Nghiên cứu tác động của lạm phát, lãi suất, tỷ giá, và giá trị sản xuất công nghiệp đến chỉ số chứng khoán VN INDEX trong giai đoạn 2006 đến 2010

CH NG KHOÁN VN-INDEX TRONG GIAI O N 2006-2010

Chuyên ngành : Tài chính Ngân hàng

L I CAM OAN

tài “Nghiên c u tác đ ng c a l m phát, lãi su t, t giá và giá tr s n xu t công nghi p đ n ch s ch ng khoán VN-Index trong giai đo n 2006-2010” là đ tài nghiên

c u do chính tác gi th c hi n tài này th c hi n thông qua vi c v n d ng ki n th c

đã h c, nhi u tài li u tham kh o và s t n tình h ng d n c a ng i h ng d n khoa

h c, cùng v i s trao đ i gi a tác gi và các cá nhân, t p th khác

Lu n v n này không sao chép t b t k m t nghiên c u nào khác

Tôi xin cam đoan nh ng l i nêu trên đây là hoàn toàn đúng s th t

TP.H Chí Minh, ngày 18 tháng 06 n m 2012

Lê Khánh

L I C M N

Con đ ng đ n v i khoa h c là con đ ng vinh quang nh ng luôn tr i đ y chông gai

mà không ph i ai c ng có th t mình v ng b c ti n lên b c vinh d Trong quá trình

th c hi n bài nghiên c u này, tôi c ng g p không ít khó kh n và b ng c a m t ng i

l n đ u tiên đ t chân trên b c đ ng nghiên c u khoa h c Tuy nhiên, trong nh ng lúc g p tr ng i trong công tác nghiên c u, tôi luôn nh n đ c s đ ng viên, h tr t n tình c a cô Võ Th Quý, Khoa ào t o Sau đ i h c và các b n trong l p MFB2

Xin chân thành c m n cô Võ Th Quý đã dành nhi u th i gian quý báu c a mình đ

h ng d n tôi hoàn thành lu n v n này

Tôi c ng r t bi t n các th y cô, cán b Khoa ào t o Sau i h c đã t o m i đi u

ki n đ tôi đ c ti p c n đ n tri th c khoa h c th c s , đây là s giúp đ vô giá giúp tôi hoàn thành lu n v n này

Tôi c ng c m n b n Hu nh Thanh Bình và các b n trong l p MFB2 đã có nh ng chia

s và góp ý, luôn đ ng viên giúp tôi có đ ng l c hoàn thành lu n v n này

Cu i cùng, tôi r t c m n các thành viên trong gia đình đã t o m i đi u ki n thu n l i

đ tôi đ c theo đu i c m đ n v i khoa h c c a mình

TP.H Chí Minh, ngày 18 tháng 06 n m 2012

Lê Khánh

Tóm t t

Ch ng khoán là m t kênh thu hút v n quan tr ng nên c nhà đ u t l n nhà làm chính sách đ u quan tâm đ n bi n đ ng c a giá ch ng khoán Có nhi u nghiên c u đã phát hi n s bi n đ ng c a giá ch ng khoán do nh h ng r t nhi u nhân t c bi t các nhân t d nh n th y s bi n đ i nh t là các y u t kinh t v mô nh l m phát, lãi

su t, t giá, s n l ng công nghi p vì nh ng thông tin này đ c c p nh t và ph bi n cho công chúng hàng tháng Ti p theo nghiên c u Nguy n Phú Hi u (2011) lu n v n này nh m ti p t c b sung thêm y u t kinh t v mô cho nghiên c u nh h ng c a các y u t v mô c th là l m phát, t giá, lãi su t và s n l ng công nghi p đ n ch

s ch ng khoán c a sàn ch ng khoán TP H Chí Minh

Trên c s d li u theo tháng t 01/2006 đ n 12/2010 c a các bi n nghiên c u

l m phát (CPI), s n l ng công nghi p (IP), lãi su t k h n 1 tháng (Int-Rate), t giá

đô la M (Ex-Rate) trong m i quan h tác đ ng đ n ch s ch ng khoán sàn HOSE (VN-Index), lu n v n nghiên c u áp d ng ki m đ nh tính d ng, ki m đ nh đ ng tích đ xác đ nh có t n t i m i quan h cân b ng dài h n gi a các bi n, t đó áp d ng h i quy

đ ng tích h p (Cointergration regression) đ xác đ nh mô hình h i quy th hi n m i quan h trong dài h n và áp d ng mô hình hi u ch nh sai s ECM (Error Correction Model) đ xác đ nh mô hình h i quy th hi n m i quan h trong ng n h n

Mô hình nghiên c u trong ng n h n cho th y bi n thiên c a ch s ch ng khoán VN-Index ch u tác đ ng cùng chì u c a chính nó đ tr là m t và đ ng th i ch u tác

đ ng cùng chi u c a bi n thiên giá tr s n xu t công nghi p và bi n thiên t giá đô la

M Ngoài ra VN_Index ch u tác đ ng ng c chi u c a các y u t l m phát và lãi su t

ti n g i

mô hình dài h n, bi n l m phát có tác đ ng ng c chi u đ n ch s ch ng khoán VN_Index Trong khi đó, bi n s n l ng công nghi p có tác đ ng thu n chi u

đ n ch s ch ng khoán

Danh sách các b ng & ph l c vii

2.1 Các lý thuy t n n t ng và bi n lu n m i quan h b ng lý thuy t kinh t 6

2.2 Nh ng b ng ch ng th c nghi m t các các nghiên c u tr c đây 13

4.2 V n đ h i quy gi đ i v i chu i d li u th i gian không d ng 34

5.1 Phân tích th ng kê mô t 48

5.2 K t qu ki m tra tính d ng (Unit Root Test) 53

5.3 K t qu ki m tra đ ng tích h p (cointergration test) 55

6.3 Ki n ngh 71 6.4 H n ch c a lu n v n và đ ngh h ng nghiên c u ti p theo 72

TÀI LI U THAM KH O 73

PH L C 76

Ph l c 1: T ng h p d li u nghiên c u sau khi thu th p và x lý 76

Ph l c 2: D li u sau khi bi n đ i log cho bi n int_rate và er_rate 78

Danh sách các t vi t t t

VN_Index Ch s ch ng khoán sàn HOSE CPI Ch s giá tiêu dùng

IP (industrial production) Ch s s n l ng công nghi p

Int_Rate (Interest rate) Lãi su t ti n g i k h n 1 tháng bình quân ECM (Error Corrected Model) Mô hình hi u ch nh sai s D(Vn_index) Sai phân b c 1 c a ch s VN_index

D(Ex_rate) Sai phân b c 1 c a t giá Ex_Rate D(Int_rate) Sai phân b c 1 c a lãi su t Int_Rate OLS (ordinary least square) Ph ng pháp bình ph ng nh nh t ADF (Augemented Dickly-Fuller) Ki m đ nh tính d ng theo ph ng pháp ADF

DANH SÁCH CÁC B NG & PH L C

Trang

B ng 4.1 K t qu hàm đ ng cong bi u di n quan h vn_index và CPI 31

B ng 4.2 K t qu hàm đ ng cong bi u di n quan h vn_index và IP 32

B ng 4.3 K t qu hàm đ ng cong bi u di n quan h vn_index và Int_rate 32

B ng 4.4 K t qu hàm đ ng cong bi u di n quan h vn_index và Ex_rate 33

B ng 5.1 K t qu th ng kê mô t cho các chu i s li u 48

B ng 5.8 K t qu ki m đ nh ph n d c a mô hình h i quy đ ng liên k t 59

B ng 5.9 K t qu tính ch n đ tr t i u theo các ch tiêu khác nhau 60

B ng 5.10 K t qu c l ng mô hình hi u ch nh sai s (ECM) 62

Ph l c 1: T ng h p d li u nghiên c u sau khi thu th p và x lý 76

Ph l c 2: D li u sau khi bi n đ i log cho bi n ex_rate và int_rate 78

tr ng ch ng khoán đ c m i ng i quan tâm nhi u h n

Tính đ n cu i n m 2010, th tr ng ch ng khoán Vi t Nam đã có 674 doanh nghi p niêm y t (280 doanh nghi p trên sàn HOSE và 367 doanh nghi p trên sàn HNX), giá tr v n hóa th tr ng đ t 733 t đ ng t ng 17% so v i n m 2009.1

Ch s

ch ng khoán VN-Index đã có nhi u b c phát tri n th ng tr m, đ t đ nh cao nh t là 1.167 đi m vào tháng 2 n m 2007 sau đó tu c d c liên t c cho đ n đáy th p nh t là 241.78 đi m vào tháng 2 n m 2009 Vào tháng 10 n m 2009 VN-Index d n d n h i

ph c đ n 617 đi m và bi n đ ng xoay quanh m c 450 đi m cho đ n 520 đi m trong

th i gian g n đây

Chính nh ng bi n đ ng t ng, gi m c a th tr ng ch ng khoán Vi t Nam đã

n y sinh nhu c u tìm ki m nh ng y u t nh h ng gi i thích cho nh ng bi n đ ng

c a th tr ng ch ng khoán Các y u t v mô luôn luôn là tâm đi m đ u tiên đ phân tích nguyên nhân c a các bi n đ ng trong th tr ng ch ng khoán M c dù đã có nhi u nghiên c u n c ngoài đã th c hi n trong vi c xem xét các y u t v mô nh h ng

đ n ch s ch ng khoán nh th nào? Nh ng Vi t Nam, các nghiên c u v v n đ

1

Công ty c ph n ch ng khoán B o Vi t, th ng kê n m 2010

này ch a nhi u, g n đây nh t là nghiên c u c a Nguy n Tr ng Hoài và Nguy n Th

B o Khuyên (2010) và nghiên c u Nguy n Phú Hi u (2011): và k t qu c a các nghiên c u này c ng ch a hoàn toàn th ng nh t v i nhau Nghiên c u c a Nguy n

Tr ng Hoài và Nguy n Th B o Khuyên phát hi n r ng: l m phát, t giá có tác đ ng

nh h ng cùng chi u v i giá ch ng khoán Trong khi đó Nguy n Phú Hi u l i tìm

th y trong dài h n l m phát và lãi su t đ u có tác đ ng ng c chi u lên ch s giá c phi u và trong ng n h n y u t lãi su t l i có nh h ng ng c chi u lên ch s giá c phi u Ngoài ra nghiên c u c a Nguy n Phú Hi u c ng ch d ng l i 3 y u t v mô

nh l m phát, t giá, lãi su t bình quân th tr ng liên ngân hàng tác đ ng đ n ch s

ch ng khoán Vi t Nam và c ng nêu h ng nghiên c u ti p theo là b sung thêm các

bi n v mô khác

Do đó vi c th c hi n đ tài nghiên c u các y u t v mô tác đ ng đ n ch s

ch ng khoán mà c th trong lu n v n này là các y u t l m phát, t giá, lãi su t ti n

g i và giá tr s n xu t công nghi p nh h ng đ n bi n đ ng c a th tr ng ch ng khoán nh th nào là c n thi t đ tìm hi u sâu h n và góp ph n có thêm nh ng nghiên

c u th c nghi m v m i quan h này, qua đó giúp cho nhà đ u t và nhà qu n lý danh

m c đ u t t i Vi t Nam có th ra quy t đ nh đ u t hi u qu h n đó c ng là lý do c a

vi c th c hi n nghiên c u đ tài này

1.2 M c tiêu nghiên c u:

M c tiêu c a lu n v n này là t p trung xem xét và phân tích nh h ng c a các

y u t t kinh t v mô: l m phát, lãi su t, t giá, giá tr s n xu t công nghi p đ n ch

s giá ch ng khoán c a sàn HOSE (VN-Index) m t cách đ nh l ng C th là nh m:

- Xác đ nh các y u t kinh t v mô: l m phát, lãi su t, t giá, giá tr s n xu t công nghi p nào có tác đ ng có ý ngh a th ng kê lên ch s ch ng khoán VN-Index

- T đó đ a ra các g i ý chính sách v mô phù h p cho s phát tri n c a th

- i t ng : tài này nghiên c u nh h ng tác đ ng c a các y u

t kinh t v mô tác đ ng đ n ch s ch ng khoán Index c a sàn giao d ch ch ng khoán thành ph H Chí Minh (HOSE)

VN Ph m vi nghiên c u : Các y u t kinh t v mô trong lu n v n này đ c xác

đ nh c th là l m phát (đo b ng ch s giá tiêu dùng), t giá đôla M , lãi su t ti n g i k h n 1 tháng, giá tr s n

xu t công nghi p nh h ng đ n ch s ch ng khoán c a sàn giao d ch ch ng khoán TP.HCM, Vi t Nam trong khung th i gian t tháng 1/2006 đ n 12/2010 T t c các

y u t khác không thu c ph m vi nghiên c u c a đ tài

1.5 Ph ng pháp nghiên c u

Ph ng pháp thu th p s li u: D li u s d ng trong lu n v n là d li u th c p bao g m ch s ch ng khoán VN-Index đ c thu th p t sàn HOSE và các y u t kinh

t v mô đ c thu th p t trang web c a t ng c c th ng kê S li u thu th p trong kho ng th i gian t tháng 1/2006 đ n tháng 12/2010 V i t ng s quan sát là 60 quan sát

Ph ng pháp phân tích s li u: tài s d ng ph ng pháp nghiên c u đ nh

l ng cho d li u th i gian Do đó các ph ng pháp h i quy đa bi n và các ki m đ nh cho d li u th i gian đã đ c áp d ng c th nh là: ki m đ nh tính d ng c a chu i

th i gian, ki m đ nh đ ng tích h p, h i quy đ ng tích h p (nh m th hi n m i quan h

gi a các bi n trong dài h n), mô hình đi u ch nh sai s (nh m th hi n m i quan h

1.7 Ý ngh a c a đ tài

K t qu nghiên c u c a đ tài có ý ngh a trong vi c giúp các nhà đ u t hi u rõ

h n v m i quan h tác đ ng c a các bi n kinh t v mô đ n ch s ch ng khoán t đó

có nh ng quy t đ nh đ u t phù h p tùy theo tình hình bi n đ ng kinh t v mô Ngoài

ra n u là nhà làm chính sách c ng hi u rõ h n tác đ ng có th có c a chính sách kinh

t v mô đ i v i th tr ng ch ng khoán

K t qu nghiên c u c ng góp ph n b sung vào c s lý thuy t v các y u t kinh t v mô nh h ng đ n ch s giá ch ng khoán t i th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

1.8 Tóm t t ch ng 1

Ch ng khoán là m t kênh thu hút v n quan tr ng nên c nhà đ u t l n nhà làm chính sách đ u quan tâm đ n bi n đ ng c a giá ch ng khoán Có nhi u nghiên c u

n c ngoài đã nghiên c u nh h ng c a các bi n kinh t v mô lên bi n đ ng c a giá

ch ng khoán c bi t bi n đ ng c a các y u t kinh t v mô d nh n th y là l m phát, lãi su t, t giá, giá tr s n xu t công nghi p vì nh ng thông tin này đ c c p nh t và

ph bi n cho công chúng hàng tháng Ti p theo nghiên c u Nguy n Phú Hi u (2011)

lu n v n này nh m ti p t c b sung thêm y u t kinh t v mô giá tr s n xu t công nghi p đ n ch s ch ng khoán c a sàn ch ng khoán TP H Chí Minh Ngoài ra khác

v i nghiên c u c a Nguy n Phú Hi u lãi su t nghiên c u đây là lãi su t ti n g i đã

Ch ng 2

C S LÝ THUY T

Ch ng này trình bày c s lý thuy t kinh t v m i quan h tác đ ng c a các

y u t kinh t v mô đ n ch s giá ch ng khoán K đ n là xem xét các nghiên c u

th c nghi m tr c đây liên quan đ n v n đ nghiên c u nh là s minh ch ng trong

th c t cho các m i quan h này Và cu i cùng là trình bày các gi thuy t nghiên c u

th hi n m i quan h c a các y u t này

2.1 Các lý thuy t n n t ng và bi n lu n m i quan h b ng lý thuy t kinh t

Theo Andreas và Peter (2007) có hai lý thuy t n n t ng th ng đ c s d ng

đ gi i thích cho m i quan h tác đ ng gi a các bi n v mô và l i nhu n c a th tr ng

ho c là y u t th tr ng S nh y c m c a tài s n v i s thay đ i trong m i y u t

đ c đ i di n b ng đ i l ng xác đ nh g i là h s beta Xu t phát t lý thuy t này, mô hình xác đ nh t su t sinh l i cho các ch ng khoán đã đ c s d ng đ đ nh giá tài s n

m t cách chính xác- Giá c a tài s n tài chính ph i b ng v i m c k v ng vào cu i giai

đo n đ u t đ c chi t kh u v hi n t i v i m c chi t kh u đ c tính toán trong mô hình N u giá khác nhau, c h i kinh doanh chênh l ch s đ a nó v l i đúng đ ng

th ng nh mô hình

Hai là d a trên mô hình hi n giá ho c mô hình chi t kh u dòng ti n đ đ nh giá

c phi u Theo mô hình này giá ch ng khoán ph thu c vào dòng ti n k v ng trong

v mô đ u nh h ng đ n dòng ti n k v ng t ng lai ho c su t chi u kh u do đó nh

h ng đ n giá ch ng khoán

Ngoài ra lý thuy t v th tr ng hi u qu c ng là m t c s lý thuy t quan tr ng

đ lý gi i t i sao m t s th tr ng k t qu nghiên c u th c nghi m cho th y có các

bi n v mô có m i quan h có ý ngh a th ng kê v i ch s ch ng khoán trong khi m t

s th tr ng khác k t qu nghiên c u th c nghi m l i không có ý ngh a

M i quan h gi a các bi n kinh t v mô và ch s giá ch ng khoán đ c phân tích và bi n lu n m t cách c th v m t lý thuy t nh sau:

2.1.1 L m phát và giá ch ng khoán

L m phát là s m t giá c a đ ng ti n, nó làm thay đ i hành vi tiêu dùng và đ u

t c a dân c L m phát th ng đ c đo l ng qua ch s giá tiêu dùng

Giá ch ng khoán bao g m giá c phi u và giá trái phi u

M i quan h nh h ng c a l m phát đ n giá ch ng khoán đ c d a trên các

mô hình đ nh giá trái phi u và c phi u đ c phát tri n đ u tiên b i William (1938) và sau đó đ c c ng c b i Gordon và Shapiro (1956)

* Mô hình đ nh giá trái phi u đ c trình bày qua công th c sau:

Trong đó:

V : Giá tr lý thuy t theo tính toán c a trái phi u

I : Ti n lãi c đ nh

r : T su t l i nhu n yêu c u c a nhà đ u t

MV : M nh giá c a trái phi u

n : S n m cho đ n khi đáo h n

n n

r

MV r

I r

I r

I V

) 1 ( ) 1 (

) 1 ( ) 1

Ta th y là khi l m phát t ng, nhà đ u t s yêu c u m t t su t l i nhu n cao

h n đ bù ph n m t giá c a đ ng ti n do l m phát Và khi ph n r m u s t ng s d n

đ n giá tr lý thuy t V c a trái phi u gi m Do đó ta có th nói khi l m phát t ng giá tr

c a trái phi u s gi m và ng c l i

* Mô hình đ nh giá c phi u t ng quát đ c trình bày nh sau:

Giá hôm nay c a m t c phi u là hi n giá c a t t c c t c t ng lai c a nó

Ta th y là khi l m phát t ng, nhà đ u t s yêu c u m t t su t l i nhu n cao

h n đ bù đ p ph n giá tr m t đi do m t giá c a đ ng ti n T su t l i nhu n yêu c u

c a nhà đ u t cao h n ngh a là Ke t ng s làm cho giá tr c a c phi u V theo tính toán b ng công th c trên s gi m Do đó ta có th nói là khi l m phát t ng giá tr c a

t

k Div

) (

) 1 (

1

D k

Div

e t

t e

t

−

= +

∑∞

=

T phân tích nói trên ta th y l m phát có nh h ng tiêu c c đ n giá trái phi u

và giá c phi u hay khái quát hóa là là l m phát có nh h ng tiêu c c đ n ch s

ch ng khoán

Các nghiên c u th c nghi m c a Anari và Kolari (2001), Humpe và Macmillan (2007), Jiranyakul (2009), Nguy n Phú Hi u (2011) đ u tìm th y l m phát

có nh h ng ng c chi u đ n ch s ch ng khoán

2.1.2 Lãi su t ti n g i và giá ch ng khoán

Quan h gi a lãi su t và giá ch ng khoán rõ ràng là ng c chi u vì theo mô hình đ nh giá trái phi u và c phi u nêu trên khi lãi su t ngân hàng tr cho ti n g i

t ng lên s d n đ n t su t l i nhu n yêu c u b i nhà đ u t c ng t ng theo và đi u đó

s làm cho giá trái phi u và giá c phi u gi m

Frank và Keith (2008) đã phân tích quan h nh h ng gi a l m phát, lãi su t

và giá ch ng khoán nh sau:

M i quan h gi a lãi su t và giá trái phi u là m i quan h tr c ti p và ng c chi u nhau Giá c a trái phi u là giá tr hi n t i c a các dòng ti n Khi lãi su t th

tr ng càng cao thì các dòng ti n b chi t kh u v i lãi su t càng l n, do v y d n đ n giá trái phi u càng nh Do đó, gi a lãi su t th tr ng và lãi su t trái phi u có quan h

t l ngh ch: khi lãi su t ngân hàng t ng cao h n lãi su t trái phi u, giá trái phi u s s t

gi m

Không ch v y, quan h quan h gi a lãi su t thì tr ng và lãi su t ch ng khoán

là m i quan h gián ti p tác đ ng đ n giá c a ch ng khoán N u lãi su t th tr ng cao

h n lãi su t ch ng khoán thì giá ch ng khoán s gi m, đi u này khi n cho ho t đ ng trên th tr ng ch ng khoán gi m sút vì ng i ta thích g i ti n vào ngân hàng h n là mua ch ng khoán

Nh ng quan h gi a l m phát, lãi su t và giá ch ng khoán là không tr c ti p và không nh t quán Lý do là dòng ti n thu đ c t ch ng khoán có th thay đ i cùng v i

l m phát và lãi su t, chúng ta không th ch c ch n là thay đ i này trong dòng ti n thu

s t ng lên hay là bù tr v i thay đ i trong lãi su t minh ho đi u này, hãy xem xét các k ch b n d i đây khi t l l m phát t ng và nh h ng c a nó đ i v i giá c phi u

d a vào mô hình đ nh giá c phi u

1 K ch b n tích c c: Lãi su t t ng do t l l m phát t ng, và thu nh p c a công

ty có kh n ng t ng lên vì các công ty có th t ng giá bán cùng v i vi c gia t ng chi phí Trong tr ng h p này, giá c phi u có th khá n đ nh vì nh h ng ng c chi u

c a vi c gia t ng trong t su t l i nhu n yêu c u c a nhà đ u t (k) s bù đ p m t

ph n ho c toàn b b ng s gia t ng trong t l t ng l i nhu n và c t c (g), ngh a là

l i nhu n t c phi u t ng cùng v i l m phát

2 K ch b n tiêu c c nh : Lãi su t t ng do l m phát, nh ng dòng ti n k v ng thay đ i r t ít ho c h u nh không thay đ i vì các công ty không th t ng giá bán

t ng ng v i chi phí t ng lên i u này gây nên s s t gi m trong giá c phi u t ng

t nh đi u x y ra v i trái phi u T su t l i nhu n yêu c u c a nhà đ u t (k) s t ng

nh ng t l t ng tr ng c t c (g) s không đ i Do đó hi u s k - g s l n h n và k t

qu là giá c phi u gi m

3 K ch b n r t tiêu c c: Lãi su t t ng do l m phát, trong khi dòng ti n s t gi m

vì l m phát làm t ng lãi su t đã có nh h ng tiêu c c đ n l i nhu n Lãi su t t ng và

gi m c cao trong th i gian kinh t suy thoái, làm s t gi m c doanh thu và l i nhu n K đ n, m i ng i có th hình dung m t th i k l m phát trong đó chi phí s n

xu t t ng, nh ng nhi u công ty không th t ng giá bán, đi u này gây s t gi m trong l i nhu n nh h ng này có th là m t th m h a, trong k ch b n này, giá c phi u s s t

gi m đáng k vì t su t l i nhu n yêu c u k s t ng khi t l t ng tr ng c t c g gi m, làm hi u s k - g s l n h n nhi u

Trái ng c v i các k ch b n trên, chúng ta có th hình dung m t b k ch b n khi l m phát và lãi su t gi m Quan h nh h ng c a l m phát và lãi su t đ n giá c phi u là không tr c ti p và nh t quán nh quan h nh h ng c a lãi su t đ n giá trái phi u Ý t ng chính là nh h ng c a thay đ i lãi su t trên giá c phi u s ph thu c vào đi u gì gây ra thay đ i trong lãi su t và nh h ng c a s ki n này đ i v i dòng

ti n k v ng c a c phi u ph thông

c bi t là, quan h th c t gi a l m phát, lãi su t và giá ch ng khoán là m t

v n đ kinh nghi m h n là lý thuy t và nh h ng này thay đ i theo th i gian Do đó

m c dù nói chung là có quan h ngh ch bi n có ý ngh a gi a l m phát, lãi su t đ n l i nhu n c a c phi u, nh ng đi u này không ph i luôn luôn đúng Ngoài ra, ngay c khi

nó đúng cho toàn b th tr ng, nh ng ngành công nghi p nh t đ nh có th có l i nhu n, dòng ti n, và c t c có quan h đ ng bi n v i s thay đ i c a l m phát và lãi

su t Trong tr ng h p nh v y, giá c a các c phi u này s có t ng quan thu n v i

l m phát và lãi su t

Humpe và Macmillan (2007), Adam và Tweneboath (2008), Hussainey và Lê Khánh Ng c (2009), Nguy n Phú Hi u (2011) trong các nghiên c u th c nghi m c a mình đ u đi đ n k t lu n lãi su t có tác đ ng ng c chi u đ n v i ch s ch ng khoán

2.1.3 Giá tr s n xu t công nghi p và giá c phi u

Khi n n kinh t t ng tr ng t t, các doanh nghi p làm n phát tri n t t: t ng s n

l ng và doanh thu: th hi n toàn n n kinh t là GDP t ng: th hi n trong khu v c

s n xu t là giá tr s n xu t công nghi p t ng

Khi doanh nghi p phát tri n b ng gia t ng quy mô s n l ng, h a h n s gia

t ng c t c tr cho c đông c ng d a theo công th c đ nh giá c phi u nói trên, khi c

t c t ng, giá c phi u s t ng

Theo Guru (2009), quan h cùng chi u gi a giá tr s n xu t công nghi p và giá

ch ng khoán r t hi n nhiên Giá tr s n xu t công nghi p cao h n là ch báo m t n n kinh t phát tri n t t và d n đ n c m giác “t t đ p” trong các nhà đ u t ch ng khoán Các thông tin này c ng làm t ng k v ng thành tích t ng lai t t h n và t ng tr ng

s n l ng t ng lai ph n ánh trong thông tin v dòng ti n trong t ng lai đ c th

hi n trong giá c phi u Trong m t nghiên c u v ch s ch ng khoán n , Agrawalla và Tuteja (2008) đã xem xét quan h nhân qu gi a ch s giá c phi u và giá tr s n xu t công nghi p K t qu nghiên c u cho th y có m i quan h t vi c t ng

tr ng kinh t th hi n qua t ng tr ng giá tr s n xu t công nghi p có nh h ng cùng chi u có ý ngh a th ng kê đ n ch s giá c phi u

Humpe và Macmillan (2007), Ratneswary và Rasiah (2009), Husainey và Lê Khánh Ng c (2009) c ng tìm th y giá tr s n xu t công nghi p có nh h ng cùng chi u có ý ngh a th ng kê đ n ch s ch ng khoán

2.1.4 T giá và giá c phi u

T giá h i đoái có tác đ ng đ n th tr ng ch ng khoán trên c 2 giác đ là môi

tr ng tài chính và chính b n thân ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p, đ c bi t là

nh ng doanh nghi p nh p nguyên li u hay tiêu th s n ph m n c ngoài Khi t giá

t ng s thúc đ y ho t đ ng c a các doanh nghi p xu t kh u t ng, c phi u c a các

doanh nghi p này t ng giá

Bi n đ ng t giá h i đoái có tác đ ng t i th tr ng ch ng khoán khi có các ngu n v n n c ngoài đ c đ u t m c đ nhi u vào th tr ng ch ng khoán Bi n

t giá h i đoái t ng m nh đã làm n y sinh lí do khi n các nhà đ u t n c ngoài rút

v n kh i th tr ng, m t l ng v n l n nhanh chóng b rút kh i th tr ng s làm giá

ch ng khoán gi m do tình tr ng bán t ng bán tháo

Guru (2009) cho r ng t giá nh m t ch báo bi n đ ng c a ti n t mà nh

h ng đ n giá c phi u theo cách t ng t nh l m phát S m t giá c a đ ng n i t

s khi n cho nh p kh u đ t đ h n xu t kh u Do đó chi phí c a các công ty nh p kh u

t ng làm gi m l i nhu n c a công ty và do đó giá c phi u c a các công ty này gi m Trái l i các công ty xu t kh u l i gia t ng xu t kh u nên giá c phi u các công ty này

t ng

Jiranyakul (2009), Raneswary và Rasiah (2010), Nguy n Tr ng Hoài và Nguy n Th B o Khuyên (2010) trong các nghiên c u th c nghi m c a mình đ u đi

đ n k t lu n t giá có tác đ ng cùng chi u đ n v i ch s ch ng khoán

2.1.5 Giá ch ng khoán và ch s ch ng khoán

Ch s ch ng khoán là đ i di n cho giá c a toàn b ch ng khoán trên sàn giao

d ch Cho nên bi n đ ng chung c a c phi u và trái phi u trên sàn ch ng khoán đ c

th hi n qua ch s ch ng khoán

Ch s VN-Index là ch s giá ch ng khoán c a S giao d ch Ch ng khoán TP.HCM (Hay còn g i là sàn HOSE, Vi t nam) S Giao d ch Ch ng khoán TP H Chí Minh (SGDCK TP.HCM), ti n thân là Trung tâm Giao d ch Ch ng khoán TP.H Chí Minh, b t đ u ho t đ ng t 20/7/2000 n th i đi m tháng 4/2011, toàn th

tr ng có 337 lo i ch ng khoán đ c niêm y t, trong đó có 284 c phi u v i giá tr niêm y t đ t 127 ngàn t đ ng; 05 ch ng ch qu đ u t v i giá tr niêm y t 2.760 t

đ ng và 48 trái phi u các lo i v i giá tr niêm y t 10.178 t đ ng

2.2 Nh ng b ng ch ng th c nghi m t các nghiên c u tr c đây

Vi c tìm hi u các nghiên c u tr c đây có liên quan đ n đ tài nghiên c u s giúp ta th y rõ h n các bi n nào trong các bi n kinh t v mô có quan h tác đ ng đ n

ch s ch ng khoán trong th c ti n Và c ng giúp tìm hi u các ph ng pháp ki m đ nh

đã đ c s d ng trong các nghiên c u này

Các nghiên c u tr c đây là m t b ng ch ng th c nghi m rõ ràng v m i quan

h nh h ng c a các bi n nghiên c u đ i v i ch s ch ng khoán trong th c ti n

t đó chúng ta rút ra các bi n nghiên c u đ đ a vào mô hình nghiên c u đ nh l ng

Anari và Kolari (2001) đã th c hi n nghiên c u tác đ ng c a l m phát lên ch

s ch ng khoán b ng cách s d ng d li u th i gian hàng tháng c a ch s ch ng khoán c a sáu qu c gia: S&P 500 (Hoa K ), TSE300 (Canada), FTSE100 (Anh Qu c), SBF250 (Pháp), DAX ( c) và Nikkei (Nh t) trong kho ng th i gian t tháng 1/1953

đ n tháng 12/1998 (t ng s 564 quan sát) Trong nghiên c u này l m phát đ c đo

l ng qua ch s giá hàng tiêu dùng CPI Ph ng pháp nghiên c u đã đ c áp d ng là

s d ng ki m đ nh tính d ng b ng ki m đ nh nghi m đ n v (Unit root test), ki m đ nh

đ ng tích h p (Cointegration test) Vi c ki m đ nh nghi m đ n v theo tiêu chu n ADF cho th y chu i th i gian đã không d ng, nh ng khi ti p t c ki m đ nh các giá tr sai phân b c 1 c a chu i đã d ng K t qu ki m đ nh đ ng tích h p theo ph ng pháp Johansen ti p theo cho gi a hai chu i th y có quan h đ ng tích h p ngh a là có quan

h dài h n gi a giá ch ng khoán và ch s giá hàng tiêu dùng K t qu rút ra t nghiên

c u này ch ng minh r ng trong ng n h n l m phát có nh h ng ngh ch bi n đ i v i

ch s giá ch ng khoán và nh ng trong dài h n l m phát có tác đ ng đ ng bi n v i ch

s giá ch ng khoán

Humpe và Macmillan (2007) đã nghiên c u m i quan h dài h n gi a các bi n

v mô là giá tr s n xu t công nghi p, ch s giá tiêu dùng, cung ti n, lãi su t dài h n

v i giá ch ng khoán t i Hoa K và Nh t theo s li u hàng tháng t n m 1965 đ n

2005 V ph ng pháp, sau khi th c hi n ki m đ nh nghi m đ n v , b c k ti p là

nghi m đ n v cho th y các chu i d li u th i gian là không d ng Ki m nghi m ti p theo cho th y đ i v i d li u th tr ng M có ít nh t m t vector đ ng tích h p Và

d a vào các h s c a véctor đ ng tích h p, các tác gi đã k t lu n r ng giá c phi u

M ch u nh h ng tác đ ng cùng chi u c a giá tr s n xu t công nghi p và ng c chi u v i l m phát và lãi su t dài h n i v i th tr ng Nh t, giá c phi u có quan h cùng chi u v i giá tr s n xu t công nghi p nh ng có quan h ng c chi u v i cung

ti n

Adam và Tweneboah (2008) đã xem xét nh h ng c a các bi n s v mô đ i

v i giá ch ng khoán t i Ghana trong giai đ an tháng 1/1991 đ n tháng 12/2006 Bi n

ph thu c ch s ch ng khoán đ c nghiên c u trong m i quan h v i các bi n gi i thích là ch s giá hàng tiêu dùng, t giá và lãi su t V ph ng pháp, nghiên c u đã s

d ng ki m đ nh nghi m đ n v , ki m nghi m đ ng tích h p và mô hình Vector Error Correction và rút ra k t lu n là l m phát có quan h cùng chi u v i ch s ch ng khoán, lãi su t và t giá có tác đ ng ng c chi u đ n ch s ch ng khoán

Jiranyakul ( 2009) đã nghiên c u tác đ ng c a b n bi n v mô: GDP, cung ti n,

t giá, l m phát đ n ch s th tr ng ch ng khoán c a S Giao d ch ch ng khoán Thái Lan trong th i gian t quý 1993 đ n quý 4 n m 2007 V ph ng pháp đã s d ng

ki m đ nh nghi m đ n v , ki m đ nh đ ng tích h p, ki m đ nh nhân qu Granger K t

qu trong dài h n các bi n v mô: GDP, cung ti n, t giá có tác đ ng đ ng bi n đáng

k lên ch s th tr ng ch ng khoán trong khi l m phát có tác đ ng ngh ch bi n không

đáng k lên ch s th tr ng ch ng khoán

Ratneswary và Rasiah (2010) đã nghiên c u các ho t đ ng c a kinh t v mô và

th tr ng ch ng khoán Malaysia Nghiên c u này s d ng phân tích dãy s th i gian

đ phân tích m i quan h trong dài h n và t ng tác trong ng n h n gi a th tr ng

ch ng khoán và các bi n s kinh t v mô t i Malaysia trong kh ang th i gian t 01/1980 đ n 12/2006 Các bi n s v mô nghiên c u là giá tr s n xu t công nghi p (IP) , cung ti n (M1), t giá (Ex-Rate), ch s giá hàng tiêu dùng (CPI) trong quan h

v i ch s ch ng khoán(KLCI) V ph ng pháp, nghiên c u này s d ng ki m đ nh nghi m đ n v , ki m đ nh đ ng tích h p K t qu nghiên c u cho th y có b ng ch ng

v quan h đ ng bi n gi a ch s giá ch ng khoán và giá tr s n xu t công nghi p,

cung ti n, l m phát và t giá

Hussainey và Lê Khánh Ng c (2009) đã nghiên c u tác đ ng c a các ch báo v mô: l m phát, lãi su t, giá tr s n xu t công nghi p lên giá ch ng khoán Vi t Nam và

M D li u đ c thu th p t tháng 1/2001 đ n tháng 4/2008 Sau khi ki m đ nh tính d ng c a chu i d li u th i gian b ng ki m đ nh nghi m đ n v ADF phát hi n

th y ch s giá là chu i không d ng nên đã lo i bi n này ra kh i phân tích Sau đó s

d ng mô hình h i quy đa bi n cho các bi n còn l i K t qu nghiên c u cho th y giá tr

s n xu t công nghi p có nh h ng cùng chi u có ý ngh a đ n giá ch ng khoán Lãi

su t ng n h n có nh h ng nh h ng trái chi u đ n giá ch ng khoán

Nguy n Phú Hi u (2011) đã nghiên c u nh h ng c a các y u t kinh t v mô

là l m phát, t giá đôla M và lãi su t th tr ng liên ngân hàng đ n ch s giá c phi u t i Vi t Nam V i d li u thu th p trong giai đo n t tháng 7/2004 đ n tháng 12/2009 t i sàn giao d ch ch ng khoán thành ph H Chí Minh (HOSE) V ph ng pháp đã s d ng ph ng pháp phân tích đ ng tích h p và mô hình hi u ch nh sai s ECM K t lu n rút ra t nghiên c u này là: trong dài h n c hai y u t l m phát và lãi

su t bình quân th tr ng liên ngân hàng đ u có tác đ ng ng c chi u lên ch s giá c phi u và trong ng n h n y u t lãi su t bình quân th tr ng liên ngân hàng có nh

h ng ng c chi u lên ch s giá c phi u

L m phát Trong ng n h n l m phát có tác đ ng ngh ch bi n

lên ch s ch ng khoán Nh ng trong dài h n l m phát có tác đ ng đ ng bi n v i ch s ch ng khoán Humpe và Macmillan

(2007)

Hoa K và Nh t (1965- 2005)

L m phát, lãi su t, giá tr

s n xu t công nghi p, cung

ti n

Giá c phi u ch u tác đ ng cùng chi u c a giá tr s n

xu t công nghi p và ng c chi u v i l m phát, lãi

su t và cung ti n

Adam và Tweneboah

(2008)

Ghana (1/1991 - 12/2006)

L m phát, t giá, lãi su t L m phát có tác đ ng cùng chi u đ n v i ch s

ch ng khoán T giá và lãi su t có tác đ ng ng c chi u đ n ch s ch ng khoán

Jiranyakul ( 2009) Thái Lan

(quý 1/1993 - 4/2007)

L m phát, t giá, GDP, cung ti n

L m phát có tác đ ng ngh ch bi n đ n ch s ch ng khoán T giá, GDP, cung ti n có tác đ ng đ ng bi n lên ch s ch ng khoán

Ratneswary và

Rasiah (2010)

Malaysia (1/1980 - 12/2006)

L m phát, t giá, giá tr s n

xu t công nghi p, cung ti n

L m phát, t giá, giá tr s n xu t công nghi p, cung

ti n có quan h đ ng bi n v i ch s ch ng khoán Hussainey và Lê

Khánh Ng c (2009)

Vi t Nam và Hoa K (1/2001 - 4/2008)

L m phát, lãi su t, giá tr

s n xu t công nghi p

Giá tr s n xu t công nghi p có nh h ng cùng chi u đ n giá ch ng khoán Lãi su t có nh h ng trái chi u

Nguy n Tr ng Hoài

và Nguy n Th B o

Khuyên (2010)

Vi t nam (12/2000 - 6/2009)

L m phát, giá tr s n xu t công nghi p, t giá, cung

L m phát, t giá đôla M

và lãi su t th tr ng liên ngân hàng

Trong dài h n l m phát và lãi su t đ u có tác đ ng

ng c chi u lên ch s giá c phi u và trong ng n

h n y u t lãi su t có nh h ng ng c chi u lên ch

s giá c phi u

2.3 Nh n xét chung v các k t qu nghiên c u tr c

Trong các nghiên c u v m i quan h gi a các y u t kinh t v mô đ n ch s

ch ng khoán, có nghiên c u th c hi n nghiên c u ch m t y u t kinh t v mô (l m phát), có nghiên c u th c hi n nghiên c u ba y u t kinh t v mô và có nh ng nghiên

c u nhi u h n ba y u t v mô nh ng t u trung l i các y u t kinh t v mô th ng

đ c nghiên c u nh t là l m phát, t giá, lãi su t và GDP ho c giá tr s n xu t công nghi p GDP do ch có s li u hàng n m nên th ng s d ng trong các nghiên c u có

th i gian dài trên 10 n m các nghiên c u có th i gian ng n h n th ng dùng giá tr s n

xu t công nghi p

H u h t các nghiên c u đ u không s d ng ph ng pháp h i quy bình ph ng

bé nh t c đi n v i lý do là sau khi ki m đ nh chu i d li u th i gian nghiên c u đ u phát hi n d li u không d ng và do đó n u áp d ng ph ng pháp h i quy bình ph ng

bé nh t c đi n s d n đ n k t qu h i quy b sai l ch Và sau khi ti n hành ki m đ nh tính d ng h u h t các nghiên c u đã áp d ng các ki m đ nh c a h i quy đ ng tích h p

Ph n c s lý thuy t s di n gi i rõ h n v ph ng pháp nghiên c u này

Các b ng ch ng th c nghi m c ng cho th y có th có ho c không có m i quan

h tác đ ng c a m t c a tùy qu c gia ho c ph m vi th i gian nghiên c u Do đó vi c

ch n nghiên c u các y u t kinh t v mô c a Vi t Nam nh l m phát, lãi su t, t giá, giá tr s n xu t công nghi p đ n ch s ch ng khoán c a sàn ch ng khoán TP.HCM là

c n thi t và phù h p đ xác đ nh m i quan h th c ti n t i Vi t Nam trong giai đo n

Gi i thuy t 2: Giá tr s n xu t công nghi p có tác đ ng tích c c d u (+) đ n ch

Ch ng 2 đã tóm t t các lý thuy t kinh t t tài chính công ty đ n kinh t v mô

đ bi n lu n v m i quan h gi a các y u t kinh t v mô nghiên c u: l m phát, lãi

su t, t giá, giá tr s n xu t công nghi p đ n giá ch ng khoán mà đ c ph n nh chung cho c th tr ng qua ch s ch ng khoán

M i quan h này c ng đã ki m ch ng th c ti n nhi u qu c gia v i nh ng khung th i gian khác nhau: k t qu c ng đã ch ng minh là có th có m i quan h gi a

bi n ph thu c ch s ch ng khoán và các bi n đ c l p các y u t kinh t v mô: l m phát, lãi su t, t giá, giá tr s n xu t công nghi p tùy theo đi u ki n c a t ng qu c gia c th

Thông qua đó gi thuy t nghiên c u đã đ c l p cu i ch ng Công vi c ti p theo là trình bày mô hình nghiên c u và các ph ng pháp đ c áp d ng đ ki m đ nh

gi thuy t b ng ph ng pháp đ nh l ng

Ch ng 3

Kinh t v mô và th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

Ch ng này cung c p b c tranh t ng quan v kinh t v mô và th tr ng ch ng khoán Vi t Nam trong giai đo n t 2006 đ n 2010

3.1 Giai đo n n m 2006

N m 2006 n n kinh t Vi t nam ti p t c t ng tr ng v i t c đ cao

- T ng s n ph m trong n c (GDP) n m 2006 theo giá so sánh c tính t ng 8,17% so v i cùng k n m tr c, trong đó khu v c công nghi p và xây d ng t ng 10,37%

- Giá tiêu dùng tháng 12/2006 t ng 0,5% so v i tháng tr c và t ng 6,6% so v i tháng 12/2005, th p h n m c t ng tr ng và đ t m c tiêu v l m phát mà Qu c h i đã

đ ra

- Giá USD tháng 12/2006 t ng 1% so v i cu i n m 2005, bình quân t giá USD/VND t ng 0.9% so v i n m 2005, đây là m c t ng t giá không nhi u

- Lãi su t ti n g i: không k h n: 3%, k h n 6 tháng: 7,8%, k h n 12 tháng: 8,4%

- Th tr ng ch ng khoán: TTCK Vi t Nam chính th c giao d ch ngày 28/07/2000 v i m c kh i đi m là 100, giao d ch 2 c phi u đ u tiên là REE – CTCP

C i n L nh REE và SAM – CTCP Cáp & V t Li u Vi n Thông Ngay sau đó Index t ng liên t c su t 12 tháng đ t đ nh 570 đi m vào ngày 25/06/2001 Sau khi đ t

đ nh 570, Index đã đi u ch nh gi m nhanh liên t c trong kho ng 3,5 tháng, Index m t 64% giá tr , còn 203 đi m vào ngày 5/10/2001 K đ n là t ng tr l i c a

VN-ch s lên 301 đi m tr c khi đi vào giai đo n suy gi m kéo dài 2 n m t tháng 11/2001 đ n tháng 11/2003.Th tr ng đi ngang trong 2 n m 2004 và 2005 Th tr ng bùng n t m c 300 đi m đ u n m 2006

N m 2006 là n m th tr ng ch ng khoán Vi t Nam đ c đánh giá là th i k

"bùng n " th tr ng k t ngày khai tr ng th tr ng n m 2000 N m 2006, th

tr ng ch ng khoán t ng tr ng ngo n m c, v i ch s VnIndex t ng t 305 đi m vào

cu i n m 2005 lên 751 đi m cu i n m 2006, ch s VN Index b ng 246% so v i ch s Vnindex 2005 chính th c ghi d u Vi t Nam tr thành TTCK t ng tr ng nhanh nh t

th gi i n m 2006

th VN-Index n m 2006

3.2 Giai đo n n m 2007

B c vào n m 2007 chúng ta có thu n l i c b n là sau h n 20 n m đ i

m i th và l c c a n n kinh t n c ta c ng nh nh ng kinh nghi m t ch c, qu n

lý và đi u hành n n kinh t th tr ng đã t ng lên đáng k Vi c n c ta tr thành thành viên c a T ch c Th ng m i Th gi i (WTO) đã t o thêm c h i đ n n kinh t n c ta h i nh p sâu h n và r ng h n vào kinh t th gi i

- T ng s n ph m trong n c (GDP) n m 2007 theo giá so sánh 1994 c tính t ng 8,48% so v i n m 2006, khu v c công nghi p và xây d ng t ng 10,6%

- Giá tiêu dùng n m nay di n bi n ph c t p và có xu h ng t ng cao các tháng cu i n m Giá tiêu dùng tháng 12 n m nay t ng 2,91% so v i tháng tr c So

v i tháng 12 n m 2006, giá tiêu dùng n m 2007 t ng 12,63%

- Giá USD tháng 12/2005 gi m 0,03% so v i cu i n m 2005, bình quân t giá USD/VND t ng 0.62% so v i n m 2006, m c t giá xem nh n đ nh trong n m

- Lãi su t ti n g i: không k h n: 3,06%, k h n 6 tháng: 8,19%, k h n 12 tháng: 8,8%

- Th tr ng ch ng khoán: N m 2007, th tr ng ch ng khoán Vi t Nam t ng

tr ng trái v i quy lu t c a các n m tr c đây T đ u n m, m i ng i k v ng ch ng khoán s d n t ng m nh vào th i đi m cu i n m và theo nhi u d báo l c quan có th

đ t m c 1.200 đi m, tuy v y m c cao nh t c a n m nay 1.175 đi m l i r i vào ngày 12/03, so v i đ nh này, VNIndex cu i n m đã gi m 254 đi m VNIndex phiên giao

d ch cu i n m d ng m c 921 đi m, ch t ng 170 đi m so v i m c 751 đi m đ u n m,

t ng 43 đi m so v i "đáy" 878 đi m vào ngày 12/08 Nhìn l i, n m 2006, VNIndex đ t

751 đi m cu i n m, t ng 477 đi m so v i m c 304 đi m vào đ u n m và t ng 352

đi m so v i “đáy” 399 đi m vào ngày 02/08 Có th chia làm 4 giai đo n nh sau:

1/ Tháng 01/2007 đ n gi a tháng 03/2007: Th i k hoàng kim

2/ N a sau c a tháng 03/2007 đ n cu i tháng 04/2007: t s t gi m đ u tiên 3/ Tháng 05/2007: T m ph c h i

4/ Tháng 06/2007 đ n h t tháng 08/2007: t s t gi m th hai, đánh d u m t giai

đo n suy thoái

th VN-Index n m 2007

3.3 Giai đo n n m 2008:

Kinh t Vi t Nam n m 2008 di n ra trong b i c nh tình hình th gi i và trong

n c có nhi u bi n đ ng ph c t p, khó l ng Giá d u thô và giá nhi u lo i nguyên

li u, hàng hoá khác trên th tr ng th gi i t ng m nh trong nh ng tháng gi a n m kéo theo s t ng giá m c cao c a h u h t các m t hàng trong n c; l m phát x y ra t i nhi u n c trên th gi i; kh ng ho ng tài chính toàn c u d n đ n m t s n n kinh t

l n suy thoái, kinh t th gi i suy gi m

- T ng s n ph m trong n c (GDP) n m 2008 theo giá so sánh 1994 c tính

t ng 6,23% so v i n m 2007, trong đó khu v c công nghi p và xây d ng t ng 6,33%; khu v c d ch v t ng 7,2%

- Giá tiêu dùng n m 2008 nhìn chung t ng khá cao và di n bi n ph c t p, khác

th ng so v i xu h ng giá tiêu dùng các n m tr c Giá t ng cao ngay t quý I và liên t c t ng lên trong quý II, quý III, nh ng các tháng quý IV liên t c gi m (so v i tháng tr c, tháng 10 gi m 0,19%; tháng 11 gi m 0,76%, tháng 12 gi m 0,68%) nên giá tiêu dùng tháng 12 n m 2008 so v i tháng 12 n m 2007 t ng 19,89% và ch s giá tiêu dùng bình quân n m t ng 22,97%

- Giá đô la M tháng 12/2008 so v i tháng tr c t ng 1,14%; so v i cùng k n m

tr c t ng 6,31% Giá đô la M bình quân n m 2008 so v i n m 2007 t ng 2,35%

- Lãi su t ti n g i: không k h n: 3,68%, k h n 6 tháng: 13,34%, k h n 12 tháng: 13,46%

- Th tr ng ch ng khoán: Th tr ng đi xu ng là xu h ng ch đ o trong n m

2008, xu h ng này b t đ u t đ nh VN-Index 1,104 đi m vào ngày 10/10/2007 N m

2008 là n m đi u ch nh gi m cho giai đo n bùng n 2006-2007, nh ng v i tác đ ng t

cu c kh ng ho ng tài chính th gi i b t ngu n t M đã khi n VN-Index t t gi m sâu

h n d đoán c a nhi u chuyên gia N m 2008 là n m ch ng ki n nhi u khó kh n đ i

v i n n kinh t và TTCK Vi t nam K t thúc n m, VN-Index đã gi m m nh 65,73% so

v i ngày 2/1/08 xu ng còn 315,62 đi m, gi m 73,04% so v i m c đ nh 1.170,67 (12/03/07) Trong di n bi n ph c t p c a n n kinh t , bi n đ ng c a TTCK Vi t Nam có

th chia làm 3 giai đo n chính: Giai đo n 1 (02/01/08-20/06/08): TTCK đi xu ng d i

áp l c h n ch tín d ng trong n c; Giai đo n 2 (23/06/08-27/08/08): th tr ng h i

ph c nh khi l m phát có xu h ng gi m; Giai đo n 3 (28/08/08-31/12/08): th i k bi quan c a TTCK do nh h ng c a kh ng ho ng kinh t toàn c u

th VN-Index n m 2008

3.4 Giai đo n n m 2009 :

B c vào n m 2009, n n kinh t Vi t Nam ti p t c g p nhi u khó kh n, thách

th c Kh ng ho ng tài chính c a m t s n n kinh t l n trong n m 2008 đã đ y kinh t

th gi i vào tình tr ng suy thoái, làm thu h p đáng k th tr ng xu t kh u, th tr ng

v n, th tr ng lao đ ng và tác đ ng tiêu c c t i nhi u l nh v c kinh t -xã h i khác

c a n c ta

- T ng s n ph m trong n c (GDP): Theo đà suy gi m kinh t nh ng tháng

cu i n m 2008, t c đ t ng t ng s n ph m trong n c quý I/2009 ch đ t 3,14%, là quý có t c đ t ng th p nh t trong nhi u n m g n đây; nh ng quý II, quý III và quý IV

c a n m 2009, t c đ t ng t ng s n ph m trong n c đã nâng d n lên l n l t là 4,46%; 6,04% và 6,9% Tính chung c n m 2009, t ng s n ph m trong n c t ng 5,32%, bao g m: khu v c công nghi p và xây d ng t ng 5,52%

- Giá tiêu dùng n m 2009 t ng đ i n đ nh, ngoài tháng 2 và tháng 12 ch s giá tiêu dùng t ng trên 1%, các tháng còn l i gi m ho c t ng th p nên ch s giá tiêu dùng tháng 12 n m 2009 so v i tháng 12 n m 2008 t ng 6,52%, th p h n nhi u so v i

ch tiêu t ng d i 10% Qu c h i đ ra Ch s giá tiêu dùng bình quân n m 2009 t ng 6,88% so v i bình quân n m 2008, là m c th p nh t trong 6 n m tr l i đây

- Ch s giá đô la M tháng 12/2009 t ng 3,19% so v i tháng tr c; t ng 10,7%

so v i cùng k n m 2008

- Lãi su t ti n g i : không k h n: 2.85%, k h n 6 tháng : 10.15%, k h n 12 tháng : 10.37%

3.5 Giai đo n n m 2010 :

Kinh t th gi i n m 2010 m c dù đang ph c h i sau kh ng ho ng tài chính toàn c u và có nh ng chuy n bi n tích c c, song nhìn chung ch a th c s n đ nh và còn ti m n nhi u y u t b t l i tác đ ng đ n kinh t Vi t Nam

- T ng s n ph m trong n c (GDP) n m 2010 t ng 6,78% so v i n m 2009, trong đó công nghi p, xây d ng t ng 7,7%

- Ch s giá tiêu dùng tháng 12/2010 so v i tháng 12/2009 t ng 11,75% Ch s giá tiêu dùng bình quân n m 2010 t ng 9,19% so v i bình quân n m 2009

- Th tr ng ch ng khoán: TTCK tr i qua m t n m giao d ch bi n đ y bi n

đ ng N a đ u n m 2010, TTCK bi n đ ng trong biên đ h p 480 - 550 đi m v i thanh kho n m c trung bình Trong kho ng th i gian t tháng 7 đ n tháng 8, TTCK

b c vào giai đo n lao d c Trong vòng 2 tháng, Vn - Index m t h n 16% T cu i tháng 8, nh ng b t n c a n n kinh t d n b c l và đ nh đi m là đ u tháng 11, chính sách ti n t đ t ng t thay đ i - th hi n rõ quy t tâm ki m ch l m phát, kéo theo m t

cu c đua lãi su t gi a các ngân hàng V i TTCK, đi m ng c nhiên là sau m t tu n r i

m nh b i bi n đ ng khó l ng c a t giá cùng giá vàng trong và ngoài n c, th

tr ng đã quay đ u h i ph c vào cu i tháng 11, đ u tháng 12 VN - Index t đ u n m

là 517 đ n cu i n m gi m nh còn 484 (gi m 6%) M c đ v n hóa th tr ng đ t 590.873 t đ t x p x 30% GDP nh n m 2009

th VN – Index n m 2010

* Chú gi i ngu n thông tin:

- Các thông tin v t ng s n ph m trong n c (GDP), giá tiêu dùng, giá USD l y

t trang web c a T ng c c Th ng kê (http://www.gso.gov.vn)

- Thông tin lãi su t ti n g i l y t trang web c a công ty Vietstock

- N m 2007: l m phát t ng khá cao (12,63%) t ng cao h n t c đ t ng tr ng GDP (8,48%) và cao h n c lãi su t ti n g i k h n 12 tháng (8,8%) Ngh a là l m phát t ng cao m c đáng k Xu h ng chung c a th tr ng ch ng khoán là suy

gi m K t qu này th hi n rõ r t nh h ng tác đ ng ngh ch chi u c a l m phát đ i

v i ch sô ch ng khoán

- N m 2008: L m phát ti p t c t ng r t cao (19,89%) so v i t ng GDP (6,23%)

Th tr ng ch ng khoán đi xu ng là xu h ng ch đ o trong n m 2008 K t qu này

c ng th hi n l m phát có quan h tác đ ng ngh ch chi u đ n ch s ch ng khoán

- N m 2009: l m m c th p nh t trong 6 n m tr l i đây (6,88%) cao h n t c

đ GDP (5,32%) 1 chút Ch s đôla M tháng 12/2009 Th tr ng ch ng khoán t ng

tr ng b t ng và n t ng t ng 58% (hay t ng 171,96 đi m) Cho th y t giá đôla M

có quan h tác đ ng cùng chi u đ n ch s ch ng khoán Ngoài ra vi c gi m l m phát

c ng có quan h ngh ch chi u v i t ng tr ng ch s giá ch ng khoán

- N m 2010: l m phát cao h n GDP không nhi u T giá đôla M t ng (9,68%)

Ch s ch ng khoán cu i n m gi m sút do v i đ u n m: th hi n quan h cùng chi u v i quá trình t ng c a t giá đôla M

Ch ng này trình bày tình hình th c t c a kinh t v mô và ch ng khoán Vi t Nam qua t ng n m t n m 2006 đ n 2010 Ph n đánh giá chung t ng y u t trong c giai đo n 5 n m đ c trình bày trong ch ng 5 ph n phân tích th ng kê mô t

Ch ng 4

PH NG PHÁP NGHIÊN C U

Ch ng này trình bày mô hình nghiên c u đ xu t d a vào gi thuy t v m i quan h tác đ ng c a các bi n đ c l p v i bi n ph thu c t ch ng 2 K đ n trình bày các ph ng pháp kinh t l ng s d ng đ c l ng mô hình h i quy đ c s

d ng trong lu n v n này Trong ph n này ph ng pháp ki m đ nh tính d ng, ki m

đ nh đ ng tích h p và mô hình hi u ch nh sai s ECM đ c trình bày m t cách chi ti t

K đ n là ph n mô t , cách tính các bi n Sau cùng là ph n thông tin v m u nghiên

c u và ngu n d li u nghiên c u

4.1 Mô hình nghiên c u

Mô hình nghiên c u đ c xây d ng d a vào gi thuy t v m i quan h gi a các

bi n đ c rút ra t ph n c s lý thuy t B n bi n s kinh t v mô là l m phát, giá tr

s n xu t công nghi p, lãi su t và t giá đ nghiên c u nh h ng tác đ ng đ n ch s

ch ng khoán VN-Index

4.1.1 Mô hình nghiên c u đ xu t

Ch s ch ng khoán VN- Index