v Có th xem phí

b o hi m chính là m t kho năphíăđ phòng ng a r i ro cho nh ng bi n c

không ch c ch nătrongăt ngălai

Vi c thích hay không thích r i ro có th lý gi i b ngătháiăđ quan tơmăđ r i ro ph thu c vào l ng ti năđangăcó

1.1.1.4 căl ng r i ro

Nh ăđƣătrìnhăbƠyă trên, r i ro là m tăđi u không th tránh kh i trongăđ uăt ăVìăv y các nhà kinh t ph iătìmăcáchă căl ng và h n ch

r iăro.ăHarryăMarkowitzăđƣătìmăraăcáchăgi m thi u r i ro b ngăcáchăắăđaă

d ngăhóaăđ uăt ”ăăhayănóiăm t cách nôm na r ngăắăkhôngăb nhi u tr ng

trong cùng m t r ”ă.ăLỦăthuy t c aăôngăc ngăch ra r ng b ng cách l a

ch n các c ph n di chuy n trái chi uăthìăN Tăs có th làm gi m r i ro

hay nói cách khác làm gi măđ l ch chu n c a TSSL V y đi uănƠyăđ c

th c hi nănh ăth nào?

B ng cách gi đ nh m t s đi u ki n,ăôngăđƣăđ aăraămôăhìnhăxơyă

d ng danh m căđ uăt ă mangătínhăđaăd ng hóa nh m gi m thi u r i ro

t ng th không h th ng.ă óăg iălƠăđ uăt ădanhăm c hi u qu

 TSSL mong đ i c a m t danh m c các tài s n ( ho c c ph n)

TSSLămongăđ iăđ i v i m t kho ngăđ uăt ăthìăđ căđ c p c

th ph nătrênăc ngăd a trên lý thuy t c a Markowitz Vì th đơyăchúngătaăch đ c păđ năTSSLămongăđ i c a m t danh m c

tài s n

TSSLămongăđ i c a m t danh m c các tài s n là giá tr trung

bình theo t tr ng c aă TSSLă mongă đ iă đ i v i nh ng kho n

đ uăt ăc th trong danh m c T tr ng này là s cơnăđ i t ng

giá tr đ i v iăcácănhƠăđ uăt

Gi đ nhămongăđ iăđ i v i m tăDM Tătheoăgi đ nh v i b n

tài s n r i ro trình bày trong b ng 1.1

B NGă1.1:ăăTSSLăMongăđ iăđ i v i m t danh m căđ uăt

TSSLămongăđ iăđ i v i danh m c các kho năđ uăt ăcóăth là

10.6% nhăh ng c a vi căt ngăho c gi m b t k các kho n

đ uăt ănƠoăt DM Tăđ căxácăđ nh m t cách d dàng b i vì

B B A A

p B

A COV

1

) )(

( )

, (

 o l ng r i ro danh m c thông qua ph ng sai, đ l ch chu n

Ph ngăsaiăvƠăđ l ch chu năc ngăđ c Markowitz s d ngăđ đoăl ng r i ro danh m cănh ă căl ng r i ro mà ta nói trên

Vì th tr căkhiăđiăvƠoăđoăl ng r i ro TSSL c a danh m căđ u

t ătaăhƣyătìmăhi u hi păph ngăsaiămƠăMarkowitzăs d ngănh ă

th nào?

 Hi p Ph ng sai c a nh ng TSSL

Hi păPh ngă SaiălƠă m tă căl ngăđ hai m căđ khác nhau

ti n lai g n nhau nh m t o thành m t giá tr cóăỦăngh a

i v i 2 tài s n A, B, hi păph ngăsaiăt su t sinh l i là

l i m t giá tr HPS âm ch raăTSSLăđ i v i hai kho ngăđ uăt ăcóă khuynhă h ng d ch chuy n v haiă h ng khác nhau liên quană đ n m c trung bình vào th iă đi m c th trong m t

kho ng th iă gian.ă l n c a HPS ph thu căvƠoăph ngăsaiă

c aă nh ngă TSSLă c th c ngă nh ă m i quan h gi a nh ng

COV (A,B) ậ HPS c a danh m c

H s t ngăquanălƠăs ắchu năhóa”ă căl ng HPS S d ănh ă

v y là vì HPS b nhăh ng b i tính bi n thiên c a hai chu i

TSSL riêng l Vì v y n u hai chu i TSSL riêng l không n

đ nh th hi n m t m i quan h m nh t và s th hi n m t m i

quan h b n v ng n u hai chu i này năđ nh

H s t ngăquanănƠyăthayăđ i trong kho ng t -1ăđ n +1

N u  = 1 : TSSL c a hai chAB ngăkhoánăcóăt ngăquanăxácă

đ nh hoàn toƠn.ă i uănƠyăcóăngh aălƠ vi c k t h p các tài s n

riêng l vào m t danh m c không cóăỦăngh aăgì.ăNóăkhôngătri t tiêuăđ c r i ro

N u  = -1 : TSSL c a hai chAB ngăkhoánăcóăt ngăquanăph

đ nhăhoƠnătoƠn.ă i uănƠyăcóăngh aălƠăvi c k t h p các tài s n

riêng l vào m t danh m c tri uătiêuăđ c r i ro

N u  = 0 : TSSL c a hai chAB ngăkhoánăđ c l p nhau

B A AB

BACOV





Cov - HPS gi aăTSSLăđ i v i tài s n i và j , v i Covij  pijij

Công th c này cho th yăđ l ch chu n c a m tăDM TălƠăm t

ph n trung bình c a c a nh ngăph ngăsaiăriêngăl c ng v i t

tr ng HPS gi a nh ng tài s n trong danh m c R i ro danh m c không ch bao g măph ngăsaiăc a nh ng tài s n riêng l mà

còn HPS c a nh ng tài s n trong danh m c.ăThêmăvƠoăđó,ănóă

còn ch ra r ng m tăDM Tăg m nhi uăh năhaiătƠiăs n thì công

th c này rút g n l i thành t ng t tr ng HPS Trong mô hình qu n tr DM Tăc ăb n c a Markowitz, nh ng

t tr ngă khácă nhauă hayă DM Tă v i s l ng tài s n n m gi

khác nhau th hi n b ng s k t h păcácăđ ng cong h u d ng

H s t ngăquanăgi a nh ng tài s n là nhân t then ch t ph i

xem xét khi l a ch năđ uăt ăb i vì chúng ta có th duy trì TSSL

c a mình trong khi v n gi m thi uăđ c r i ro c aăDM Tăb ng

cách k t h p nh ng tài s n ho c nh ngăDM Tăcóăt ngăquană

kh ngăđ nh th păhayăt ngăquanăph đ nh

Môăhìnhăc ngăđ aăraăđ ng biên hi u qu đ mô t s l ng

l n nh ng tài s n và vô s đ ng cong k t h p và cho th y

đ ng cong nào là k t h p t t nh t

 ng biên hi u qu

Mô t t p h p nh ng danh m căđ uăt ăcóăt su t sinh l i l n

nh t và cho m i m căđ r i ro, ho c r i ro th p nh t cho m i

N u chúng ta xem xét, k t h p hai tài s n khác nhau và xu t phát t đ ng cong gi đ nh c a t t c các kh n ngă đ uă t ,ă

chúng ta có th có m tăđ th nh ăhìnhă1.1

HỊNHă1.1ă:ă ng cong gi đ nh t t c các kh n ngăđ uăt

ng cong bao b c bên ngoài bao g m t t c các k t h p nh t

đ nh ( hình 1.2) M iăDM Tăn mătrênăđ ng biên hi u qu có TSSLăcaoăđ i v i m că đ r i ro b ng nhau, ho c r i ro th p

h năđ i v i m c TSSL b ngănhau.ăNh ăv y ta có th nói r ng

danh m c A và C có cùng TSSL nh ngă Aă l i ít r iă roă h n.ă

T ngăt , danh m căBăc ngăđ că uătiênăl a ch năh năCăvìăc

hai có cùng m căđ r iăroănh ngăTSSLăc a danh m c B cao

ng cong hình 1.3 cho th yăđ d c càng gi m khi càng di

chuy nălênăh ngătrên.ă i uănƠyăcóăngh aă lƠăm t s giaăt ngă

cùng m c r i ro thì khi di chuy n lên phía trên c aăđ ng biên

hi u qu thì mang l i s giaăt ngăTSSLăth păh n

S k t h p v iăđ ng biên hi u qu ,ăđ ng cong h u d ng này xácăđ nh danh m c c th trênăđ ng biên hi u quá thích h p

nh t cho m tăN T HÌNH 1.3 : L a ch năDM Tăt iă uăr iăroătrênăđ ng biên hi u qu

l i mong

đ i

1.1.1.5 Các lý thuy t TCDN hi năđ i v r i ro

Trong tài chính doanh nghi p hi nă đ i có r t nhi u lý

thuy t t p trung vào r iăro,ănh ngătrongăđ tài này ch t p

trung vào hai lý thuy t chính v r iăro:ăắ môăhìnhăđ nh giá

tài s n v n (CAPM ) và mô hình kinh doanh chênh l ch giá ( APT)

 CAPM là m t lý thuy t v cách mà tài s năđ căđ nh giá

t ngă ng v i m c r i ro c a chúng hay nói cách khác T

su t sinh l i trong m t tài s n ph iăcóăt ngăquanătuy n

tính v i h s beta( t c là r i ro th tr ng)

V c ăb n, lý thuy t d a trên ti năđ sau :

- CácănhƠăđ uăt ăđƣăápăd ng lý thuy tăDM Tăc a Matkowitz

- Theo quan ni m v r i ro c a h ,đ xây d ngăDM Tăhi u

qu Ngoài ra chúng ta có th đoăl ng m c r i ro thích h p

c a t ng lo i c phi u cá th ,ăđ c bi t ta có th th yăđ c

m i quan h gi a r i ro và l i nhu n c aăcácăDM Tă

 Trong mô hình kinh doanh chênh l ch giá APT nói r ng

t su t sinh l iăv t tr iămongăđ i c a b t k c phi u nào

đ căxácăđ nh b iăcácăđ nh y c m nhân t c a c phi u

và giá tr d báo c a nhân t ng v i nh ng nhân t đóă

hay t su t sinh l i c a m t tài s n theo lý thuy t này s là

m t t ng tuy n tính c a các r i ro

 APT còn yêu c u các gi đ nh ít nghiêm ng tăh năCAPMăvƠăđ aăraăcácăk t qu t ng t ă i u này giúp cho APT

d ngănh ălƠălỦăthuy tăcóă uăth h n.ă

Tuy nhiên v n còn m t s v năđ và s khác bi t c a hai mô hình này:

- Mô hình CAPM d aă trênă Ủă t ng r ng danh m c th tr ng là danh

m c không ch có giá tr trungăbìnhăph ngăsaiăhi u mà mà th c ra còn là m t

danh m căđ căđ uăt ăhoƠnătoƠnăv i t s c a t su t sinh l iăv t tr i mong

đ i so v iăđ l ch chu n là l n nh t Th c t ,ămôăhìnhănƠyăđ c áp d ngăđ

nói lên r ng các ch s d a trên c phi u và thông d ng thì hi u qu

- S khác bi t trong hai mô hình này là APT là m t t ng tuy n tính c a các nhân r i ro ch không ph i m t nhân t trong CAPM

1.1.2 Nh ng nhân t nhăh ngăđ n giá ch ng khoán

1.1.2.1 Ch s ch ng khoán là gì?

Ch s th tr ng ch ngă khoánă đ c d a trên giá c a m t t p

h p m t nhóm các c phi u trên th tr ng ( ho c toàn b các c phi u

trên th tr ngă đó.ă LƠă m t con s ph n ánh giá tr bình quân c a các

ch ngăkhoánăvƠăđ c s d ngănh ălƠăm t công c đ đ i di năchoăđ c

tính c a nhóm ch ngăkhoánăđó.ă

Ch ng h nă nh ă ch s Dow Jones là ch s giá chung c a 65

ch ngăkhoánăđ i di n, thu cănhómăhƠngăđ u (Blue Chip) trong các ch ng khoánăđ c niêm y t t i s giao d ch ch ng khoán New York

1.1.2.2 Nh ng nhân t nhăh ngăđ n giá th tr ng

1.1.2.2.1 Lãi Su t

Lãi su t đơyăđ c hi u là lãi su t ti n g i ho c lãi su t

cho vay ngân hàng M t doanh nghi pă vayă ngơnă hƠngă đ s n xu t

kinh doanh N u lãi su tă t ng,ă doanhă nghi pă lƠmă nă t t, t o ra l i

nhu năcaoăh năchiăphíăđiăvay,ădòngăti nătrongăt ngălaiăs đ c d đoánăt ng,ăkéoătheoăh qu giá c phi u c a doanh nghi p s t ngălên.ăNg c l i lãi su tăt ngămƠădoanhănghi p t o ra ít l i nhu năh nă

d nă đ n doanh thu s t gi m, c t gi mă chiă phíă đ uă t ă t ngă tr ng,

doanh nghi p t o ra l i nhu năítăh năchiăphíăđiăvayăc ngăkéoătheoăh

qu là giá c phi u gi m

N u xét toàn b doanh nghi p trên th tr ng ch ng

khoán có s s t gi m ho c d u hi uă t ng,ă ch s th tr ng ch ng

khoán s t ngăho c gi m

1.1.2.2.2 L m phát

M t cách d hi u v làm phát là làm gi m s c mua

Ch ng h năđ muaăđ căm t h p s a.ăN măngoáiătaăph i b ra 10000

đ ngătrongăkhiăn mănayătaăph i b đ nă12000ăđ ng Liên h v i th

tr ng,ăcácănhƠăđ uăt ăcóăth bán trái phi u ( lãi su t c đ nhă)ăđ đ u

t ăvƠoăc phi u ho c các tài s n khác có giá tr t ngăcaoănh m phù

h p v i tình hình hi n nay

1.1.2.2.3 Phát tri n kinh t

Khi kinh t phát tri n m nh, s có nhi u s n ph m, d ch

v và giá c s t ngălên.ăNg iădơnăc ngănh ăcôngătyăs mua nhi u

d ch v vƠăhƠngăhóaăh n.ăKhiă yădoanhăthuăt ng,ăcôngătyăth ng gia

t ngăđ c thu nh p b ngăcáchăt ngătínhăh p d n c a c phi u Khi

nên kinh t lâm vào tình tr ng suy thoái, nhìn chung giá c phi u

gi m và th c t c ngăchoăth y r ng n n kinh t điăvƠoăsuyăthoáiăv i

doanh s các công ty s h u các c phi uăđóăđƣăgi măvƠăchínhăđi u

này nhăh ngăđ n l n nhu n công ty

1.1.2.2.4 Các báo cáo phân tích

Cácă báoă cáoă phơnă tíchă th ng nh nă đ nh th tr ng nên ắMUA”ăho căắBỄN”.ăTuyănhiênădoăbi năđ ngăth ng xuyên c a th

tr ng nên các báo cáo s d n m tăđiătínhăchínhăxácăc a th tr ng

M c dù v y,ănhƠăđ uăt ănênăđ c các báo cáo ngay khi nó không còn

phù h p v i th tr ng, vì các b ng báo cáo phân tích luôn ch a

đ ngăcácăthôngătinătƠiăchínhăc ăb năc ngănh ăcácăd án phát tri n trongăt ngălaiăă

1.1.2.2.5 Tâm lý nhà đ u t

TơmălỦănhƠăđ uăt ăth ng là không th l ngătr căđ c

và có th lƠăh iăắkhácăth ng”.ăKhácăth ng đơyălƠăs bi năđ ng

giá c phi u s không ph i d aătrênăc ăs c a tình hình th c t mà

d aătrênăc ăs tâm lý, c m nh n c aănhƠăđ uăt ăđ i v i th tr ng

Khi có m tănhómănhƠăđ uăt ăl c quan v th tr ng, h s mua c

phi u khi n giá c phi uăđ căđ yălênăcao.ăNg c l i, khi h b tăđ u

bi quan thì s bán c phi u ra, b t ch p nh ngăđi u ki năc ăb n lúc đóănh ăth nào, h có th làm giá c phi uăđiăxu ng

1.1.2.3 Nh ng nhân t nhăh ngăđ n giá tr n i t i

1.1.2.3.1 Hi n tr ng v tài s n và công ngh trong doanh nghi p

Tài s n trong doanh nghi p bao g m tài s n c đ nh và tài

s năl uăđ ng Do lo i hình s n xu tăhayăkinhădoanhăkhácănhauămƠăc ă

c u tài s n trong các doanh nghi păc ngăs không gi ng nhau

Hi n tr ng tài s n c đ nh bao g m c kh iăl ng và trình

đ công ngh có nhăh ng r t l năđ n k t qu ho tăđ ng kinh doanh

c a doanh nghi p t đóă nhăh ngăđ n giá tr doanh nghi p Tài s n

c đ nh càng l n, c ng hi năđ iăcƠngălƠmăt ngăgiáătr doanh nghi p

1.1.2.3.2 Quan h gi a doanh nghi p v i các nhà cung c p

Khiăđánhăgiáădoanh nghi p ta ph iăxétăđ n s phong phú

c a các ngu n cung c p, s l ng ch ng lo i các lo i nguyên li u có

th thay th đ c cho nhau, kh n ngă đápă ng lâu dài cho doanh

nghi p r i m i k đ n

1.1.2.3.3 V trí đ a lý

V tríă đ a lý t t s là l i th c a doanh nghi p và ch c

ch n s đ că nhƠă đ uă t ă đánhă giáă cao,ă t đóă lƠmă t ngă giáă tr c a

doanh nghi p.ă Khiă đánhă giáă tácă đ ng c a v tríă đ aă lỦă đ n giá tr

doanh nghi pă taă đánhă giáă d a trên s thu n ti n v giao thông và

ti măn ngăchoăs phát tri n

1.1.2.3.4 Trình đ qu n lý

M t doanh nghi p v iăđ iăng ăcánăb qu n lý gi i,ăđ c

s h tr tích c c c a b máyă đi uă hƠnhă n ngă đ ng ch c ch n s

mang l i hi u qu kinh t caoăvƠăng c l i cácăn c phát tri n, khiănhƠăđ uăt ăd đ nh tài tr ho căđ uăt ăvƠoăm t doanh nghi p nào đóăh r tăquanătơmăđ n v năđ này H s nă sƠngăđ uăt ă vƠă cóăth

ch p nh n tr giáăcaoăkhiăđƣătinăt ngăvƠoăđ iăng ăqu n lý gi i c a

công ty

1.1.2.3.5 Trình đ tay ngh c a ng i lao đ ng

Trong các doanh nghi p,ătrìnhăđ tay ngh c aăng i lao

đ ng càng cao, t oăđi u ki n cho vi c s n xu t các s n ph măđ t ch t

l ng,ăn ngăsu tălaoăđ ng cao, các ph m s n xu t ra nhi u v i giá

thành th p Vì v yă ng i ta luôn cho r ng:ă trìnhă đ tay ngh c a

ng iălaoăđ ng nhăh ngăđ n thành ph m và t đóă nhăh ngăđ n

giá tr doanh nghi p

1.1.2.3.6 ánhăgiáăv tình hình tài chính c a doanh nghi p

Phân tích tình hình tài chính c a doanh nghi p nh m xác

đ nh tình hình s c kh e,ăthƠnhătíchăvƠăđ r i ro c a doanh nghi p; quaăđóăs cho ta m t cái nhìn t ngăquátăh năv doanh nghi p Trên

c ăs nh ng cái nhìnăđóăcóăth đ aăraănh ngăcáiănhìnăđóăcóăth đ aă

ra nh ng d báo tri n v ngăt ngălaiăc a doanh nghi p t đóăgiúpătaăxácăđ nh giá tr c a m t doanh nghi p

1.2 Betaă( )ătrongăđoăl ng r iăroăđ i v i c phi u ng n h nătrongăđ u

t ăch ng khoán

Beta và CAPM là công c dùngăđ đoăl ng r i ro trên th tr ng v n

nh ngăxácăđ nhăTSSLănh ăth nào? So sánh TSSL yêu c u này v i các

t su t sinh l iămƠăchúngătaă căl ngăđ c và l p danh m căđ r i ro

trong danh m căđóăth p nh t.ă bi tăđ căđi uăđóăthìătaăph iăđiăvào mô hìnhăđ nh giá tài s n và có m tăgócănhìnăgìăđóăv Beta

1.2.1 Môăhìnhăđ nh giá tài s n v n ( CAPM)

Lý thuy tămôăhìnhăđ nh giá tài s n v nă(ăCAPM)ăđ c phát tri n

trên n n t ng c a lý thuy t th tr ng v n ậ là m t m r ng c a lý thuy t

danh m c Matkowitz nh ngătr c tiên ta hãy tìm hi u v đ nhăngh aătƠiăs n

phi r i ro trong lý thuy t th tr ng v n r i t đóăcóănh ngăcáiănhìnăđúngă

h năv môăhìnhăđ nh giá tài s n v n ( CAPM)

 Tài s n phi r i ro là gì?

Tr c tiên, c n hi u r ng tài s n r i ro là m t tài s n có TSSL

không ch c ch nă trongă t ngă laiă vƠă chúngă taă c ngă đoă l ng s không

ch c ch năđóăb ngăphuongăsaiăvƠăđ l ch chu n c a TSSL

TSSL c a m t tài s n phi r i ro là hoàn toàn ch c ch n, vì th

đ l ch chu n c a TSSL c a tài s n này s b ng không (   0) TSSL

cóăđ c trên tài s năđóăs là t su t sinh l i phi r i ro và nó b ng v i t

l t ngătr ng dài h nămongăđ i c a n n kinh t v i s đi u ch nh tính

thanh kho n ng n h n

 Mô hình CAPM : TSSL mong đ i và r i ro

N uăchúngătaă căl ngăđ c r i ro c a m t tài s n thì chúng

ta s soăsánhăTSSLă căl ng này v i TSSL yêu c uăcóăđ c t mô hình CAPMă đ xácă đ nh tài s nă đangă b đínhă giáă đúngă hayă không.ă ng SML s cho th y rõ m i quan h nƠy.ă óălƠăm i quan h gi a TSSL c a

m t tài s n và r i ro

Th căđóăr i ro thích h p c a m t tài s n riêng l chính là hi p

ph ngăsaiăc a nó v i danh m c th tr ng Cov( i,i) =  2i t ngăt ta

c ngăcóă:ăCov(m,mă)ă=ă2m Nh ăv y ta có TSSL th tr ng là:

Betaăth căđoăchu n hóa c a r i ro h th ngăvìănóălƠăth căđoă

r i ro h p lý Thi t l p quan h gi a HPS này v iăph ngăsaiă

c a danh m c th tr ng Danh m căthìăth ng có beta b ng 1,

vì th n u beta c a m t tài s n l năh nă1ăthìătƠiăs n này có r i

ro h th ng l năh năth tr ngăvƠăng c l i

tr ng thái cân b ng , trong m t th tr ng hi u qu t t c các

tài s n và t t c các danh m c s n mătrênăđ ng SML Vì t t

c các c phi uăkhiăđóăs cung c p m t TSSL trong th i gian

n m gi nó b ng v i TSSL yêu c u Các ch ngăkhoánăcóăTSSLă căl ng n m trên SML s đ c

xem là b đ nh giá th p vì nó hàm ý r ngăchúngătaăđƣă căl ng

m tăTSSLăcaoăh năTSSLăyêuăc u trên ch ngăkhoánăđóăt ngă

ng v i m căđ r i ro c aănó.ăNg c l i, tài s năcóăTSSLă c

l ng n mă d i SML hàm ý r ngă chúngă taă că l ng m t

TSSL th păh năTSSLăyêuăc u d a trên r i ro h th ng c a tài

s n

Hìnhă1.4ă:ă ng SML và r i ro h th ng chu n hóa

 Tính toán r i ro h th ng : ng đ c tr ng

ngăđ cătr ngălƠăm tăđ ng h i quy phù h p nh tăđiăquaăcácă

t su t sinh l i phân tán c a m t tài s n r i ro và c a danh m c

th tr ng các ch ng khoán r i ro trên m t kho n th i gian

trong quá kh ăPh ngătrìnhăđ ngăđ cătr ngăăă

Ph ngătrìnhăđ ngăđ c tr ngă:ăR,t iiRM,t Trongăđóă:ă

t

R, : t su t sinh l i c a tài s n i trong kho n th i gian t

t M

R , : t su t sinh l i c a danh m c M trong kho ng th i gian t

Hìnhă1.5ă:ăă ngăđ cătr ngă:ăphơnăb TSSL

1.2.2 M t cái nhìn v Betaă( )

Trongăđ uăt ăch ngăkhoán,ăN Tăc n ph i nhìn vào hai y u t r i ro sauăđơyă:ăắăr i ro h th ng và r i ro không h th ng”.ăNh ăđƣănóiă trên, r i

ro h th ngălƠăkhiănhƠăđ uăt ăthamăgiaăvƠoăl nh v c th c phi u là ph iăđ i

m t v i r i ro h th ngătrongăđ uăt ăvƠăkhôngăcóăcáchănƠoăthoátăkh i r i ro

này Vì th ,ăN Tăc n m t công c đ xácăđ nh xem r i ro h th ng mà h

ph i l pănênăcóăđángătinăc yăđ d a vào công c nƠyăđ uăt ăhayăkhông?

i v i th iăgianăđ uăt ădƠiăh n thì r i ro h th ng x yăraăắítăh n”ălƠă

đ i v iăđ uăt ăng n h n Nh ngăN TădƠiăh năth ngăítăb ngăkho năh năv

r i ro h th ng và có nh ng thu n l i v tìnhăhìnhătƠiăchính.ăTuyănhiên,ăđ i

v iănhƠăđ uăt ăng năh n s r t lo l ng v r i ro h th ng vì bi t r ng, th i gianăđ uăt ăng n trong TTCK s làm h t n th t vì h ch đ uăt ătrongăm t

kho ng th iăgianănh ngăl iăr iăvƠoăgiaiăđo n kh ng ho ng c a th tr ng

T nh ngăđi uătrên,ăBetaă(ă )ălƠăm t công c th ngăkêăđ c s d ng

b i các chuyên gia tài chính S d ngăbeta,ăcácănhƠăđ uăt ăcóăth có kh

n ngă phánă đoánă t t các c phi uă mìnhă đangă n m gi ho c các c phi u trongăDM Tăc aămìnhăcóăđ bi năđ ngănh ăth nào trong quá kh

Thông tin v ch s beta có th là m t công c h u d ng

n uăđ c s d ng m t cách thích h p.ă úngăraăBetaăđoăl ng l i t c trongă t ngă laiă ch không ph i là quá kh ă Theoă Ủă ngh aă c a

Martkowitz và mô hình (CAPM ) : Beta là ch tiêuăđóăl ng trong

t ngălai,ănh ngătrongăt ngălaiăkhôngăcóăd li u tính toán nên các

tính toán beta d a trên s li u quá kh r iă đ aă raă d đoánă trongă

t ngălai.ăMƠăt ngălaiălƠăm tăđi uăgìăđóăkhôngăch c ch n

Betaăc ngăh u d ng khi cung c păcácăN Tăm t s hi u

bi t v nh ng ph n ng c a m t c phi u v i nh ngăthayăđ i khác

nhau c a th tr ng và lãi su t

1.2.2.3 T i sao l i là beta mà không ph i là m t mô hình khác

C n nh c l iă haiă đi uă quană trongă tr c khi có nh ng di n

gi i tr l i v v năđ này

 R i ro th tr ng chi m ph n l n r i ro c a danh m că đaă

d ng hóa t t

 Beta c a ch ngă khoánă chínhă lƠă đ nh y c m c a ch ng

khoán đóăv i các bi năđ ng c a th tr ng

Di n gi i 1 :

l ch chu n c a TSSL danh m c t l thu n v i s l ng

CK trong danh m c

Gi s chúng ta xây d ng danh m c g m 500 c ph n,ăđ c

ch n m t cách ng u nhiên t th tr ng.ăKhiăđóăbetaăc a danh m c

s b ngă1ăvƠăt ngăquanăv i th tr ng s b ng 1 N uăđ l ch chu n

c a th tr ng b ngă20ă%ăthìăđ l ch chu n c a danh m căc ngălƠă

20%

Ti pătheoăc ngăgi s chúng ta xây d ng danh m c g m 100

c ph n có beta trung bình là 1.5 Thì k t qu c ngăgi ngănh ădanhă

miCov2 1

),(



 

m c 500 c ph n v i r i ro không h th ngăđ căđaăd ng hóa hoàn toƠn.ăTuyănhiênăđ l ch chu n c a danh m c này s là 30% g p 1.5

l n c a th tr ng M t danh m căđaăd ng hóa v i beta b ng 1.5 s

khu chă đ i lên 50 % bi nă đ ng c a th tr ng và có k t c c b ng

150% c a th tr ng

Nh ăv y : r i ro c a m t danh m căđaăd ng hóa t tăt ngă

x ng v i beta c a danh m c mà beta danh m c b ng beta trung bình

c a các ch ng khoán trong danh m căđó.ăT đóătaăth y rõ s liên h

m t thi t gi a beta c a danh m c và beta c a ch ng khoán

Beta Âm :ngh aălƠăbetaănh h nă0ăậ cho th y bi năđ ng c a

c phi uă đóă tráiă ng c v i các bi nă đ ng c a th tr ng M t s

N Tă tină r ng, vàng và c phi uă vƠngă d ngă nh ă cóă betaă ơm,ă vìăchúngăcóăkhuynhăh ng t tăh năkhiămƠăTTCKăs t gi m Tuy nhiên

đi u này v năch aăch ng minh trên th c t và trong dài h n

Beta b ng 0 : v c ăb n thì ti n m t có beta b ng 0, hay nói cáchăkhácădùăTTCKăcóăthayăđ iănh ăth nƠoăđiăch ngăn a thì giá tr

c a ti n v năkhôngăthayăđ i ( tr tr ng h p l m phát)

Beta n m gi a 0 và 1 : nh ngăcôngătyăcóăđ bi năđ ng th p

h nă th tr ng thì có beta nh h nă 1ă (ă nh ngă l nă h nă 0)ă ă M , thôngăth ng thì các c phi u ngành ti năíchă(ănh ăcungăc păđi n,

n c ) có beta n m trong kho ng này

Beta b ng 1 : th hi n tính bi nă đ ng c a ch s ch ng khoánăth ngăđ c hi u là toàn b th tr ng so v i nh ng ch ng

khoán khác và beta c a các ch ngă khoánă đóă đ că đoă l ng thông

qua beta c a th tr ng Vì d nh ă S&P500ă lƠă m t ch s ch ng

khoán, n u ch ng khoán nào có beta b ngă1ăngh aălƠăch ngăkhoánăđóă

bi năđ ng cùng giá tr vƠăkhuynhăh ng v i S&P 500

Beta l năh nă1ă: đi u này th hi n tính ch t bi năđ i c a c

phi u nhi uăh năsoăv i bi năđ i c a th tr ng

Beta l năh nă100ă: không th cóătr ng h p này x y ra Vì

khiăđóăc phi uăđóăs bi năđ ng nhi uăh nă100ăl n so v i th tr ng vƠănh ăv y khi th tr ng gi m thì c phi uăđóăs cóăTSSLămongăđ i

b ng 0 N u chúng ta th y đơuăđóăcóăs li u beta b ng 100 thì có ngh aă lƠă đƣă cóă nh ng sai sót trong tính toán, th ng kê; ho c là c

phi uăđóătr i qua s bi năđ ng m nh do tính thanh kho n th p,nh ălƠă

c phi u trên th tr ngă OTC.ă Thôngă th ng thì các c phi u c a

nh ngăcôngătyăđ c xem là t tăth ng hi m khi có beta l năh nă4

1.2.2.5 Các ch ng khoán riêng l tácăđ ng nh ăth nào t i r i ro

Nh ăv y các nhà phân tích s quanătơmăđ n hi u ng mà m i

c ph n s tácăđ ng lên r i ro c a toàn b danh m c c a m tănhƠăđ u

t ăD năđ n m tănguyênălỦălƠă:ăắăr i ro c a m t danh m c đa d ng

hóa t t ph thu c vào r i ro th tr ng c a các ch ng khoán trong

danh m c”

 R i ro th tr ng đ c đo l ng b ng beta ( )

N u chúng ta mu n bi t m t ch ng khoán riêng l góp ph n vào r i ro c a m t danh m căđaăd ng hóa t tăthìătr c h t chúng ta s

xem xét r i ro c a ch ngăkhoánăđóălƠănh ăth nào n uăN Tăch s

h u m t lo i ch ngăkhoánăđó.ăNh ăv y chúng ta s đoăl ng s bi n

đ ng c a ch ngăkhoánăđóăv i th tr ng,ăđóăchínhălƠăbeta.ă

đoăl ng r i ro th tr ng, chúng ta d a trên s bi năđ ng

c a TSSL c a t ng c phi u so v i s bi năđ ng t su t sinh l i c a

toàn b th tr ng.ăKhiăđóăch s betaăraăđ i nh m th c hi n vi căđoă

l ng r i ro và có kh n ngăsoăsánhăcácăch ng khoán v i nhau

Trong b ng 1.2 ta th y c ph n c a Morgan Stanley có beta

b ngă1.31.ăCóăngh aălƠătrongăn mă2009,ăkhiăth tr ngăNYSEăt ngă

lên 1% thì giá c ph n c aăMorganăStanleyăt ngălênă1,31%.ăHo c th

tr ng gi m 2% thì giá c ph n c a Morgan Stanley gi m 1.31x2%

= 2.62% Gi s quá kh nƠyăc ngăđ c l p l iătrongăt ngăl i thì khiăđóăđ ng th ng năđ nh TSSL c a Morgan Stanley so v i TSSL

th tr ngăcóăđ d c b ng 1,31 (y=1,31x)

B ng 1.2 : Ch s Beta m t s công ty c ph năth ng M n mă2009

Ngu n : http://www.reuters.com/finance/stocks

Hình 1.6 T ngăquanăTSSLăgi a Morgan Stanley và th tr ng

1.2.2.6 uăvƠănh căđi m c aăBetaă( )

Beta là thành ph n chính c a lý thuy tăCAPM,ănóăđ c s

d ngăđ tính chi phí v n ( cost of equity) Mà chi phí v n th hi n t

l chi t kh u,ăth ng bi tăđ nănh ăgiáătr hi n t i c a dòng ti n trong

t ngălaiăc a công ty Theo CAPM, công ty có beta càng cao thì t l

chi t kh u c a chi phí v n càng cao Mà t l chi t kh u càng cao thì giá hi n tài c a dòng ti năt ngălaiăcƠngăth p Vì th beta có th nh

h ngăđ n vi căđ nh giá c ph n c a doanh nghi p

 u đi m c a Beta :

- Betaămangătínhăxácăđ nhăđ c,ăngh aălƠăcóăth tínhătoƠnăđ c, vì

v y d dƠngăđ c th c hi năvƠătraoăđ i Tính toán beta tùy thu c

vào ch s TTCK và th iăgianăđoăl ng,ănh ngăn i dung chung thì

d dàng hi uăđ c

- Beta cung c p m t chi phí v n c đ nhăchungăđ ph c v cho vi c

đ nh giá c ph n ( mô hình CAPM ) Nói chung beta ch là m t

y u t đ u vào trong vi căđ nh giá mô hình tài s n v n

 Nh c đi m c a Beta

N uă N Tă đ uă t ă vƠoă c phi u g c c a c phi u, thì beta còn

mang nhi u thi u sót mà nguyên nhân ch y u xu t phát t b n

ch tăắăs li u quá kh ”ăc a beta

- Tr c h tălƠăbetaăch aăk t h păđ c nh ng thông tin m i, hay nói chínhăxácăh nălƠăv năđ v m t th i gian Ví d trongătr ng h p

này : c phi uăAEPă(AmericanăElectricăPoweră(APE)ăđ c xem là

mang tính ch t năđ nh (defense stock ) v i beta th p.ăNh ngăkhiă

AEP gia nh păvƠoăngƠnhăbuônăbánăn ngăl ng, thì beta c a AEP

không th cho th y r i ro tr ng y u c aăcôngătyăđó.ăLỦădoăcôngătyă

s thayă đ i chi nă l că kinhă doanh,ă nơngă caoă đònă b y tài chính

b ng cách thêm ho c tr h t n và ngay c khi công ty không

dùngăđònăb y tài chình ho căthayă đ i chi năl c kinh doanh thì côngă tyă c ngă cóă xuă h ng phát tri n theo th i gian d nă đ n xu

h ngăhayăđ iă vƠăBetaăc ngăs thayăđ i Hay c phi u GOOG

( công ty google) , trong th iăgianănƠyăc ngăgơyănhi u s chú ý và

thu hút m nh m v i th tr ngă nh ngă l iă khôngă cóă đ d li u

trong quá kh đ tính toán ra s li u beta Tóm l i,ăbetaăch aăbaoă

hàm nh ngăthayăđ iăchínhătrongăngƠnhămƠăcôngătyăđóăhoatăđ ng, mƠăđi uăđóăcóăth đ aăđ n vi căhìnhădungăch aăđ yăđ v m căđ

r i ro

- M tăđi u h n ch n a là nh ng bi năđ ng giá trong quá kh mà

không ph i là bi năđ ngăgiáătrongăt ngălai.ăNh ngăt tănhiênăc ngă

không có các mô hình nào hoàn toàn ch c ch n v các bi năđ ng

trongăt ngălai

- Ngoài ra Beta c a t ng c phi uăcóăkhuynhăh ng ch uătácăđ ng

b i th iăgian,ăđóălƠăđi u làm nó tr nên không ch c ch n.ă i uăđóă

cho th y các nhà giao d ch ch ngă khoánă tìmă đ mua và bán c

phi u trong kho ng th i gian ng n h nă mƠă khôngăquanătơmăđ n

các v năđ khácănh ăc t c, quy nămua,ăt ngătr ng ăkhiăđóăbetaă

s là công c đoăl ng r i ro khá t t Nh ngăđ i v i nh ngăN Tă

dài h n thì không nên ph thuôc quá nhi u vào beta

1.2.2.7 Tính năđ nh c a Beta :

M t lo t nhiên c uăđƣăxemăxétătínhă năđ nh c a beta và rút ra

k t lu n r ng,ăth căđo này không năđ nh v i các c phi u cá th

trong dài h nănh ngătính năđ nh c a nó v i m t danh m c c phi u thìăgiaăt ngăm nh Danh m c các c phi u càng l n ( kho ng trên 50

c phi u) và có th i gian càng dài ( trên 26 tu n ) thì beta c a danh

m c càng năđ nh.ăNgoƠiăra,ăcácăbetaăcóăxuăh ngăng c l i v i m c

trung bình,ăngh aălƠăcácăbetaăl năh nă1ăthìăcóăkhuynhăh ng gi m

d n theo th i gian v 1 Các beta nh h nă 1ă thìă cóă khuynhă h ng

t ngăd n theo th i gian v 1

Tính năđ nh c aăbetaăc ngăcóăth b nhăh ngăv iăth i gian

l a ch năđ tính beta Chính vì v y nên s d ng s li u trong vòng ít

nh t 36 tháng ( ho c trên 26 tu n)ăđ tínhătoán.ăBênăcanhăđóăc ngă

ph i xem xét kh iăl ng và quy mô giao d ch c a các c phi u

1.3 Betaă( )ăđ c s d ngănh ăth nào trên th tr ng ch ng khoán

t iăcácăn c phát tri n ậ bài h c rút ra cho Vi t Nam

1.3.1 S d ng Beta cácăn c phát tri n :

Trên th gi i, Beta có nhăh ng chính lên các chi năl căđ uăt ă

c aăN T.ăN uănh ăcácănhƠăphơnătíchătinăt ng r ng th iăgianănƠyălƠăắBullăMarket”ă(th tr ngăt ng)ăthìăcácăN Tănênăgi c phi uăbetaă(d ng ) cao

vì c phi uăđóăcóăth t tăh năth tr ng M t ví d th c t di n ra vào cu i

n mă 1990ă liênă quană đ n các c phi uă ắă dotă com”.ă th iă đi mă đóă th

tr ngăbullămarketăđƣăv năđ năđ nh và nh ngăN Tăn m gi a c phi uăđóă(ăcóăbetaăcao)ăđƣănh năđ c m c sinh l iăv tăquáămongăđ i và t tăh nă

nhi u so v i TSSL c a th tr ng

Tuy nhiên, vào th i gian th tr ng s t gi măắăBearăMarket”ă(ăth

tr ng s t gi m)ăthìăcácăN Tănênătìmăki m nh ng c phi u có beta th p

đ mƠăđ uăt ăM t ví d choătr ng h pănƠyăđóălƠă Anh,ăn iăcóăhaiăc

phi u FTSE có beta th p ( Tesco và Centrica ) t tăh năth tr ngătrongăgiƠiă

đo n th tr ng xu ng

Bên c nhăđó,ăbetaăcònălƠăm t trong tám ch tiêuăc ăb n khuyên các

N Tăc n ph i xem xét trong vi căđ nh giá m t c phi uăđ đ uăt ăTámăs

li uăđóăbaoăg mă:ăắăEPS,ăăP/E,ăP/B,ăROE,ăT ng TSSL c a c phi u , T s

n công ty ( Debt level ) , T căđ t ngătr ng và ch s P/E, và tính bi n

đ ng c a c phi u(ăđoăl ng b ng Beta) Quy tăđ nh mua c phi u không

th ch d a vào vi c xem xét các ch s này mà còn ph iăđánhăgiáăcácănhơnă

t khácănh ătrìnhăđ qu n lý, vi n c nhăcôngăty,ăđ i th c nh tranh Tuy

nhiên, m c t i thi uănƠoăđóăN Tăc ngăph iăxemăđ c ch s nƠy,ăđóă

đ căxemălƠăđi u ki n c n cho m t c phi u t t.ă c bi tătrongăcácătr ng

h p đ uăt ăng n h n thì beta có m t t m quan tr ng cao

Do v y h s beta các th tr ng trên là m tăth căđoăhi u qu

c a r i ro h th ng.ăDoăđó,ănhƠăđ uăt ăcóăth t mình tính toán h s beta

thông qua mô hình CAPM hay d a vào các công ty chuyên cung c p các

d ch v nh ăBlomberg,ăBaseline,Valueline,Yahoofinance ăvƠătìmăraăm c

phù h păbùăđ p r iăroăt ngă ng v i m c r i ro mà h có th ch p nh n

1.3.2 Bài h c rút ra cho Vi t Nam

Ngoài các ch s thôngăth ngănh ăEPS,ăP/E ăthìăcácăN Tănênăquanătơmăđ n ch s beta Nguyên nhân là do nhi uăN TăVi t Nam ch

đ uăt ămangătínhăch t ng n h n trong khi beta c a c phi u riêng l l iăđoă

tính bi năđ ng c a c phi u so v i th tr ng

Tuy nhiên, Beta th ngă đ că s ă d ngă ă cácă th ă tr ngă hi uă qu ă

(EMH : Efficiant Market Hyppothesis).ă Theoă thuy tă nƠy,ă giáă c ă ch ngăkhoánăs ăph năánhăt tăc ăm iăho tăđ ngăc aădoanhănghi p.ăVƠănh ăv y,ăbetaăđoăl ngăr iăroătrongăs ăthayăđ iăm căgiáăc aăc ăphi u,ăc ngăchínhălƠăđoăl ngăr iăroăc aădoanhănghi p.Trênăth ăgi i,ăcácăth ătr ngătƠiă chính phátă tri nă đ că xemă nh ă lƠă th ă tr ngă hi uă qu ă H ă s ă betaă ă cácă th ă

tr ngănƠyălƠăm tăth căđoăhi uăqu ăc aăr iăroăh ăth ng

ChínhăEMHăđƣăt căb ănhi măv ăc aăbetaă ăth ătr ngăVi tăNam,ă

b iăTTCKăVi tăNamăch aăth ăđ căcoiălƠăm tăth ătr ngăhi uăqu ăNh ngă

v năđ ăt năt iă ăTTCKăVi tăNamăbaoăg m:

- Th ănh tălƠă m că giá.ăEMHăchoăr ng,ă m că giáă ph năánhă m iă

ho tăđ ngăc aădoanhănghi p.ăNh ngă ăVi tăNam,ăm căgiáăch ăth ă

hi năm tăph nănh ,ăph năl nălƠădoăs ătácăđ ngăt ăcungăc uăc aăcácă nhƠă đ uă c ă Doă v y,ă betaă đ că tínhă t ă cácă m că giáă nƠyăkhôngăth ănóiălênăr iăroăc aădoanhănghi p

- Th ăhaiălƠădanhăm căth ătr ng.ăHi nănay,ă ăVi tăNamăcóăhaiă

ch ăs ăchínhălƠăVN-Index và HNX-Index.ăHaiăch ăs ănƠyăch aăđ ă

s căđ ăt oănênăm tădanhăm căth ătr ng,ăb iădanhăm cănƠyăch aă

cóăđ yăđ ăcácăl nhă v căngƠnhăngh ătrongăn nă kinhăt ă vƠătrongă

t ngăl nhăv căkhôngăbaoăg măcácădoanhănghi păđ iădi năchoăl nhă

v căđó.ăChínhăvìăv y,ăs ăbi năđ ngăc aădanhăm căch aăđánhăgiáăchínhăxácăs ăbi năđ ngăc aăn năkinhăt

- Th ăbaă kho ngăth iă gian cácăcôngătyăđ căniêmăy tăcònăquáă

ng n,ăch ăy uăđ călênăsƠnăt ăcu iăn mă2006,ădoăđóăd ăli uăgiáă

ch aăđ ăđ ădƠiăđ ăcóăth ăti năhƠnhăh iăquyătìmăraăh ăs ăbeta

V iănh ngăh năch ănêuătrên,ăbetaăh uănh ă khôngăcóăỦăngh aăn uă

đ cătínhătoánătrongăgiaiăđo nănƠy.ăTuyănhiên,ăbetaăv năr tăh uăíchăn u chúngătaăs ăd ngănóăđúngăcáchăvƠălƠăcôngăc ăk ăthu tăh uăíchăđ ăđoăl ngă

r iăroăcácăc ăphi u.ă

K tăLu năCh ngă1

ăcóăth ăv năd ngăđ căvƠoăTTCKVNăthìă nh tăthi tăchúngătaăph iăcóăn n

t ngăv ngăch căv ăcácălỦăthuy tătƠiăchínhăhi năđ i.ăCh ngănƠyăđƣănêuălênăm tăcáchăt ngăquátăv ăcácălỦăthuy tădanhăm căđ uăt ,ăs ăl căv ămôăhìnhăCAPM, TSSLăc aăch ngăkhoánăc ngănh ăc aăDM Tăm tăcáchăhi uăqu ănh tăđ ăh nă

ch ăr iăroăvƠăBetaănh ălƠăm tăcôngăc ăh ătr ănh măh năch ăr iăroăm tăcáchă

th pănh t.ăăT ăđóătaăcóăth ăđúcăk tăđ cănh ngăỦănh ăsauă:ă

 L ngăhóaăr iăroălƠăm tăv năđ ăkhôngăđ năgi n,ăb iăb tăk ăN TănƠo khiăđ uăt ăvƠoăTTCKăc ngăs ăquanătơmăđ năcácăr iăroămƠăh ăcóăth ăg pă

ph i

 Betaăđ căxemănh ălƠăm tălƠăm tăth căđoăchu năhóaăđ ăđoăl ngăr iăroăh ăth ngăc aăm tăch ngăkhoánăriêngăl ăhayăm tădanhăm căđ uăt ,ă

th ngăđ căs ăd ngă ăcácăth ătr ngăhi uăqu

 aăd ngăhóaădanhăm căs ăgiúpăchúngătaăđ tăđ căTSSLămongăđ iăv iă

m căr iăroăth p

 TTCKăVi tăNamăhi nănayăm cădùăđƣăcóănh ngăti năb ăv tăb cănh ngă

n uăsoăv iăkhuăv căv năcònălƠăth ătr ngăm i,ăcònănhi uăti măn ngăvƠă

nh ngăbi năđ ngăch aăth ăd ăbáoăđ c,ăm tăph nădoătơmălỦăN Tăch aănăđ nh.ăChínhăvìăv yăN Tănênătìmăhi uăcácăthôngătinăchính,ăphơnătíchă

nh măđ aăraăcácăquy tăđ nhăđ uăt ăsaoăchoăcóăítăr iăroănh t

CH NGă 2 : TH C TR NG R Iă ROă TRONGă Uă T ă C

VI T NAM

2.1 Th tr ng ch ng khoán trong th i gian qua

2.1.1 Quy mô th tr ng trên sàn HOSE

Trung tâm GDCK TP.HCM ( ti n thân c a HOSE ) chính th c đi

vào ho tăđ ng ngày 20/07/2000 theo ngh đ nh 48 c a chính ph

Phiên giao d chăđ u tiên là ngày 20/07/2000 v i hai mã c phi u

đ u tiên là REE và SAM

Vào ngày 08/08/2007 , sau quy tă đ nh 559, trung tâm GDCK TP.HCMăđƣăchínhăth c chuy n sang mô hình ho tăđ ng s GDCK

HOSE là m t pháp nhân thu c s h uănhƠăn c v i v năđi u l banăđ u là 1000 t đ ng.ăHOSEăđ c t ch c theo mô hình công

ty TNHH m t thành viên ho tăđ ng theo lu t ch ng khoán và lu t

doanh nghi p c a Vi t Nam

Tính đ năquỦă1ăn mă2010,ăHOSEăcóăkho n 288 ch ng khoán niêm

y tă(ătrongăđóăcóă226ăc phi u, 4 ch ng ch qu , 58 trái phi u)

Hình 2.1 : T tr ng s ch ng khoán và giá tri niêm y t trên HOSE

Ngu n : Hsx.vn

2.1.2 căđi m th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

Ra đ i t n mă 2000ă choă đ n nay, TTCK Vi tă Namă đƣă cóă nhi u thayăđ i nh măc ngăc h nătrongă vi c giao d chăvƠăđ uă t ăchoănhi u

thành ph n trong xã h i Chúng ta có th th y TTCK Vi t Nam có m t

s đ căđi măsauăđơy.ă

1) Là th tr ng m i n i : tuy thành l p kho ng 10ăn mă vƠăcóă

nh ngăth ngătr m trong vi căđ uăt ăsongăTTCKăVi tăNamăđƣă

có nh ng k t qu đángă k trong vi c tr thành m t kênh huy

đ ng v năvƠăđ uăt ăquanătr ng

2) Ch aă cóă cácă nhƠă t o l pă thìă tr ng: không gi ngă nh ă th

tr ng M hayăcácăn c phát tri n H có m t danh m c th

tr ngă đ c công b , t đóă cácă qu vƠă cácăđ i gia l n trong

gi i ch ngăkhoánămuaăbán,ăcôngăkhaiăchoăcácăN Tăđánhătheo.ă

Tuy nhiên chuy n này v năch aăđ c áp d ng r ng rãi Vi t

Nam, nh t là vi c công b các thông tin giao d ch cho các

N T

3) S doanh nghi p niêm y tă trênă sƠnă ch aă ph i là doanh

nghi păđ i diên cho t t các các doanh nghi p :Ch s ch ng

khoánă ch aă tr thành hàn th bi u c a n n kinh t S bi n

đ ng c a ch s nƠyă đôiă khiă táchă bi t kh i nh ng di n bi n

chung c a các doanh nghi p nói riêng và n n kinh t nói chung

4) Thông tin cung c păkhôngăđ yăđ ho căch aăđángătinăc y :

đaăs các thông tin c a các doanh nghi păđ uăđ c HOSE ho c

các công ty ch ng khoán cung c p bao g m:

 Nh ng k t qu doanh nghi păđ tăđ c

 Nh ngă thayă đ i quan tr ngă đ i v i c phi uă nh ă phátă

hành c phi uăth ng, chia c t c, các giao d ch c a các

c a n n kinh t và phát ra các tín hi u cho chính ph , doanh nghi p,ăcôngăchúngăđ uăt ăđ xácăđ nhăh ngăđ uăt ăcóăhi u qu

Nh ng thông tin trên TTCK ph i là thông tin ph n ánh trung th c tình hình ho tăđ ng,ăđ c bi t là các di n bi năcóăliênăquanăđ n giá

t ăchoădơnăchúng,ăt o tính thanh kho n cho các ch ng khoán, nâng

cao ho tă đ ng các doanh nghi p và cu i cùng là t oă môiă tr ng

giúp chính ph th c hi năchínhăsáchăV ăMô

T n mă2008ăđ n nay s v năhuyăđ ng thông qua kênh

đ uăt ăch ng khoán b tăđ uăt ngăm nh do có các nhân t t t h tr

nh ăđƣătrìnhăbƠyăbênătrên.ăChínhăph b tăđ u s d ng th tr ng

ch ngă khoánănh ălƠă m tă kênhăhuyăđ ng dài h n cho n n kinh t Tínhăđ n h t ngày 04/05/2010 t ng giá tr v n hóa th tr ng Vi t Namă đ t 740.433.000 t đ ng b ng kho n ( b ngă 45%ă GDPă n mă

2009 là 1645 t đ ng) d ki nătrongăn mă2010ăt ng giá tr v n hóa

s đ t 1.960 ậ 1.970 ngàn t đ ngăt ngăđ ngă54%ăGDP

2.1.3.2 H n Ch

TTCK Vi tă Namă đang có nh ngă b c phát tri n m nh

nh ăgiaăt ngăquyămô,ăthuăhútănhi uăN Tăthamăgiaăth tr ng, tr thƠnhăkênhăhuyăđ ng khá h u hi u cho Doanh Nghi p và n n kinh

t Tuy v y TTCK Vi t Nam v n còn m t vài h n ch

 Không có s phòng ng a r i ro : ngay c c ăquan qu n lý,

chính ph ,ă cácă đ nă v tham gia th tr ng,ă N Tă đ u không có

nh ngă b c chu n b và d phòng v các r iă roă trongă đi u hành

c ngănh ăđ uăt ăvƠoăc phi u

 NhƠăn căđƣăđ aăraăm t s chính sách dài h n và h tr

cho nhi uă đ iă t ngă khácă nhauă nh ngă v n còn m t s đ iă t ng

th t s c n thi t v năch aăắch m”ăđ c vào chính sách và h tr

 C ă ch giám sát th tr ng còn lõng l o, m t s cách

giám sát v n còn gây khó d cho m t s N Tă c ngă nh ă doanhă

nghi p

2.1.4 Th tr ng ch ngăkhoánăn mă2009

Hình 2.2 : VN ậ INDEXătrongăn mă2009

Ngu n : CTCK Kimeng

Cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u kéo dài trong su tă n mă

2008 và ti p t c gây h u qu nghiêm tr ngă đ n n n kinh t th gi i

trong n aă đ uă n mă 2009 N m trong xu th chung, th tr ng ch ng

khoán Vi t Namăc ngăti p t c gi m đi mătrongă2ăthángăđ uăn mă2009ă

tr c khi xác l p m t xu th t ngăđi m cùng v i nh ng tín hi u tích c c

v kinh t th gi i,ăv ămôătrongăn c Trongăn mă2009,ăth tr ng có

th chiaăthƠnhă3ăgiaiăđo năchính,ăgiaiăđo n ti p t căđƠăgi m đi măn mă2008ă đ n h tă thángă 2/09,ă giaiă đo nă t ngă tr ng m nh và nă đ nh t thángă3/09ăđ nă10/09ăvƠăgiaiăđo năđi u ch nh t n a cu i tháng 10/09

đ n tháng 12/09

Giai đo n suy thoái n i ti p n m 2008: Cu c kh ng ho ng tài chính tàn phá

n ng n các n n kinh t th gi iăđ c bi t là M khi n cho các th tr ng ch ng

khoán ti p t cătr t d c Trong n l c gi i c u các n n kinh t ,ăđ n cu iăn m 2008ăđƣăcóăh nă4000ăt đƣăđ căb măvƠoăth tr ng ch y u gi i quy t n x u

cho các ngân hàng Tháng 2/2009, M thông qua gói kích thích kinh t tr giá

819 t USD, kh iăđ uăchoălƠnăsóngăđ aăraăcácăgóiăkíchăthíchăc aăcácăn c t