Công tác giáo dụchọc sinh cá biệt ở trường THCS Quỳnh Long - Quỳnh Lưu - Nghệ An

Trong thực tế thì mỗi học sinh đều có hoàn cảnh gia đình khác nhau, mà hoàn cảnh đó sẽ tác động trực tiếp đến việchình thành nhân cách của học sinh, nên chúng ta cần phải có những biện p

LỜI CẢM ƠN.

Với lòng biết ơn sâu sắc em xin chân thành gửi tới thầy NGUYỄN SỸ TUẤT đã tận tâm, nhiệt tình chỉ bảo, động viên giúp đỡ em trong suốt quá trình

nghiên cứu và hoàn thiện đề tài

Em xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo trong tổ xã hội và các thầy

cô trong Khoa Xã Hội Trường Cao Đẳng Sư Phạm Nghệ An đã tạo điều kiện

thuận lợi giúp em hoàn thành đề tài này

Em xin chân thành cảm ơn ban giám hiệu nhà trường và các bạn sinh viên đãgiúp đỡ em hoàn thành đề tài này

Em xin chân tành cảm ơn!

Sinh viên thực hiện Nguyễn Thị Ánh

MỤC LỤC

A NỘI DUNG

B NỘI DUNG

Chương 1 Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu

1.1 Cơ sở lý luận của đề tài

1.1.1 Khái niệm về học sinh cá biệt

1.1.2 Vị trí và đặc điểm của công tác giáo dục cho học sinh cá biệt

1.1.3 Nguyên tắc giáo dục cho học sinh cá biệt

1.1.4 Phương pháp giáo dục học sinh cá biệt ở trường THCS Quỳnh Long

1.1.4.1 Phương pháp thuyết phục1.1.4.2 Phương pháp rèm luyện1.1.4.3 Phương pháp thúc đẩy1.1.5 Vai trò của giáo dục đối với học sinh cá biệt

1.2 Nguyên nhân dẫn đến học sinh cá biệt ở trường THCS

1.2.1 Nguyên nhân có học sinh cá biệt

1.2.2 Nguyên nhân về phía gia đình

1.2.3 Nguyên nhân về phía nhà trường

1.2.4 Nguyên nhân về phía môi trường xã hội

1.2.5 Nguyên nhân chủ quan về phía các em

Chương 2 Thực trạng công tác giáo dục học sinh cá biệt hiện nay

ở trường THCS Quỳnh Long – Quỳnh Lưu.

2.1 Tình hình chung của địa phương

2.1.1 Vài nét về tình hình của địa phương

2.1.2 Tình hình địa phương đối với học sinh cá biệt

2.2 Thực trạng công tác giáo dục cho học sinh cá biệt trong năm học.

2.2.1 Tình hình chung về giáo dục học sinh trong năm học ở trường

2.3 Những quy trình giáo dục đã vận dụng trong năm học

2.3.1 Hoạt động ngoại khóa

2.3.2 Các hoạt động lao động hướng nghiệp

2.3.3 Chú trọng đến hoạt động của giáo viên chủ nhiệm

2.3.4 Sự tham gia giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt của giáo viên bộ môn

2.4 Chất lượng đạo đức nếp sống của học sinh cá biệt

2.4.1 Những biểu hiện của thực trạng về nếp sống của học sinh cá biệt

Chương 3 Một số giải pháp giáo dục hoc sinh cá biệt ở trường

THCS Quỳnh Long trong giai đoạn hiện nay

3.1 Giải pháp xây dựng môi trường trong sáng để giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt

3.1.1 Ý nghĩa của việc xây dựng môi trường trong sáng cho học sinh cá biệt

3.1.2 Nội dung

3.1.3 Cách tiến hành

3.1 Biện pháp giáo dục bằng tâm lý

3.2 Biện pháp giáo dục bằng tập thể

3.3 Biện pháp giáo dục kết hợp với phụ huynh học sinh

3.4 Biện pháp giáo dục kết hợp giáo dục qua giáo viên bộ môn

3.5 Biện pháp giáo dục kết hợp với các ban ngành trong và ngoài nhà trường

3.5.1 Kết hợp với các tổ chức đội thiếu niên

3.5.2 kêt hợp với bộ phận chuyên môn

3.5.3 Kết hợp hội phụ nữ xã

C KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

D TÀI LIỆU THAM KHẢO

(trong đó có trung học cơ sở) đã góp phần “Xoá đói giảm nghèo”, “Tăng tiềm lựcquốc gia, nâng cao trình độ quản lí xã hội, nâng cao kinh tế nước nhà…” Từ nhậnxét trên, ta có thể nói, giáo dục trong nhà trường THCS càng đòi hỏi nhiều chínhsách, những chính sách thích hợp cần thiết trong hệ thống giáo dục này Và cũngtheo UNESCO, việc tạo ra cơ hội bình đẳng về giáo dục giữa các đối tượng họcsinh trong nhà trường luôn phải được quan tâm, phải là yếu tố bao trùm xem nhưnguyên tắc chỉ đạo mọi hoạt động của giáo dục Nhưng khi xét từ thực tế giảng dạytrong trường THCS, tôi nhận thấy rằng phần lớn giáo viên có cái nhìn ác cảm vềnhững học sinh này và dùng phương pháp “Cá biệt” để giáo dục

Xuất phát từ mục đích của Nhà nước xã hội chủ nghĩa là đào tạo ra nhữngcon người phát triển toàn diện, con người có vai trò quan trọng trong việc xâydựng và bảo vệ tổ quốc Và nhà trường là nơi quan trọng và góp phần rất lớn trongviệc hình thành nhân cách và phát triển con người, đó là những học sinh, nhữngchủ nhân tương lai của đất nước Vì vậy công tác rèn luyện và giáo dục học sinhphải được chú trọng ngay từ những bước đầu Trong thực tế thì mỗi học sinh đều

có hoàn cảnh gia đình khác nhau, mà hoàn cảnh đó sẽ tác động trực tiếp đến việchình thành nhân cách của học sinh, nên chúng ta cần phải có những biện pháp giáodục những học sinh cá biệt để giúp các em trở thành những học sinh bình thường,

có nhân cách tốt, có kiến thức, là những công dân tốt, những người chủ tương laicủa đất nước có đủ cả đức lẫn tàì

Nền giáo dục của nước ta đang trên đà phát triển, nước ta mở cửa hội nhậpquốc tế đón nhận những thành tựu phát triển của thế giới, bên cạnh đó cũng tiếpnhận những tiêu cực, những mặt trái của xã hội Và những điều này đã ảnh hưởngkhông nhỏ đền đạo đức của người Việt Nam ta nói chung và tầng lớp thanh thiếuniên nói riêng đặc biệt là đối tượng học sinh Trong đó học sinh bậc THCS có ảnhhưởng rất lớn

Trong những năm qua, ngành Giáo dục – Đào tạo đã có những thành tựuđáng kể về chất lượng Giáo dục - Đào tạo, tuy nhiên Giáo dục - Đào tạo nước tacòn nhiều yếu kém bất cập cả về quy mô cơ cấu và nhất là về chất lượng và hiệuquả chưa đáp ứng được những đòi hỏi lớn và ngày càng cao về nhân lực.

Thực tế đã cho chúng ta thấy mặc dù nhà nước, các cơ quan tư pháp, nhàtrường đã chú ý tăng cường giáo dục, phòng ngừa tội phạm và các tệ nạn xã hội,nhưng các tệ nạn xã hội và các vụ phạm pháp vẫn còn, thậm chí còn gia tăng Đặcbiệt là tệ nạn buôn bán, xử dụng ma túy lan tràn cả vào trường học Đang lo ngại là

tỷ lệ thanh thiếu niên phạm pháp ngày càng gia tăng Thực trạng trên đang gây mất

an ninh trật tự, mất an ninh trong đời sống cộng đồng dân cư, làm ảnh hưởng xấu,gây áp lực lớn đối với công tác giáo dục Đối với công tác giáo dục thực trạng trêngây ra những băng hoại về đạo đức và đời sống, phá hoại tác dụng lên hiệu quả củagiáo dục, nếu không ngăn chặn, xóa bỏ đựơc thì hậu quả rất nghiêm trọng bởi vì nótạo ra những tiền đề cho các ảnh hưởng xấu từ bên ngoài dội vào, tạo nên nhữnglệch lạc về ý thức, hành vi của một số học sinh Do đó phải chủ động, tích cực kếthợp giáo dục theo hướng giáo dục mà Hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành trungương Đảng đề ra chiến lược phát triển Giáo dục – Đào tạo trong thời kỳCNHHĐH, trong đó có nêu “Nhiệm vụ và mục tiêu cơ bản của giáo dục là nhằmxây dựng những con người và thế hệ thiết tha gắn bó với lý tưởng độc lập dân tộc

và chủ nghĩa xã hội có đạo đức trong sáng, có ý chí kiên cường xây dựng và bảo vệ

tổ quốc, CNHHĐH đất nước, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc, cónăng lực tiếp thu tinh hoa văn hóa của nhân loại, phát huy tiềm năng của dân tộc

và con người việt Nam, có ý thức cộng đồng và phát huy tính tích cực của conngười Việt Nam, làm chủ tri thức khoa học và công nghệ hiện đại, có tư duy sángtạo, có kỹ năng thực hành giỏi, có tác phong công nghiệp, có tính tổ chức và kỷluật, có sức khỏe là những người kế thừa xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng”vừa “chuyên” như lời căn dặn của Bác Hồ Vì những lẽ trên tôi thấy, việc giáo dục

toàn diện học sinh là hết sức quan trọng và cấp bách Nhà trường phải đẩy mạnhđồng bộ các hoạt động để giáo dục học sinh Muốn cung cấp cho xã hội những conngười phát triển toàn diện thì ngay từ trong nhà trường chúng ta phải đặc biệt chú ýđến những học sinh cá biệt, phải tìm ra các nguyên nhân và biện pháp tích cực đểuốn nắn giáo dục để học sinh phát triển một cách toàn diện

Hiện đang còn đáng lo ngại về vấn đề gia tăng các tệ nạn xã hội một trongnhững biểu hiện đó là một số người chạy theo giá trị của đồng tiền, lao vào cuộcsống thực dụng làm lu mờ giá trị đạo đức, nhân cách tốt đẹp ở mỗi con người tệnạn xã hội biểu hiện ngày càng nhiều và ở nhiều mức độ khác nhau, ở nhiều lứatuổi khác nhau và điều đáng lo ngại ở đây là số lượng thanh thiếu niên bị rơi vàocác tệ nạn xã hội thì ngày càng nhiều

Các công trình nghiên cứu và tổng kết ở nước ta cho thấy các loại hình tộiphạm xảy ra rất phức tạp theo thống kê của bộ công an thì năm 2010 ở nước ta đã

có 13.572 đối tượng phạm tội là thanh thiếu niên

Trong các trường THCS nói chung và trường THCS Quỳnh Long nói riêngthì vấn đề ảnh hưởng bởi các tệ nạn xã hội ngày càng gia tăng Học sinh vi phạmcác quy dịnh của nhà trường ngày càng nhiều làm ảnh hưởng đến chất lượng giáo

dục Vì thế tôi chọn đề tài “Công tác giáo dục học sinh cá biệt ở trường THCS Quỳnh Long – Quỳnh Lưu Nghệ An”

II Mục đích của đề tài

Nghiên cứu đề tài “Công tác giáo dục học sinh cá biệt ở trường THCSQuỳnh Long – Quỳnh Lưu – Nghệ An”

Từ cơ sở lý luận và thực tiễn ở trong trường THCS Quỳnh Long nơi bảnthân tôi từng học tập, đề xuất một số biện pháp khả thi về công tác giáo dục chohọc sinh cá biệt nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh, đápứng được yêu cầu ở bậc THCS và ngành giáo dục hiện nay Tìm ra giải pháp giáo

dục cho học sinh ở trường THCS Quỳnh Long nói riêng và học sinh THCS cảnước nói chung giúp cho học sinh ngày càng tốt hơn, trở thành con ngoan trò giỏi.

III Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu một số cơ sở lý luận có liên quan về công tác giáo dục học sinh

IV Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu

- Vấn đề lý luận của việc giáo dục học sinh đặc biệt là HS cá biệt ở trường

THCS Quỳnh Long và tìm ra nguyên nhân dẫn đến học sinh cá biệt để từ đó tìm racác biện pháp để giáo dục học sinh cá biệt

V Giả thuyết khoa học

Nếu nghiên cứu được công tác giáo dục học sinh cá biệt ở trường THCS đểtìm ra đươc những nguyên nhân dẫn đến học sinh cá biệt ở trong nhà trường Từ đó

có cơ sở thực tiễn cho quá trình sư phạm, đưa ra được giải pháp nhằm góp phầnnâng cao chất lượng giáo dục cho các em học sinh cá biệt

VI Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu lý thuyết : Nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến “Công tácgiáo dục học sinh cá biệt ở trường Trung Học Cơ Sở Quỳnh Long – Quỳnh Lưu–Nghệ An” Trên cơ sở tiếp cận những kiến thức về tâm lý, giáo dục học và nhữngquan điểm đường lối của Đảng và các văn bản của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo đểđánh giá xếp loại khen thuongr và kỷ luật học sinh để làm cơ sở khoa học cho việctriển khai nội dung của đề tài.

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

+ Qua quan sát thực tế về tình hình học sinh ở trường, đặc biệt chú ý đếnnhững học sinh cá biệt ở THCS Quỳnh Long từ đó có giải pháp đối với giúp họcsinh cá biệt này

+ Qua trò chuyện, trao đổi với học sinh cá biệt, giáo viên chủ nhiệm, phụhuynh học sinh từ đố tìm ra tâm tư nguyện vọng để đưa ra biện pháp giáo dục chocác em dung nhất

VII Đóng góp của đề tài

Đề tài nghiên cứu “Công tác giáo dục học sinh cá biệt ở trường THCSQuỳnh Long – Quỳnh Lưu – Nghệ An” cung cấp cơ sở lý luận về học sinh cá biệt

để từ đó tìm ra được những nguyên nhân dẫn đến học sinh cá biệt và có những giảipháp giúp các em nhận thức được hành động và tự điều chỉnh cho đúng với các nộiquy của lớp học, của nhà trường và xã hội

Đề tài còn cung cấp đưa ra những giải pháp cụ thể có thể ứng dụng vào thựctiễn cuộc sống

B NỘI DUNG Chương 1 Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu

1.1 Cơ sở lý luận của đề tài

1.1.1 Khái niệm về học sinh cá biệt.

Hiện tượng học sinh cá biệt là một trong những hiện tượng đặc biệt ở lưới tuổihọc sinh Là những HS vi phạm các chuẩn mực đạo đức, chuẩn mực xã hội biểuhện ở phẩm chất đạo đức và học lực của người HS.

Những học sinh cá biệt có tính giảm sút phổ biến trong tất cả các lĩnh vực, trừnhững lĩnh vực gắn liền với những nhu cầu trái với xã hội, trái với đạo đức Có thểphân loại HSCB 2 loại:

- Học sinh cá biệt về học tập

- Học sinh cá biệt về đạo đức lối sống

1.1.2 Vị trí và đặc điểm của công tác giáo dục cho học sinh cá biệt.

Giáo dục học sinh cá biệt có ý nghĩa vô cùng to lớn giúp các em hoàn thiệnnhân cách, giúp cho cha mẹ các em tránh được nỗi lo lắng về con cái hư hỏng, đốivới xã hội sẽ góp phần gìn giữ an ninh trật tự, an toàn cho xã hội, tạo ra nhưngcông dân tốt cho gia đình và xã hội

So sánh với trẻ em bình thường thì có thể xếp chúng vào dạng “Bất bìnhthường” cần được quan tâm và giúp đỡ trên quan điểm nhân đạo Điều quan trọng

là phải nhận rõ những biểu hiện của chúng khi thể hiện hành vi của mình Nhữngbiểu hiện thường thấy nhất ở học sinh cá biệt này là:

- Có tác phong, hành vi kém: đánh bạn, chọc phá bạn; trôm cắp vặt, phá phách,vô

lễ với thầy cô, cố tình biểu hiện hành vi trái khoái…

- Có xu hướng bạo lực khi xích mích với bạn nhưng có thái độ câm lặng bất cầnđời khi tiếp xúc với thầy, cô

.- Những học sinh này thường có vị thế kép trong lớp học, bạn học thường tránh

xa, thường xuyên bị chế giễu, nếu có tập trung được một nhóm bạn thì đó chỉ là sựphục tùng, miễn cưỡng

Trên đây, chỉ là những cách phân biệt theo lí luận, còn trong thực tế, các dấu hiệuthường lồng vào nhau, đan chéo nhau khó mà tách bạch ra Tuy cách phân loại nàycòn rất giản đơn nhưng đó chính là một số đặc điểm hường xuất hiện của học sinh

cá biệt, hành vi của loại học sinh này thường biểu hiện ở các cấp độ mức độ khácnhau Nếu không được giáo dục kịp thời, dần dần nhân cách các em sẽ phát triểnmột cách méo mó, để hội nhập lại các em phải khôi phục nhân cách, sửa chữa,khắc phục các khuyết tật đó

Điều đáng lo ngạy là các giáo viên, vì nhiều lí do, không muốn đầu tư thời giancông sức để giải quyết vấn đề, thường đưa ra những chấp nhận giản đơn: trẻ khóthích nghi là do chúng thiếu khả năng hoặc do tính cách của chúng có vấn đề Vàgiải quyết theo xu hướng thụ động: bỏ mặc chúng muốn làm gì thì làm, hoặc gây

áp lực trả chúng về gia đình Trong nhà trường muốm giáo dục loại học sinh cábiệt này, theo chúng tôi, người giáo viên phải thực sự xem xét lại cơ chế tổ chức,quản lí học sinh của mình, sự đầu tư mọi mặt cho quá trình giáo dục (đặc biệt làgiáo dục nhân cách của chúng) sao cho gữi lòng mong muốn, ý đồ tốt đẹp của giáoviên với những việc làm phải tương xứng

Vậy nên trong giáo dục học sinh giáo dục nhân cách cho HSCB chiếm vai tròquan trọng học sinh THCS có ít kinh nghiệm sống nhưng lại rất tích cực trong tất

cả các hoạt động và với bản tính tò mò ở tuổi mới lớn sẽ kiến các em sẽ có nhữngquyết định mà nó ảnh hưởng lớn tới cuộc sống sau này của các em

Do đó GD phải có những yêu cầu nhất định:

Thứ nhất: Giáo dục phải được diễn ra theo một quá trình và một trình tựđồng bộ

Thứ hai: Giáo dục phải đi trước và khéo léo theo sự phát triển của conngười được giáo dục và phù hợp với khả năng của người được giáo dục

Thứ ba: Giáo dục và nhân cách luôn có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, kíchthích sự phát triển nhân cách

Thứ tư: Giáo dục một mặt quan tâm đến trình độ, đặc điểm tâm sinh lýchung của người được giáo dục, mặt khác phải quan tâm đến trình độ văn hóariêng của người được GD

Giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt là một trong những nhiệm vụ thiếtyếu trong nhà trường THCS, hạn chế được những đối tượng HS yếu về mặt đạođức là góp phần vào chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường Thế nhưng thực

tế trong các trường THCS hiện nay một bộ phận học sinh cá biệt dường như trườngnào cũng có, lớp nào cũng có và năm nào cũng có

Tuy nhiên nói như vậy không có nghĩa GD là vạn năng, là sự hình thànhphát triển nhân cách mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố mà giáo dục là một trongnhững thành tố đó Chính vì vậy người GV khi làm công tác GD phải biết kết hợpnhiều yếu tố trong và ngoài nhà trường để làm tốt công việc trồng người của mình

1.1.3 Nguyên tắc giáo dục cho học sinh cá biệt.

Phải đảm bảo sự nhất trí cao về yêu cầu giáo dục đạo đức cho HS cá biệt củanhững thành viên trong nội bộ nhà trường và sự thống nhất phối hợp giáo dục họcsinh cá biệt giữa nhà trường, gia đình và xã hội

Giáo dục học sinh cá biệt theo nguyên tắc tập thể, sẽ phát huy được điểmmạnh mẽ và tính tự giác của HS

Chủ yếu thực hiện là phát huy ưu điểm của học sinh là chính Vì đặc điểm tâmsinh lý của HS THCS là thích được khen, thích được bạn bè thầy cô và gia đìnhbiết được những điểm tốt của mình

Như thế đòi hỏi người thầy người cô phải kiên trì, hết sức trân trọng nhữngmặt tốt của học sinh và chính mình là tấm gương tốt để các em noi theo Lời nóicủa thầy cô nói ra thì phải có sức nặng tức là có uy tín đối với HS, thầy cô nói phải

đi đôi với làm

- Thứ nhất: Tôn trọng nhân cách học sinh đề ra yêu cầu ngày càng ca đốivới HS

- Thứ hai: GD đạo đức cho HSCB thì phải phối hợp về đặc điểm tâm sinh

lý HS THCS và hoàn cảnh gia đình của các em

- Thứ ba: Trong giáo dục HSCB thì chính người thầy phải có phẩm chấtđạo đức tốt và nhân cách mẫu mực và tầm ảnh hưởng GD đối với HS.

1.1.4 Phương pháp giáo dục học sinh cá biệt

- Trò chuyện với học sinh hoặc nhóm học sinh để khuyến khích động viên nhữnghành vi cử chỉ đạo đức tốt của các em, khuyên bảo, uốn nắn những mặt chưa tốt

1.1.4.2 Phương pháp rèm luyện

Là những phương pháp tổ chức cho học sinh hoạt động để rèn luyện cho các

em những thói quen đạo đức, thể hiện được nhận thức và tình cảm đạo đức của các

- Rèn luyện bằng cách chuyển hướng các hoạt động của học sinh từ hoạt động có hạisang hoạt động có ích, phương pháp này dựa trên đặc tính ham hoạt động của trẻ

và được dùng để giáo dục học sinh bỏ một thói hư xấu nào đó bằng cách gây cho

học sinh hứng thú với một hoạt mới bổ ích, lôi kéo trẻ ra ngoài những tác động cóhại.

1.1.4.3 Phương pháp thúc đẩy

Là phương pháp dùng những tác động có tính chất “ cưỡng bách đạo đứcbên ngoài ” để điều chỉnh, khuyến khích những “ động cơ kích thích bên trong”của học sinh nhằm xây dựng đạo đức cho học sinh

- Những nội quy, quy chế trong nhà trường vừa là những yêu cầu với học sinh, vừa

là những điều lệnh có tính chất mệnh lệnh đòi hỏi học sinh tuân theo để có nhữnghành vi đúng đắn theo yêu cầu của nhà trường

- Khen thưởng: là tán thành, coi trọng, khích lệ những cố gắng của học sinh làm chobản thân học sinh đó vươn lên hơn nữa và động viên khuyến khích các em khác noitheo

- Xử phạt: là phê phán những khiếm khuyết của học sinh, là tác động có tính chấtcưỡng bách đến danh dự lòng tự trọng của cá nhân học sinh để răn đe những hành

vi thiếu đạo đức và ngăn ngừa sự tái phạm của học sinh đó và những học sinhkhác Do đó phải thận trọng và đúng mực, không được lạm dụng phương pháp này.Khi xử phạt cần phải làm cho học sinh thấy rõ sai lầm, khuyết điểm, thấy hối hận

và đặc biệt sau đó phải theo dõi, giúp đỡ, động viên học sinh sửa chữa khuyếtđiểm, cần phải tỏ rõ thái độ nghiêm khắc nhưng không có lời nói, cử chỉ thô bạođánh đập, xỉ nhục hoặc các nhục hình xúc phạm đến thân thể học sinh

1.1.5 Vai trò của giáo dục đối với học sinh cá biệt.

Giáo dục có vai trò quan trọng trong việc giáo dục học sinh cá biệt Mục tiêucủa giáo dục thật sự rất rõ ràng là dạy làm người, nghĩa là rèn luyện đạo đức vànhân cách con người Giáo dục đồng thời cung cấp kiến thức, kỹ năng để conngười xây dựng cuộc sống hạnh phúc, văn minh

Đối với mục tiêu giáo dục con người có ích cho xã hội, công đức tâm là dạngđạo đức không thể thiếu trong nội dung giáo dục, nó được lồng ghép trong kỷ luật

học đường, trong sinh hoạt nhà trường, trong những bài giáo dục công dân và trongmọi nội dung sách giáo khoa Khi thế hệ mới được đánh thức trở lại đạo đức nàythì sự đùm bọc và thương yêu nhau sẽ làm cho trật tự xã hội được cải thiện, vốn xãhội sẽ được hồi phục, việc phát triển kinh tế ắt sẽ có những tiến bộ vượt bậc, đờisống ắt sẽ được nâng cao hơn, sức mạnh của đất nước, của con người Việt Nam sẽ

to lớn hơn

1.2 Nguyên nhân dẫn đến học sinh cá biệt ở trường THCS

1.2.1 Nguyên nhân có học sinh cá biệt

Từ các công trình nghiên cứu về lĩnh vực này từ trước đến nay đã cho phép ta rút

ra được các nguyên nhân chính sau:

- Nguyên nhân về phía gia đình

- Nguyên nhân về phía nhà trường

- Nguyên nhân về phía môi trường xã hội

- Nguyên nhân chủ quan về phía các em

1.2.2 Nguyên nhân về phía gia đình

Phải nói rằng thời gian mà các em sống với gia đình là khoảng thời gian dàinhất, chính vì thế môi trường sống của gia đình có ảnh hưởng rất lớn đối với các

em, những thái độ, hành vi, cách cư xử trong gia đình sẽ hình thành cho các emnền móng để các em tiếp xúc ngoài xã hội

Không phải ngẫu nhiên mà ông bà ta thường nói: “ Con nhà tông không giống lôngcũng giống cánh” Hoặc : “ Trứng rồng lại nở ra rồng liu điu lại nở ra dòng liu điu”

Từ xưa người ta đã chú trọng đến yếu tố gia đình với sự hình thành và pháttriển nhân cách của trẻ Nếu đi sâu vào nghiên cứu từng trường hợp phát triển tâm

lí lệch lạc, có chiều hướng xấu của học sinh phần lớn đều do ảnh hưởng trực tiếp từgia đình

Hiện tượng học sinh có hành vi phản ứng mạnh trước thầy cô cố tình gây gổphá phách bạn, thậm chí thách thức các biện pháp giáo dục của giáo viên….là do

ảnh hưởng thực tế từ cuộc sống gia đình Có thể trẻ có mối quan hệ căng thẳng vớicác thành viên trong gia đình Hoặc những đứa trẻ này bị buộc phải sống theo sự sađọa về nhân cách của bố mẹ dẫn đến sự phát triển tâm lí về chiều hướng tiêu cực.Theo sự quan sát của tôi những học sinh bị xếp vào loại cá biệt gần như là 60 đến

70 % ảnh hưởng từ gia đình, bởi các nguyên nhân sau đây:

- Hư hỏng do thiếu sự chăm sóc ( gia đình quá khó khăn)

- Hư hỏng do ảnh hưởng lối sống tha hóa của bố mẹ, hoặc anh chị

- Hư hỏng do phương hướng giáo dục của cha mẹ không phù hợp Rất nhiều những nguyên nhân từ phía gia đình khiến cho trẻ mất phươnghướng, mất niềm tin và dần dần trở nên thoái hóa về nhân cách Những em thiếumay mắn sinh ra trong gia đình cha mẹ bất hoà, cách cư xử của cha mẹ thô bạo,rượu chè bê bết đã tạo cho các em một ấn tượng không tốt điều đó có thể dẫn đếntình trạng HS trở nên lầm lì ít nói, có em ảnh hưởng những thói quen không tốt đócũng có những hành vi cử xử không tốt với mọi người Hình thành nên tính cách

cá biệt trong HS

1.2.3 Nguyên nhân về phía nhà trường

Đây là ngôi nhà thứ hai của các em, nơi để phụ huynh gửi gắm niềm tin vàoviệc giáo dục con em của họ, từ đây các em được học tập, được hiểu biết, được lớnlên về mọi mặt Nhưng để đạt được đúng như điều vừa nêu cũng không phải là dễ,trong thực tế cũng có một vài trường chưa thực hiện được chức năng là ngôi nhàthứ hai của các em, bởi vẫn còn đâu đó có những thầy cô giáo chưa nhiệt tình, chưathật sự yêu nghề, chưa có tâm huyết với sự nghiệp giáo dục nên chưa nhiệt tình vớicác em, chưa thật sự là nơi đáng tin cậy Cũng có một vài thầy cô giáo do cách cư

xử chưa phù hợp nên đâu đó cũng xúc phạm học sinh, đối xử thiếu công bằng vớicác em, ngại khó khi phải giáo dục những em cá biệt, cáu giận, sỉ nhục học sinh

đã làm mất lòng tin ở các em, tạo ra một khoảng cách không đáng có giữa thầy vàtrò và chính điều này đã dẫn đến biểu hiện chống đối lại từ phía HS

Đôi khi để giáo dục học sinh cá biệt này, giáo viên thiếu kinh nghiệm, chưa đượcchuẩn bị kỹ năng, kiến thức… đã giải quyết các tình huống giáo dục gay cấn bằngthói quen, bằng kinh nghiệm, bằng trực giác vì thế khó tránh khỏi những sai lầm.Như đa số giáo viêm thiên về trừng phạt nặng có thái độ cứng rắn đến mức độ thờ

ơ lạnh nhạt, với long tự tin và mong muốn của trẻ Điều này dẫn đến sự nhầm lẫngiữa giáo dục học sinh cá biệt và giáo dục tội phạm Lúc này trong mắt trẻ thầy côchỉ là những người quản giáo lạnh lùng nghiêm khắc

Sự non kém trong sư phạm cũng gián tiếp tạo ra học sinh cá biệt Thầy cônào cũng cho môn học của mình là quan trọng, bất chấp sức lực và quỹ thời giancủa trẻ, yêu cầu quá nặng hoặc là vô lý Chính sự phản khoa học này dẫn đến trẻkhông sao chịu nổi Khi tác dụng ảnh hưởng giáo dục từ nhà trường, gia đình càngyếu đi thì ảnh hưởng tự phát tiêu cực của môi trường cã hội đường phố sẽ nhanhchóng xâm nhập vào đầu óc trẻ và tăng dần ảnh hưởng xấu đối với trẻ

1.2.4 Nguyên nhân về phía môi trường xã hội

Còn phía môi trường xung quanh thì phức tạp hơn nhiều Tôi xin trích dẫnbài viết của Nguyễn Sinh Huy nói về môi trường xung quanh tác động đến trẻ emnhư sau: “Ví như trẻ sống trong một khu vực dân cư có nhiều tệ nạn xã hội- thậmchí ngay trong môi trường gia đình mà trẻ phải tiếp xúc hàng ngày, phải sống vàhoạt động- thế là chúng bị tiêm nhiểm, bị ảnh hưởng Nói rõ hơn, môi trường gầngũi nhất luôn để lại ấn tượng, ảnh hưởng sâu đậm nhất đối với trẻ Vậy là tráchnhiệm trực tiếp không phải là đức trẻ mà là thuộc về cơ quan xã hội, các tổ chứcđoàn thể, các cộng đồng dân cư, đã không đấu tranh ngăn chặc các tệ nạn, để ảnhhưởng tiêu cực đến tâm tư, tình cảm, lối sống của trẻ, để chúng buộc phải sốngtrong môi trường phức tạp, phi đạo đức Những vụ việc tham nhũng, những vụ lừađảo chiếm đoạt tài sản là những tấm gương xấu làm đổ vỡ niềm tin của trẻ”

Rõ ràng theo Nguyễn Sinh Huy thì môi trường xung quanh có ảnh hưởng rấtlớn đến chiều hướng phát triển tâm lí tiêu cực của trẻ Ông bà ta thường nói “Ở bầuthì tròn, ở ống thì dài” Như vậy vấn đề ở đây là phải xem xét kỹ, tìm nguồn gốcxuất phát của hiện tượng cá biệt, nhận ra đâu là những nguyên nhân sâu xa của nó Bên cạnh đó, ta cấn lưu ý rằng: trong mối quan hệ giao lưu văn hóa và hội nhập,đôi khi trẻ chưa có sự lựa chọn chính xác thậm chí làm cho mình là cá biệt để xem

đó là “ mốt” là “cá tính” “ bản lĩnh” Ở tuổi này, trẻ có thể do ảnh hưởng bởi cácnguyên nhân sau đây:

- Do bạn bè xấu lôi kéo

- Do nhận thức sai các hiện tượng, các giá trị, các chuẩn mực đạo đức dẫnđến mất niềm tin hoặc hành động mù quáng

- Do hoạt động thần kinh không cân bằng, khả năng kiềm chế yếu nên bịkích động bởi những kích thích bên ngoài

Học sinh THCS phụ thuộc rất lớn vào môi trường xã hội Hiện nay do sựphát triển kinh tế - xã hội, sự phát triển của mạng lưới thông tin hiện đại, sự dunhập của nhiều loại hình văn hoá khác nhau đã ảnh hưởng không ít đến tầng lớpthanh thiếu niên Các loại hình dịch vụ như Internet, bi a, karaoke đã lôi kéokhông ít học sinh vào đam mê những trò chơi vô bổ Hiện tượng học sinh trốn học

để chơi điện tử, bi a, đánh bạc là chuyện thường ngày, có cả em hết tiền nảy sinhhành vi trộm cắp, cướp giật

Đặc biệt với địa lý gần biển Quỳnh Long – Quỳnh Lưu có sự phát triển vềnghề bển, tuổi lao động đi làm còn trẻ, một số em học sinh THCS ở địa phương dễ

bị các đàn anh rủ rê lôi kéo và dẫn đến có biểu hiện dua đòi các anh, học đòi bắtchước làm người lớn và từ đó dễ bị sa ngã, dần chán học, bỏ học triền mien là điềukhông tránh khỏi Điều tốt thì khó nạp nhưng cái xấu thì lại dễ tiêu, chính vì thếmột bộ phận HS mà theo tôi là nhạy cảm với vấn đề xã hội này các em dễ bị lôicuốn bởi những thói hư, tật xấu của môi trường xã hội chung quanh là điều tất yếu

1.2.5 Nguyên nhân chủ quan về phía các em

Do đặc điểm tâm sinh lý của học sinh, lứa tuổi, suy nghĩ còn non nớt, nhậnthức chưa cao chính vì thế các em có những hành vi thiếu chuẩn xác là điều khôngthể tránh khỏi

Những HS cá biệt ta thường gặp phần lớn là những em có năng lực học tậpyếu kém, điều đó cũng hoàn toàn dễ hiểu bởi nhận thức của các em kém thì làmsao có hành động tốt được Việc hạn chế trong tiếp thu kiến thức của các em cũngdẫn đến sự lười biếng, chán nản, muốn phá phách, nhất là đối với HS nam Xét ởmột khía cạnh khác thì cũng có thể các em vì tự ái về sự chê cười của thầy cô và bèbạn, các em muốn chứng minh cho mọi người thấy rằng mình học không tốt nhưngmình có thể nổi trội hơn về mặt khác, hoặc các em muốn thầy cô chú ý mình hơnchẳng hạn, chính vì thế mà các em có những hành động vượt ra khỏi những quyđịnh chung

Chương 2 Thực trạng công tác giáo dục học sinh cá biệt hiện nay

ở trường THCS Quỳnh Long – Quỳnh Lưu.

2.1 Tình hình chung của địa phương

2.1.1 Vài nét về tình hình của địa phương

Quỳnh Long là một trong 43 xã thuộc huyện Quỳnh Lưu, nằm ở phía đông namhuyện, cách thị trấn Cầu Giát 10km, nằm vào giữa hai cửa lạch: Lạch Quèn vàLạch Thơi, phía đông, phía bắc, phía nam giáp xã Quỳnh Thuận, phía sau lưng cókênh nhà Lê, núi Bà Bà, núi Bàn cờ, núi Kiến che chắn cho làng mạc Quỳnh Long

đã bao đời nay

Quỳnh Long có gần 3 km bờ biển: phía tây nam giáp cửa Lạch Thơi, phía đôngbắc giáp cửa Lạch Quèn Toàn bộ cư dân định cư và sinh sống ven biển từ thônThành Công đến thôn Cộng Hòa Dân số Quỳnh Long hiện có khoảng trên mộtvạn, người lao động Quỳnh Long hầu hết làm nghề khai thác hải sản biển, ngoài ra

còn có nhiều ngành nghề khác như làm muối, chế biến hải sản (làm nước mắm,làm chượp …), nuôi trồng thủy hải sản, chăn nuôi, thủ công nghiệp, dịch vụ, kinhdoanh buôn bán nhỏ v.v Hiện nay Quỳnh Long có thôn Minh Thành được côngnhận làng nghề (mây tre đan xuất khẩu).

Đến nay ngành khai thác hải sản biển ở Quỳnh Long đã từng bước hiện đại hóavới các nghề chính là câu mực, đánh bắt xa bờ, lưới vây, lưới ghẹ … Các ngànhnghề khác cũng phát triển phong phú và đa dạng Thu nhập của người dân ngàycàng ổn định, đời sống vật chất, tinh thần ngày càng được nâng cao

Chính vì có sự phát triển kinh tế qua những năm qua thì Quỳnh Long có một sốkhông nhỏ lực lượng lao động nhỏ tuổi sớm tham gia vào sản xuất, trong đó HS bỏhọc đi làm kinh tế nhiều đây là vấn đề nhức nhối ở địa phương Sức hút của đồngtiền về cái lợi trước mắt đã làm một số bộ phận HS trượt theo con đường lôi kéocủa người khác

2.1.2 Tình hình địa phương đối với học sinh cá biệt

Tình hình lớp học của trường THCS trường có 4 khối là khối 6, khối 7, khối 8,khối 9 Với 16 lớp, tổng cộng 545 em học sinh

Trường THCS Quỳnh Long được xây dựng trên địa bàn thôn Phú Thành, xãQuỳnh Long, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An Những năm qua, Quỳnh Lưu(Nghệ An) có sự tăng trưởng nhanh về kinh tế, ổn định về chính trị, đời sống nhândân theo đó cũng được nâng lên đáng kể Nằm trong sự phát triển chung đó, ngànhGD&ĐT Quỳnh Lưu đã thu được nhiều kết quả đáng ghi nhận

Theo xu hướng của nền kinh tế phát triển mạnh các em học sinh nhất là ở lưới tuổi

HS THCS dễ chểnh mảng học tập, sa ngã theo các tệ nạn xã hội như cờ bạc, rượuchè, bỏ học… và dần trở thành HS cá biệt

Trước tình hình đó nhà trường phối hợp với lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy và Ủyban nhân dân xã Quỳnh Long, sự quan tâm chỉ đạo kịp thời của lãnh đạo ngành