Tuy nhiên quy mô SIZE không tác đ ng.
Trang 1z {
NGUY N TÙNG BÁ KHÔI
QU TÀI CHÍNH C A DOANH NGHI P NIÊM Y T
LU N V N TH C S TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
Tp H Chí Minh n m 2012
Trang 2***
Tôi xin cam đoan lu n v n ắ Quan h gi a qu n tr v n l u đ ng và hi u qu tài chính
tôi
Ngo i tr nh ng tài li u tham kh o đ c trích d n chi ti t trong lu n v n này, tôi cam k t
Trang 3Trong th i gian th c hi n đ tài, Tôi đư ti p thu nhi u ki n th c m i và đ c h c h i
vi c
Tr c tiên Tôi xin g i l i c m n nhi u nh t đ n tr ng đ i h c M TP HCM, n i đào
chính mình h n trong cu c s ng c ng nh trong công vi c
Và đ c bi t Tôi xin g i l i tri ân chân thành nh t đ n giáo viên h ng d n th c hi n đ
toàn cho Tôi trong su t th i gian th c hi n đ tài
M t mùa đông l i v , Tôi xin g i đ n t t c quý th y cô, nh ng ng i thân trong gia đình cùng các b n l i chúc s c kh e và thành đ t
TP.H Chí Minh, n m 2012 Nguy n Tùng Bá Khôi
Trang 4***
M c tiêu c a nghiên c u nh m thi t l p, xây d ng m i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng và
hi u qu tài chính c a doanh nghi p niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam Trong đó
qu n tr v n l u đ ng đ c đo l ng b i 4 thành ph n chính là s ngày ph i thu PAR, s ngày
t n kho PAI, s ngày ph i tr PPD và chu k chuy n đ i ti n m t CCC Trong khi hi u qu tài chính đ c đo l ng thông qua bi n s ROA (L i nhu n tr c thu trên t ng tài s n) M c dù
v n đ này đư đ c nghiên c u t i nhi u th tr ng trên th gi i tuy nhiên các m i quan h , m c
đ tác đ ng gi a chúng không rõ ràng và cho ra nhi u k t lu n trái ng c nhau, ch a mang tính
th ng nh t
C s d li u c a nghiên c u bao g m 121 doanh nghi p thu c tám ngành ngh khác nhau trong giai đo n 2006 đ n 2011 Vi c đo l ng các bi n s đ c l y t các báo cáo tài chính, báo cáo th ng niên c a các doanh nghi p này Nh v y s có 726 quan sát t o thành đ đ a d li u vào ph n m m Lu n v n áp d ng k thu t REM t th hi n khá t t các m i quan h M t đi m thú v c a ph ng pháp REM là nó cho phép c l ng đ ng th i hai bi n s vi mô và v mô trong cùng m t mô hình
Tr ng tâm c a nghiên c u là xây d ng các m i quan h chính gi a qu n tr v n l u đ ng WCM v i hi u qu tài chính doanh nghi p K t qu nghiên c u cho th y m i quan h ngh ch ( -)
qu n tr v n l u đ ng và hi u qu tài chính doanh nghi p Ngoài ra c ng tìm th y m i quan h
gi a các bi n ki m soát vi mô thu c đ c đi m bên trong doanh nghi p nh chính sách v n l u
đ ng (CTR), bi n n (DEBT), t s thanh toán (IR), t ng tr ng (GROW) tác đ ng đ n hi u qu tài chính doanh nghi p Tuy nhiên quy mô (SIZE) không tác đ ng Bi n ki m soát v mô là L m phát (INV) tác đ ng ng c chi u (-) đ n hi u qu tài chính doanh nghi p Nghiên c u c ng tìm
th y s thay đ i trong m i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng và hi u qu tài chính tr c và sau
kh ng ho ng kinh t S khác bi t c ng t n t i đ i v i hi u qu tài chính gi a các ngành ngh
d i nh h ng c a qu n tr v n l u đ ng
Trang 5L I CAM OAN i
L I C M N ii
TịM T T iii
M C L C iv
DANH M C CÁC B NG vi
DANH M C CÁC HÌNH vii
CH NG 1: GI I THI U 1
1.1 Lý do nghiên c u 1
1.2 V n đ nghiên c u 3
1.3 Câu h i nghiên c u 5
1.4 M c tiêu nghiên c u 5
1.5 Ph m vi và đ i t ng nghiên c u 6
1.6 Ý ngh a nghiên c u 6
1.7 C u trúc đ tài nghiên c u 7
CH NG II: C S LÝ THUY T 9
2.1 N i dung v v n l u đ ng và qu n tr v n l u đ ng 9
2.1.1.Khái ni m v n l u đ ng 9
2.1.2.Qu n tr v n l u đ ng 12
2.1.3 o l ng qu n tr v n l u đ ng 14
2.2 Hi u qu tài chính 23
2.2 M i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng và hi u qu tài chính 25
2.2 Các k t qu nghiên c u th c nghi m……… ……26
CH NG III: PH NG PHÁP NGHIÊN C U 35
3.1 Mô hình nghiên c u 35
3.2 o l ng bi n 38
3.2.1.Bi n ph thu c 38
3.2.2 Bi n gi i thích 40
3.2.3 Nhóm bi n ki m soát BKS 41
3.2.4 Nhóm bi n ch báo CB 43
3.3.Gi thuy t nghiên c u 43
3.4.Ph ng pháp thu th p s li u 47
Trang 63.5.1 Các k thu t x lý mô hình trong d li u b ng 48
CH NG 4: PHÂN TệCH D LI U VÀ K T QU NGHIÊN C U 55
4.1.Th ng kê mô t chung c a các bi n trong mô hình 55
4.2 Th ng kê mô t theo t ng ngành 58
4.3.Ma tr n h s t ng quan gi a các bi n 59
4.4.L a ch n ph ng pháp c l ng 60
4.5.K t qu h i quy 61
4.5.1 M i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng và hi u qu tài chính 61
4.5.2 M i quan h gi a chu k chuy n đ i ti n m t CCC và hi u qu tài chính tr c và sau kh ng ho ng 68
4.5.3 nh h ng c a y u t ngành lên hi u qu tài chính 70
CH NG 5: K T LU N VÀ KI N NGH 73
5.1.K t lu n 73
5.2.M t s ki n ngh và g i ý 75
5.2.1 i v i s ngày ph i thu khách hàng 75
5.2.2 i v i s ngày t n kho 76
5.2.3 i v i s ngày ph i tr ng i bán 77
5.2.4 Chu k chuy n đ i ti n m t CCC 77
5.3 H n ch c a lu n v n và h ng nghiên c u ti p theo 79
TÀI LI U THAM KH O 81
PH L C 88
Ph l c 1 Ki m đ nh Hausman, LM, k t qu h i quy và ph ng sai c a sai s thay đ i cho mô hình I 88
Ph l c 2 Ki m đ nh Hausman, LM, k t qu h i quy và ph ng sai c a sai s thay đ i cho mô hình II 91
Ph l c 3 Ki m đ nh Hausman, LM, k t qu h i quy và ph ng sai c a sai s thay đ i cho mô hình III 94
Ph l c 4 Ki m đ nh Hausman, LM, k t qu h i quy và ph ng sai c a sai s thay đ i cho mô hình IV 97
Ph l c 5 Ki m đ nh Hausman, LM, k t qu h i quy và ph ng sai c a sai s thay đ i cho mô hình V 100
Ph l c 6 Ki m đ nh Hausman, LM, k t qu h i quy và ph ng sai c a sai s thay đ i cho mô hình VI 103
Trang 8DANH M C CÁC HÌNH
Hình 3.1 Mô hình nghiên c u
Trang 9CH NG 1: GI I THI U
Trong ch ng đ u tiên c a đ tài, tác gi mu n đ c p đ n lý do hình thành đ tài nghiên c u Trên c s các v n đ phát sinh trong th c ti n, d a và k t h p các c s
lý thuy t tr c đây đ phân tích và làm rõ l nh v c mà tác gi nghiên c u N i dung
c a ch ng bao g m 7 ph n: (1) Lý do nghiên c u, (2) V n đ nghiên c u, (3) Câu
h i nghiên c u, (4) M c tiêu nghiên c u, (5) Ph m vi và đ i t ng nghiên c u, (6) Ý ngh a th c ti n c a đ tài nghiên c u (7) K t c u c a đ tài nghiên c u
1.1 Lý do nghiên c u
Sau 26 n m đ i m i, kinh t n c ta đư b c đ u h i nh p v i th gi i Thông qua con đ ng h i nh p này mà các lý thuy t v qu n tr , tài chính doanh nghi p c a các n c phát tri n trên th gi i c ng đư lan truy n m nh m vào Vi t Nam N i b t
trong các lý thuy t là nh ng v n đ liên quan đ n v n, hi u qu tài chính và m t s
v n đ khác mà các doanh nghi p ph i luôn đ i m t
Trong n n kinh t th tr ng hi n nay thì doanh nghi p mu n ti n hành các
ho t đ ng c n ph i có v n, có th xem khái ni m v n là m t ph m trù khá r ng Lý thuy t tài chính doanh nghi p khi đ c p đ n v n thì ch y u phân làm 3 l nh v c: ngân sách v n, c u trúc v n và qu n tr v n l u đ ng Vi c huy đ ng và qu n lý ngu n v n dài h n thu c l nh v c chuyên sâu v ho ch đ nh ngân sách v n và c u trúc v n L nh v c này l i thu hút đ c s quan tâm r ng rưi c a gi i nghiên c u tài chính và đư ra đ i nhi u gi i th ng Nobel v ch đ này Trong khi các quy t đ nh tài chính ng n h n nh qu n tr v n l u đ ng c a doanh nghi p ít đ c đ c p đ n trong nghiên c u Khi nói đ n qu n tr v n l u đ ng hàm ý ngu n và s d ng v n (tài
s n) trong ng n h n nh ti n m t, các c phi u giao d ch, t n kho và kho n ph i thu
M c dù v n l u đ ng là đi u ki n c n thi t tuy nhiên công vi c qu n tr v n l u đ ng
m i là quan tr ng Th c t cho th y nhi u doanh nghi p qu n tr v n l u đ ng r t không hi u qu nên th c thi m t chính sách v n l u đ ng b t h p lý và ngay c khi xây d ng đ c m t chính sách t t nh th thì doanh nghi p v n không tuân th mà
th ng làm r t quán tính M t đi m đ c bi t n a là trong đi u ki n n c ta hi n nay các doanh nghi p luôn tình tr ng thi u v n l u đ ng, vi c tài tr cho v n l u đ ng
Trang 10b ng nh ng hình th c khác nhau g p nhi u khó kh n và c ng khó đ m b o đ nhu
c u v n đáp ng cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh Do v y đ đ ng v ng và phát tri n bu c doanh nghi p ph i chú tâm h n đ n công tác qu n tr v n l u đ ng sao cho
h p lý s góp ph n gia t ng l i nhu n hay là c i thi n hi u qu tài chính doanh nghi p B i vì s c c nh tranh, t n t i và t ng tr ng c a t ng doanh nghi p ph thu c r t nhi u vào hi u qu tài chính
M t trong nh ng lý do d n đ n th t b i doanh nghi p là do b khâu qu n tr tài chính M c tiêu c a doanh nghi p là gia t ng l i nhu n hay là t ng hi u qu tài chính Trong khi các quy t đ nh tài chính trong ng n h n khoa h c và ngh thu t đ c
bi t là qu n tr v n l u đ ng hoàn toàn có th đáp ng D nhiên qu n tr v n l u
đ ng hi u qu là đi u c n thi t đ i v i doanh nghi p trong giai đo n bùng n kinh t
đ t ng tính c nh tranh, v th và l i nhu n Nh ng c ng c n nh n m nh y u t qu n
tr v n l u đ ng là c c k quan tr ng đ i v i doanh nghi p đ ch ng ch i l i v i
kh ng ho ng, suy thoái và nh ng b t n v mô đ n t n n kinh t Chính vì v y mà
m i quan h này c n đ c làm rõ
Trong kinh doanh thì kh n ng n m b t các c h i và tìm ki m các công c ,
k thu t h tr th c t đ c i thi n hi u qu tài chính là h t s c quan tr ng, nó quy t
đ nh cho s thành công c a các doanh nghi p Vi c qu n tr v n l u đ ng c ng v y,
d ng nh có tác đ ng đ n hi u qu tài chính Giáo s Padachi (2006) đư ch ng minh r ng nhi u doanh nghi p b phá s n dù doanh nghi p có ho t đ ng kinh doanh đem l i l i nhu n bình th ng nh ng l i không có ti n đ thanh toán các ngh a v n đáo h n và tái s n xu t Qua đó cho th y c n b nh nh ng doanh nghi p này tiêm nhi m đ n t qu n tr v n l u đ ng b t h p lý Nh v y c ng đ cho th y t m quan
Trang 11nào phân tích đánh giá đ y đ các m i quan h M t s nghiên c u v qu n tr v n
l u đ ng ch y u là cho m t cá th doanh nghi p nào đó và có ch ng ch là nh ng
th c tr ng, gi i pháp, ki n ngh mà ch a cho th y rõ m u ch t c a m i quan h này
ư qua cái th i nhà đ u t mua c phi u nh ng không n m rõ th c tr ng tài chính đang di n ra c a doanh nghi p Nghiên c u này đem l i m t ph n ki n th c v
qu n tr tài chính trong ng n h n đ c bi t h u ích cho nhà đ u t tr c khi quy t đ nh tham gia vào các doanh nghi p
Xu t phát t nh ng đòi h i khách quan nêu trên, đ tài Quan h gi a qu n tr
v n l u đ ng và hi u qu tài chính c a doanh nghi p niêm y t trên th tr ng
ch ng khoán Vi t Nam là vô cùng c n thi t K t qu nghiên c u giúp nhi u cho các
nhà qu n lý, đ i tác, nhà đ u t và nh ng ai quan tâm đ n tài chính doanh nghi p
c ng nh đóng góp nho nh vào kho tàng h c thu t c a tr ng đ i h c M TP HCM
Hi u qu tài chính c a m t doanh nghi p theo ngh a h p có th hi u nh là l i nhu n Hi u qu có th xét đ n hai góc đ : góc đ doanh nghi p và góc đ ngành
s n xu t Trong đ tài, tác gi ch xét hi u qu góc đ doanh nghi p đó là các k t
qu v tài chính đ c đo l ng b i các ch tiêu k toán nh ROA, ROE, ROI, ROC, ROS…Ý t ng đ ng sau các ch tiêu này là đi đánh giá kh n ng qu n lý c a doanh nghi p, cách mà doanh nghi p s d ng n , tài s n đ t o ra l i nhu n Tuy nhiên vi c
s d ng các ch tiêu này đ đ i di n cho hi u qu tài chính c ng có m t s h n ch
nh ng có th ch p nh n đ c
Qu n tr v n l u đ ng nói chung là qu n tr các thành ph n g m tài s n ng n
h n và n ng n h n Tài s n ng n h n hay còn g i là tài s n l u đ ng bao g m ti n
m t, c phi u giao d ch, hàng t n kho, kho n ph i thu M c khác qu n tr v n l u
đ ng đ c xem nh là 1 chi n l c t p trung và duy trì m c đ hi u qu c a hai thành ph n k trên N u nh v n l u đ ng đ c m t s nhà phân tích ví nh dòng
máu ch y trong c th doanh nghi p thì qu n tr v n l u đ ng là m t trong nh ng
ch c n ng quan tr ng nh t c a qu n tr tài chính đ làm l u thông dòng máu
Trang 12Ngoài ra qu n tr v n l u đ ng t t s giúp duy trì l ng v n l u đ ng h p lý đáp ng nhu c u thanh kho n, t n t i và nh h ng tr c ti p đ n l i nhu n doanh nghi p ôi lúc qu n tr v n l u đ ng đ c ng m hi u là qu n tr thanh kho n và qua
đó th hi n đánh đ i gi a thanh kho n và l i nhu n c a các doanh nghi p (Smith và
đ ng nghi p, 1997) Qu n tr v n l u đ ng bao g m nh ng công vi c liên quan đ n
l p k ho ch, ki m soát, quy t đ nh s l ng các thành ph n c a tài s n ng n h n cùng ngu n tài tr cho các tài s n này, tránh đ u t quá m c vào chúng T l nh ng tài s n có tính thanh kho n cao trong c c u t ng tài s n l u đ ng thì r i ro c n ti n
m t cho ho t đ ng s th p Bi n pháp qu n tr các thành ph n v n l u đ ng nh ti n
m t, ch ng khoán giao d ch, kho n ph i thu, hàng t n kho đóng vai trò quan tr ng
nh h ng đ n hi u qu tài chính c a b t k doanh nghi p nào (Eljelly, 2004) Tr c
đó hai giáo s Shin và Soenen (1998) kh ng đ nh qu n tr v n l u đ ng hi u qu là
t i quan tr ng, đó là m t trong nh ng sách l c đ gia t ng giá tr cho các c đông, giá tr doanh nghi p Chúng ta th y r ng r t nhi u doanh nghi p có l i nhu n, nh ng dòng ti n doanh nghi p h u nh không có, vì v y doanh nghi p ph i ng ng ho t
đ ng do không đáp ng nhu c u liên quan đ n ti n m t c ng nh các ngh a v n đáo
h n Và đ duy trì ho t đ ng kinh doanh h ng ngày thì các doanh nghi p ph i thành công trong qu n tr v n l u đ ng c a mình Ph i th y đ c t m quan tr ng th c t
c a ch c n ng này trong qu n tr tài chính
Nhu c u v n l u đ ng c a m t doanh nghi p s nh h ng tr c ti p đ n t ng
tr ng c a doanh nghi p Nhu c u v n l u đ ng gi m thì dòng ti n c a doanh nghi p
s t ng hay chu k chuy n đ i ti n m t gi m T ng tr ng doanh nghi p bao g m
t ng tr ng trong tài s n và t ng tr ng doanh s t ng tr ng doanh s bán hàng yêu c u doanh nghi p c n t i thi u ngu n tài tr cho v n l u đ ng đ th c hi n chi n
l c t ng tr ng doanh s , lúc này doanh nghi p s ph i phát hành thêm th t nhi u
c phi u, ho c có thêm nhi u ch n m t khi ngu n l c n i b doanh nghi p không
th đáp ng Chúng ta c ng nh n th y t l tài s n ng n h n trong t ng tài s n c a các doanh nghi p thu c l nh v c s n xu t kinh doanh th ng chi m h n m t n a M t s nghiên c u phân tích vi c doanh nghi p duy trì t s quá cao trong tài s n l u đ ng, chu k chuy n đ i ti n m t CCC dài s không đ t hi u qu tài chính, t c là gi a
Trang 13chúng có m i quan h ngh ch Còn nh ng doanh nghi p có t s tài s n l u đ ng
th p s b h n ch kh n ng thanh toán và g p nhi u khó kh n trong ho t đ ng
(Horne và Wachowicz, 2000)
Nghiên c u c a Love và c ng s (2007) ch ra nh ng thay đ i c a chính sách
v n l u đ ng th hi n qua hành vi c p tín d ng di n ra tr c và sau kh ng ho ng kinh t nh đi m c a vi c c p tín d ng, n ng n h n cao nh t là tr c cu c kh ng
ho ng Sau kh ng ho ng thì vi c m r ng tín d ng, n ng n h n b c t gi m m nh và
đi u đó nh h ng khá nhi u đ n hi u qu tài chính c a doanh nghi p
D a vào nh ng yêu c u đ t ra nh trên, v n đ nghiên c u c a đ tài là ch ra các m i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng v i hi u qu tài chính doanh nghi p t i
th tr ng Vi t Nam d a trên ngu n d li u th c p T đó xây d ng các mô hình liên k t đ lý gi i các m i quan h và m c đ tác đ ng gi a chúng
1.3 Cơu h i nghiên c u
Câu h i nghiên c u chính c a đ tài s là:
Qu n tr v n l u đ ng nh h ng th nào đ n hi u qu tài chính c a doanh nghi p?
M i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng và hi u qu tài chính thay đ i
ra sao trong th i đo n tr c và sau kh ng ho ng kinh t ?
Li u có s khác bi t đ i v i hi u qu tài chính doanh nghi p gi a các
ngành?
1.4 M c tiêu nghiên c u
Nghiên c u này t p trung th o lu n qu n tr v n l u đ ng và nh h ng c a
chúng đ n hi u qu tài chính doanh nghi p M c tiêu c th nh sau:
Nghiên c u m i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng và hi u qu tài chính c a các doanh nghi p thông qua các mô hình liên k t
Trang 14 Nghiên c u m c đ tác đ ng c a t ng thành ph n khác nhau trong
qu n tr v n l u đ ng đ n hi u qu tài chính c a doanh nghi p
Nghiên c u m c đ tác đ ng khác nhau c a chu k chuy n đ i ti n m t CCC (thu c thành ph n trong qu n tr v n l u đ ng) đ n hi u qu tài chính c a các doanh nghi p tr c và sau kh ng ho ng
Ngoài ra nh h ng c a y u t ngành lên hi u qu tài chính c ng là
m c tiêu mà nghiên c u này h ng đ n
Nh các mô hình liên k t này mà rút ra k t lu n v m i quan h gi a
qu n tr v n l u đ ng và hi u qu tài chính c a các doanh nghi p Vi t Nam T đó đ xu t các g i ý, ki n ngh đ qu n tr v n l u đ ng hi u
qu nh m góp ph n nâng cao hi u qu tài chính doanh nghi p
1.5 Ph m vi vƠ đ i t ng nghiên c u
i t ng nghiên c u: tài nghiên c u m i quan h gi a qu n tr v n l u
đ ng và hi u qu tài chính doanh nghi p Nh đó mà tác gi có th phân tích sâu, đánh giá m i quan h c ng nh tác đ ng gi a chúng, giúp gi i quy t nhi u v n đ trong h c thu t c ng nh th c ti n
Ph m vi nghiên c u: Các doanh nghi p đ c niêm y t trên sàn ch ng khoán
ch ng khoán TP HCM và Hà N i
K nghiên c u: Nghiên c u này l y s li u trên báo cáo tài chính có ki m toán
c a 121 doanh nghi p thu c 8 ngành khác nhau trong 6 n m (2006 - 2011) Nghiên
c u lo i b nh ng ngành thu c t ch c tài chính, ngân hàng
1.6 ụ ngh a nghiên c u
Vi c nghiên c u s giúp xác nh n b ng đ nh l ng xem có hay không có m i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng v i hi u qu tài chính c a doanh nghi p t i th
tr ng Vi t Nam
Trang 15Nghiên c u s đóng góp vào ki n th c hi u bi t chung v tác đ ng c a qu n
tr v n l u đ ng đ n hi u qu tài chính doanh nghi p c ng nh h tr và ng h cho
m t s quan đi m c a các nghiên c u tr c đó
T nghiên c u này, các nhà đ u t có th xem đó nh là m t t li u tham kh o
b ích, có giá tr tr c khi quy t đ nh đ u t vào t ng ngành, t ng doanh nghi p
Ngoài ra k t qu c a nghiên c u là b ng ch ng thuy t ph c nh t giúp các nhà
qu n tr tài chính CFO th y đ c t m quan tr ng c a qu n tr v n l u đ ng đ i v i s
s ng còn c a doanh nghi p thông qua các m i quan h đ c trình bày trong nghiên
c u N u các CFO mu n gia t ng l i nhu n thì b ng nhi u cách th c nh ng trong đó
có bi n pháp qu n tr v n l u đ ng là m t l a ch n không t i
Và cu i cùng, nghiên c u này ch mang tính ch t bao quát, do đó nó đ c xem
là c s cho các nghiên c u v sau có th nghiên c u rõ h n tác đ ng c a qu n tr
v n l u đ ng đ n hi u qu tài chính dành cho m t ngành c th Nh đó giúp ta đánh giá sâu s c h n, toàn di n h n, đ y đ h n v các m i quan h y
1.7 C u trúc đ tƠi nghiên c u
tài g m 05 ch ng và đ c trình bày theo th t d i đây:
Ch ng 1: Ch ng m đ u gi i thi u c s hình thành đ tài nghiên c u, v n
đ nghiên c u, câu h i nghiên c u, m c tiêu nghiên c u, đ i t ng và ph m vi nghiên c u, ph ng pháp nghiên c u và ý ngh a đ tài
Ch ng 2: C s lý thuy t là nh ng n i dung liên quan đ n qu n tr v n l u
đ ng và các nghiên c u th c nghi m tr c đây v m i quan h gi a qu n tr v n l u
đ ng và hi u qu tài chính
Ch ng 3: Ph ng pháp nghiên c u ch y u di n t mô hình nghiên c u, đo
l ng các bi n trong mô hình cùng gi thuy t nghiên c u, d li u nghiên c u
Ch ng 4: Phân tích d li u và k t qu nghiên c u bao g m vi c th ng kê mô
t các bi n, phân tích t ng quan và phân tích h i quy cùng các nh n xét t ng ng
Trang 16Ch ng 5: K t lu n và ki n ngh ch liên quan đ n các đ i t ng thu c ph m
vi nghiên c u Ngoài ra ch ng c ng nêu lên nh ng h n ch còn t n đ ng và đ xu t
h ng nghiên c u ti p theo trong t ng lai
Trang 17CH NG 2: C S Lụ THUY T
Trong ch ng này, các lý thuy t và k t qu nghiên c u th c nghi m g n đây
s đ c trình bày Nh ng đi m chính c a ch ng là các n i dung kinh đi n nh t v
đ này ít đ c nghiên c u nh ng th c t thì c n ph i phân tích m t cách c n th n
Vi c qu n lý các tài s n l u đ ng và các kho ng n ng n h n s tác đ ng r t nhi u
đ n l i nhu n và r i ro c a doanh nghi p Hi u qu qu n tr v n l u đ ng là m t
ph n trong chi n l c t ng th c a doanh nghi p đ t o ra giá tr c đông Chính vì
v y mà các nhà qu n tr tài chính (CFO) r t quan tâm đ n khái ni m v n l u đ ng và
qu n tr các thành ph n c a v n l u đ ng M t cu c kh o sát quy mô dành cho các giám đ c tài chính CFO t i M thì các CFO cho r ng qu n tr v n l u đ ng là m t
ch c n ng quan tr ng nh t, đ ng đ u trong s 19 ch c n ng tài chính Nó không thua kém gì các ch c n ng liên quan đ n c u trúc v n, phát hành và qu n tr n , quan h ngân hàng, qu n lý thu (Gitman và Zutter, 2010) Ngoài ra các CFO th ng dành ra
đ n 60% th i gian đ x lý công vi c liên quan đ n qu n tr v n l u đ ng (Brigham
và Houston, 2003)
2.1.1 Khái ni m v n l u đ ng
Các doanh nghi p mu n ho t đ ng thì c n ph i có v n l u đ ng Ngay c doanh nghi p đó trang b đ y đ t t c tài s n c đ nh nh ng n u không có s tham gia c a v n l u đ ng thì doanh nghi p s s p đ V n l u đ ng là tác nhân giúp cung
Trang 18c p nguyên v t li u cho ch bi n, ti n m t đ chi tr các ho t đ ng, tr l ng, t o ra
s n ph m t t, th ng xuyên đáp ng nhu c u th tr ng, cung c p tín d ng cho khách hàng Vì v y doanh nghi p c n ph i th y đ c vai trò c a v n l u đ ng Tuy nhiên khái ni m v n l u đ ng hi n đang gây tranh cưi và hi u theo r t nhi u ngh a khác nhau, ch a mang tính th ng nh t do v y c ng kéo theo nh ng h l y c a nó và m t
s các ngân hàng t i Vi t Nam đư tr c l i t vi c tài tr cho v n l u đ ng theo yêu
c u t phía Chính ph b ng th đo n đ o n và ng i ch i thi t chính là các doanh nghi p
Có hai thu t ng liên quan đ n v n l u đ ng là t ng v n l u đ ng GWC (Gross working capital) và v n l u đ ng ròng NWC (Net working capital) T ng v n
l u đ ng có khi còn g i ng n g n là v n l u đ ng chính là bi u hi n b ng ti n m t toàn b tài s n l u đ ng c a doanh nghi p nh m ph c v quá trình kinh doanh Còn
nh ng thành ph n quan tr ng trong v n l u đ ng ròng chính là các tài s n l u đ ng
và các kho n n ng n h n
Brealey và c ng s (2004) gi i thích chi ti t các thành ph n chính c a tài s n
l u đ ng chính là kho n ph i thu, hàng t n kho, ti n m t cùng các kho n t ng
đ ng Các nhà phân tích th ng xem xét các kho n m c này đ đánh giá hi u qu
và ti m l c tài chính c a m t doanh nghi p Ngoài ra nh ng kho n n ng n h n bao
g m các kho n ph i tr và ti n vay ng n h n khác d i 1 n m c ng có vai trò không kém ph n quan tr ng b i nó là m t ngu n tài tr ng n h n cho các tài s n l u đ ng
c a doanh nghi p
Các kho n ph i tr đ c Petersen Raijan (1997) mô t chính là s hình thành khi doanh nghi p vay t nhà cung c p hàng cho h Các m c đ c a các kho n ph i
tr đ c hi u nh là van tín d ng cho các doanh nghi p mà ng i đi u khi n van
chính các nhà cung c p, ch n Tuy nhiên Shin và Soenen (1998) phân tích sâu h n
b n ch t th t s c a v n l u đ ng khi đ c p đ n nhu c u v n l u đ ng và đ a ra l p
lu n đó m i chính là ngu n v n l u đ ng mà doanh nghi p th c s c n Ti p đó
nghiên c u c a Shenoy (2008) cho r ng nhu c u v n l u đ ng c a b t k m t doanh nghi p c ng ch i tác đ ng b i các y u t sau đây:
Trang 19i c đi m doanh nghi p: Nh ng doanh nghi p có đ c đi m khác nhau s
c n nhu c u v n l u đ ng khác nhau i v i nh ng doanh nghi p thu c nhóm ngành công nghi p, s n xu t s có nhu c u v n l u đ ng cao và m c th p đ i v i các doanh nghi p thu c nhóm ngành d ch v
iii Ho t đ ng: Nhu c u v v n l u đ ng s dao đ ng tùy theo tính ch t mùa
v Ví d công ty bánh k o Kinh ô s c n v n l u đ ng nhi u nh t vào d p trung thu Nh v y có th th y đ c nhu c u v n l u đ ng s t ng vào mùa v cao đi m và
s th p khi mùa v ch a đ n
iv i u ki n th tr ng: N u có y u t c nh tranh trên th tr ng, các doanh
nghi p s c n v n l u đ ng nhi u h n đ th c hi n các chính sách tín d ng và đi u này c ng ng c l i khi y u t c nh tranh trên th tr ng gi m h n
v Tính n đ nh c a nguyên v t li u: N u nguyên v t li u đ u vào mang tính
n đ nh thì không c n ph i di trì m t s l ng t n kho l n do đó làm gi m 1 ph n nhu c u v n l u đ ng M c khác n u nguyên v t li u không có s n trong khi quá trình gi i phóng t n kho cao thì nhu c u v n l u đ ng s nhi u h n
vi T ng tr ng vƠ m r ng: N u doanh nghi p th c hi n m c tiêu m r ng
th ph n, t ng tr ng doanh s thì nhu c u v n l u đ ng s nhi u h n Thông th ng nhu c u v n l u đ ng s di n ra tr c s t ng tr ng nh k t qu ho t đ ng kinh doanh mang l i
vii L m phát: Có th hi u L m phát là s thay đ i m c giá chung c a m t
n n kinh t Khi L m phát quá cao, lúc này nó s tác đ ng đ n chi phí đ u vào và
doanh nghi p ph i tr ti n nhi u h n cho các nhà cung c p, t ng l ng cho lao đ ng
Trang 20Nh v y vi c gia t ng chí phí đ u vào s bu c doanh nghi p đ u t m t m c v n l u
đ ng l n h n so v i tr c
l n Chu k v n l u đ ng là khá quan tr ng vì nó có th nh h ng tr c ti p đ n l i nhu n vì v y c n quan tâm qu n lý th t t t
H u qu c a vi c đánh giá sai v nhu c u v n l u đ ng s d n đ n nh ng vi c khó l ng, nh h ng tr c ti p đ n doanh nghi p T ng tr ng s b gi m sút do không có v n l u đ ng, doanh nghi p khó lòng th c hi n các d án mang l i l i nhu n Vi c th c hi n các k ho ch ho t đ ng c ng tr nên khó kh n khi không đ t
đ c các m c tiêu l i nhu n Kh ng ho ng ti n m t x y ra khi doanh nghi p h t v n
l u đ ng và là m t th m h a n u tình tr ng kéo dài và doanh nghi p s phá s n Vi c
t i u hóa kh n ng s d ng tài s n c đ nh khó thành hi n th c n u không có v n
l u đ ng Công vi c kinh doanh s th t b i do m t cam k t t phía nhà cung c p và
t chính khách hàng, gây nh h ng x u đ n uy tín doanh nghi p Các doanh nghi p
có th ph i mua nguyên v t li u b ng ti n m t, n u không có ti n m t các doanh nghi p bu c ph i huy đ ng và qua đó t ng chi phí mua nguyên v t li u và gi m giá bán hàng hóa, nh ng tình hu ng này s nh h ng b t l i đ n l i nhu n Không có
s n hàng t n kho do không có ti n đ đ u t d n đ n ng ng s n xu t, tuy nhiên nhi u
v n l u đ ng làm gia t ng tích t trong hàng t n kho và phát sinh chi phí l u tr Nhi u v n l u đ ng s cung c p tín d ng b a bưi cho khách hàng và gây nguy hi m
đ ng kinh doanh c a các doanh nghi p (Van Horne và Wachowicz, 2004) Trong khi
đó Osisioma (1997) mô t qu n tr v n l u đ ng nh qu n lý, đi u ch nh và ki m soát
Trang 21s cân b ng gi a tài s n ng n h n và n ng n h n c a m t doanh nghi p đ đáp ng các ngh a v tài chính khi đáo h n
Xét quan đi m truy n th ng thì qu n tr v n l u đ ng chính là t p trung vào
qu n tr thanh kho n đ c đo l ng thông qua 2 t s thanh toán hi n hành và t s thanh toán nhanh, hoàn toàn d a vào b ng cân đ i k toán và 1 s v n đ liên quan
đ n phép đo t nh Tuy nhiên sau đó Richards và Laughlin (1980) cho r ng hai t s trên ch a th đúng v i tên g i thanh kho n mà đó ch là ch s th hi n cho kh n ng thanh toán d i góc đ k toán th c t phát sinh và đ xu t m t s k t h p ngh thu t
c a gi a b ng cân đ i k toán và b ng ho t đ ng kinh doanh chính là t p trung vào phân tích chu k chuy n đ i ti n m t (CCC) hay còn g i là chu k v n l u đ ng s
phù h p h n cho vi c đánh giá qu n tr v n l u đ ng Tr c đó Gitzman (1974) thì
g i chu k chuy n đ i ti n m t là TCC (Total Cash Cycle) nh ng trong n ph m
qu n tr tài chính m i nh t vào n m 2010 thì ông s a khái ni m trên thành chu k chuy n đ i ti n m t CCC i m chung c a các nghiên c u đ u cho r ng đ u t vào
v n l u đ ng s làm gi m l i nhu n Vì v y mà doanh nghi p mu n t ng hi u qu tài
chính, nên c g ng gi m thi u đ u t vào v n l u đ ng nh ng b t bu t ph i duy trì thanh kho n m c t i thi u Ph ng pháp ti p c n theo ki u này đ c g i là quan
đi m truy n th ng cách tân c a qu n tr v n l u đ ng (Jose và c ng s , 1996)
Kh n ng thanh kho n cao là đi u ki n c n thi t đ đ m b o r ng các doanh nghi p có th đáp ng các ngh a v ng n h n c a h Thi u kh n ng thanh kho n hoàn toàn có th d n đ n phá s n doanh nghi p (Dunn và Cheatham, 1993) Tuy nhiên quá t p trung vào thanh kho n s làm ph ng h i đ n l i nhu n doanh nghi p (Bhattacharya, 2001) M t nghiên c u khác c a Rehman và Nasr (2007) thì qu n tr
v n l u đ ng là m t trong nh ng n i dung r t quan tr ng c a qu n tr tài chính B i
vì nó nh h ng l n đ n thanh kho n và l i nhu n c a doanh nghi p Lý thuy t v
r i ro và l i nhu n thì doanh nghi p mu n có l i nhu n cao thì r i ro ph i cao R i ro trong b i c nh qu n tr v n l u đ ng chính là xác xu t mà doanh nghi p không th
tr đ c các hóa đ n n khi đ n h n và đ c cho là m t kh n ng thanh toán i u
mu n nh n m nh đây chính là ph i qu n tr v n l u đ ng h p lý đ cân b ng r i ro
và l i nhu n hay nói cách khác là ch p nh n l i nhu n t ng ng v i 1 m c r i ro
Trang 22nào đó Các k t qu này đ c ch ra trong nghiên c u tr c c a (Vijaykumar và
Venkatachalam, 1995) Hai ông đư nghiên c u m i quan h gi a qu n tr v n l u
đ ng và hi u qu tài chính c a các doanh nghi p s n xu t thu c l nh v c đ ng n
Và k t lu n r ng thanh kho n có tác đ ng âm đ n l i nhu n c a các doanh nghi p
hàng và cung c p các l i ích đ c đáo cho khách hàng c a h Peterson và Rajan
(1997) nêu b t tín d ng th ng m i có th cung c p cho ng i mua c h i th ch t
l ng s n ph m tr c khi chi tr Deloof (2003) bi n gi i vi c ng n ng a thi u h t
hàng hóa có th giúp t ng s hài lòng c a khách hàng và t ng doanh s Jose và c ng
s (1996) đ c p đ n chi n l c này nh là m t cách ti p c n theo ph ng pháp qu n
tr v n l u đ ng đ t i đa hóa doanh s bán hàng Tuy v y h u h t các k t qu th c nghi m đ u c ng c và h tr cho quan đi m truy n th ng khi cho r ng đ u t vào
v n l u đ ng s làm gi m l i nhu n (Shin và Soenen, 1998; Jose và c ng s , 1996;
Deloof, 2003; Garcia và Solano, 2007; Rehman và Nasr, 2007)
Kh n ng qu n tr v n l u đ ng c a doanh nghi p càng t t thì nhu c u vay n càng gi m Ngay c trong tr ng h p doanh nghi p có ti n nhàn r i thì vi c qu n tr
v n l u đ ng c ng r t c n thi t vì nó đ m b o l ng ti n nhàn r i này s đ c đ u t
m t cách t i u nh t Nghiên c u c a Shin và Soenen (1998) cho th y các doanh nghi p qu n lý v n l u đ ng hi u qu s ít ph thu c vào ngu n tài tr bên ngoài trong khi l i nhu n đ t đ c là t t nh t Qu n tr v n l u đ ng đ c ví nh là dòng máu tu n hoán trong c th doanh nghi p Và nhi m v chính là các nhà qu n tr CFO ph i làm sao đ dòng máu luôn tu n hoàn và không b t t ngh n nh đó mà s
d ng các dòng ti n khi c n thi t đ t o ra l i nhu n (Reddy và Patkar 2004)
2.1.3 o l ng qu n tr v n l u đ ng
Trang 23o l ng qu n tr v n l u đ ng chính là đo l ng các thành ph n (component) c a chúng bao g m nh ng n i dung d i đây và công th c tính s đ c
đ c p chi ti t trong ch ng 3
2.1.3 1 Th i k thu ti n các kho n ph i thu hay g i t t lƠ s ngƠy ph i thu
Th i k thu ti n kho n ph i thu (PAR) là đ dài th i gian hay kho ng th i
gian trung bình đ chuy n đ i các kho n ph i thu c a doanh nghi p thành ti n m t Các nhà nghiên c u tin r ng n u s ngày ph i thu PAR dài hay là th i h n bán ch i
dài thì doanh s bán hàng càng cao nh ng chi phí bán hàng c ng t n kém h n Vì v y
ch a th k t lu n đ c l i nhu n t s n xu t kinh doanh s nh th nào, có th cao
ho c th p tuy nhiên d ng nh có t n t i m t m i quan h v i l i nhu n M t khác
m t khi kho n ph i thu kéo dài thì c n ph i đ u t m t ph n v n l u đ ng nhi u h n cho lo i tài s n này nh ng s m t đi 1 ph n l i ích t vi c đ u t nhi u vào kho n
ph i thu Nh ng đ làm gi m các kho n ph i thu, doanh nghi p bu t ph i th c hi n chính sách th t ch t tín d ng, n u chính sách này ch m c đích ph c v cho chính b n thân doanh nghi p mà quên đi quy n l i c a khách hàng lúc này có th làm m t
khách hàng mua (Deloof, 2003) Ti n m t đ c t o ra sau khi bán hàng s đ c dùng trang tr i cho các phí t n ho t đ ng doanh nghi p mang l i i u nguy hi m h n là
m t khi s ngày ph i thu PAR nh h n s ngày ph i tr PPD Lúc này doanh nghi p
s khó có kh n ng thanh toán các kho n n , n u các ngu n ngân qu ti n m t c n
ki t thì doanh nghi p có th d n đ n nguy c phá s n (Brealey và Myers, 2006) Vì
v y trong công tác qu n tr kho n ph i thu, các CFO ph i tr l i cho b ng đ c
Trang 24Sau khi tr l i nh ng câu h i trên, doanh nghi p có th quy t đ nh các chính
sách tín d ng sao cho phù h p nh t v i đ c đi m doanh nghi p, tình hình bên ngoài
th tr ng, c nh tranh, hàng hóa d ch v , giá c , khánh hàng m c tiêu T góc nhìn
th c nghi m, nghiên c u c a Pike và Cheng (2003) nh n m nh qu n tr v n l u đ ng
t t s t o ra m t danh m c kho n ph i thu ch t l ng cao và qua đó làm t ng giá tr doanh nghi p Trong khi nghiên c u Azam và Haizer (2011) thì s ngày ph i thu t ng
s làm gi m hi u qu s d ng tài s n
2.1.3 2 Th i k chuy n đ i t n kho hay g i t t lƠ s ngƠy t n kho
Th i k chuy n đ i t n kho (PAI) là kho ng th i gian trung bình c n có đ
chuy n đ i nguyên v t li u sang thành ph m và sau đó bán chúng S ngày t n kho
đ c chi ti t thành s ngày nguyên v t li u trong kho, s ngày s n xu t, s ngày s n
ph m t n kho Chi phí n m gi hàng t n kho bao g m chi phí c h i s d ng v n,
l u tr và b o hi m c ng nh r i ro h ng hóc c a hàng t n kho di n ra h ng ngày
T t c các chi phí l u tr là c s đ doanh nghi p quy t đ nh n m gi tài s n l u
đ ng t i m t m c đ t i thi u nào đó Chi phí l u tr s khuy n khích vi c đ u t l n vào tài s n l u đ ng, tuy nhiên vi c duy trì m c quá th p trong tài s n l u đ ng có
th giúp doanh nghi p đ i phó v i chi phí thi u h t dành cho các ho t đ ng khác Trong tr ng h p doanh nghi p h t hàng t n kho, nguyên v t li u s nh h ng đ n doanh s bán, gi s s c mua đang đ n r t m nh v i s n ph m c a doanh nghi p
Nh v y c n ph i l u ý đ n l i ích và phí t n c a l u tr hàng t n kho khi ch a xét
đ n các đi u ki n tác đ ng c a y u t v mô N u doanh nghi p h t ti n m t, doanh nghi p bu t ph i d a vào các ngu n tài chính đ t đ t bên ngoài c ng nh nh ng
h u qu c a nó Ngoài ra các nhà qu n tr tài chính CFO v a ch u trách nhi m ph i
đ m b o đ s l ng hàng t n kho s n sàng cung c p bán cho th tr ng nh ng c ng
ph i đ m b o l i nhu n cho doanh nghi p (Brealey và c ng s , 2004) Nghiên c u
c a Deloof (2003) cho r ng các doanh nghi p B có th nâng cao l i nhu n, gia t ng giá tr doanh nghi p b ng cách gi m s ngày t n kho Trong khi m t nghiên c u g n đây c a Ganesan (2007) v i quan đi m s ngày t n kho ng n cho phép các doanh
nghi p M thu c l nh v c thi t b Vi n thông s ít ph thu c vào ngu n tài tr bên
Trang 25ngoài, h d dàng ti p c n dòng ti n ròng và đ u t vào các d án t ng tr ng mang
l i nhi u l i nhu n
2.1.3.3 Th i k tr ti n mua hƠng hay g i t t lƠ s ngƠy ph i tr
Th i k tr ti n mua hàng (PPD) là kho ng th i gian trung bình tính t khi
doanh nghi p mua hàng cho đ n khi tr ti n ng i bán N u sau kho ng th i gian PPD đ c ân h n, doanh nghi p không th thanh toán cho các ch n rõ ràng tình hình tài chính doanh nghi p có v n đ
Thông th ng s ngày ph i tr PPD càng dài càng t t v i đi u ki n không có chi phí đi kèm N u có chi phí đi kèm thì s ngày ph i tr PPD ng n h n s đem l i 1
ph n l i ích cho doanh nghi p tuy nhiên bu c doanh nhi p ph i tìm cách gi m s ngày ph i thu PAR và làm gi m doanh s Vì v y các doanh nghi p ph i h t s c c n
th n khi quy t đ nh đ dài c a các kho n ph i tr i v i quan đi m c a hai h c gi
Brealey và Myers (2006) thì nên duy trì s ngày ph i tr PPD l n h n s ngày ph i thu PAR Tuy nhiên không th qu n tr kho n ph i thu theo kho n ph i tr m t cách
c ng nh c vì kho n ph i thu, ph i tr th hi n hai m i quan h c a nhóm khách hàng khác nhau ôi lúc doanh nghi p không th m c c v i nhà cung c p nh ng c ng khó lòng thay đ i chính sách tín d ng v i chính khách hàng c a mình đ c
Các ch n và con n đóng 1 ph n quan tr ng trong qu n tr ti n m t C n
qu n lý th t hi u qu nh m nâng cao v th ti n m t Có m t câu nói truy n th ng trong kinh doanh là b n có th mua t t thì b n có th bán t t i v i ch n , các nhà
qu n tr có th qu n lý ch n sao cho h p lý Hàm ý đây chính là lôi kéo ch n theo chi n l c c a doanh nghi p gi d nh doanh nghi p có th kéo dài th i gian
gi i ngân các kho n n ph i tr cho nhà cung c p nguyên v t li u hay xin gia h n th i gian chi tr tín d ng ngân hàng Và ph i th y đ c t m quan tr ng c a vi c qu n lý
n (ch ngân hàng) và các nhà cung c p c ng quan tr ng nh qu n lý các con n c a
b n (nh ng khách hàng mua ch i) và d nhiên s h n ch r i ro tín d ng hay r i ro
m t v n Hưy xem th đ ng tác c a doanh nghi p khi ch m thanh toán các kho n n
c a ngân hàng hay các nhà cung c p s giúp doanh nghi p t m th i linh ho t đ c 1
ph n ngu n l c tài chính nh ng s gây ra 1 ph n phí t n cho doanh nghi p Và đ ng
Trang 26tác ti p theo c a doanh nghi p là chi t kh u cho khách hàng tr tr c i u này
ch ng t doanh nghi p r t c n ti n m t th hi n thông qua đ ng tác mua ch i càng nhi u càng t t và ép bán g p đ thu ti n ó là m t d u hi u cho th y doanh nghi p đang ho t đ ng không hi u qu khi v p ph i v n đ thanh kho n M c khác doanh nghi p thanh toán hóa đ n ch m hay tr n ch m s ch i các kho n ti n lưi hay phí
ph t v i gi đ nh doanh nghi p s đ c chi t kh u n u thanh toán hóa đ n này s m
h n ây c ng chính là m t ph n c a lý thuy t tín d ng th ng m i
Tín d ng th ng m i đ c hình thành khi xu t hi n khó kh n c a m t thành
ph n tham gia và r i ro c a bên c p tín d ng Nó đ c th hi n d i hình th c c a kho n ph i thu t doanh nghi p và ph i tr t các nhà cung c p ng c đ hình thành tín d ng th ng m i r t đa d ng có th đ n c nh giúp đánh giá tín nhi m
ng i mua, giúp quá trình thanh toán, ho t đ ng s n xu t t t h n, nâng cao doanh s bán hàng, đánh giá ch t l ng s n ph m, c th hóa vi c đ u t trong m i quan h mua bán và cu i cùng gi m thi u r i ro cho chính nhà cung c p tín d ng thông qua
vi c m r ng tín d ng th ng m i Ngoài ra n i dung c a lý thuy t tín d ng th ng
m i cho r ng m t khi doanh nghi p kéo dài th i gian chi tr các kho n n cho các nhà cung c p thì h s ph i ch i m t m c chi phí do s ch m tr Và đi u này c ng
di n ra t ng t đ i v i vi c c p tín d ng cho các đ u m i khách hàng c a h N u các doanh nghi p g p khó kh n trong vi c ti p c n ngu n v n vay ngân hàng và m t khi không th thi t l p m t m i quan h v ng trưi v i ngân hàng thì doanh nghi p có
th h ng đ n ngu n cung tín d ng r h n t các nhà cung c p (Pertersen và Raijan,
1994) Doanh nghi p có th s d ng tài s n c a mình ch ng h n nh các kho n ph i thu đ th ch p t o ni m tin cho các nhà cung c p M t s các doanh nghi p có th
ch ng khoán hóa các kho n ph i thu, bán và c m c chúng cho Ngân hàng ho c các nhà cung c p Các doanh nghi p này cùng m t lúc có th th c hi n hai đ ng tác là cung c p các kho n tín d ng th ng m i cho khách hàng, m c khác h l i nh n đ c ngu n tín d ng tài tr t ngân hàng Tuy nhiên ngân hàng c ng r t khôn ngoan trong
vi c tài tr cho doanh nghi p v i giá tr tài tr t l an toàn và h n ch ch ng l i r i
ro t các kho n ph i thu thu ch p Các doanh nghi p có th cho r ng các kho n ph i thu tr nên kém thanh kho n nh ng l i đ c tài tr thêm tín d ng t phía ngân hàng
Trang 27V y nên 1 đ ng tài tr t tín d ng ngân hàng s không gây áp l c cho doanh nghi p
ph i gi m 1 đ ng thu đ c t đ u t th c t Nh ng doanh nghi p b h n ch tín
d ng nh ng có l i nhu n cao nên tránh đ u t vào các kho n ph i thu m r ng tín d ng, các doanh nghi p đó có th ti p c n các ngu n ngân qu nh ng s b ràng
bu c và s nh h ng t ng đ i đ n l i nhu n Thông th ng thì tín d ng th ng
m i có k h n ng n h n so v i tín d ng ngân hàng vì thanh kho n đ u vào không th chuy n đ i thành thanh kho n đ u ra Do v y tín d ng ngân hàng th ng quay vòng trong khi tín d ng th ng m i thì không Trong m t s tr ng h p, ngân hàng đóng vai trò trung gian đ thúc đ y tín d ng th ng m i phát tri n Tóm l i tín d ng
th ng m i là đ ng l c đ doanh nghi p h ng chi t kh u, ti t ki m 1 ph n chi phí
n u thanh toán tr c h n, giúp doanh nghi p linh ho t h n trong các quy t đ nh tài
tr Tuy nhiên tín d ng th ng m i c ng làm x u đi b m t c a doanh nghi p khi doanh nghi p chây lì thanh toán Ngoài ra c ng c n l u ý đ n v n đ r i ro đ o đ c
và l a ch n ngh ch khi th c hi n các tín d ng này
2.1.3 4 Chu k chuy n đ i ti n m t
Chu k chuy n đ i ti n m t (CCC) đ c xác đ nh t lúc doanh nghi p tr ti n
mua hàng cho đ n lúc doanh nghi p thu đ c ti n bán hàng Chu k này b ng chu k
kinh doanh tr đi th i k tr ti n mua hàng
Chu k kinh doanh ký hi u CCB và đ c tính t lúc doanh nghi p b t đ u mua nguyên v t li u cho đ n khi doanh nghi p bán đ c thành ph m và thu đ c ti n
(Brealey và c ng s , 2004) Ta có các công th c sau:
CCB = PAR + PAI
CCC = PAR + PAI ậ PP
Trang 28Hình 2.1 Mô hình chu k ho t đ ng kinh doanh và chu k chuy n đ i ti n m t
Trong các sách giáo khoa liên quan đ n tài chính, chu k chuy n đ i ti n m t CCC đ c đ c p là n i dung ch y u qu n tr v n l u đ ng (Keown và c ng s ,
2003) CCC là công c đ c s d ng làm phép đo l ng (measuring) đ c nhi u tác
gi trên th gi i s d ng đ i di n cho qu n tr v n l u đ ng WCM i u này c ng
đ c nh n m nh m t l n n a trong các nghiên c u khác c a (Richards và Laughlin,
1980; Padachi, 2006)
Nh v y có th th y chu k chuy n đ i ti n m t CCC là m t th c đo quan
tr ng thu c qu n tr v n l u đ ng Gentry và đ ng nghi p (1990) mô t chu k chuy n đ i ti n m t chính là th i gian hay s ngày trong đ u t hàng t n kho c ng s ngày t các kho n ph i thu tr đi s ngày thanh toán cho nhà cung c p (tr ch m)
đ c th c hi n Shin và Soenen (1998) s d ng chu k th ng m i ròng NTC (Net trade cycle) v m t b n ch t c ng gi ng nh CCC, ch khác m u s đ u s d ng
doanh s thay vì giá v n hàng bán và NTC chính là dòng ti n m t đi t các nhà cung
c p, hàng t n kho, kho n ph i thu và tr l i thành ti n m t M t doanh nghi p có chu
k ti n m t CCC ng n s có m c đ cao c a ti n m t và ch ng khoán th tr ng do
d thanh kho n t ng m t khi nhu c u v n l u đ ng gi m trong khi t t c các thành
ph n khác là nh nhau Th ng nh t v i quan đi m này thì Gentry và đ ng nghi p
(1990) c ng nh n đ nh m t khi rút ng n đ c CCC thì ho t đ ng doanh nghi p s
hi u qu h n, doanh nghi p s d dàng ti p c n v i dòng ti n ròng đ n t ho t đ ng
Trang 29kinh doanh và d nhiên thanh kho n doanh nghi p c ng s t t lên M c dù v y chính
Gentry (1990) ch trích chu k chuy n đ i ti n m t CCC khi cho r ng CCC ch t p trung vào đ dài c a th i gian c a ngu n v n đó đ c đ u t trong chu k ho t đ ng
c a doanh nghi p, nh ng không xem xét s ti n c a ngân qu đ u t cho m t s n
ph m c th chi n l c nào đó Do v y ông đ xu t m t phiên b n đi u ch nh c a
CCC đó là tính CCC theo t tr ng (WCCC) T tr ng WCCC tính đ n th i gian luân chuy n c a m t thành ph n c th b ng cách xem xét chia t ng s ti n m t g n trong thành ph n đó v i t ng s ngân qu
Riêng giáo s Soenen (1993) d n ch ng đ i v i nh ng doanh nghi p ho t
đ ng v i chu k chuy n đ i ti n m t CCC dài s ph i d a nhi u h n ngu n l c tài
chính bên ngoài N u nh ng doanh nghi p đó có uy tín quan h r t t t v i ngân hàng thì s không có v n đ gì rút ng n chu k chuy n đ i ti n m t CCC, các doanh nghi p có th gi m s ngày hàng t n kho PAI b ng cách thúc đ y quá trình s n xu t
và tiêu th hàng hóa Rút ng n s ngày ph i thu PAR b ng cách thúc đ y chính sách bán hàng và thu n h p lý S d ng ngh thu t th ng thuy t có th kéo dài s ngày
ph i tr PPD càng nhi u càng t t Tuy nhiên 6 n m sau đó chính hai giáo s Shin và
Soenen (1998) k t lu n l i ích th c s t rút ng n chu k chuy n đ i ti n m t (CCC)
là do gi m các thành ph n trong tài s n l u đ ng (gi m nhi u thì dòng ti n vào nhi u,
th i gian thu ti n s gi m, vòng quay t ng) ch không ph i b ng cách t ng các kho n
ph i tr PPD Almeida và c ng s (2004) thì chú tr ng vào kho ng ph i tr ng n h n
khi nh n th y s thay đ i trong kho ng ph i tr có th xem nh m t gi i pháp thay
th cho ti n m t b i vì các doanh nghi p có th s d ng các kho n n này đ xây
d ng ngu n ngân qu ti n m t Ngoài ra tín d ng t các nhà cung c p nguyên v t li u
th ng có l i th v m t chi phí th p h n so v i các t ch c tài chính H d dàng tài
tr cho doanh nghi p và làm kéo dài s ngày ph tr PPD, gi m đ c chu k chuy n
đ i ti n m t CCC trong khi ph ng án vay n ng n h n v i các đi u ki n ràng bu c không ph i là d dàng v l i t n nhi u chi phí Tr c đó Jose và c ng s (1996) nh n
xét m t trong nh ng nguyên t c tài chính là đ thu th p dòng ti n vào càng nhanh càng t t và hoưn dòng ti n ra càng lâu càng t t
Trang 30Brealey và c ng s (2004) đ xu t nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng, doanh nghi p b ng cách rút ng n CCC Tuy nhiên do áp l c c nh tranh nên doanh nghi p ph i kéo dài s ngày ph i thu PAR hay là m r ng chính sách tín d ng, nh
v y ch còn cách rút ng n s ngày t n kho PAI nh m rút ng n chu k chuy n đ i ti n
m t CCC Khi CCC đ c rút ng n thì tình tr ng khó kh n hay áp l c đ u t ti n vào
v n l u đ ng s gi m Ngoài ra nh ng doanh nghi p có CCC ng n thì m c ti n m t
và ch ng khoán th tr ng s r t cao, các kho n còn l i là nh nhau trong tài s n l u
đ ng
2.1.3 5 Chính sách qu n tr v n l u đ ng
Mathur (2003) mô t r ng chính sách đ u t vào v n l u đ ng có th đ c
chia thành ba lo i sau đây: chính sách th n tr ng (Conservative), chính sách nh y
c m (Aggressive) và chính sách khiêm t n (Moderate) Theo chính sách th n tr ng, doanh nghi p có th u tiên n m gi ti n m t khá nhi u (tài kho n ti n m t) và s d
ti n m t g i t i ngân hàng ho c s n sàng đ u t vào ch ng khoán th tr ng đa ph n
là th ng phi u c a doanh nghi p, các ch ng khoán ng n h n có giá tr thanh kho n
cao Khi đó các ch ng khoán này s có giá tr cao h n so v i các nguyên li u và thành ph m i u này giúp gi m r i ro thanh kho n tuy nhiên l i gây t n th t kinh
doanh khi doanh s bán hàng gi m Tóm l i chính sách th n tr ng (Conservative) duy trì t tr ng tài s n l u đ ng cao, có chi phí cao h n nh ng EBIT l i th p h n Ngoài
ra chính sách th n tr ng luôn di trì m t t tr ng n ng n h n th p trong t ng ngu n
v n c a doanh nghi p
Ng c l i chính sách nh y c m (Aggressive) đ c xem nh là m t s h n ch
c a chính sách v n l u đ ng vì nó s d n đ n r i ro thanh kho n nh ng t n th t doanh s bán hàng tác đ ng ít đ n l i nhu n doanh nghi p Chính sách khiêm t n (Moderate) s duy trì m t m c v n l u đ ng v a ph i không quá cao c ng không quá
th p Trong đó các t tr ng v tài s n l u đ ng và t tr ng n l ng ch ng Chính sách khiêm t n (Moderate) có th xem là s k t h p c a hai chính sách th n tr ng (Conservative) và nh y c m (Aggressive)
Trang 31Xét m t cách ti p c n khác thì chính sách nh y c m (Aggressive) trong qu n
tr v n l u đ ng gi ng nh qu n tr thanh kho n và k t qu là chu k chuy n đ i ti n
m t (CCC) th p b ng cách gi m th i gian t n kho và kho n ph i thu trong khi kéo dài các kho n ph i tr Qu n tr tài s n theo ki u này s giúp cho v n đ u t vào tài
s n l u đ ng gi m so v i đ u t tài s n c đ nh i u này s giúp l i nhu n cao
nh ng r i ro thanh kho n c ng l n Trong khi qu n tr theo cách th n tr ng (Conservative) là m t s thay th cho chính sách nh y c m (Aggressive) khi đ t m t
s ti n l n c a v n đ u t vào tài s n l u đ ng nh ng s huy sinh 1 ph n l i nhu n Chính sách nh y c m (Aggressive) s u tiên s d ng n ng n h n so v i s d ng
v n dài h n i u này giúp làm gi m chi phí s d ng v n nh ng làm t ng r i ro
thanh kho n trong ng n h n khi phát sinh chi phí s d ng n ng n h n (Weinraub và
Visscher, 1998) Tóm l i chính sách nh y c m (Aggressive) di trì t tr ng tài s n l u
đ ng th p, có chi phí th p, r i ro cao và EBIT c ng cao Ngoài ra chính sách này còn
di trì m t t tr ng n ng n h n cao trong t ng ngu n v n c a doanh nghi p
Ngoài các chính sách đ u t vào v n l u đ ng còn có các khuynh h ng tài
tr cho v n l u đ ng Khuynh h ng linh ho t u tiên s d ng đa ph n n ng n h n
đ tài tr cho tài s n l u đ ng vì h d a vào u th chi phí c a n ng n h n th p h n
n dài h n Tuy nhiên m c đ r i ro s cao m t khi h không có kh n ng thanh toán khi đáo h n các kho n n và l i nhu n s cao hay th p tùy vào m c đ r i ro Ng c
l i khuynh h ng b o th chú tr ng đ n m c đ an toàn H s u tiên s d ng ngu n n dài h n đ tài tr cho tài s n l u đ ng M t khuynh h ng dung hòa t c s
d ng 1 ph n n ng n h n và n dài h n đ tài tr cho tài s n l u đ ng Nhìn chung khuynh h ng linh ho t h ng đ n l i nhu n cao h n nh ng c ng r i ro h n so v i khuynh h ng b o th Vi c th c hi n khuynh h ng nào là tùy thu c vào kh u v
c a t ng nhà qu n tr tài chính CFO
2.2 Hi u qu tƠi chính c a doanh nghi p
Hi u qu tài chính (Performance) là m t ph m trù kinh t khá r ng, nó th
hi n s phát tri n tài chính c a m t doanh nghi p theo chi u sâu Ngoài ra hi u qu tài chính còn ph n ánh trình đ khai thác các ngu n l c tài chính bên trong doanh
Trang 32nghi p nh m th c hi n m c tiêu gia t ng giá tr doanh nghi p, gia t ng giá tr c đông
Hi u qu tài chính là m t khái ni m quan tr ng trong nghiên c u qu n lý Nó đánh giá hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p H u h t các nghiên c u đ đo l ng
hi u qu đ u đ n t lý thuy t qu n lý chi n l c (Murphy và c ng s , 1996) Hi u
qu tài chính đo l ng trên c ph ng di n tài chính và t ch c V ph ng di n tài chính có th k đ n các m c tiêu t i đa hóa l i nhu n, t i đa hóa l i nhu n trên tài
s n, và t i đa hóa l i ích c a c đông và đó chính là nh ng v n đ then ch t c a hi u
qu tài chính doanh nghi p
Venkatraman và Ramanujam (1986) cho r ng hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi plà m t khái ni m r ng g m nhi u góc đ nh tài chính, kinh doanh, t ch c Trong đ tài này tác gi ch quan tâm g c đ tài chính hay còn g i là hi u qu tài
chính
Theo Parker và các c ng s (2000) thì hi u qu ho t đ ng c a doanh nhi p xét góc đ tài chính hay còn g i là hi u qu tài chính đ c đo l ng b i các t s tài chính c b n nh ROA, ROE, ROS, ROI, FCFF Nh ng đo l ng hi u qu tài chính theo k toán này đ i di n cho các ch s tài chính thu đ c t b ng cân đ i k toán và báo cáo thu nh p đư đ c nhi u nhà nghiên c u s d ng nh Habib và Victor (1991), Mehran (1995), Rao và c ng s (2007), Zeitun và Tian (2007) Tuy nhiên d a vào thông tin k toán c ng có đ r i ro c a chúng
Ranzijn và Verboom (2004) nh n m nh hi u qu tài chính c a doanh nghi p
có th hi u nh là l i nhu n Nh v y, hi u qu tài chính c a m t doanh nghi p dùng
đ đánh giá ti m n ng t o ra l i nhu n c a m t t ch c Hi u qu tài chính nh là 1
ch s đ c tính toán t các báo cáo tài chính Nó đánh giá hi u qu c a vi c t i đa hóa giá tr c đông (McMahon, 1995) Các doanh nghi p ph i không ng ng gia t ng tài s n c a c đông ch ng h n nh ki m thêm nhi u l i nhu n, đi u này giúp doanh nghi p d t n t i và t ng tr ng trong dài h n T i giai đo n đ u thành l p, m t doanh nghi p có th không có l i nhu n vì t n chi phí ban đ u thành l p doanh nghi p Khi kinh doanh và tr nên tr ng thành l i nhu n s đ c t o ra (Pandy,
Trang 331996) Hi u qu tài chính c a m t doanh nghi p chính là th c đo lý t ng trong
vi c d đoán n ng l c t o ra dòng ti n ng v i ngu n l c hi n có o l ng hi u qu tài chính d a vào các thông tin k toán và k t qu s giúp ích cho nhà qu n lý, đ u t
và các đ i t ng khác đánh giá k t qu ho t đ ng nh th nào c a doanh nghi p
Edwards (2004) thì các y u t nh l i nhu n, quy mô, kh n ng sinh l ivà t n
t i trong t ng lai là r t c n thi t trong vi c theo dõi và đo l ng cho hi u qu tài chính c a doanh nghi p N u hi u qu tài chính doanh nghi p đ t đ c s giúp tr l i cho các câu h i sau đây: Doanh nghi p có l i nhu n? Các doanh nghi p có đ kh
n ng đ t o ra m t m c thu nh p ch p nh n đ c? S thay đ i trong hi u qu ho t
đ ng tài chính đ c th c hi n đ làm t ng kh n ng t o thêm thu nh p cho doanh nghi p? Doanh nghi p có th phát tri n t t, duy trì ho c c i thi n v th c nh tranh
lâu dài? Kh n ng t n t i trong t ng lai các doanh nghi p có b n v ng hay không?
Tuy v y theo quan đi m c a Murphy và các c ng s (2006) thì hi u qu xét góc đ tài chính là c n thi t thi t nh ng ch a th đánh giá m t cách đ y đ hi u qu
ho t đ ng c a doanh nghi p
2.3 M i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng vƠ hi u qu tƠi chính
Nh đư trình bày bên trên quan đi m truy n th ng cho r ng m t khi doanh nghi p kéo dài chu k chuy n đ i ti n m t CCC thì kh n ng t ng doanh thu nh ng làm ph ng h i đ n l i nhu n CCC b kéo dài có th do s ngày ph i thu PAR t ng
Trong khi ti n m t dành cho kho n ph i thu có th t o ra l i nhu n khi doanh nghi p
có th tìm ki m lưi t các dòng ti n đó Khi CCC ng n thì giá tr hi n t i c a dòng
ti n s cao vì ti n m t đ c thu h i nhanh h n tuy nhiên doanh nghi p s g p ph i các v n đ thanh kho n m t khi h đ u t h t các dòng ti n vào các d án sinh l i khác và vi c này s làm t ng l i nhu n Nh v y có s đánh đ i gi a chính sách kinh doanh (dùng t n kho nhi u và kho ng th i gian tín d ng dài đ t ng doanh s ) và chính sách tài chính (dùng ti n đ t o ra l i nhu n)
Bi n ROA đo l ng cho hi u qu tài chính doanh nghi p góc đ hi u qu
qu n lý tài s n th y đ c m i liên h v m t lý thuy t gi a qu n tr v n l u đ ng
Trang 34và hi u qu tài chính thông qua k thu t phân tích Dupon Phân tích Dupon là k thu t đ c s d ng đ phân tích kh n ng sinh l i c a m t doanh nghi p b ng các công c qu n lý hi u qu truy n th ng Mô hình Dupont tích h p nhi u y u t c a báo cáo thu nh p v i b n cân đ i k toán Trong phân tích tài chính, ng i ta v n
d ng mô hình Dupont đ phân tích m i liên h gi a các ch tiêu tài chính Chính nh
s phân tích m i liên k t gi a các ch tiêu tài chính, chúng ta có th phát hi n ra
nh ng nhân t đư nh h ng đ n ch tiêu phân tích theo m t trình t nh t đ nh
ROA = L i nhu n tr c thu / T ng TS = (L i nhu n tr c thu / Doanh s ) * (Doanh s / T ng TS)
ROA = T su t l i nhu n biên * Vòng quay tƠi s n
T ng tài s n bao g m tài s n l u đ ng và tài s n c đ nh N u CCC gi m thì nhu c u v n l u đ ng gi m, vi c đ u t cho tài s n l u đ ng gi m s làm cho hi u
su t s d ng tài s n t ng Ngoài ra l i nhu n biên s t ng do gi m 1 ph n chi phí t
t n kho lúc này xu h ng ROA s t ng
N u s d ng ch s ROE đo l ng hi u qu tài chính cho vi c s d ng v n Khi ROE t ng thì giá tr tài s n c a c đông t ng T s ROE là th c đo đánh giá cho giá tr c đông thì ROA đánh giá cho giá tr doanh nghi p
ROE = L i nhu n sau thu / V n ch = (L i nhu n sau thu / Doanh s )*(Doanh s / T ng tƠi s n)*(T ng tƠi s n / V n ch ) ROE = T su t l i nhu n biên * Vòng quay tƠi s n * Y u t đòn
b y
N u đ u t tài s n l u đ ng m c đ th p, CCC có xu h ng gi m, hi u su t
s d ng tài s n s cao và cho ta m t giá tr ROE cao N u s d ng thêm đòn cân n
s càng khu ch đ i thêm n a giá tr c a ROE và s đi kèm v i r i ro Nh v y đ đo
l ng hi u qu tài chính ta ch c n s d ng m t trong hai bi n ROA ho c ROE là đ
th hi n các m i quan h n u có
2.4 Các k t qu nghiên c u th c nghi m v m i quan h gi a qu n tr v n l u
đ ng vƠ hi u qu tƠi chính c a nhi u qu c gia trên th gi i
Trang 35Jose và c ng s (1996) đư đi u tra m i quan h gi a hi u qu tài chính d i
góc nhìn l i nhu n và qu n tr thanh kho n hay còn g i là qu n tr v n l u đ ng Tác
gi s d ng CCC đ i di n cho qu n tr v n l u đ ng WCM và k t lu n CCC tác đ ng
âm đ n hi u qu tài chính c th là bi n ROA, ROE Ngoài ra m c đ tác đ ng c a CCC đ n ROA, ROE s khác nhau gi a các nghành công nghi p Cu i cùng tác gi
đ xu t t ng c ng hi u qu tài chính b ng cách qu n tr v n l u đ ng h p lý Nghiên c u c a ông ng h cho 1 nghiên c u tr c đó c a Moss và Stine (1993) cho
k t qu t ng t
Hai giáo s Shin và Soenen (1998) đư nghiên c u v hi u qu qu n tr v n l u
đ ng và l i nhu n c a 58 985 doanh nghi p trong giai đo n 1975 – 1994 Các ông s
th gi m s ngày NTC nh ng t o ra r i ro cho c đông Ngoài ra t s thanh toán
hi n hành đ c xem là th c đo thanh kho n c ng tác đ ng âm đ n l i nhu n i u này c ng c cho nghiên c u tr c đó c a Smith (1980) Bi n ki m soát n tác đ ng
âm đ n l i nhu n b i vì tác gi s d ng l i nhu n tr c thu và lưi vay Nên ch a
th y đ c l i ích c a t m ch n thu góp ph n đ t o ra giá tr c đông
Deloof (2003) đư phân tích m iquan h gi a l i nhu n doanh nghi p và qu n
tr v n l u đ ng đ c đo b ng CCC cho m t m u bao g m các doanh nghi p B và
nh n th y có m i quan h ngh ch và s tác đ ng đáng k s ngày ph i thu, s ngày
t n kho và CCC đ n l i nhu n Ông k t lu n qu n tr v n l u đ ng hi u qu s làm
t ng l i nhu n Tuy nhiên s ngày ph i tr tác đ ng ng c chi u v i l i nhu n vì các doanh nghi p có l i nhu n th p s ph i m t nhi u th i gian h n đ chi tr các kho n
n cho các nhà cung c p tín d ng th ng m i
Trang 36Filbeck G và đ ng nghi p (2005) s d ng d li u c a 26 nghành công nghi p bao g m 970 doanh nghi p t n m 1996 đ n 1999 H phát hi n ra s khác bi t đáng
k c a v n l u đ ng cho các ngành công nghi p Tuy nhiên vi c đo l ng v n l u
đ ng không ph i là phép đo t nh mà là trung bình v n l u đ ng c a t t c các doanh nghi p thay đ i qua t ng n m T đó có cách nhìn sâu s c đ n hi u qu s d ng v n
l u đ ng theo th i gian và s khác bi t gi a các nghành Nh ng s thay đ i này đ c
gi i thích 1 ph n b i các y u t kinh t v mô nh thay đ i lưi su t, t giá, s đ i m i,
y u t c nh tranh s tác đ ng đ n qu n tr v n l u đ ng Khi lưi su t t ng, doanh nghi p s khó có kh n ng thanh toán s m và bu c ph i kéo dài các kho n ph i thu, kho n ph i tr và ti n m t Ngoài ra ông đ a thêm m i quan h gi a qu n tr v n l u
đ ng và hi u qu tài chính doanh nghi p vào nghiên c u K t qu cho th y thanh kho n CCC tác đ ng âm đ n l i nhu n Trong khi bi n ki m soát t l n tác đ ng
d ng đ n l i nhu n Nghiên c u đ xu t đ t ng l i nhu n doanh nghi p có th đi u
ch nh gi m th i gian (s ngày) c a kho n ph i thu PAR và hàng t n kho PAI Nh ng doanh nghi p có l i nhu n th p thì càng mu n kéo dài th i gian thanh toán các hóa
đ n c a h hay t c kho n ph i tr t ng và ng n ch n dòng ti n ra Ch m t n m sau
đó, nghiên c u c a Padachi (2006) cho th y đ u t vào hàng t n kho và các kho n
ph i thu s làm gi m l i nhu n Ngoài ra tác gi c ng phát hi n m t xu h ng ngày càng t ng trong vi c đ u t vào các tài s n l u đ ng
Chowdhury và c ng s (2007) đư tìm th y m i quan h ngh ch gi a qu n tr
v n l u đ ng v i hi u qu tài chính c a nghành công nghi p d c ph m
Bangladesh Narware (2004) trong nghiên c u th c nghi m c a mình t i qu c gia n cho các doanh nghi p thu c nhóm ngành phân bón trong 2 giai đo n t 1990-
1991 và 1999-2000 thì th y qu n tr v n l u đ ng WCM quan h ngh ch và thu n
Nh v y m i quan h đ c ông di n gi i là r t m h Ông c ng tìm th y b ng ch ng
vi c gia t ng l i nhu n c a m t doanh nghi p th p h n so v i t l gi m v n l u
đ ng trong đi u ki n có s b t n c a n n kinh t
Ganesan (2007) phân tích qu n tr v n l u đ ng (WCM) c a m u g m 349 công ty thi t b ngành vi n thông Các bi n đ c s d ng đ đ i di n cho v n l u
đ ng là doanh s bán hàng, s ngày t n kho, s ngày ph i thu, s ngày v n l u đ ng
Trang 37CCC và tính thanh kho n thông qua t s thanh toán hi n hành (tài s n l u đ ng / n
ng n h n) đ n l i nhu n doanh nghi p v i 2 bi n đ i di n là thu nh p trên t ng tài
s n ROA và thu nh p ròng trên t ng doanh s ROS K t qu CCC tác đ ng âm đ n
hi u qu tài chính tiêu bi u là ROA và ROS Tuy nhiên m c đ tác đ ng c a nó th p
h n so v i các thành ph n khác c a qu n tr v n l u đ ng Ngoài ra s ngày ph i thu PAR c ng không nh h ng đ n l i nhu n c a doanh nghi p do đây là ngành Vi n thông nên tài s n c đ nh r t l n Ông k t lu n qu n tr v n l u đ ng c a các doanh nghi p Vi n thông có v n đ và khuy n cáo c i thi n qu n tr v n l u đ ng hi u qu
b ng cách gi i phóng hàng t n kho, th ng l ng linh ho t các kho n ph i tr đ
nh n đ c s h tr tín d ng t t h n t các nhà cung c p
Solano và c ng s (2007) c ng cung c p các m i quan h th c nghi m gi a
qu n tr v n l u đ ng và l i nhu n H đư ch n các doanh nghi p c v a và nh (SME) t i Tây Ban Nha, m u bao g m 8.872 doanh nghi p trong giai đo n 1996 đ n
2002 Sau khi phân tích sâu đư phát hi n ra m i liên ngh ch gi a s ngày ph i thu
PAR và ngày c a hàng t n kho PAI v i hi u qu tài chính doanh nghi p thông qua t
s ROA Nh ng không tìm th y m i quan h c a s ngày ph i tr PPD lên hi u qu tài chính doanh nghi p Ngoài ra chu k chuy n đ i ti n m t quan h âm v i l i nhu n Do đó đ xu t các nhà qu n tr có th t o ra giá tr doanh nghi p b ng cách c t
gi m chu k chuy n đ i ti n m t m c t i thi u
Singh và Pandey (2008) đư th c hi n m t n l c đ đi u tra nh h ng c a
qu n tr v n l u đ ng đ n l i nhu n c a các nghành công nghi p Hindalco Nghiên
c u đ c d a vào d li u th c p đ c thu th p trong giai đo n 1990-2007 Ph ng
pháp t l ph n tr m và h s t ng quan đư đ c s d ng đ phân tích d li u Các tác gi c ng dùng k thu t h i quy đ ki m tra nh h ng c a qu n tr v n l u đ ng
đ n l i nhu n Nh ng phát hi n t nghiên c u này cho th y s tài tr c a ngu n v n dài h n dành cho v n l u đ ng d i m c 30% trong t t c các th i k Ngoài ra trong
nh ng n m nghiên c u ngo i tr các n m 1994, 1998, 2001, 2004 và 2007,v n l u
đ ng c a Hindalco đư đ ng ký có xu h ng ngày càng t ng Trong mô hình h i quy
đa bi n, các tác gi đư s d ng t l thanh toán hi n hành, t l v n l u đ ng / doanh
thu, t l vòng quay hàng t n kho, các kho n ph i thu, t l t ng tr ng doanh thu và
Trang 38v n l u đ ng trên t ng tài s n nh các bi n đ c l p Trong khi t l l i nhu n tr c
thu trên t ng tài s n ROA đ c s d ng nh là m t bi n ph thu c K t qu nghiên
c u thì t l thanh toán hi n hành, t l thanh kho n, t s vòng quay các kho n ph i
thuvà t l v n l u đ ng trên t ng tài s n có tác đ ng ý ngh a th ng kê đ n l i nhu n
c a ngành công nghi p Hindalco
Mathuva (2009) đư nghiên c u tác đ ng c a qu n tr v n l u đ ng lên hi u
qu tài chính c a doanh nghi p Tác gi s d ng m u g m 30 doanh nghi p đ c niêm y t trên sàn ch ng khoán Nairobi t i qu c gia Kenya trong kho ng th i gian t
n m 1993 đ n 2008 K t qu nghiên c u cho th y có m i quan h s ngày kho n ph i
thu PAR (-), chu k chuy n đ i ti n m t CCC (-), s ngày kho n ph i tr PPD (+), s ngày t n kho PAI (+) đ n hi u qu tài chính thông quan h s l i nhu n ho t đ ng ròng NOP Và k t lu n r ng vi c qu n tr kho n ph i thu t t b ng cách gi m s ngày kho n ph i thu PAR, t ng hàng t n kho PAI m t cách h p lý, ki m soát nh ng không làm c ng th ng m i quan h v i các ch n có th làm gia t ng hi u qu tài chính hay
là gia t ng giá tr doanh nghi p Các doanh nghi p có th đ t đ c l i th c nh tranh
m t cách b n v ng b ng cách s d ng hi u qu các ngu n l c c a t ch c thông qua
vi c gi m c n th n chu k chuy n đ i ti n m t CCC t i m t m c t i thi u cho phép sau khi tính toán h t các l i ích và chi phí N u làm nh v y thì l i nhu n k v ng d
ki n s t ng
Sen M (2009) nghiên c u m i quan h gi a các thành ph n c a qu n tr v n
l u đ ng và hi u qu tài chính c a các doanh nghi p niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Istanbul thu c Th Nh K C th tác gi nghiên c u m i quan h gi a chu k chuy n đ i ti n m t CCC, v n l u đ ng ròng NWC, t s thanh toán hi n hành, s
ngày ph i thu PAR, t n kho PAI đ n ROA K t qu nghiên c u cho th y có t ng quan ngh ch gi a các bi n s Doanh s bán hàng gi m khi kh ng ho ng kinh t x y
ra làm cho dòng ti n b rút kh i th tr ng Trong khi nh ng doanh nghi p đ u t v n
l u đ ng m t cách n đ nh s ít b nh h ng b i suy thoái Ngoài ra tác gi cho r ng
vi c rút ng n chu k chuy n đ i ti n m t CCC s duy trì dòng ti n n đ nh đ cung
c p và đáp ng các nhu c u ng n h n khác ây đ c xem là m t ng d ng truy n
th ng b ng bi n pháp can thi p vào các tài s n l u đ ng Nghiên c u phát hi n ra t m
Trang 39quan tr ng c a các giám đ c tài chính CFO trong công vi c qu n tr v n l u đ ng thông qua qu n tr các nhóm tài s n l u đ ng khi đi u ki n kinh t tài chính thay đ i
và xem nh ch t xúc tác và nh h ng tích c c đ n hi u qu tài chính c a doanh nghi p
Charitou và c ng s (2010) đi u tra m i quan h gi a qu n tr v n l u đ ng và
hi u qu tài chính trong th tr ng m i n i Nghiên c u d a trên n n t ng c a Solano (2007) D li u bao g m các doanh nghi p đ c niêm y t trên sàn ch ng khoán c ng hòa Síp trong giai đo n 1998 – 2007 K t qu nghiên c u cho th y s ngày t n kho PAI, s ngày ph i thu PAR, s ngày ph i tr PPD, chu k chuy n đ i ti n m t CCC tác đ ng âm đ n l i nhu n Ngoài ra các bi n ki m soát nh t s n , t ng tr ng, quy mô đ u tác đ ng ý ngh a đ n l i nhu n đo l ng b ng t s ROA Các tác gi đư
nh n m nh t m quan tr ng c a k t qu nghiên c u h tr r t t t cho các nhà qu n lý
và các bên liên quan c bi t là sau cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u g n đây và
s p đ m i nh t c a các t ch c kh ng l trên toàn th gi i
T i Châu Á xu t hi n thêm nghiên c u Mohammad Neab và Noriza BMS
(2010) v nh h ng c a qu n tr v n l u đ ng WCM đ n hi u qu tài chính c a các doanh nghi p t i th tr ng Mư Lai Nhóm tác gi đư s d ng t ng c ng là 172 doanh nghi p l y t c s d li u c a Bloomberg trong 5 n m (2003-2007) Nghiên c u này
đ c th c hi n t ng t nh các nghiên c u tr c đây khi xem xét t ng thành ph n
c a qu n tr v n l u đ ng nh CCC cùng t l thanh toán hi n hành (CR), t l tài
s n l u đ ng / t ng tài s n(CATAR), t l n ng n h n / t ng tài s n (CLTAR), và t
l n dài h n/ t ng tài s n (DTAR) tác đ ng đ n hi u qu tài chính c a doanh nghi p
đ c đo l ng b ng ch s th tr ng Tobin Q và hai ch s k toán bao g m thu
nh p trên tài s n (ROA) và thu nh p trên v n đ u t (R.O.I.C) K t qu nghiên c u cho th y chu k chuy n đ i ti n m t CCC tác đ ng âm đ n hi u qu tài chính
M t nghiên c u khác c a Wongthatsanekorn (2010) cho m u 13 doanh nghi p Thái Lan thu c l nh v c b nh vi n t đ c niêm y t trên sàn ch ng khoán STE trong giai đo n 2002 đ n 2008 Các bi n đ i di n cho qu n tr v n l u đ ng WCM bao
g m chu k CCC, s ngày thu PAR, s ngày t n kho PAI, s ngày ph i tr PPD L i
Trang 40nhu n đ c tác gi s d ng bi n vòng quay t ng tài s n AT (doanh s / tài s n)
Ngoài nh ng bi n ki m soát nh t ng tr ng doanh s , t l n , quy mô doanh nghi p, kh n ng thanh toán thì tác gi s d ng thêm m t bi n ki m soát v mô chính
là t ng tr ng GDP V ph ng pháp x lý s li u thì tác gi đư ki m đ nh mô hình tác đ ng ng u nhiên REM thông qua phép ki m đ nh Hausman K t qu t nghiên
c u cho th y các bi n đ i di n cho qu n tr v n l u đ ng tác đ ng âm đ n l i nhu n
Bi n v mô là t ng tr ng GDP c ng tác đ ng âm đ n l i nhu n Ông k t lu n các nhà phân ph i thu c cho các b nh vi n này có th gi m th i gian c p thu c s m h n
4 tháng đ ti t ki m thêm chi phí
Saswata Chatterjee (2010) t p trung vào t m quan tr ng c a đ u t tài s n c
đ nh và l u đ ng s quy t đ nh thành công c a b t k t ch c nào Vì s tác đ ng
tr c ti p đ n thanh kho n và l i nhu n c a doanh nghi p ư quan sát 1 s hi n
t ng trong kinh doanh khi doanh nghi p gia t ng l i nhu n nh ng b phá s n do
gi m đ u t v n l u đ ng và g p ph i v n đ thanh kho n kém Nh ng n u doanh nghi p th c thi chính sách đ u t v n l u đ ng quá m c, lúc này thanh kho n t t
nh ng l i nhu n s b suy gi m Ông s d ng m u nghiên c u g m 30 doanh nghi p
t i th tr ng ch ng khoáng Luân ôn trong kho ng th i gian 2006 đ n 2008 Các thành ph n c a qu n tr v n l u đ ng trong mô hình phân tích bao g m t s thanh toán nhanh, t s thanh toán hi n hành, chu k chuy n đ i ti n m t CCC, s ngày kho n ph i thu PAR, ph i tr PPD, t n kho PAI cùng hi u qu tài chính đo l ng
b ng bi n l i nhu n ròng NOP Ngoài ra các bi n ki m soát bao g m t s n và quy
mô đo theo doanh s K t qu nghiên c u cho th y có m i quan h ngh ch gi a WCM và hi u qu tài chính T đó ông nh n đ nh n u chu k chuy n đ i ti n m t CCC t ng thì s làm gi m l i nhu n NOP Ông ki n ngh các nhà qu n lý có th t o
ra m t giá tr tích c c cho các c đông b ng cách gi m chu k chuy n đ i ti n m t CCC v m t m c đ t i thi u có th Các bi n ki m soát nh quy mô và t s n tác
đ ng d ng đáng k đ n l i nhu n Khi xét cho t ng thành ph n thì ông đ a ra k t
lu n gia t ng l i nhu n c a doanh nghi p b ng cách gi m s ngày ph i thu PAR ho c
s ngày t n kho PAI Các doanh nghi p có l i nhu n th p thì nên trì hoưn lâu h n
n a chi tr n cho các nhà cung c p