1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Quan hệ giữa quản trị vốn lưu động và hiệu quả tài chính của doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam

113 1,4K 4

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 113
Dung lượng 2,34 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Tuy nhiên quy mô SIZE không tác đ ng.

Trang 1

z {

NGUY N TÙNG BÁ KHÔI

QU TÀI CHÍNH C A DOANH NGHI P NIÊM Y T

LU N V N TH C S TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG

Tp H Chí Minh n m 2012

Trang 2

***

Tôi xin cam đoan lu n v n ắ Quan h gi a qu n tr v n l u đ ng và hi u qu tài chính

tôi

Ngo i tr nh ng tài li u tham kh o đ c trích d n chi ti t trong lu n v n này, tôi cam k t

Trang 3

Trong th i gian th c hi n đ tài, Tôi đư ti p thu nhi u ki n th c m i và đ c h c h i

vi c

Tr c tiên Tôi xin g i l i c m n nhi u nh t đ n tr ng đ i h c M TP HCM, n i đào

chính mình h n trong cu c s ng c ng nh trong công vi c

Và đ c bi t Tôi xin g i l i tri ân chân thành nh t đ n giáo viên h ng d n th c hi n đ

toàn cho Tôi trong su t th i gian th c hi n đ tài

M t mùa đông l i v , Tôi xin g i đ n t t c quý th y cô, nh ng ng i thân trong gia đình cùng các b n l i chúc s c kh e và thành đ t

TP.H Chí Minh, n m 2012 Nguy n Tùng Bá Khôi

Trang 4

***

M c tiêu c a nghiên c u nh m thi t l p, xây d ng m i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng và

hi u qu tài chính c a doanh nghi p niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam Trong đó

qu n tr v n l u đ ng đ c đo l ng b i 4 thành ph n chính là s ngày ph i thu PAR, s ngày

t n kho PAI, s ngày ph i tr PPD và chu k chuy n đ i ti n m t CCC Trong khi hi u qu tài chính đ c đo l ng thông qua bi n s ROA (L i nhu n tr c thu trên t ng tài s n) M c dù

v n đ này đư đ c nghiên c u t i nhi u th tr ng trên th gi i tuy nhiên các m i quan h , m c

đ tác đ ng gi a chúng không rõ ràng và cho ra nhi u k t lu n trái ng c nhau, ch a mang tính

th ng nh t

C s d li u c a nghiên c u bao g m 121 doanh nghi p thu c tám ngành ngh khác nhau trong giai đo n 2006 đ n 2011 Vi c đo l ng các bi n s đ c l y t các báo cáo tài chính, báo cáo th ng niên c a các doanh nghi p này Nh v y s có 726 quan sát t o thành đ đ a d li u vào ph n m m Lu n v n áp d ng k thu t REM t th hi n khá t t các m i quan h M t đi m thú v c a ph ng pháp REM là nó cho phép c l ng đ ng th i hai bi n s vi mô và v mô trong cùng m t mô hình

Tr ng tâm c a nghiên c u là xây d ng các m i quan h chính gi a qu n tr v n l u đ ng WCM v i hi u qu tài chính doanh nghi p K t qu nghiên c u cho th y m i quan h ngh ch ( -)

qu n tr v n l u đ ng và hi u qu tài chính doanh nghi p Ngoài ra c ng tìm th y m i quan h

gi a các bi n ki m soát vi mô thu c đ c đi m bên trong doanh nghi p nh chính sách v n l u

đ ng (CTR), bi n n (DEBT), t s thanh toán (IR), t ng tr ng (GROW) tác đ ng đ n hi u qu tài chính doanh nghi p Tuy nhiên quy mô (SIZE) không tác đ ng Bi n ki m soát v mô là L m phát (INV) tác đ ng ng c chi u (-) đ n hi u qu tài chính doanh nghi p Nghiên c u c ng tìm

th y s thay đ i trong m i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng và hi u qu tài chính tr c và sau

kh ng ho ng kinh t S khác bi t c ng t n t i đ i v i hi u qu tài chính gi a các ngành ngh

d i nh h ng c a qu n tr v n l u đ ng

Trang 5

L I CAM OAN i

L I C M N ii

TịM T T iii

M C L C iv

DANH M C CÁC B NG vi

DANH M C CÁC HÌNH vii

CH NG 1: GI I THI U 1

1.1 Lý do nghiên c u 1

1.2 V n đ nghiên c u 3

1.3 Câu h i nghiên c u 5

1.4 M c tiêu nghiên c u 5

1.5 Ph m vi và đ i t ng nghiên c u 6

1.6 Ý ngh a nghiên c u 6

1.7 C u trúc đ tài nghiên c u 7

CH NG II: C S LÝ THUY T 9

2.1 N i dung v v n l u đ ng và qu n tr v n l u đ ng 9

2.1.1.Khái ni m v n l u đ ng 9

2.1.2.Qu n tr v n l u đ ng 12

2.1.3 o l ng qu n tr v n l u đ ng 14

2.2 Hi u qu tài chính 23

2.2 M i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng và hi u qu tài chính 25

2.2 Các k t qu nghiên c u th c nghi m……… ……26

CH NG III: PH NG PHÁP NGHIÊN C U 35

3.1 Mô hình nghiên c u 35

3.2 o l ng bi n 38

3.2.1.Bi n ph thu c 38

3.2.2 Bi n gi i thích 40

3.2.3 Nhóm bi n ki m soát BKS 41

3.2.4 Nhóm bi n ch báo CB 43

3.3.Gi thuy t nghiên c u 43

3.4.Ph ng pháp thu th p s li u 47

Trang 6

3.5.1 Các k thu t x lý mô hình trong d li u b ng 48

CH NG 4: PHÂN TệCH D LI U VÀ K T QU NGHIÊN C U 55

4.1.Th ng kê mô t chung c a các bi n trong mô hình 55

4.2 Th ng kê mô t theo t ng ngành 58

4.3.Ma tr n h s t ng quan gi a các bi n 59

4.4.L a ch n ph ng pháp c l ng 60

4.5.K t qu h i quy 61

4.5.1 M i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng và hi u qu tài chính 61

4.5.2 M i quan h gi a chu k chuy n đ i ti n m t CCC và hi u qu tài chính tr c và sau kh ng ho ng 68

4.5.3 nh h ng c a y u t ngành lên hi u qu tài chính 70

CH NG 5: K T LU N VÀ KI N NGH 73

5.1.K t lu n 73

5.2.M t s ki n ngh và g i ý 75

5.2.1 i v i s ngày ph i thu khách hàng 75

5.2.2 i v i s ngày t n kho 76

5.2.3 i v i s ngày ph i tr ng i bán 77

5.2.4 Chu k chuy n đ i ti n m t CCC 77

5.3 H n ch c a lu n v n và h ng nghiên c u ti p theo 79

TÀI LI U THAM KH O 81

PH L C 88

Ph l c 1 Ki m đ nh Hausman, LM, k t qu h i quy và ph ng sai c a sai s thay đ i cho mô hình I 88

Ph l c 2 Ki m đ nh Hausman, LM, k t qu h i quy và ph ng sai c a sai s thay đ i cho mô hình II 91

Ph l c 3 Ki m đ nh Hausman, LM, k t qu h i quy và ph ng sai c a sai s thay đ i cho mô hình III 94

Ph l c 4 Ki m đ nh Hausman, LM, k t qu h i quy và ph ng sai c a sai s thay đ i cho mô hình IV 97

Ph l c 5 Ki m đ nh Hausman, LM, k t qu h i quy và ph ng sai c a sai s thay đ i cho mô hình V 100

Ph l c 6 Ki m đ nh Hausman, LM, k t qu h i quy và ph ng sai c a sai s thay đ i cho mô hình VI 103

Trang 8

DANH M C CÁC HÌNH

Hình 3.1 Mô hình nghiên c u

Trang 9

CH NG 1: GI I THI U

Trong ch ng đ u tiên c a đ tài, tác gi mu n đ c p đ n lý do hình thành đ tài nghiên c u Trên c s các v n đ phát sinh trong th c ti n, d a và k t h p các c s

lý thuy t tr c đây đ phân tích và làm rõ l nh v c mà tác gi nghiên c u N i dung

c a ch ng bao g m 7 ph n: (1) Lý do nghiên c u, (2) V n đ nghiên c u, (3) Câu

h i nghiên c u, (4) M c tiêu nghiên c u, (5) Ph m vi và đ i t ng nghiên c u, (6) Ý ngh a th c ti n c a đ tài nghiên c u (7) K t c u c a đ tài nghiên c u

1.1 Lý do nghiên c u

Sau 26 n m đ i m i, kinh t n c ta đư b c đ u h i nh p v i th gi i Thông qua con đ ng h i nh p này mà các lý thuy t v qu n tr , tài chính doanh nghi p c a các n c phát tri n trên th gi i c ng đư lan truy n m nh m vào Vi t Nam N i b t

trong các lý thuy t là nh ng v n đ liên quan đ n v n, hi u qu tài chính và m t s

v n đ khác mà các doanh nghi p ph i luôn đ i m t

Trong n n kinh t th tr ng hi n nay thì doanh nghi p mu n ti n hành các

ho t đ ng c n ph i có v n, có th xem khái ni m v n là m t ph m trù khá r ng Lý thuy t tài chính doanh nghi p khi đ c p đ n v n thì ch y u phân làm 3 l nh v c: ngân sách v n, c u trúc v n và qu n tr v n l u đ ng Vi c huy đ ng và qu n lý ngu n v n dài h n thu c l nh v c chuyên sâu v ho ch đ nh ngân sách v n và c u trúc v n L nh v c này l i thu hút đ c s quan tâm r ng rưi c a gi i nghiên c u tài chính và đư ra đ i nhi u gi i th ng Nobel v ch đ này Trong khi các quy t đ nh tài chính ng n h n nh qu n tr v n l u đ ng c a doanh nghi p ít đ c đ c p đ n trong nghiên c u Khi nói đ n qu n tr v n l u đ ng hàm ý ngu n và s d ng v n (tài

s n) trong ng n h n nh ti n m t, các c phi u giao d ch, t n kho và kho n ph i thu

M c dù v n l u đ ng là đi u ki n c n thi t tuy nhiên công vi c qu n tr v n l u đ ng

m i là quan tr ng Th c t cho th y nhi u doanh nghi p qu n tr v n l u đ ng r t không hi u qu nên th c thi m t chính sách v n l u đ ng b t h p lý và ngay c khi xây d ng đ c m t chính sách t t nh th thì doanh nghi p v n không tuân th mà

th ng làm r t quán tính M t đi m đ c bi t n a là trong đi u ki n n c ta hi n nay các doanh nghi p luôn tình tr ng thi u v n l u đ ng, vi c tài tr cho v n l u đ ng

Trang 10

b ng nh ng hình th c khác nhau g p nhi u khó kh n và c ng khó đ m b o đ nhu

c u v n đáp ng cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh Do v y đ đ ng v ng và phát tri n bu c doanh nghi p ph i chú tâm h n đ n công tác qu n tr v n l u đ ng sao cho

h p lý s góp ph n gia t ng l i nhu n hay là c i thi n hi u qu tài chính doanh nghi p B i vì s c c nh tranh, t n t i và t ng tr ng c a t ng doanh nghi p ph thu c r t nhi u vào hi u qu tài chính

M t trong nh ng lý do d n đ n th t b i doanh nghi p là do b khâu qu n tr tài chính M c tiêu c a doanh nghi p là gia t ng l i nhu n hay là t ng hi u qu tài chính Trong khi các quy t đ nh tài chính trong ng n h n khoa h c và ngh thu t đ c

bi t là qu n tr v n l u đ ng hoàn toàn có th đáp ng D nhiên qu n tr v n l u

đ ng hi u qu là đi u c n thi t đ i v i doanh nghi p trong giai đo n bùng n kinh t

đ t ng tính c nh tranh, v th và l i nhu n Nh ng c ng c n nh n m nh y u t qu n

tr v n l u đ ng là c c k quan tr ng đ i v i doanh nghi p đ ch ng ch i l i v i

kh ng ho ng, suy thoái và nh ng b t n v mô đ n t n n kinh t Chính vì v y mà

m i quan h này c n đ c làm rõ

Trong kinh doanh thì kh n ng n m b t các c h i và tìm ki m các công c ,

k thu t h tr th c t đ c i thi n hi u qu tài chính là h t s c quan tr ng, nó quy t

đ nh cho s thành công c a các doanh nghi p Vi c qu n tr v n l u đ ng c ng v y,

d ng nh có tác đ ng đ n hi u qu tài chính Giáo s Padachi (2006) đư ch ng minh r ng nhi u doanh nghi p b phá s n dù doanh nghi p có ho t đ ng kinh doanh đem l i l i nhu n bình th ng nh ng l i không có ti n đ thanh toán các ngh a v n đáo h n và tái s n xu t Qua đó cho th y c n b nh nh ng doanh nghi p này tiêm nhi m đ n t qu n tr v n l u đ ng b t h p lý Nh v y c ng đ cho th y t m quan

Trang 11

nào phân tích đánh giá đ y đ các m i quan h M t s nghiên c u v qu n tr v n

l u đ ng ch y u là cho m t cá th doanh nghi p nào đó và có ch ng ch là nh ng

th c tr ng, gi i pháp, ki n ngh mà ch a cho th y rõ m u ch t c a m i quan h này

ư qua cái th i nhà đ u t mua c phi u nh ng không n m rõ th c tr ng tài chính đang di n ra c a doanh nghi p Nghiên c u này đem l i m t ph n ki n th c v

qu n tr tài chính trong ng n h n đ c bi t h u ích cho nhà đ u t tr c khi quy t đ nh tham gia vào các doanh nghi p

Xu t phát t nh ng đòi h i khách quan nêu trên, đ tài Quan h gi a qu n tr

v n l u đ ng và hi u qu tài chính c a doanh nghi p niêm y t trên th tr ng

ch ng khoán Vi t Nam là vô cùng c n thi t K t qu nghiên c u giúp nhi u cho các

nhà qu n lý, đ i tác, nhà đ u t và nh ng ai quan tâm đ n tài chính doanh nghi p

c ng nh đóng góp nho nh vào kho tàng h c thu t c a tr ng đ i h c M TP HCM

Hi u qu tài chính c a m t doanh nghi p theo ngh a h p có th hi u nh là l i nhu n Hi u qu có th xét đ n hai góc đ : góc đ doanh nghi p và góc đ ngành

s n xu t Trong đ tài, tác gi ch xét hi u qu góc đ doanh nghi p đó là các k t

qu v tài chính đ c đo l ng b i các ch tiêu k toán nh ROA, ROE, ROI, ROC, ROS…Ý t ng đ ng sau các ch tiêu này là đi đánh giá kh n ng qu n lý c a doanh nghi p, cách mà doanh nghi p s d ng n , tài s n đ t o ra l i nhu n Tuy nhiên vi c

s d ng các ch tiêu này đ đ i di n cho hi u qu tài chính c ng có m t s h n ch

nh ng có th ch p nh n đ c

Qu n tr v n l u đ ng nói chung là qu n tr các thành ph n g m tài s n ng n

h n và n ng n h n Tài s n ng n h n hay còn g i là tài s n l u đ ng bao g m ti n

m t, c phi u giao d ch, hàng t n kho, kho n ph i thu M c khác qu n tr v n l u

đ ng đ c xem nh là 1 chi n l c t p trung và duy trì m c đ hi u qu c a hai thành ph n k trên N u nh v n l u đ ng đ c m t s nhà phân tích ví nh dòng

máu ch y trong c th doanh nghi p thì qu n tr v n l u đ ng là m t trong nh ng

ch c n ng quan tr ng nh t c a qu n tr tài chính đ làm l u thông dòng máu

Trang 12

Ngoài ra qu n tr v n l u đ ng t t s giúp duy trì l ng v n l u đ ng h p lý đáp ng nhu c u thanh kho n, t n t i và nh h ng tr c ti p đ n l i nhu n doanh nghi p ôi lúc qu n tr v n l u đ ng đ c ng m hi u là qu n tr thanh kho n và qua

đó th hi n đánh đ i gi a thanh kho n và l i nhu n c a các doanh nghi p (Smith và

đ ng nghi p, 1997) Qu n tr v n l u đ ng bao g m nh ng công vi c liên quan đ n

l p k ho ch, ki m soát, quy t đ nh s l ng các thành ph n c a tài s n ng n h n cùng ngu n tài tr cho các tài s n này, tránh đ u t quá m c vào chúng T l nh ng tài s n có tính thanh kho n cao trong c c u t ng tài s n l u đ ng thì r i ro c n ti n

m t cho ho t đ ng s th p Bi n pháp qu n tr các thành ph n v n l u đ ng nh ti n

m t, ch ng khoán giao d ch, kho n ph i thu, hàng t n kho đóng vai trò quan tr ng

nh h ng đ n hi u qu tài chính c a b t k doanh nghi p nào (Eljelly, 2004) Tr c

đó hai giáo s Shin và Soenen (1998) kh ng đ nh qu n tr v n l u đ ng hi u qu là

t i quan tr ng, đó là m t trong nh ng sách l c đ gia t ng giá tr cho các c đông, giá tr doanh nghi p Chúng ta th y r ng r t nhi u doanh nghi p có l i nhu n, nh ng dòng ti n doanh nghi p h u nh không có, vì v y doanh nghi p ph i ng ng ho t

đ ng do không đáp ng nhu c u liên quan đ n ti n m t c ng nh các ngh a v n đáo

h n Và đ duy trì ho t đ ng kinh doanh h ng ngày thì các doanh nghi p ph i thành công trong qu n tr v n l u đ ng c a mình Ph i th y đ c t m quan tr ng th c t

c a ch c n ng này trong qu n tr tài chính

Nhu c u v n l u đ ng c a m t doanh nghi p s nh h ng tr c ti p đ n t ng

tr ng c a doanh nghi p Nhu c u v n l u đ ng gi m thì dòng ti n c a doanh nghi p

s t ng hay chu k chuy n đ i ti n m t gi m T ng tr ng doanh nghi p bao g m

t ng tr ng trong tài s n và t ng tr ng doanh s t ng tr ng doanh s bán hàng yêu c u doanh nghi p c n t i thi u ngu n tài tr cho v n l u đ ng đ th c hi n chi n

l c t ng tr ng doanh s , lúc này doanh nghi p s ph i phát hành thêm th t nhi u

c phi u, ho c có thêm nhi u ch n m t khi ngu n l c n i b doanh nghi p không

th đáp ng Chúng ta c ng nh n th y t l tài s n ng n h n trong t ng tài s n c a các doanh nghi p thu c l nh v c s n xu t kinh doanh th ng chi m h n m t n a M t s nghiên c u phân tích vi c doanh nghi p duy trì t s quá cao trong tài s n l u đ ng, chu k chuy n đ i ti n m t CCC dài s không đ t hi u qu tài chính, t c là gi a

Trang 13

chúng có m i quan h ngh ch Còn nh ng doanh nghi p có t s tài s n l u đ ng

th p s b h n ch kh n ng thanh toán và g p nhi u khó kh n trong ho t đ ng

(Horne và Wachowicz, 2000)

Nghiên c u c a Love và c ng s (2007) ch ra nh ng thay đ i c a chính sách

v n l u đ ng th hi n qua hành vi c p tín d ng di n ra tr c và sau kh ng ho ng kinh t nh đi m c a vi c c p tín d ng, n ng n h n cao nh t là tr c cu c kh ng

ho ng Sau kh ng ho ng thì vi c m r ng tín d ng, n ng n h n b c t gi m m nh và

đi u đó nh h ng khá nhi u đ n hi u qu tài chính c a doanh nghi p

D a vào nh ng yêu c u đ t ra nh trên, v n đ nghiên c u c a đ tài là ch ra các m i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng v i hi u qu tài chính doanh nghi p t i

th tr ng Vi t Nam d a trên ngu n d li u th c p T đó xây d ng các mô hình liên k t đ lý gi i các m i quan h và m c đ tác đ ng gi a chúng

1.3 Cơu h i nghiên c u

Câu h i nghiên c u chính c a đ tài s là:

 Qu n tr v n l u đ ng nh h ng th nào đ n hi u qu tài chính c a doanh nghi p?

 M i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng và hi u qu tài chính thay đ i

ra sao trong th i đo n tr c và sau kh ng ho ng kinh t ?

 Li u có s khác bi t đ i v i hi u qu tài chính doanh nghi p gi a các

ngành?

1.4 M c tiêu nghiên c u

Nghiên c u này t p trung th o lu n qu n tr v n l u đ ng và nh h ng c a

chúng đ n hi u qu tài chính doanh nghi p M c tiêu c th nh sau:

 Nghiên c u m i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng và hi u qu tài chính c a các doanh nghi p thông qua các mô hình liên k t

Trang 14

 Nghiên c u m c đ tác đ ng c a t ng thành ph n khác nhau trong

qu n tr v n l u đ ng đ n hi u qu tài chính c a doanh nghi p

 Nghiên c u m c đ tác đ ng khác nhau c a chu k chuy n đ i ti n m t CCC (thu c thành ph n trong qu n tr v n l u đ ng) đ n hi u qu tài chính c a các doanh nghi p tr c và sau kh ng ho ng

 Ngoài ra nh h ng c a y u t ngành lên hi u qu tài chính c ng là

m c tiêu mà nghiên c u này h ng đ n

 Nh các mô hình liên k t này mà rút ra k t lu n v m i quan h gi a

qu n tr v n l u đ ng và hi u qu tài chính c a các doanh nghi p Vi t Nam T đó đ xu t các g i ý, ki n ngh đ qu n tr v n l u đ ng hi u

qu nh m góp ph n nâng cao hi u qu tài chính doanh nghi p

1.5 Ph m vi vƠ đ i t ng nghiên c u

i t ng nghiên c u: tài nghiên c u m i quan h gi a qu n tr v n l u

đ ng và hi u qu tài chính doanh nghi p Nh đó mà tác gi có th phân tích sâu, đánh giá m i quan h c ng nh tác đ ng gi a chúng, giúp gi i quy t nhi u v n đ trong h c thu t c ng nh th c ti n

Ph m vi nghiên c u: Các doanh nghi p đ c niêm y t trên sàn ch ng khoán

ch ng khoán TP HCM và Hà N i

K nghiên c u: Nghiên c u này l y s li u trên báo cáo tài chính có ki m toán

c a 121 doanh nghi p thu c 8 ngành khác nhau trong 6 n m (2006 - 2011) Nghiên

c u lo i b nh ng ngành thu c t ch c tài chính, ngân hàng

1.6 ụ ngh a nghiên c u

Vi c nghiên c u s giúp xác nh n b ng đ nh l ng xem có hay không có m i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng v i hi u qu tài chính c a doanh nghi p t i th

tr ng Vi t Nam

Trang 15

Nghiên c u s đóng góp vào ki n th c hi u bi t chung v tác đ ng c a qu n

tr v n l u đ ng đ n hi u qu tài chính doanh nghi p c ng nh h tr và ng h cho

m t s quan đi m c a các nghiên c u tr c đó

T nghiên c u này, các nhà đ u t có th xem đó nh là m t t li u tham kh o

b ích, có giá tr tr c khi quy t đ nh đ u t vào t ng ngành, t ng doanh nghi p

Ngoài ra k t qu c a nghiên c u là b ng ch ng thuy t ph c nh t giúp các nhà

qu n tr tài chính CFO th y đ c t m quan tr ng c a qu n tr v n l u đ ng đ i v i s

s ng còn c a doanh nghi p thông qua các m i quan h đ c trình bày trong nghiên

c u N u các CFO mu n gia t ng l i nhu n thì b ng nhi u cách th c nh ng trong đó

có bi n pháp qu n tr v n l u đ ng là m t l a ch n không t i

Và cu i cùng, nghiên c u này ch mang tính ch t bao quát, do đó nó đ c xem

là c s cho các nghiên c u v sau có th nghiên c u rõ h n tác đ ng c a qu n tr

v n l u đ ng đ n hi u qu tài chính dành cho m t ngành c th Nh đó giúp ta đánh giá sâu s c h n, toàn di n h n, đ y đ h n v các m i quan h y

1.7 C u trúc đ tƠi nghiên c u

tài g m 05 ch ng và đ c trình bày theo th t d i đây:

Ch ng 1: Ch ng m đ u gi i thi u c s hình thành đ tài nghiên c u, v n

đ nghiên c u, câu h i nghiên c u, m c tiêu nghiên c u, đ i t ng và ph m vi nghiên c u, ph ng pháp nghiên c u và ý ngh a đ tài

Ch ng 2: C s lý thuy t là nh ng n i dung liên quan đ n qu n tr v n l u

đ ng và các nghiên c u th c nghi m tr c đây v m i quan h gi a qu n tr v n l u

đ ng và hi u qu tài chính

Ch ng 3: Ph ng pháp nghiên c u ch y u di n t mô hình nghiên c u, đo

l ng các bi n trong mô hình cùng gi thuy t nghiên c u, d li u nghiên c u

Ch ng 4: Phân tích d li u và k t qu nghiên c u bao g m vi c th ng kê mô

t các bi n, phân tích t ng quan và phân tích h i quy cùng các nh n xét t ng ng

Trang 16

Ch ng 5: K t lu n và ki n ngh ch liên quan đ n các đ i t ng thu c ph m

vi nghiên c u Ngoài ra ch ng c ng nêu lên nh ng h n ch còn t n đ ng và đ xu t

h ng nghiên c u ti p theo trong t ng lai

Trang 17

CH NG 2: C S Lụ THUY T

Trong ch ng này, các lý thuy t và k t qu nghiên c u th c nghi m g n đây

s đ c trình bày Nh ng đi m chính c a ch ng là các n i dung kinh đi n nh t v

đ này ít đ c nghiên c u nh ng th c t thì c n ph i phân tích m t cách c n th n

Vi c qu n lý các tài s n l u đ ng và các kho ng n ng n h n s tác đ ng r t nhi u

đ n l i nhu n và r i ro c a doanh nghi p Hi u qu qu n tr v n l u đ ng là m t

ph n trong chi n l c t ng th c a doanh nghi p đ t o ra giá tr c đông Chính vì

v y mà các nhà qu n tr tài chính (CFO) r t quan tâm đ n khái ni m v n l u đ ng và

qu n tr các thành ph n c a v n l u đ ng M t cu c kh o sát quy mô dành cho các giám đ c tài chính CFO t i M thì các CFO cho r ng qu n tr v n l u đ ng là m t

ch c n ng quan tr ng nh t, đ ng đ u trong s 19 ch c n ng tài chính Nó không thua kém gì các ch c n ng liên quan đ n c u trúc v n, phát hành và qu n tr n , quan h ngân hàng, qu n lý thu (Gitman và Zutter, 2010) Ngoài ra các CFO th ng dành ra

đ n 60% th i gian đ x lý công vi c liên quan đ n qu n tr v n l u đ ng (Brigham

và Houston, 2003)

2.1.1 Khái ni m v n l u đ ng

Các doanh nghi p mu n ho t đ ng thì c n ph i có v n l u đ ng Ngay c doanh nghi p đó trang b đ y đ t t c tài s n c đ nh nh ng n u không có s tham gia c a v n l u đ ng thì doanh nghi p s s p đ V n l u đ ng là tác nhân giúp cung

Trang 18

c p nguyên v t li u cho ch bi n, ti n m t đ chi tr các ho t đ ng, tr l ng, t o ra

s n ph m t t, th ng xuyên đáp ng nhu c u th tr ng, cung c p tín d ng cho khách hàng Vì v y doanh nghi p c n ph i th y đ c vai trò c a v n l u đ ng Tuy nhiên khái ni m v n l u đ ng hi n đang gây tranh cưi và hi u theo r t nhi u ngh a khác nhau, ch a mang tính th ng nh t do v y c ng kéo theo nh ng h l y c a nó và m t

s các ngân hàng t i Vi t Nam đư tr c l i t vi c tài tr cho v n l u đ ng theo yêu

c u t phía Chính ph b ng th đo n đ o n và ng i ch i thi t chính là các doanh nghi p

Có hai thu t ng liên quan đ n v n l u đ ng là t ng v n l u đ ng GWC (Gross working capital) và v n l u đ ng ròng NWC (Net working capital) T ng v n

l u đ ng có khi còn g i ng n g n là v n l u đ ng chính là bi u hi n b ng ti n m t toàn b tài s n l u đ ng c a doanh nghi p nh m ph c v quá trình kinh doanh Còn

nh ng thành ph n quan tr ng trong v n l u đ ng ròng chính là các tài s n l u đ ng

và các kho n n ng n h n

Brealey và c ng s (2004) gi i thích chi ti t các thành ph n chính c a tài s n

l u đ ng chính là kho n ph i thu, hàng t n kho, ti n m t cùng các kho n t ng

đ ng Các nhà phân tích th ng xem xét các kho n m c này đ đánh giá hi u qu

và ti m l c tài chính c a m t doanh nghi p Ngoài ra nh ng kho n n ng n h n bao

g m các kho n ph i tr và ti n vay ng n h n khác d i 1 n m c ng có vai trò không kém ph n quan tr ng b i nó là m t ngu n tài tr ng n h n cho các tài s n l u đ ng

c a doanh nghi p

Các kho n ph i tr đ c Petersen Raijan (1997) mô t chính là s hình thành khi doanh nghi p vay t nhà cung c p hàng cho h Các m c đ c a các kho n ph i

tr đ c hi u nh là van tín d ng cho các doanh nghi p mà ng i đi u khi n van

chính các nhà cung c p, ch n Tuy nhiên Shin và Soenen (1998) phân tích sâu h n

b n ch t th t s c a v n l u đ ng khi đ c p đ n nhu c u v n l u đ ng và đ a ra l p

lu n đó m i chính là ngu n v n l u đ ng mà doanh nghi p th c s c n Ti p đó

nghiên c u c a Shenoy (2008) cho r ng nhu c u v n l u đ ng c a b t k m t doanh nghi p c ng ch i tác đ ng b i các y u t sau đây:

Trang 19

i c đi m doanh nghi p: Nh ng doanh nghi p có đ c đi m khác nhau s

c n nhu c u v n l u đ ng khác nhau i v i nh ng doanh nghi p thu c nhóm ngành công nghi p, s n xu t s có nhu c u v n l u đ ng cao và m c th p đ i v i các doanh nghi p thu c nhóm ngành d ch v

iii Ho t đ ng: Nhu c u v v n l u đ ng s dao đ ng tùy theo tính ch t mùa

v Ví d công ty bánh k o Kinh ô s c n v n l u đ ng nhi u nh t vào d p trung thu Nh v y có th th y đ c nhu c u v n l u đ ng s t ng vào mùa v cao đi m và

s th p khi mùa v ch a đ n

iv i u ki n th tr ng: N u có y u t c nh tranh trên th tr ng, các doanh

nghi p s c n v n l u đ ng nhi u h n đ th c hi n các chính sách tín d ng và đi u này c ng ng c l i khi y u t c nh tranh trên th tr ng gi m h n

v Tính n đ nh c a nguyên v t li u: N u nguyên v t li u đ u vào mang tính

n đ nh thì không c n ph i di trì m t s l ng t n kho l n do đó làm gi m 1 ph n nhu c u v n l u đ ng M c khác n u nguyên v t li u không có s n trong khi quá trình gi i phóng t n kho cao thì nhu c u v n l u đ ng s nhi u h n

vi T ng tr ng vƠ m r ng: N u doanh nghi p th c hi n m c tiêu m r ng

th ph n, t ng tr ng doanh s thì nhu c u v n l u đ ng s nhi u h n Thông th ng nhu c u v n l u đ ng s di n ra tr c s t ng tr ng nh k t qu ho t đ ng kinh doanh mang l i

vii L m phát: Có th hi u L m phát là s thay đ i m c giá chung c a m t

n n kinh t Khi L m phát quá cao, lúc này nó s tác đ ng đ n chi phí đ u vào và

doanh nghi p ph i tr ti n nhi u h n cho các nhà cung c p, t ng l ng cho lao đ ng

Trang 20

Nh v y vi c gia t ng chí phí đ u vào s bu c doanh nghi p đ u t m t m c v n l u

đ ng l n h n so v i tr c

l n Chu k v n l u đ ng là khá quan tr ng vì nó có th nh h ng tr c ti p đ n l i nhu n vì v y c n quan tâm qu n lý th t t t

H u qu c a vi c đánh giá sai v nhu c u v n l u đ ng s d n đ n nh ng vi c khó l ng, nh h ng tr c ti p đ n doanh nghi p T ng tr ng s b gi m sút do không có v n l u đ ng, doanh nghi p khó lòng th c hi n các d án mang l i l i nhu n Vi c th c hi n các k ho ch ho t đ ng c ng tr nên khó kh n khi không đ t

đ c các m c tiêu l i nhu n Kh ng ho ng ti n m t x y ra khi doanh nghi p h t v n

l u đ ng và là m t th m h a n u tình tr ng kéo dài và doanh nghi p s phá s n Vi c

t i u hóa kh n ng s d ng tài s n c đ nh khó thành hi n th c n u không có v n

l u đ ng Công vi c kinh doanh s th t b i do m t cam k t t phía nhà cung c p và

t chính khách hàng, gây nh h ng x u đ n uy tín doanh nghi p Các doanh nghi p

có th ph i mua nguyên v t li u b ng ti n m t, n u không có ti n m t các doanh nghi p bu c ph i huy đ ng và qua đó t ng chi phí mua nguyên v t li u và gi m giá bán hàng hóa, nh ng tình hu ng này s nh h ng b t l i đ n l i nhu n Không có

s n hàng t n kho do không có ti n đ đ u t d n đ n ng ng s n xu t, tuy nhiên nhi u

v n l u đ ng làm gia t ng tích t trong hàng t n kho và phát sinh chi phí l u tr Nhi u v n l u đ ng s cung c p tín d ng b a bưi cho khách hàng và gây nguy hi m

đ ng kinh doanh c a các doanh nghi p (Van Horne và Wachowicz, 2004) Trong khi

đó Osisioma (1997) mô t qu n tr v n l u đ ng nh qu n lý, đi u ch nh và ki m soát

Trang 21

s cân b ng gi a tài s n ng n h n và n ng n h n c a m t doanh nghi p đ đáp ng các ngh a v tài chính khi đáo h n

Xét quan đi m truy n th ng thì qu n tr v n l u đ ng chính là t p trung vào

qu n tr thanh kho n đ c đo l ng thông qua 2 t s thanh toán hi n hành và t s thanh toán nhanh, hoàn toàn d a vào b ng cân đ i k toán và 1 s v n đ liên quan

đ n phép đo t nh Tuy nhiên sau đó Richards và Laughlin (1980) cho r ng hai t s trên ch a th đúng v i tên g i thanh kho n mà đó ch là ch s th hi n cho kh n ng thanh toán d i góc đ k toán th c t phát sinh và đ xu t m t s k t h p ngh thu t

c a gi a b ng cân đ i k toán và b ng ho t đ ng kinh doanh chính là t p trung vào phân tích chu k chuy n đ i ti n m t (CCC) hay còn g i là chu k v n l u đ ng s

phù h p h n cho vi c đánh giá qu n tr v n l u đ ng Tr c đó Gitzman (1974) thì

g i chu k chuy n đ i ti n m t là TCC (Total Cash Cycle) nh ng trong n ph m

qu n tr tài chính m i nh t vào n m 2010 thì ông s a khái ni m trên thành chu k chuy n đ i ti n m t CCC i m chung c a các nghiên c u đ u cho r ng đ u t vào

v n l u đ ng s làm gi m l i nhu n Vì v y mà doanh nghi p mu n t ng hi u qu tài

chính, nên c g ng gi m thi u đ u t vào v n l u đ ng nh ng b t bu t ph i duy trì thanh kho n m c t i thi u Ph ng pháp ti p c n theo ki u này đ c g i là quan

đi m truy n th ng cách tân c a qu n tr v n l u đ ng (Jose và c ng s , 1996)

Kh n ng thanh kho n cao là đi u ki n c n thi t đ đ m b o r ng các doanh nghi p có th đáp ng các ngh a v ng n h n c a h Thi u kh n ng thanh kho n hoàn toàn có th d n đ n phá s n doanh nghi p (Dunn và Cheatham, 1993) Tuy nhiên quá t p trung vào thanh kho n s làm ph ng h i đ n l i nhu n doanh nghi p (Bhattacharya, 2001) M t nghiên c u khác c a Rehman và Nasr (2007) thì qu n tr

v n l u đ ng là m t trong nh ng n i dung r t quan tr ng c a qu n tr tài chính B i

vì nó nh h ng l n đ n thanh kho n và l i nhu n c a doanh nghi p Lý thuy t v

r i ro và l i nhu n thì doanh nghi p mu n có l i nhu n cao thì r i ro ph i cao R i ro trong b i c nh qu n tr v n l u đ ng chính là xác xu t mà doanh nghi p không th

tr đ c các hóa đ n n khi đ n h n và đ c cho là m t kh n ng thanh toán i u

mu n nh n m nh đây chính là ph i qu n tr v n l u đ ng h p lý đ cân b ng r i ro

và l i nhu n hay nói cách khác là ch p nh n l i nhu n t ng ng v i 1 m c r i ro

Trang 22

nào đó Các k t qu này đ c ch ra trong nghiên c u tr c c a (Vijaykumar và

Venkatachalam, 1995) Hai ông đư nghiên c u m i quan h gi a qu n tr v n l u

đ ng và hi u qu tài chính c a các doanh nghi p s n xu t thu c l nh v c đ ng n

Và k t lu n r ng thanh kho n có tác đ ng âm đ n l i nhu n c a các doanh nghi p

hàng và cung c p các l i ích đ c đáo cho khách hàng c a h Peterson và Rajan

(1997) nêu b t tín d ng th ng m i có th cung c p cho ng i mua c h i th ch t

l ng s n ph m tr c khi chi tr Deloof (2003) bi n gi i vi c ng n ng a thi u h t

hàng hóa có th giúp t ng s hài lòng c a khách hàng và t ng doanh s Jose và c ng

s (1996) đ c p đ n chi n l c này nh là m t cách ti p c n theo ph ng pháp qu n

tr v n l u đ ng đ t i đa hóa doanh s bán hàng Tuy v y h u h t các k t qu th c nghi m đ u c ng c và h tr cho quan đi m truy n th ng khi cho r ng đ u t vào

v n l u đ ng s làm gi m l i nhu n (Shin và Soenen, 1998; Jose và c ng s , 1996;

Deloof, 2003; Garcia và Solano, 2007; Rehman và Nasr, 2007)

Kh n ng qu n tr v n l u đ ng c a doanh nghi p càng t t thì nhu c u vay n càng gi m Ngay c trong tr ng h p doanh nghi p có ti n nhàn r i thì vi c qu n tr

v n l u đ ng c ng r t c n thi t vì nó đ m b o l ng ti n nhàn r i này s đ c đ u t

m t cách t i u nh t Nghiên c u c a Shin và Soenen (1998) cho th y các doanh nghi p qu n lý v n l u đ ng hi u qu s ít ph thu c vào ngu n tài tr bên ngoài trong khi l i nhu n đ t đ c là t t nh t Qu n tr v n l u đ ng đ c ví nh là dòng máu tu n hoán trong c th doanh nghi p Và nhi m v chính là các nhà qu n tr CFO ph i làm sao đ dòng máu luôn tu n hoàn và không b t t ngh n nh đó mà s

d ng các dòng ti n khi c n thi t đ t o ra l i nhu n (Reddy và Patkar 2004)

2.1.3 o l ng qu n tr v n l u đ ng

Trang 23

o l ng qu n tr v n l u đ ng chính là đo l ng các thành ph n (component) c a chúng bao g m nh ng n i dung d i đây và công th c tính s đ c

đ c p chi ti t trong ch ng 3

2.1.3 1 Th i k thu ti n các kho n ph i thu hay g i t t lƠ s ngƠy ph i thu

Th i k thu ti n kho n ph i thu (PAR) là đ dài th i gian hay kho ng th i

gian trung bình đ chuy n đ i các kho n ph i thu c a doanh nghi p thành ti n m t Các nhà nghiên c u tin r ng n u s ngày ph i thu PAR dài hay là th i h n bán ch i

dài thì doanh s bán hàng càng cao nh ng chi phí bán hàng c ng t n kém h n Vì v y

ch a th k t lu n đ c l i nhu n t s n xu t kinh doanh s nh th nào, có th cao

ho c th p tuy nhiên d ng nh có t n t i m t m i quan h v i l i nhu n M t khác

m t khi kho n ph i thu kéo dài thì c n ph i đ u t m t ph n v n l u đ ng nhi u h n cho lo i tài s n này nh ng s m t đi 1 ph n l i ích t vi c đ u t nhi u vào kho n

ph i thu Nh ng đ làm gi m các kho n ph i thu, doanh nghi p bu t ph i th c hi n chính sách th t ch t tín d ng, n u chính sách này ch m c đích ph c v cho chính b n thân doanh nghi p mà quên đi quy n l i c a khách hàng lúc này có th làm m t

khách hàng mua (Deloof, 2003) Ti n m t đ c t o ra sau khi bán hàng s đ c dùng trang tr i cho các phí t n ho t đ ng doanh nghi p mang l i i u nguy hi m h n là

m t khi s ngày ph i thu PAR nh h n s ngày ph i tr PPD Lúc này doanh nghi p

s khó có kh n ng thanh toán các kho n n , n u các ngu n ngân qu ti n m t c n

ki t thì doanh nghi p có th d n đ n nguy c phá s n (Brealey và Myers, 2006) Vì

v y trong công tác qu n tr kho n ph i thu, các CFO ph i tr l i cho b ng đ c

Trang 24

Sau khi tr l i nh ng câu h i trên, doanh nghi p có th quy t đ nh các chính

sách tín d ng sao cho phù h p nh t v i đ c đi m doanh nghi p, tình hình bên ngoài

th tr ng, c nh tranh, hàng hóa d ch v , giá c , khánh hàng m c tiêu T góc nhìn

th c nghi m, nghiên c u c a Pike và Cheng (2003) nh n m nh qu n tr v n l u đ ng

t t s t o ra m t danh m c kho n ph i thu ch t l ng cao và qua đó làm t ng giá tr doanh nghi p Trong khi nghiên c u Azam và Haizer (2011) thì s ngày ph i thu t ng

s làm gi m hi u qu s d ng tài s n

2.1.3 2 Th i k chuy n đ i t n kho hay g i t t lƠ s ngƠy t n kho

Th i k chuy n đ i t n kho (PAI) là kho ng th i gian trung bình c n có đ

chuy n đ i nguyên v t li u sang thành ph m và sau đó bán chúng S ngày t n kho

đ c chi ti t thành s ngày nguyên v t li u trong kho, s ngày s n xu t, s ngày s n

ph m t n kho Chi phí n m gi hàng t n kho bao g m chi phí c h i s d ng v n,

l u tr và b o hi m c ng nh r i ro h ng hóc c a hàng t n kho di n ra h ng ngày

T t c các chi phí l u tr là c s đ doanh nghi p quy t đ nh n m gi tài s n l u

đ ng t i m t m c đ t i thi u nào đó Chi phí l u tr s khuy n khích vi c đ u t l n vào tài s n l u đ ng, tuy nhiên vi c duy trì m c quá th p trong tài s n l u đ ng có

th giúp doanh nghi p đ i phó v i chi phí thi u h t dành cho các ho t đ ng khác Trong tr ng h p doanh nghi p h t hàng t n kho, nguyên v t li u s nh h ng đ n doanh s bán, gi s s c mua đang đ n r t m nh v i s n ph m c a doanh nghi p

Nh v y c n ph i l u ý đ n l i ích và phí t n c a l u tr hàng t n kho khi ch a xét

đ n các đi u ki n tác đ ng c a y u t v mô N u doanh nghi p h t ti n m t, doanh nghi p bu t ph i d a vào các ngu n tài chính đ t đ t bên ngoài c ng nh nh ng

h u qu c a nó Ngoài ra các nhà qu n tr tài chính CFO v a ch u trách nhi m ph i

đ m b o đ s l ng hàng t n kho s n sàng cung c p bán cho th tr ng nh ng c ng

ph i đ m b o l i nhu n cho doanh nghi p (Brealey và c ng s , 2004) Nghiên c u

c a Deloof (2003) cho r ng các doanh nghi p B có th nâng cao l i nhu n, gia t ng giá tr doanh nghi p b ng cách gi m s ngày t n kho Trong khi m t nghiên c u g n đây c a Ganesan (2007) v i quan đi m s ngày t n kho ng n cho phép các doanh

nghi p M thu c l nh v c thi t b Vi n thông s ít ph thu c vào ngu n tài tr bên

Trang 25

ngoài, h d dàng ti p c n dòng ti n ròng và đ u t vào các d án t ng tr ng mang

l i nhi u l i nhu n

2.1.3.3 Th i k tr ti n mua hƠng hay g i t t lƠ s ngƠy ph i tr

Th i k tr ti n mua hàng (PPD) là kho ng th i gian trung bình tính t khi

doanh nghi p mua hàng cho đ n khi tr ti n ng i bán N u sau kho ng th i gian PPD đ c ân h n, doanh nghi p không th thanh toán cho các ch n rõ ràng tình hình tài chính doanh nghi p có v n đ

Thông th ng s ngày ph i tr PPD càng dài càng t t v i đi u ki n không có chi phí đi kèm N u có chi phí đi kèm thì s ngày ph i tr PPD ng n h n s đem l i 1

ph n l i ích cho doanh nghi p tuy nhiên bu c doanh nhi p ph i tìm cách gi m s ngày ph i thu PAR và làm gi m doanh s Vì v y các doanh nghi p ph i h t s c c n

th n khi quy t đ nh đ dài c a các kho n ph i tr i v i quan đi m c a hai h c gi

Brealey và Myers (2006) thì nên duy trì s ngày ph i tr PPD l n h n s ngày ph i thu PAR Tuy nhiên không th qu n tr kho n ph i thu theo kho n ph i tr m t cách

c ng nh c vì kho n ph i thu, ph i tr th hi n hai m i quan h c a nhóm khách hàng khác nhau ôi lúc doanh nghi p không th m c c v i nhà cung c p nh ng c ng khó lòng thay đ i chính sách tín d ng v i chính khách hàng c a mình đ c

Các ch n và con n đóng 1 ph n quan tr ng trong qu n tr ti n m t C n

qu n lý th t hi u qu nh m nâng cao v th ti n m t Có m t câu nói truy n th ng trong kinh doanh là b n có th mua t t thì b n có th bán t t i v i ch n , các nhà

qu n tr có th qu n lý ch n sao cho h p lý Hàm ý đây chính là lôi kéo ch n theo chi n l c c a doanh nghi p gi d nh doanh nghi p có th kéo dài th i gian

gi i ngân các kho n n ph i tr cho nhà cung c p nguyên v t li u hay xin gia h n th i gian chi tr tín d ng ngân hàng Và ph i th y đ c t m quan tr ng c a vi c qu n lý

n (ch ngân hàng) và các nhà cung c p c ng quan tr ng nh qu n lý các con n c a

b n (nh ng khách hàng mua ch i) và d nhiên s h n ch r i ro tín d ng hay r i ro

m t v n Hưy xem th đ ng tác c a doanh nghi p khi ch m thanh toán các kho n n

c a ngân hàng hay các nhà cung c p s giúp doanh nghi p t m th i linh ho t đ c 1

ph n ngu n l c tài chính nh ng s gây ra 1 ph n phí t n cho doanh nghi p Và đ ng

Trang 26

tác ti p theo c a doanh nghi p là chi t kh u cho khách hàng tr tr c i u này

ch ng t doanh nghi p r t c n ti n m t th hi n thông qua đ ng tác mua ch i càng nhi u càng t t và ép bán g p đ thu ti n ó là m t d u hi u cho th y doanh nghi p đang ho t đ ng không hi u qu khi v p ph i v n đ thanh kho n M c khác doanh nghi p thanh toán hóa đ n ch m hay tr n ch m s ch i các kho n ti n lưi hay phí

ph t v i gi đ nh doanh nghi p s đ c chi t kh u n u thanh toán hóa đ n này s m

h n ây c ng chính là m t ph n c a lý thuy t tín d ng th ng m i

Tín d ng th ng m i đ c hình thành khi xu t hi n khó kh n c a m t thành

ph n tham gia và r i ro c a bên c p tín d ng Nó đ c th hi n d i hình th c c a kho n ph i thu t doanh nghi p và ph i tr t các nhà cung c p ng c đ hình thành tín d ng th ng m i r t đa d ng có th đ n c nh giúp đánh giá tín nhi m

ng i mua, giúp quá trình thanh toán, ho t đ ng s n xu t t t h n, nâng cao doanh s bán hàng, đánh giá ch t l ng s n ph m, c th hóa vi c đ u t trong m i quan h mua bán và cu i cùng gi m thi u r i ro cho chính nhà cung c p tín d ng thông qua

vi c m r ng tín d ng th ng m i Ngoài ra n i dung c a lý thuy t tín d ng th ng

m i cho r ng m t khi doanh nghi p kéo dài th i gian chi tr các kho n n cho các nhà cung c p thì h s ph i ch i m t m c chi phí do s ch m tr Và đi u này c ng

di n ra t ng t đ i v i vi c c p tín d ng cho các đ u m i khách hàng c a h N u các doanh nghi p g p khó kh n trong vi c ti p c n ngu n v n vay ngân hàng và m t khi không th thi t l p m t m i quan h v ng trưi v i ngân hàng thì doanh nghi p có

th h ng đ n ngu n cung tín d ng r h n t các nhà cung c p (Pertersen và Raijan,

1994) Doanh nghi p có th s d ng tài s n c a mình ch ng h n nh các kho n ph i thu đ th ch p t o ni m tin cho các nhà cung c p M t s các doanh nghi p có th

ch ng khoán hóa các kho n ph i thu, bán và c m c chúng cho Ngân hàng ho c các nhà cung c p Các doanh nghi p này cùng m t lúc có th th c hi n hai đ ng tác là cung c p các kho n tín d ng th ng m i cho khách hàng, m c khác h l i nh n đ c ngu n tín d ng tài tr t ngân hàng Tuy nhiên ngân hàng c ng r t khôn ngoan trong

vi c tài tr cho doanh nghi p v i giá tr tài tr t l an toàn và h n ch ch ng l i r i

ro t các kho n ph i thu thu ch p Các doanh nghi p có th cho r ng các kho n ph i thu tr nên kém thanh kho n nh ng l i đ c tài tr thêm tín d ng t phía ngân hàng

Trang 27

V y nên 1 đ ng tài tr t tín d ng ngân hàng s không gây áp l c cho doanh nghi p

ph i gi m 1 đ ng thu đ c t đ u t th c t Nh ng doanh nghi p b h n ch tín

d ng nh ng có l i nhu n cao nên tránh đ u t vào các kho n ph i thu m r ng tín d ng, các doanh nghi p đó có th ti p c n các ngu n ngân qu nh ng s b ràng

bu c và s nh h ng t ng đ i đ n l i nhu n Thông th ng thì tín d ng th ng

m i có k h n ng n h n so v i tín d ng ngân hàng vì thanh kho n đ u vào không th chuy n đ i thành thanh kho n đ u ra Do v y tín d ng ngân hàng th ng quay vòng trong khi tín d ng th ng m i thì không Trong m t s tr ng h p, ngân hàng đóng vai trò trung gian đ thúc đ y tín d ng th ng m i phát tri n Tóm l i tín d ng

th ng m i là đ ng l c đ doanh nghi p h ng chi t kh u, ti t ki m 1 ph n chi phí

n u thanh toán tr c h n, giúp doanh nghi p linh ho t h n trong các quy t đ nh tài

tr Tuy nhiên tín d ng th ng m i c ng làm x u đi b m t c a doanh nghi p khi doanh nghi p chây lì thanh toán Ngoài ra c ng c n l u ý đ n v n đ r i ro đ o đ c

và l a ch n ngh ch khi th c hi n các tín d ng này

2.1.3 4 Chu k chuy n đ i ti n m t

Chu k chuy n đ i ti n m t (CCC) đ c xác đ nh t lúc doanh nghi p tr ti n

mua hàng cho đ n lúc doanh nghi p thu đ c ti n bán hàng Chu k này b ng chu k

kinh doanh tr đi th i k tr ti n mua hàng

Chu k kinh doanh ký hi u CCB và đ c tính t lúc doanh nghi p b t đ u mua nguyên v t li u cho đ n khi doanh nghi p bán đ c thành ph m và thu đ c ti n

(Brealey và c ng s , 2004) Ta có các công th c sau:

CCB = PAR + PAI

CCC = PAR + PAI ậ PP

Trang 28

Hình 2.1 Mô hình chu k ho t đ ng kinh doanh và chu k chuy n đ i ti n m t

Trong các sách giáo khoa liên quan đ n tài chính, chu k chuy n đ i ti n m t CCC đ c đ c p là n i dung ch y u qu n tr v n l u đ ng (Keown và c ng s ,

2003) CCC là công c đ c s d ng làm phép đo l ng (measuring) đ c nhi u tác

gi trên th gi i s d ng đ i di n cho qu n tr v n l u đ ng WCM i u này c ng

đ c nh n m nh m t l n n a trong các nghiên c u khác c a (Richards và Laughlin,

1980; Padachi, 2006)

Nh v y có th th y chu k chuy n đ i ti n m t CCC là m t th c đo quan

tr ng thu c qu n tr v n l u đ ng Gentry và đ ng nghi p (1990) mô t chu k chuy n đ i ti n m t chính là th i gian hay s ngày trong đ u t hàng t n kho c ng s ngày t các kho n ph i thu tr đi s ngày thanh toán cho nhà cung c p (tr ch m)

đ c th c hi n Shin và Soenen (1998) s d ng chu k th ng m i ròng NTC (Net trade cycle) v m t b n ch t c ng gi ng nh CCC, ch khác m u s đ u s d ng

doanh s thay vì giá v n hàng bán và NTC chính là dòng ti n m t đi t các nhà cung

c p, hàng t n kho, kho n ph i thu và tr l i thành ti n m t M t doanh nghi p có chu

k ti n m t CCC ng n s có m c đ cao c a ti n m t và ch ng khoán th tr ng do

d thanh kho n t ng m t khi nhu c u v n l u đ ng gi m trong khi t t c các thành

ph n khác là nh nhau Th ng nh t v i quan đi m này thì Gentry và đ ng nghi p

(1990) c ng nh n đ nh m t khi rút ng n đ c CCC thì ho t đ ng doanh nghi p s

hi u qu h n, doanh nghi p s d dàng ti p c n v i dòng ti n ròng đ n t ho t đ ng

Trang 29

kinh doanh và d nhiên thanh kho n doanh nghi p c ng s t t lên M c dù v y chính

Gentry (1990) ch trích chu k chuy n đ i ti n m t CCC khi cho r ng CCC ch t p trung vào đ dài c a th i gian c a ngu n v n đó đ c đ u t trong chu k ho t đ ng

c a doanh nghi p, nh ng không xem xét s ti n c a ngân qu đ u t cho m t s n

ph m c th chi n l c nào đó Do v y ông đ xu t m t phiên b n đi u ch nh c a

CCC đó là tính CCC theo t tr ng (WCCC) T tr ng WCCC tính đ n th i gian luân chuy n c a m t thành ph n c th b ng cách xem xét chia t ng s ti n m t g n trong thành ph n đó v i t ng s ngân qu

Riêng giáo s Soenen (1993) d n ch ng đ i v i nh ng doanh nghi p ho t

đ ng v i chu k chuy n đ i ti n m t CCC dài s ph i d a nhi u h n ngu n l c tài

chính bên ngoài N u nh ng doanh nghi p đó có uy tín quan h r t t t v i ngân hàng thì s không có v n đ gì rút ng n chu k chuy n đ i ti n m t CCC, các doanh nghi p có th gi m s ngày hàng t n kho PAI b ng cách thúc đ y quá trình s n xu t

và tiêu th hàng hóa Rút ng n s ngày ph i thu PAR b ng cách thúc đ y chính sách bán hàng và thu n h p lý S d ng ngh thu t th ng thuy t có th kéo dài s ngày

ph i tr PPD càng nhi u càng t t Tuy nhiên 6 n m sau đó chính hai giáo s Shin và

Soenen (1998) k t lu n l i ích th c s t rút ng n chu k chuy n đ i ti n m t (CCC)

là do gi m các thành ph n trong tài s n l u đ ng (gi m nhi u thì dòng ti n vào nhi u,

th i gian thu ti n s gi m, vòng quay t ng) ch không ph i b ng cách t ng các kho n

ph i tr PPD Almeida và c ng s (2004) thì chú tr ng vào kho ng ph i tr ng n h n

khi nh n th y s thay đ i trong kho ng ph i tr có th xem nh m t gi i pháp thay

th cho ti n m t b i vì các doanh nghi p có th s d ng các kho n n này đ xây

d ng ngu n ngân qu ti n m t Ngoài ra tín d ng t các nhà cung c p nguyên v t li u

th ng có l i th v m t chi phí th p h n so v i các t ch c tài chính H d dàng tài

tr cho doanh nghi p và làm kéo dài s ngày ph tr PPD, gi m đ c chu k chuy n

đ i ti n m t CCC trong khi ph ng án vay n ng n h n v i các đi u ki n ràng bu c không ph i là d dàng v l i t n nhi u chi phí Tr c đó Jose và c ng s (1996) nh n

xét m t trong nh ng nguyên t c tài chính là đ thu th p dòng ti n vào càng nhanh càng t t và hoưn dòng ti n ra càng lâu càng t t

Trang 30

Brealey và c ng s (2004) đ xu t nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng, doanh nghi p b ng cách rút ng n CCC Tuy nhiên do áp l c c nh tranh nên doanh nghi p ph i kéo dài s ngày ph i thu PAR hay là m r ng chính sách tín d ng, nh

v y ch còn cách rút ng n s ngày t n kho PAI nh m rút ng n chu k chuy n đ i ti n

m t CCC Khi CCC đ c rút ng n thì tình tr ng khó kh n hay áp l c đ u t ti n vào

v n l u đ ng s gi m Ngoài ra nh ng doanh nghi p có CCC ng n thì m c ti n m t

và ch ng khoán th tr ng s r t cao, các kho n còn l i là nh nhau trong tài s n l u

đ ng

2.1.3 5 Chính sách qu n tr v n l u đ ng

Mathur (2003) mô t r ng chính sách đ u t vào v n l u đ ng có th đ c

chia thành ba lo i sau đây: chính sách th n tr ng (Conservative), chính sách nh y

c m (Aggressive) và chính sách khiêm t n (Moderate) Theo chính sách th n tr ng, doanh nghi p có th u tiên n m gi ti n m t khá nhi u (tài kho n ti n m t) và s d

ti n m t g i t i ngân hàng ho c s n sàng đ u t vào ch ng khoán th tr ng đa ph n

là th ng phi u c a doanh nghi p, các ch ng khoán ng n h n có giá tr thanh kho n

cao Khi đó các ch ng khoán này s có giá tr cao h n so v i các nguyên li u và thành ph m i u này giúp gi m r i ro thanh kho n tuy nhiên l i gây t n th t kinh

doanh khi doanh s bán hàng gi m Tóm l i chính sách th n tr ng (Conservative) duy trì t tr ng tài s n l u đ ng cao, có chi phí cao h n nh ng EBIT l i th p h n Ngoài

ra chính sách th n tr ng luôn di trì m t t tr ng n ng n h n th p trong t ng ngu n

v n c a doanh nghi p

Ng c l i chính sách nh y c m (Aggressive) đ c xem nh là m t s h n ch

c a chính sách v n l u đ ng vì nó s d n đ n r i ro thanh kho n nh ng t n th t doanh s bán hàng tác đ ng ít đ n l i nhu n doanh nghi p Chính sách khiêm t n (Moderate) s duy trì m t m c v n l u đ ng v a ph i không quá cao c ng không quá

th p Trong đó các t tr ng v tài s n l u đ ng và t tr ng n l ng ch ng Chính sách khiêm t n (Moderate) có th xem là s k t h p c a hai chính sách th n tr ng (Conservative) và nh y c m (Aggressive)

Trang 31

Xét m t cách ti p c n khác thì chính sách nh y c m (Aggressive) trong qu n

tr v n l u đ ng gi ng nh qu n tr thanh kho n và k t qu là chu k chuy n đ i ti n

m t (CCC) th p b ng cách gi m th i gian t n kho và kho n ph i thu trong khi kéo dài các kho n ph i tr Qu n tr tài s n theo ki u này s giúp cho v n đ u t vào tài

s n l u đ ng gi m so v i đ u t tài s n c đ nh i u này s giúp l i nhu n cao

nh ng r i ro thanh kho n c ng l n Trong khi qu n tr theo cách th n tr ng (Conservative) là m t s thay th cho chính sách nh y c m (Aggressive) khi đ t m t

s ti n l n c a v n đ u t vào tài s n l u đ ng nh ng s huy sinh 1 ph n l i nhu n Chính sách nh y c m (Aggressive) s u tiên s d ng n ng n h n so v i s d ng

v n dài h n i u này giúp làm gi m chi phí s d ng v n nh ng làm t ng r i ro

thanh kho n trong ng n h n khi phát sinh chi phí s d ng n ng n h n (Weinraub và

Visscher, 1998) Tóm l i chính sách nh y c m (Aggressive) di trì t tr ng tài s n l u

đ ng th p, có chi phí th p, r i ro cao và EBIT c ng cao Ngoài ra chính sách này còn

di trì m t t tr ng n ng n h n cao trong t ng ngu n v n c a doanh nghi p

Ngoài các chính sách đ u t vào v n l u đ ng còn có các khuynh h ng tài

tr cho v n l u đ ng Khuynh h ng linh ho t u tiên s d ng đa ph n n ng n h n

đ tài tr cho tài s n l u đ ng vì h d a vào u th chi phí c a n ng n h n th p h n

n dài h n Tuy nhiên m c đ r i ro s cao m t khi h không có kh n ng thanh toán khi đáo h n các kho n n và l i nhu n s cao hay th p tùy vào m c đ r i ro Ng c

l i khuynh h ng b o th chú tr ng đ n m c đ an toàn H s u tiên s d ng ngu n n dài h n đ tài tr cho tài s n l u đ ng M t khuynh h ng dung hòa t c s

d ng 1 ph n n ng n h n và n dài h n đ tài tr cho tài s n l u đ ng Nhìn chung khuynh h ng linh ho t h ng đ n l i nhu n cao h n nh ng c ng r i ro h n so v i khuynh h ng b o th Vi c th c hi n khuynh h ng nào là tùy thu c vào kh u v

c a t ng nhà qu n tr tài chính CFO

2.2 Hi u qu tƠi chính c a doanh nghi p

Hi u qu tài chính (Performance) là m t ph m trù kinh t khá r ng, nó th

hi n s phát tri n tài chính c a m t doanh nghi p theo chi u sâu Ngoài ra hi u qu tài chính còn ph n ánh trình đ khai thác các ngu n l c tài chính bên trong doanh

Trang 32

nghi p nh m th c hi n m c tiêu gia t ng giá tr doanh nghi p, gia t ng giá tr c đông

Hi u qu tài chính là m t khái ni m quan tr ng trong nghiên c u qu n lý Nó đánh giá hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p H u h t các nghiên c u đ đo l ng

hi u qu đ u đ n t lý thuy t qu n lý chi n l c (Murphy và c ng s , 1996) Hi u

qu tài chính đo l ng trên c ph ng di n tài chính và t ch c V ph ng di n tài chính có th k đ n các m c tiêu t i đa hóa l i nhu n, t i đa hóa l i nhu n trên tài

s n, và t i đa hóa l i ích c a c đông và đó chính là nh ng v n đ then ch t c a hi u

qu tài chính doanh nghi p

Venkatraman và Ramanujam (1986) cho r ng hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi plà m t khái ni m r ng g m nhi u góc đ nh tài chính, kinh doanh, t ch c Trong đ tài này tác gi ch quan tâm g c đ tài chính hay còn g i là hi u qu tài

chính

Theo Parker và các c ng s (2000) thì hi u qu ho t đ ng c a doanh nhi p xét góc đ tài chính hay còn g i là hi u qu tài chính đ c đo l ng b i các t s tài chính c b n nh ROA, ROE, ROS, ROI, FCFF Nh ng đo l ng hi u qu tài chính theo k toán này đ i di n cho các ch s tài chính thu đ c t b ng cân đ i k toán và báo cáo thu nh p đư đ c nhi u nhà nghiên c u s d ng nh Habib và Victor (1991), Mehran (1995), Rao và c ng s (2007), Zeitun và Tian (2007) Tuy nhiên d a vào thông tin k toán c ng có đ r i ro c a chúng

Ranzijn và Verboom (2004) nh n m nh hi u qu tài chính c a doanh nghi p

có th hi u nh là l i nhu n Nh v y, hi u qu tài chính c a m t doanh nghi p dùng

đ đánh giá ti m n ng t o ra l i nhu n c a m t t ch c Hi u qu tài chính nh là 1

ch s đ c tính toán t các báo cáo tài chính Nó đánh giá hi u qu c a vi c t i đa hóa giá tr c đông (McMahon, 1995) Các doanh nghi p ph i không ng ng gia t ng tài s n c a c đông ch ng h n nh ki m thêm nhi u l i nhu n, đi u này giúp doanh nghi p d t n t i và t ng tr ng trong dài h n T i giai đo n đ u thành l p, m t doanh nghi p có th không có l i nhu n vì t n chi phí ban đ u thành l p doanh nghi p Khi kinh doanh và tr nên tr ng thành l i nhu n s đ c t o ra (Pandy,

Trang 33

1996) Hi u qu tài chính c a m t doanh nghi p chính là th c đo lý t ng trong

vi c d đoán n ng l c t o ra dòng ti n ng v i ngu n l c hi n có o l ng hi u qu tài chính d a vào các thông tin k toán và k t qu s giúp ích cho nhà qu n lý, đ u t

và các đ i t ng khác đánh giá k t qu ho t đ ng nh th nào c a doanh nghi p

Edwards (2004) thì các y u t nh l i nhu n, quy mô, kh n ng sinh l ivà t n

t i trong t ng lai là r t c n thi t trong vi c theo dõi và đo l ng cho hi u qu tài chính c a doanh nghi p N u hi u qu tài chính doanh nghi p đ t đ c s giúp tr l i cho các câu h i sau đây: Doanh nghi p có l i nhu n? Các doanh nghi p có đ kh

n ng đ t o ra m t m c thu nh p ch p nh n đ c? S thay đ i trong hi u qu ho t

đ ng tài chính đ c th c hi n đ làm t ng kh n ng t o thêm thu nh p cho doanh nghi p? Doanh nghi p có th phát tri n t t, duy trì ho c c i thi n v th c nh tranh

lâu dài? Kh n ng t n t i trong t ng lai các doanh nghi p có b n v ng hay không?

Tuy v y theo quan đi m c a Murphy và các c ng s (2006) thì hi u qu xét góc đ tài chính là c n thi t thi t nh ng ch a th đánh giá m t cách đ y đ hi u qu

ho t đ ng c a doanh nghi p

2.3 M i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng vƠ hi u qu tƠi chính

Nh đư trình bày bên trên quan đi m truy n th ng cho r ng m t khi doanh nghi p kéo dài chu k chuy n đ i ti n m t CCC thì kh n ng t ng doanh thu nh ng làm ph ng h i đ n l i nhu n CCC b kéo dài có th do s ngày ph i thu PAR t ng

Trong khi ti n m t dành cho kho n ph i thu có th t o ra l i nhu n khi doanh nghi p

có th tìm ki m lưi t các dòng ti n đó Khi CCC ng n thì giá tr hi n t i c a dòng

ti n s cao vì ti n m t đ c thu h i nhanh h n tuy nhiên doanh nghi p s g p ph i các v n đ thanh kho n m t khi h đ u t h t các dòng ti n vào các d án sinh l i khác và vi c này s làm t ng l i nhu n Nh v y có s đánh đ i gi a chính sách kinh doanh (dùng t n kho nhi u và kho ng th i gian tín d ng dài đ t ng doanh s ) và chính sách tài chính (dùng ti n đ t o ra l i nhu n)

Bi n ROA đo l ng cho hi u qu tài chính doanh nghi p góc đ hi u qu

qu n lý tài s n th y đ c m i liên h v m t lý thuy t gi a qu n tr v n l u đ ng

Trang 34

và hi u qu tài chính thông qua k thu t phân tích Dupon Phân tích Dupon là k thu t đ c s d ng đ phân tích kh n ng sinh l i c a m t doanh nghi p b ng các công c qu n lý hi u qu truy n th ng Mô hình Dupont tích h p nhi u y u t c a báo cáo thu nh p v i b n cân đ i k toán Trong phân tích tài chính, ng i ta v n

d ng mô hình Dupont đ phân tích m i liên h gi a các ch tiêu tài chính Chính nh

s phân tích m i liên k t gi a các ch tiêu tài chính, chúng ta có th phát hi n ra

nh ng nhân t đư nh h ng đ n ch tiêu phân tích theo m t trình t nh t đ nh

ROA = L i nhu n tr c thu / T ng TS = (L i nhu n tr c thu / Doanh s ) * (Doanh s / T ng TS)

ROA = T su t l i nhu n biên * Vòng quay tƠi s n

T ng tài s n bao g m tài s n l u đ ng và tài s n c đ nh N u CCC gi m thì nhu c u v n l u đ ng gi m, vi c đ u t cho tài s n l u đ ng gi m s làm cho hi u

su t s d ng tài s n t ng Ngoài ra l i nhu n biên s t ng do gi m 1 ph n chi phí t

t n kho lúc này xu h ng ROA s t ng

N u s d ng ch s ROE đo l ng hi u qu tài chính cho vi c s d ng v n Khi ROE t ng thì giá tr tài s n c a c đông t ng T s ROE là th c đo đánh giá cho giá tr c đông thì ROA đánh giá cho giá tr doanh nghi p

ROE = L i nhu n sau thu / V n ch = (L i nhu n sau thu / Doanh s )*(Doanh s / T ng tƠi s n)*(T ng tƠi s n / V n ch ) ROE = T su t l i nhu n biên * Vòng quay tƠi s n * Y u t đòn

b y

N u đ u t tài s n l u đ ng m c đ th p, CCC có xu h ng gi m, hi u su t

s d ng tài s n s cao và cho ta m t giá tr ROE cao N u s d ng thêm đòn cân n

s càng khu ch đ i thêm n a giá tr c a ROE và s đi kèm v i r i ro Nh v y đ đo

l ng hi u qu tài chính ta ch c n s d ng m t trong hai bi n ROA ho c ROE là đ

th hi n các m i quan h n u có

2.4 Các k t qu nghiên c u th c nghi m v m i quan h gi a qu n tr v n l u

đ ng vƠ hi u qu tƠi chính c a nhi u qu c gia trên th gi i

Trang 35

Jose và c ng s (1996) đư đi u tra m i quan h gi a hi u qu tài chính d i

góc nhìn l i nhu n và qu n tr thanh kho n hay còn g i là qu n tr v n l u đ ng Tác

gi s d ng CCC đ i di n cho qu n tr v n l u đ ng WCM và k t lu n CCC tác đ ng

âm đ n hi u qu tài chính c th là bi n ROA, ROE Ngoài ra m c đ tác đ ng c a CCC đ n ROA, ROE s khác nhau gi a các nghành công nghi p Cu i cùng tác gi

đ xu t t ng c ng hi u qu tài chính b ng cách qu n tr v n l u đ ng h p lý Nghiên c u c a ông ng h cho 1 nghiên c u tr c đó c a Moss và Stine (1993) cho

k t qu t ng t

Hai giáo s Shin và Soenen (1998) đư nghiên c u v hi u qu qu n tr v n l u

đ ng và l i nhu n c a 58 985 doanh nghi p trong giai đo n 1975 – 1994 Các ông s

th gi m s ngày NTC nh ng t o ra r i ro cho c đông Ngoài ra t s thanh toán

hi n hành đ c xem là th c đo thanh kho n c ng tác đ ng âm đ n l i nhu n i u này c ng c cho nghiên c u tr c đó c a Smith (1980) Bi n ki m soát n tác đ ng

âm đ n l i nhu n b i vì tác gi s d ng l i nhu n tr c thu và lưi vay Nên ch a

th y đ c l i ích c a t m ch n thu góp ph n đ t o ra giá tr c đông

Deloof (2003) đư phân tích m iquan h gi a l i nhu n doanh nghi p và qu n

tr v n l u đ ng đ c đo b ng CCC cho m t m u bao g m các doanh nghi p B và

nh n th y có m i quan h ngh ch và s tác đ ng đáng k s ngày ph i thu, s ngày

t n kho và CCC đ n l i nhu n Ông k t lu n qu n tr v n l u đ ng hi u qu s làm

t ng l i nhu n Tuy nhiên s ngày ph i tr tác đ ng ng c chi u v i l i nhu n vì các doanh nghi p có l i nhu n th p s ph i m t nhi u th i gian h n đ chi tr các kho n

n cho các nhà cung c p tín d ng th ng m i

Trang 36

Filbeck G và đ ng nghi p (2005) s d ng d li u c a 26 nghành công nghi p bao g m 970 doanh nghi p t n m 1996 đ n 1999 H phát hi n ra s khác bi t đáng

k c a v n l u đ ng cho các ngành công nghi p Tuy nhiên vi c đo l ng v n l u

đ ng không ph i là phép đo t nh mà là trung bình v n l u đ ng c a t t c các doanh nghi p thay đ i qua t ng n m T đó có cách nhìn sâu s c đ n hi u qu s d ng v n

l u đ ng theo th i gian và s khác bi t gi a các nghành Nh ng s thay đ i này đ c

gi i thích 1 ph n b i các y u t kinh t v mô nh thay đ i lưi su t, t giá, s đ i m i,

y u t c nh tranh s tác đ ng đ n qu n tr v n l u đ ng Khi lưi su t t ng, doanh nghi p s khó có kh n ng thanh toán s m và bu c ph i kéo dài các kho n ph i thu, kho n ph i tr và ti n m t Ngoài ra ông đ a thêm m i quan h gi a qu n tr v n l u

đ ng và hi u qu tài chính doanh nghi p vào nghiên c u K t qu cho th y thanh kho n CCC tác đ ng âm đ n l i nhu n Trong khi bi n ki m soát t l n tác đ ng

d ng đ n l i nhu n Nghiên c u đ xu t đ t ng l i nhu n doanh nghi p có th đi u

ch nh gi m th i gian (s ngày) c a kho n ph i thu PAR và hàng t n kho PAI Nh ng doanh nghi p có l i nhu n th p thì càng mu n kéo dài th i gian thanh toán các hóa

đ n c a h hay t c kho n ph i tr t ng và ng n ch n dòng ti n ra Ch m t n m sau

đó, nghiên c u c a Padachi (2006) cho th y đ u t vào hàng t n kho và các kho n

ph i thu s làm gi m l i nhu n Ngoài ra tác gi c ng phát hi n m t xu h ng ngày càng t ng trong vi c đ u t vào các tài s n l u đ ng

Chowdhury và c ng s (2007) đư tìm th y m i quan h ngh ch gi a qu n tr

v n l u đ ng v i hi u qu tài chính c a nghành công nghi p d c ph m

Bangladesh Narware (2004) trong nghiên c u th c nghi m c a mình t i qu c gia n cho các doanh nghi p thu c nhóm ngành phân bón trong 2 giai đo n t 1990-

1991 và 1999-2000 thì th y qu n tr v n l u đ ng WCM quan h ngh ch và thu n

Nh v y m i quan h đ c ông di n gi i là r t m h Ông c ng tìm th y b ng ch ng

vi c gia t ng l i nhu n c a m t doanh nghi p th p h n so v i t l gi m v n l u

đ ng trong đi u ki n có s b t n c a n n kinh t

Ganesan (2007) phân tích qu n tr v n l u đ ng (WCM) c a m u g m 349 công ty thi t b ngành vi n thông Các bi n đ c s d ng đ đ i di n cho v n l u

đ ng là doanh s bán hàng, s ngày t n kho, s ngày ph i thu, s ngày v n l u đ ng

Trang 37

CCC và tính thanh kho n thông qua t s thanh toán hi n hành (tài s n l u đ ng / n

ng n h n) đ n l i nhu n doanh nghi p v i 2 bi n đ i di n là thu nh p trên t ng tài

s n ROA và thu nh p ròng trên t ng doanh s ROS K t qu CCC tác đ ng âm đ n

hi u qu tài chính tiêu bi u là ROA và ROS Tuy nhiên m c đ tác đ ng c a nó th p

h n so v i các thành ph n khác c a qu n tr v n l u đ ng Ngoài ra s ngày ph i thu PAR c ng không nh h ng đ n l i nhu n c a doanh nghi p do đây là ngành Vi n thông nên tài s n c đ nh r t l n Ông k t lu n qu n tr v n l u đ ng c a các doanh nghi p Vi n thông có v n đ và khuy n cáo c i thi n qu n tr v n l u đ ng hi u qu

b ng cách gi i phóng hàng t n kho, th ng l ng linh ho t các kho n ph i tr đ

nh n đ c s h tr tín d ng t t h n t các nhà cung c p

Solano và c ng s (2007) c ng cung c p các m i quan h th c nghi m gi a

qu n tr v n l u đ ng và l i nhu n H đư ch n các doanh nghi p c v a và nh (SME) t i Tây Ban Nha, m u bao g m 8.872 doanh nghi p trong giai đo n 1996 đ n

2002 Sau khi phân tích sâu đư phát hi n ra m i liên ngh ch gi a s ngày ph i thu

PAR và ngày c a hàng t n kho PAI v i hi u qu tài chính doanh nghi p thông qua t

s ROA Nh ng không tìm th y m i quan h c a s ngày ph i tr PPD lên hi u qu tài chính doanh nghi p Ngoài ra chu k chuy n đ i ti n m t quan h âm v i l i nhu n Do đó đ xu t các nhà qu n tr có th t o ra giá tr doanh nghi p b ng cách c t

gi m chu k chuy n đ i ti n m t m c t i thi u

Singh và Pandey (2008) đư th c hi n m t n l c đ đi u tra nh h ng c a

qu n tr v n l u đ ng đ n l i nhu n c a các nghành công nghi p Hindalco Nghiên

c u đ c d a vào d li u th c p đ c thu th p trong giai đo n 1990-2007 Ph ng

pháp t l ph n tr m và h s t ng quan đư đ c s d ng đ phân tích d li u Các tác gi c ng dùng k thu t h i quy đ ki m tra nh h ng c a qu n tr v n l u đ ng

đ n l i nhu n Nh ng phát hi n t nghiên c u này cho th y s tài tr c a ngu n v n dài h n dành cho v n l u đ ng d i m c 30% trong t t c các th i k Ngoài ra trong

nh ng n m nghiên c u ngo i tr các n m 1994, 1998, 2001, 2004 và 2007,v n l u

đ ng c a Hindalco đư đ ng ký có xu h ng ngày càng t ng Trong mô hình h i quy

đa bi n, các tác gi đư s d ng t l thanh toán hi n hành, t l v n l u đ ng / doanh

thu, t l vòng quay hàng t n kho, các kho n ph i thu, t l t ng tr ng doanh thu và

Trang 38

v n l u đ ng trên t ng tài s n nh các bi n đ c l p Trong khi t l l i nhu n tr c

thu trên t ng tài s n ROA đ c s d ng nh là m t bi n ph thu c K t qu nghiên

c u thì t l thanh toán hi n hành, t l thanh kho n, t s vòng quay các kho n ph i

thuvà t l v n l u đ ng trên t ng tài s n có tác đ ng ý ngh a th ng kê đ n l i nhu n

c a ngành công nghi p Hindalco

Mathuva (2009) đư nghiên c u tác đ ng c a qu n tr v n l u đ ng lên hi u

qu tài chính c a doanh nghi p Tác gi s d ng m u g m 30 doanh nghi p đ c niêm y t trên sàn ch ng khoán Nairobi t i qu c gia Kenya trong kho ng th i gian t

n m 1993 đ n 2008 K t qu nghiên c u cho th y có m i quan h s ngày kho n ph i

thu PAR (-), chu k chuy n đ i ti n m t CCC (-), s ngày kho n ph i tr PPD (+), s ngày t n kho PAI (+) đ n hi u qu tài chính thông quan h s l i nhu n ho t đ ng ròng NOP Và k t lu n r ng vi c qu n tr kho n ph i thu t t b ng cách gi m s ngày kho n ph i thu PAR, t ng hàng t n kho PAI m t cách h p lý, ki m soát nh ng không làm c ng th ng m i quan h v i các ch n có th làm gia t ng hi u qu tài chính hay

là gia t ng giá tr doanh nghi p Các doanh nghi p có th đ t đ c l i th c nh tranh

m t cách b n v ng b ng cách s d ng hi u qu các ngu n l c c a t ch c thông qua

vi c gi m c n th n chu k chuy n đ i ti n m t CCC t i m t m c t i thi u cho phép sau khi tính toán h t các l i ích và chi phí N u làm nh v y thì l i nhu n k v ng d

ki n s t ng

Sen M (2009) nghiên c u m i quan h gi a các thành ph n c a qu n tr v n

l u đ ng và hi u qu tài chính c a các doanh nghi p niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Istanbul thu c Th Nh K C th tác gi nghiên c u m i quan h gi a chu k chuy n đ i ti n m t CCC, v n l u đ ng ròng NWC, t s thanh toán hi n hành, s

ngày ph i thu PAR, t n kho PAI đ n ROA K t qu nghiên c u cho th y có t ng quan ngh ch gi a các bi n s Doanh s bán hàng gi m khi kh ng ho ng kinh t x y

ra làm cho dòng ti n b rút kh i th tr ng Trong khi nh ng doanh nghi p đ u t v n

l u đ ng m t cách n đ nh s ít b nh h ng b i suy thoái Ngoài ra tác gi cho r ng

vi c rút ng n chu k chuy n đ i ti n m t CCC s duy trì dòng ti n n đ nh đ cung

c p và đáp ng các nhu c u ng n h n khác ây đ c xem là m t ng d ng truy n

th ng b ng bi n pháp can thi p vào các tài s n l u đ ng Nghiên c u phát hi n ra t m

Trang 39

quan tr ng c a các giám đ c tài chính CFO trong công vi c qu n tr v n l u đ ng thông qua qu n tr các nhóm tài s n l u đ ng khi đi u ki n kinh t tài chính thay đ i

và xem nh ch t xúc tác và nh h ng tích c c đ n hi u qu tài chính c a doanh nghi p

Charitou và c ng s (2010) đi u tra m i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng và

hi u qu tài chính trong th tr ng m i n i Nghiên c u d a trên n n t ng c a Solano (2007) D li u bao g m các doanh nghi p đ c niêm y t trên sàn ch ng khoán c ng hòa Síp trong giai đo n 1998 – 2007 K t qu nghiên c u cho th y s ngày t n kho PAI, s ngày ph i thu PAR, s ngày ph i tr PPD, chu k chuy n đ i ti n m t CCC tác đ ng âm đ n l i nhu n Ngoài ra các bi n ki m soát nh t s n , t ng tr ng, quy mô đ u tác đ ng ý ngh a đ n l i nhu n đo l ng b ng t s ROA Các tác gi đư

nh n m nh t m quan tr ng c a k t qu nghiên c u h tr r t t t cho các nhà qu n lý

và các bên liên quan c bi t là sau cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u g n đây và

s p đ m i nh t c a các t ch c kh ng l trên toàn th gi i

T i Châu Á xu t hi n thêm nghiên c u Mohammad Neab và Noriza BMS

(2010) v nh h ng c a qu n tr v n l u đ ng WCM đ n hi u qu tài chính c a các doanh nghi p t i th tr ng Mư Lai Nhóm tác gi đư s d ng t ng c ng là 172 doanh nghi p l y t c s d li u c a Bloomberg trong 5 n m (2003-2007) Nghiên c u này

đ c th c hi n t ng t nh các nghiên c u tr c đây khi xem xét t ng thành ph n

c a qu n tr v n l u đ ng nh CCC cùng t l thanh toán hi n hành (CR), t l tài

s n l u đ ng / t ng tài s n(CATAR), t l n ng n h n / t ng tài s n (CLTAR), và t

l n dài h n/ t ng tài s n (DTAR) tác đ ng đ n hi u qu tài chính c a doanh nghi p

đ c đo l ng b ng ch s th tr ng Tobin Q và hai ch s k toán bao g m thu

nh p trên tài s n (ROA) và thu nh p trên v n đ u t (R.O.I.C) K t qu nghiên c u cho th y chu k chuy n đ i ti n m t CCC tác đ ng âm đ n hi u qu tài chính

M t nghiên c u khác c a Wongthatsanekorn (2010) cho m u 13 doanh nghi p Thái Lan thu c l nh v c b nh vi n t đ c niêm y t trên sàn ch ng khoán STE trong giai đo n 2002 đ n 2008 Các bi n đ i di n cho qu n tr v n l u đ ng WCM bao

g m chu k CCC, s ngày thu PAR, s ngày t n kho PAI, s ngày ph i tr PPD L i

Trang 40

nhu n đ c tác gi s d ng bi n vòng quay t ng tài s n AT (doanh s / tài s n)

Ngoài nh ng bi n ki m soát nh t ng tr ng doanh s , t l n , quy mô doanh nghi p, kh n ng thanh toán thì tác gi s d ng thêm m t bi n ki m soát v mô chính

là t ng tr ng GDP V ph ng pháp x lý s li u thì tác gi đư ki m đ nh mô hình tác đ ng ng u nhiên REM thông qua phép ki m đ nh Hausman K t qu t nghiên

c u cho th y các bi n đ i di n cho qu n tr v n l u đ ng tác đ ng âm đ n l i nhu n

Bi n v mô là t ng tr ng GDP c ng tác đ ng âm đ n l i nhu n Ông k t lu n các nhà phân ph i thu c cho các b nh vi n này có th gi m th i gian c p thu c s m h n

4 tháng đ ti t ki m thêm chi phí

Saswata Chatterjee (2010) t p trung vào t m quan tr ng c a đ u t tài s n c

đ nh và l u đ ng s quy t đ nh thành công c a b t k t ch c nào Vì s tác đ ng

tr c ti p đ n thanh kho n và l i nhu n c a doanh nghi p ư quan sát 1 s hi n

t ng trong kinh doanh khi doanh nghi p gia t ng l i nhu n nh ng b phá s n do

gi m đ u t v n l u đ ng và g p ph i v n đ thanh kho n kém Nh ng n u doanh nghi p th c thi chính sách đ u t v n l u đ ng quá m c, lúc này thanh kho n t t

nh ng l i nhu n s b suy gi m Ông s d ng m u nghiên c u g m 30 doanh nghi p

t i th tr ng ch ng khoáng Luân ôn trong kho ng th i gian 2006 đ n 2008 Các thành ph n c a qu n tr v n l u đ ng trong mô hình phân tích bao g m t s thanh toán nhanh, t s thanh toán hi n hành, chu k chuy n đ i ti n m t CCC, s ngày kho n ph i thu PAR, ph i tr PPD, t n kho PAI cùng hi u qu tài chính đo l ng

b ng bi n l i nhu n ròng NOP Ngoài ra các bi n ki m soát bao g m t s n và quy

mô đo theo doanh s K t qu nghiên c u cho th y có m i quan h ngh ch gi a WCM và hi u qu tài chính T đó ông nh n đ nh n u chu k chuy n đ i ti n m t CCC t ng thì s làm gi m l i nhu n NOP Ông ki n ngh các nhà qu n lý có th t o

ra m t giá tr tích c c cho các c đông b ng cách gi m chu k chuy n đ i ti n m t CCC v m t m c đ t i thi u có th Các bi n ki m soát nh quy mô và t s n tác

đ ng d ng đáng k đ n l i nhu n Khi xét cho t ng thành ph n thì ông đ a ra k t

lu n gia t ng l i nhu n c a doanh nghi p b ng cách gi m s ngày ph i thu PAR ho c

s ngày t n kho PAI Các doanh nghi p có l i nhu n th p thì nên trì hoưn lâu h n

n a chi tr n cho các nhà cung c p

Ngày đăng: 24/11/2014, 02:33

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

Hình 2.1 Mô hình chu k  ho t đ ng kinh doanh và chu k  chuy n đ i ti n m t - Quan hệ giữa quản trị vốn lưu động và hiệu quả tài chính của doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam
Hình 2.1 Mô hình chu k ho t đ ng kinh doanh và chu k chuy n đ i ti n m t (Trang 28)
Hình 3.1 Mô hình nghiên c u - Quan hệ giữa quản trị vốn lưu động và hiệu quả tài chính của doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam
Hình 3.1 Mô hình nghiên c u (Trang 46)

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w