Khảo sát khả năng gây nhiễm khuẩn và đề kháng kháng sinh của Staphylococcus Aureus trên bệnh nhân ngoại khoa tại Bệnh viện 175 từ tháng 07 2013 đến tháng 04 2014

Loài: Staphylococcus aureus Trongă s ă cácă loƠi Staphylococcus thì Staphylococcus aureus lƠă loƠiă th ngă g pă nh t, chúngă thu că nhómă cho ph nă ngă coagulaseă d ngă tính.. Staphyloco

CHUYÊN NGÀNH: VI SINH-SINHăH CăPHỂNăT

CBHD: TS.BSăV ăB OăCHỂU SVTH:ăTR NăTH ăPH NG MSSV: 1053012602

KHÓA: 2010-2014

KH O SÁT KH N NG GÂY NHI M KHU N VÀ

KHÁNG KHÁNG SINH C A STAPHYLOCOCCUS AUREUS TRÊN

L I C Mă N

Xin chân thành c mă năth yăV ăB o Châu ậ Tr ng khoa Vi sinh v t, B nh

vi n 175 cùng toàn th các cô chú, các anh ch cán b công nhân viên b nh vi n 175ăđưăt nătìnhăh ng d n,ăgiúpăđ , cung c p nh ng ki n th c quý báu cho em trong quá trình th c t p

Em xin chân thành c mă năquỦăth y cô trong Khoa Công ngh Sinh h c,

tr ng đ i h c M TP H ChíăMinhăđưănhi t tình gi ng d y, truy năđ t nh ng

ki n th căquỦăbáuăđ em có th th c hi n hoàn thành bài báo cáo này

Con xin c mă năchaăm luôn bên c nh c v ,ăđ ng viên, ng h , dìu d t conăđ con có th t tinăb căvƠoăđ i

C mă nănh ngăng i b n t t c aătôiăđưăluônăđ ngăhƠnh,ăgiúpăđ , s chia cùng tôi trong quá trình s ng và h c t p

Xin chân thành c mă n!

DANH M C VI T T T

S aureus Staphylococcus aureus

MRSA Methycillin-Resistant Staphylococcus aureus

SSI Surgical site infection

NNIS National Nosocomial Infection Surveilance

FAME Fatty acid modifying enzyme

AMR Antimicrobial Resistance

NCCLS National Committee for Clinical Laboratory Standards

DANH M C HÌNH NH

Hình 1 1 T l các ch ng MRSA phân l p đ c t i các b nh vi n M Latinh và

vùng bi n Caribe n m 2007 8

Hình 1 2 T l đ kháng m t s kháng sinh tiêu bi u không ph i beta-lactams c a MRSA so v i MSSA 10

Hình 1 3 Hình thái Staphylococcus aureus trên kính hi n vi đi n t 12

Hình 2 1 Máy đo n ng đ Mc Farland 23

Hình 2 2 T m 24

Hình 2 3 M , d ch trên abcess 26

Hình 2 4 Hình thái khu n l c S aureus 28

Hình 2 5 Staphylococcus aureus trên kính hi n vi v t kính d u x100 28

Hình 2 6 Kh n ng tan huy t c a S aureus trên môi tr ng BA 29

Hình 2 7 S aureus trên môi tr ng Chapman 29

Hình 2 8 Ph n ng coagulase 30

Hình 2 9 Ph n ng catalase 30

Hình 2 10 Kháng sinh đ S aureus 33

Hình 3 1 M d ch trên v t th ng ho i t 34

Hình 3 2 Hình thái khu n l c S aureus trên môi tr ng Uri Select 4 34

Hình 3 3 Kh n ng tiêu huy t c a S aureus trên môi tr ng BA 35

Hình 3 4 Hình thái vi khu n S aureus d i kính hi n vi, v t kính x100 35

Hình 3 5 Ph n ng coagulase 36

Hình 3 6 S aureus trên môi tr ng Chapman 36

Hình 3 7 Kháng sinh đ S aureus 37

DANH M CăS ă

S đ 2 1 Quy trình nuôi c y, phân l p và đ nh danh S aureus 27

DANH M C B NG

B ng 2 1 Chu n m c bi n lu n đ ng kính vòng vô khu n c a S aureus 33

B ng 3 2 T l các loài vi khu n phân l p đ c trên v t th ng, v t m 38

B ng 3 3 T l nhi m khu n S aureus theo lo i b nh lý 39

B ng 3 4 T l nhi m khu n S aureus theo tu i và gi i tính 40

B ng 3 5 M i liên quan gi a th i gian n m vi n và t l nhi m khu n S aureus trên v t th ng, v t m 41

B ng 3 6 M i liên quan gi a ti n s s c kh e đ i v i t l nhi m khu n S aureus trên b nh nhân ngo i khoa 42

B ng 3 7 T l đ kháng kháng sinh c a S aureus 44

DANH M C BI Uă

Bi u đ 1 1 T l các loài vi khu n phân l p đ c trên v t m , v t th ng 38

Bi u đ 1 2 T l nhi m khu n S aureus theo b nh lý 39

Bi u đ 1 3 T l nhi m khu n S aureus theo đ tu i và gi i tính 40

Bi u đ 1 4 M i liên quan gi a th i gian n m vi n và t l nhi m khu n S.aureus

trên v t th ng, v t m 41

Bi u đ 1 5 M i liên quan gi a ti n s s c kh e đ i v i t l nhi m khu n

S.aureus trên b nh nhân ngo i khoa 43

Bi u đ 1 6 T l đ kháng kháng sinh c a Staphylococcus aureus 44

M C L C

T V N 1

CH NG I: T NG QUAN 3

1 KHÁI QUÁT: 3

1.1 Nhi m khu n và nhi m khu n v t th ng, v t m (nhi m khu n ngo i khoa) 3

1.2 Tình hình gây b nh c a Staphylococcus aureus trên v t th ng, v t m trên th gi i và t i Vi t Nam 4

1.2.1 Trên th gi i 4

1.2.2 T i Vi t Nam 5

1.3 Tình hình đ kháng kháng sinh c a Staphylococcus aureus 7

1.3.1 Trên th gi i 7

1.3.2 T i Vi t Nam 9

2 Că I M SINH H C C A STAPHYLOCOCCUS AUREUS 10

2.1 Gi i thi u chung v Staphylococcus aureus 10

2.2 Phân lo i 13

2.2.1 D aăvƠoăkhángănguyên: 13

2.2.2 D aăvƠoăphage: 13

2.3 Các y u t đ c l c: 13

2.3.1 Các kháng nguyên: 13

2.3.2 Cácăy uăt ăxơmăl n: 14

2.3.3 C ăch ăgơyăb nh 17

3 KHÁNG SINH 17

3.1 Khái ni m 17

3.2 Phân lo i 18

3.3 C ch tác đ ng 19

3.4 S đ kháng kháng sinh c a vi khu n 19

3.5 C ch đ kháng kháng sinh c a S aureus 21

CH NG II: I T NG, V T LI U VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 23

1 TH IăGIANăVẨă Aă I M TH C HI N 23

2 IăT NG NGHIÊN C U 23

3 TRANG THI T B 23

4 V T LI U VÀ HÓA CH T: 24

6 K THU T NGHIÊN C U 25

6.1 Ph ng pháp kh o sát tr c ti p (nhu m Gram) 25

6.2 Ph ng pháp c y phân l p 26

6.2.1 Nguyên t c 26

6.2.2 Cách l y b nh ph m 26

6.2.3 X lý b nh ph m, nuôi c y và phân l p 27

6.2.4 nh danh 28

7 KHÁNGăSINHă ăTHEOăPH NGăPHÁPăKIRBY-BAUER 31

7.1 Nguyên t c: 31

7.2 V t li u – Ph ng pháp 31

7.2.1 aăkhángăsinh 31

7.2.2 Môiătr ng 31

7.2.3 Chu năb ăhuy năd chăviăkhu n 32

7.2.4 Cácăb căti năhƠnh 32

CH NG III: K T QU 34

1 KH OăSÁTăTỊNHăTR NGăGỂYăB NHăC AăSTAPHYLOCOCCUS AUREUS 34

1.1 M t s hình nh thu nh n đ c 34

1.2 C c u vi khu n phân l p đ c t m u b nh ph m trên v t th ng, v t m 37

1.3 T l nhi m khu n theo lo i b nh lý 39

1.4 V gi i tính và nhóm tu i 40

1.5 M i liên quan gi a th i gian b nh nhân n m vi n v i t l nhi m khu n S aureus trên v t th ng, v t m 41

1.6 M i liên quan gi a ti n s s c kh e đ i v i t l nhi m khu n S.aureus trên b nh nhân ngo i khoa 42

2.KH ăN NGă ăKHÁNGăKHÁNGăSINHăC AăS. AUREUS 44

CH NG IV: K T LU N VÀ NGH 48

1 K TăLU N 48

2 ăNGH 48

PH L C 54

T V N

Ngày nay, các b nh nhi m trùngăđangălƠăv năđ đángăquanătơm c a y t th

gi i, nh tălƠăcácăn căđangăphátătri n S bùng n dân s , ô nhi mămôiătr ng,

đ c bi tă lƠă môiă tr ng b nh vi n, làm t l nhi mă trùngă ngƠyă cƠngă giaă t ng.ăTrongă đó,ăv năđ nhi m khu n b nh vi n (NKBV) nói chung và nhi m khu n ngo i khoa nói riêng hi nănayăđangălƠătháchăth c l n t i các b nh vi n trên toàn

th gi i.ăTheoăđi u tra c a t ch c Y t th gi i,ă c tính b t c th iăđi m nào

c ngăcóăh nă1.4ătri uăng i b nh trên th gi i m c NKBV T i Vi t Nam m i

n măcóăkho ngă600,000ătr ng h p b nhi m khu n b nh vi n trên t ng s 7.5 tri u b nh nhân nh p vi n [35] Nguyên nhân gây nhi m trùng v tăth ng,ăv t m

có th do các loài vi sinh v tăth ng trú trên da, niêm m c c aăng i; trên d ng

c , thi t b y t ,ămôiătr ng trong b nh vi n, Trongăđó,ăStaphylococcus aureus (t c u vàng) là m t trong nh ngătácănhơnăth ng g p nh t

M t v năđ vôăcùngăkhóăkh n, mang tính th i s đ i v i ngành y h c trong

vi căng năng a và ki m soát nhi m khu n,ăđóălƠăvi c s d ng kháng sinh b a bãi

ho c t ngăm c s d ngăkhángăsinhătrongăquáătrìnhăđi u tr s d năđ năgiaăt ngăs kháng thu c c a vi sinh v t V năđ này r t c n đ c s quanătơmăhƠnhăđ ng c a

h th ng y t th gi i, bao g m c Vi t Nam

Trong s các loài vi khu n, Staphylococcus aureus (t c u vàng) là m t trong nh ng loài kháng thu c ph bi n nh t ậ là tác nhân c a r t nhi u b nh nhi m khu n trong c ngăđ ngă c ngă nh ă trongă môiă tr ng b nh vi n v i b nh

c nh lâm sàng n ng và c p tính, có th d năđ n t vong n uăkhôngăđ c ch a tr

k p th i Theo m t báo cáo t i H i th o v ch ng nhi m khu n B nh vi n B ch Mai, hàngăn măcóă1γ.9%ăs tr ng h p m c b nh ph i nh p vi năđi u tr do t

c u vàng[36] ángăchúăỦălƠăm t s b nh nghiêm tr ng nh ă: Viêm n i tâm m c, nhi m trùng huy t, ng đ c th c ph m, nhi m trùng b nh vi n,ầ V năđ đángăloă

n ngă khángă l i nhi u lo i kháng sinh thông d ng,

trongăđóăcóăcácăkhángăsinhăth h m i và c cácăkhángăsinhăđ c tr cho loài vi khu n này làm cho vi căđi u tr tr nên r tăkhóăkh n và ph c t p

D a trên tình hình th c t trên,ăđ tài:

"Kh o sát kh n ng gây nhi m khu n và đ kháng kháng sinh c a

Staphylococcus aureus (t c u vàng) trên b nh nhân ngo i khoa t i b nh vi n

175 t 07/2013 đ n 04/2014"ăđ c th c hi n, nh m kh o sát tình tr ng nhi m

khu n do t c u vàng trên các v t m , v tăth ngăc a các b nh nhân ngo i khoa;

đ ng th i kh oăsátătìnhăhìnhăđ kháng c a vi khu nănƠyăđ i v i các lo i kháng sinhăđangăđ c s d ng hi n nay

M c tiêu đ tài:

- Tìm hi u vai trò và tình hình gây b nh c a Staphylococcus aureus trên các v t

th ng,ăv t m c a b nh nhân ngo i khoa

- Xácăđ nh t l đ kháng các lo i kháng sinh c a Staphylococcus aureus

Nhi măkhu n v tăm (SSI) : lƠănh ngănhi măkhu năt iăv ătríăph uăthu tătrongă

th iăgianăt ăkhiăm ăchoăđ năγ0ăngƠyăsauăm ăv iăph uăthu tăkhôngăcóăc yăghép và choă t iă m tă n mă sauă m ă v iă ph uă thu tă cóă c yă ghépă b ă ph nă gi ă (ph uă thu tăimplant) Nhi mă khu nă ngo iă khoaă (NKNK) lƠă nguyênă nhơnă đ ngă hƠngă th ă haiătrongăcácănguyênănhơnănhi mătrùngăth ngăg pănh tă ăb nhănhơnăh uăph uă(sauănhi mătrùngăti u), chi mă15%ătrongăt ngăs ăcaănhi mătrùngăb nhăvi n,ăđ iădi năchoăcácăb nhănhi mătrùngăb nhăvi năph ăbi nănh t[5]

Phơnălo i nhi mătrùngăngo iăkhoa:ăγălo i [19]:

- Nhi mătrùngăv tăm ănôngă(nhi mătrùngă ădaăvƠămôăd iăda)

- Nhi mătrùngăv tăm ăsơuă(nhi mătrùngă ăl păcơn,ăc )

- Nhi mătrùngăcácăkhoangăvƠăt ngă(nh ăviêmăphúcăm c,ăm mƠngăph i,ăviêmătrungăth tầ)

Các tác nhân gây nhi m trùng ngo i khoa[5]:

- Viă khu nă cóă ngu nă g că n iă sinh:ă Chi mă h uă h tă cácă nhi mă trùngă ngo iă

h pătrên.ăViăkhu năhi nădi nătrongăđ ngăm t,ăđ ngăni uăc ngăcóăth ălƠătácănhơnăchínhầ

- Viăkhu năcóăngu năg căngo iăsinh:ăG pă ăcácăv tăth ng,ătácănhơnăth ngă

là Staphylococcus aureus và Streptococcus pyrogens

Nguyênănhơnăgơyănhi mătrùngăngo iăkhoa:ăcóăth ădoăch ngălo iăs ăl ngăvƠă

đ cătínhăc aăviăkhu n;ădoăt ăd chătrongăv tăm ;ăgi măs căđ ăkhángăt iăv tăm ă(nh ă

v tăm ăb ăthi uămáuădoăkhơuăquáăch t,ầ);ădoăs ăd ngăcácăthu căcoăm chătrongălúcă

1.2 Tình hình gây b nh c a Staphylococcus aureus trên v t th ng,

v t m trên th gi i và t i Vi t Nam

1.2.1 Trên th gi i

Nhi m khu n v tăth ng,ăv t m là h u qu không mong mu năth ng g p

nh t và là nguyên nhân quan tr ng gây t vong ng i b nhăđ c ph u thu t trên toàn th gi i

T i Hoa K , NKNK đ ng hàng th 2 sau nhi m khu n ti t ni u b nh vi n

T l ng i b nhăđ c ph u thu t m c nhi m khu n v tăth ng,ăv t m thayăđ i t 2% - 15% tùy theo lo i ph u thu t.ăHƠngăn m,ăs ng i b nh m c nhi m khu n v t

th ngă,ăv t m c tính kho ng 2 tri uăng i c tính trong 27 tri u ca ph u thu t m iăn m,ăSSIăchi m 14-16% c a các ca nhi m trùng b nh vi n Trong nh ng

n măt 1986ăđ n 1996, SSI chi m 15.523 ca trong 593.344 ca ph u thu t m t

s b nh vi n khu v căchơuăÁănh ă nă ,ăTháiăLanăc ngănh ăt i m t s n c châu Phi, NKNK g p 8,8% - β4%ăng i b nh sau ph u thu t[24]

Trong các b nh nhân ph u thu t, SSI là nhi m trùng b nh vi n ph bi n nh t, chi m 38% t ng s ca nhi m trùng b nh vi n[25].ăSSIăđ l i h u qu n ng n cho

ng i b nh do kéo dài th i gian n m vi n,ăt ngăt l t vongăvƠăt ngăchiăphíăđi u

tr T i Hoa K , s ngày n m vi năgiaăt ngătrungăbìnhădoăNKVMălƠă7,4ăngày, chi phí phát sinh do SSI hƠngăn măkho ng 130 tri u USD[27] Tuy có nhi u c i ti n đángăk c a y h cănh ngăSSIăv n là m t nguyênănhơnăđángăng i gây b nh t t và t vong c a các b nh nhân nhi m khu n b nh vi n Khi các b nh nhân ph u thu t nhi m SSI, 77% s ca t vongăđ căbáoăcáoăcóăliênăquanăđ n nhi m trùng, h u h t (93%) là b nh nhi m trùng nghiêm tr ngă liênă quană đ nă c ă quană ho c v trí v t

m [25]

MRSA là m t tác nhân gây nhi m trùng b nh vi n ngày càng nghiêm tr ng Trong m t nghiên c u g nă đơyă t các b nh vi n thành ph New York, MRSA chi m 29% t t c các nhi m trùng b nh vi n do S aureus[25]

T i trung tâm y t Thánh Gioan, t l nhi m trùng v t m doăMRSAăt ngăt 9%ăn mă1995ălênăγ0%ăvƠoăn măβ000[25]

Theo báo cáo trên T p Chí Hi p H i Y Khoa Hoa K n măβ005,ăt l ng i

M ch t vì nhi m trùng MRSA nhi uă h nă AIDS.ă Trongă 94000ă tr ng h p b nhi m MRSA thì có 16650ătr ng h p t vong

Vi t Nam c ngălƠăm t trong nh ngăn c có t l nhi m t c u vàng cao trong khu v că chơuă Á.ă N mă β000,ă t i H ng Kông, t l t c u vàng gây b nh chi m 18%[31]

1.2.2 T i Vi t Nam

T i Vi t Nam, các th ng kê v nhi m khu n v tăth ng,ăv t m cònăítăđ c công b Theo Lê Hoàng Ninh, m i n măcóăkho ng 600000ătr ng h p b nhi m khu n b nh vi n trên t ng s 7,5 tri u b nh nhân nh p vi n[34] NKNK x y ra 5%

ậ 10% trong s kho ng 2 tri uăng i b nhăđ c ph u thu tăhƠngăn m.ăNKNK là

khu n b nh vi n Nghiên c u c a Nguy n M nhăNhơmăn mă1998ăt i b nh vi n

Vi tă c cho th y t l nhi m khu n v tăth ng,ăv t m chung là 9,1% T i b nh

vi n Giao thông v n t i TW, nghiên c u c a Lê Tuyên H ngăD ngă(1995)ăchoă

th y t l nhi m khu n v tăth ng,ăv t m t i khoa Ngo i B nh vi n <2% Kho ng trên 90% nhi m khu n v tăth ng,ăv t m thu c lo i nông và sâu, NKVM chi m 89% nguyên nhân t vong ng i b nh m c NKVM sâu[8] V i m t s lo i ph u thu tăđ c bi tănh ăph u thu t c y ghép, NKVM có chi phí cao nh t so v i các bi n

ch ng ngo i khoa nguy hi măkhácăvƠălƠmăt ngăth i gian n m vi nătrungăbìnhăh nă

30 ngày M t vài nghiên c u Vi t Nam cho th yăNKVMălƠmăt ngăg p 2 l n th i gian n m vi năvƠăchiăphíăđi u tr tr c ti p[28]

Tình hình nhi m khu n S aureus t i Vi t Nam r tăđángăbáoăđ ng Trong bài ắBáoăcáoăho tăđ ng theo dõi s đ kháng kháng sinh c a vi khu năth ng g p

Vi tăNamă6ăthángăđ uăn măβ006”ăc aăbáoăD c lâm sàng i h căD c Hà N i s 10,ăn măβ006 cho th y 5 vi khu n gây b nhăth ng g p nh t là: Klebsiella spp 17,8%; E.coli 16,0%; Acinetobacter spp 12,2%; Pseudomonas aeruginosa 11,5%

và S.aureus 9,8%

Nghiên c u c a Cao Minh Nga t i b nh vi n Th ng Nh t cho th y 6 lo i vi khu n gây b nh th ng g p là: Klebsiella sp (26,91%), Pseudomonas aeruginosa (25,47%), E coli (15,87%), Acinetobacter sp, (10,19%), S aureus (7,27%) và Enterococci (3,45%)[13]

Báo cáo v tình hình nhi m khu n b nh vi n trên b nh nhân ngo i khoa th n kinh b nh vi n Ch R yăn măβ011ăchoăth y t l nhi m khu n S.aureus chi m 7,1% T i b nh vi năNhiăđ ngăβăn măβ007,ăt l nhi m S aureus là 11,4% T i

b nh vi nă Nhơnă dơnă Giaă nhă n mă β008,ă t l nhi m S aureus gây NTBV là 6%[14]

T ng k t t l nhi m MRSA t i b nh vi n Nguy năTriăPh ngăc a Ph m Hùng Vân t n măβ010ăđ năn măβ01γăchoăth y t l nhi măMRSAăđưăgiaăt ngăt 60% lên 64% [23]

Nghiên c u t i vi n PasteurăTp.ăHCMăn măβ01γăt các b nh ph m cho th y t

l nhi m khu n S aureus chi m 23,6% và đaăs là phân l păđ c t các b nh ph m

H u h t các ch ng S aureus phân l păđ c nh y c m v i vancomycin Tháng 11ă n mă β005,ă ch phát hi nă đ c 4 b nh nhân b nhi m b nh do kháng

vancomycină(VRSA)ăđưăđ c xác nh n b i Trung tâm ki m soát d ch b nh USA

Ta th yăđ c S.aureus còn nh y c m v i vancomycin, s xu t hi n nh ng ch ng kháng trung gian là v năđ đángăbáoăđ ng[19]

Theo tác gi Vincent H Tam-M , t l ng i b nh nhi m t c u vƠngă đ kháng các lo iăkhángăsinhănh ămethicillin,ăvancomycin,ăfluoroquinoloneăđangăgiaă

t ngăr t nhanh Trên th gi i, m iăn măcóătrênăγ00ătri uăng i nh p vi n,ătrongăđóă

c tính có kho ng 30 tri uăng iăđưăt ng b nhi m khu n b nh vi n và s ca t vong do các b nh nhi m khu n chi m kho ng 3 tri uăng i T i M ,ăhƠngăn mă

c ngăcóăkho ng trên 2 tri uătr ng h p nhi m trùng b nh vi n,ătrongăđóăcóăkho ng

77000ăng i ch t do nhi m t c u.ăVincentăH.ăTamăđưăcungăc p m t s k t qu

nghiên c u v các tác nhân gây ra các nhi m khu n thì nguyên nhân gây b nh do S.aureus chi m t i 27,8%, Pseudomonas aeruginosa chi m 18,1% [31]

Nghiên c u t i m t s n c khu v c Nam M vƠoăn măβ007ăđưăphơnăl p

đ c trên 26% các ch ng S aureus kháng thu c (Hình 1.1)

Hình 1 1 T l các ch ng MRSA phân l păđ c t i các b nh vi n M Latinh và

vùng bi n Caribe n măβ007

(Ngu n: http://www.impeqn.org.vn/impeqn/vn/portal/InfoDetail.jsp?area=58&

1.3.2 T i Vi t Nam

Tìnhăhìnhăđ kháng kháng sinh c a S aureus t i Vi tăNamăc ngălƠăv năđ r t đángăloăng i

T i b nh vi nă i H că Yă D c TP.HCM, Staphylococcus aureus có hi n

t ng kháng l i các kháng sinh nhóm Cephalosphorin th h III, Nitrofurantoin, Oxacillin v i t l t 44%-64%ă nh ngă v n nh y c m t t v i Vancomycin (100%)[15]

Theo k t qu c a m t nghiên c uăđaătrungătơmăc a Ph m Hùng Vân và Ph m Thái Bình n măβ005 v tínhăđ kháng kháng sinh c a Staphylococcus aureus cho

th y 47% kháng Methicillin, 4β%ăđ iăv iăGentamicin,ă6γ%ăđ iăv iăErythromycin,ă68%ăđ iăv iăAzithromycin,ăγ9%ăđ iăv iăCiprofloxacin,ăγ8%ăđ iăv iăCefuroxime,ăγ0%ă đ iă v iă Amoxicillin-clavulanică acid,ă γ4%ă đ i v iă Cefepime,ă β8%ă đ iă v iăTicarcillină clavulanică acid,ă γ8%ă đ iă v iă chloramphenicol,ă β5%ă đ iă v iăcotrimoxazol,ă17%ăđ iăv iăLevofloxacin,ăvƠ ch 8% đ iăv iăRifampicine Nghiên

c uă choă th yă viă khu nă Staphylococcus aureus kháng methicillin (MRSA)

có t l đ khángă cácă khángă sinhă caoă h nă r tă rõ r tă soă v iă viă khu nă nh y c măMethicillin (MSSA) MRSAăkhángăr tăcaoăv iăErythromycină(76%),ăAzithromycină(88%), Gentamicin (67%), Ciprofloxacin (65%), Cotrimoxazol (47%), Chloramphenicol (43%), và Levofloxacin (35%) MRSA kháng Rifampicin t l 15% và ch aă cóă ghiă nh nă khángă v iă Vancomycină (0%)ă

và Linezolid (0%) và MRSA c ngă có t l đ kháng khá cao đ iă v iă cácă khángăsinh thu că dòngă beta-lactamsă nh ă Amoxicillin/clavulanic acid (49%), Ticarcillin/clavulanic acid (57%),Cefuroxim (79%) và Cefepim (72%) (Hình 1.2)[21]

T i b nh vi năNhiă ng 2, Staphylococcus aureus kháng nhi u kháng sinh

m c cao: Penicilline G (94%), Erythromycine (70%), Clindamycine (50,2%), Kháng

th p v i Vancomycine (1,35%), Amikacin(8,25%), Ciprofloxacine (8,3%), Cefepime (21,9%), Trimethoprim/sulfamethoxazol (15,3%)[2]

Nghiên c u t i b nh vi n Ch R yăn măβ010 cho th y t l kháng: Amikacin 68,1%; Azythomycin 85.3%; Cefoxitin 57,2%; Ciprofloxacin 70,2%; Clindamycin 82,6%; Erythromycin 85%; Gentamycin 67,9%; Oxacillin 69,9%; Vancomycin 0%[14]

Nghiên c u t i vi n Pasteur Tp HCM t n măβ01βăđ năn măβ01γăchoăth y t l

đ kháng c a S aureus v i các kháng sinh là 93,7% v i penicillin G; 65% v i erythromycin, 60,8% v i kanamycin; 58% v i clindamycin[1]

Hình 1 2 T l đ kháng m t s kháng sinh tiêu bi u không ph i beta-lactams c a

MRSA so v i MSSA

2.1 Gi i thi u chung v Staphylococcus aureus [28, 30]

Tên Staphylococcus có ngu n g c t ti ng Latinh, staphylo (ngh aă lƠă chùmănho) và coccus (ngh aă lƠă h t),ă đ c nghiên c uă vƠă đ t tên là Staphylococcus pyrogen aureus b iăRosenbachăvƠoăn mă1884

Loài: Staphylococcus aureus

Trongă s ă cácă loƠi Staphylococcus thì Staphylococcus aureus lƠă loƠiă th ngă

g pă nh t, chúngă thu că nhómă cho ph nă ngă coagulaseă d ngă tính Staphylococcus aureus lƠă nh ngă t ă bƠoă hìnhă c uă Gramă (+),ă đ ngă kínhă kho ngă0.5-1.5 m,ăs păx pătheoăm iăh ngăt oăthƠnhăc mă(t )ăgi ngănh ăchùmănho,ăs ăhình thành chùm này th ngăx yăraătrongăquáătrìnhăviăkhu năphátătri nătrênămôiă

tr ngăđ c,ădoăk tăqu ăc aăs ăphơnăchia t ăbƠoăquáănhi u.ăStaphylococcus aureus khôngădiăđ ng,ăkhôngăsinhănhaăbƠo,ănangăthìăcóăm tătrongănh ngăt ăbƠoăcònănon,ă

nh ngăbi năm tăkhiăt ăbƠoă ăgiaiăđo năphaă năđ nh M cădùăchúngălƠăcácăc uăkhu năGramă(+),ănh ngăcóăth ăbi năthƠnhăGramă(-) khi già

cătínhănuôiăc y:ăm căd ădƠngătrênăh uăh tăcácălo iămôiătr ngănuôiăc yăviăkhu n,ătrongăđi uăki năhi uăkhí,ăviăhi uăkhíăvƠăk ăkhíătùyănghi.ăS aureus cóăkh ă

n ngăs ăd ngănhi uăcarbohydratăkhácănhau.ăNhi tăđ ăthíchăh pănh tăđ ăphátătri nă

là 35oC,ănh ng cóăth ăphátătri năđ cătrongăkho ngănhi tăđ ă10-45oC; ănhi tăđ ăphòng (20-25oC) là t tănh tăđ ăviăkhu năti tăs căt ăKho ngăpHăcóăth ăphátătri năt ă4.5-9.γ,ă nh ngă pHă t iă thíchă kho ngă7.0-7.5 Trênă môiă t ngă đ că S aureus m căthành khúm màuă vƠngă vƠă cóă kh n ngă gơyă tiêuă huy tă trênă th chă máu M tă s ădòng S aureus cóăkh ăn ngăgơyătanămáuătrênămôiătr ngăth chămáu,ăvòngătanămáuă

ph ă thu că vƠoă t ngă ch ngă nh ngă chúngă đ uă cóă vòngă tană máuă h pă h nă soă v iă

đ ngăkínhăkhu năl c.ăH uăh tăcácăch ng S aureus đ uăt oăs căt ăvƠng,ănh ngăcácă

s căt ănƠyăítăth yăkhiăquáătrìnhănuôiăc yăcònănonămƠăth ngăth yărõăsauă1-2 ngày

nuôiăc yă ănhi tăđ ăphòng.ăS căt ăđ căt oăraănhi uăh nătrongămôiătr ngăcóăhi n

di nălactoseăhayăcácăngu năhidrocacbonăkhácămƠăviăsinhăv tănƠyăcóăth ăb ăgưyăvƠă

s d ng

cătínhăsinhăhóa:ăcóăkh ăn ngăs năxu tăenzymeăcatalaseă(đ căđi mănƠyăgiúpăphơnă bi tă chúngă v iă Streptococci), coagulase (+), lên men glucose, manitol, lactose,ă s nă xu tă acidă lactică nh ngă khôngă sinhă h i ThƠnhă t ă bƠoă ch aăpeptidoglycană hìnhă thƠnhă m tă hƠngă rƠoă v ngă ch că xungă quanhă t ă bƠoă vƠă acidătechoicăgiúpăduyătrìămôiăt ngăionăthíchăh păchoămƠngăcytoplasma,ăđ ngăth iăgiúpă

b oăv ăb ăm tăt bƠoăt ăc u.ăThƠnhăt ăbƠoănƠyăkhángăv iălysozymeăvƠănh yăv iălysotaphin-m tăch tăcóăth ăpháăh yăc uăn iăpentaglycinăc aăt ăc u.ăT ăc uăvƠngăcóă

kh n ngăkhángăđ căv iăcácăch tădi tătrùng,ăđ ăkhôănóngăvƠăcóăkh ăn ngăt ngă

tr ng trongămôiăt ngăch a đ nă15%ăNaCl

Phơnăb :ăStaphylococcus aureus c ătrúătrênădaăvƠămƠngănh y,ăđ căbi tătrênăcácăv tăth ngăm ngăm ăc aăb nhănhơnăngo iăkhoa, gơyăraăh uăqu r tănghiêmă

tr ngăb iăkh ăn ngăkhángăthu căcaoăc aăloƠiăviăkhu nănƠyăgơyăkhóăkh năchoăvi că

đi uătr

Hình 1 3 Hình thái Staphylococcus aureus trên kính hi năviăđi n t

(Ngu n:

b ăth )

Techoicăacid:ălƠănh ngăpolymerăc aăglycerolăhayăribitolăphosphate,ăliênăk tă

v iăpeptidoglycanăvƠăcóătínhăkhángănguyên.ăLƠăkhángănguyênăng ngăk tăch ăy uă

c aă t ă c uă vƠngă vƠă lƠmă t ngă tácă d ngă ho tă hóaă b ă th ă Acidă nƠyă g nă vƠoăpolysaccharideăváchăt ăc uăvƠng ơyălƠăthƠnhăph năđ căhi uăc aăkhángănguyênăO

Khángăth ăch ngătechoicăacidăđ cătìmăth yă ăb nhănhơnăviêmăn iătơmăm c

ProteinăA:ălƠăthƠnhăph năváchăt ăbƠo,ăt tăc ăcácăch ngăt ăc uăvƠngăđ uăcóăproteinănƠy.ăG năđ căvƠoăkhángăth ăFcăc aăIgGăd năđ năm tătácăd ngăc aăIgG,

ch ăy uălƠmăgi măkh ăn ngăopsoninăhóaănênălƠmăgi măth căbƠo.ăTrongăphòngăthíănghi m,ăng iătaăs ăd ngăS aureus giƠuăproteinăAălƠmăgiáăth ăg năkhángăth ăđ ăphátăhi nănh ngăkhángănguyênăhòaătan

Nang:ăch ăcóă ăm tăs ăch ngăS aureus có tác d ngăng năc năs ăth căbƠoăc aă

b chăc uătrungătính

V ăbiofilm:ăcóăc uăt oăpolysaccharideăcóăítănh tă11ăserotype.ăCh ăm tăs ăítăS.aureus cóăv ănƠyăvƠăcóăth ăquanăsátăđ căb ngăph ngăphápănhu măv ăL păv ănƠyăcóănhi uătínhăđ căhi uăkhángănguyên.ăBiofilmălƠănh ngăl păm ng,ăs năs tăvƠă

nh nădoăS aureus ti tăraăvƠăbaoăbênăngoƠiăviăkhu n,ăcóătácăd ngăgiúpăS aureus bámăvƠăxơmănh păvƠoăniêmăm c

Kháng nguyên ahedrin (y uăt ăbám):ăt ăc uăcóăproteinăb ăm tăđ căhi u,ăcóătácă

d ngăbámăvƠoăreceptorăđ căhi uăt ăbƠo.ăCóăth ălƠăcácăprotein: laminin, fibronectin, collagen

2.3.2 Các y u t xâm l n:

Kh ăn ngăgơyăb nhăc aă S aureus do cóăth ănhơnălênăr iătrƠnăvƠoăn iămô,ă

đ ngăth iăti tăraăenzymeăvƠăđ căt

 Enzyme:

 Coagulase:ăcóăkh ăn ngălƠmăđôngăhuy tăt ng,ăđ căxemălƠăy uăt ăgơyăđ căgópăph năvƠoăc ăch ăgơyăb nh.ăBaoăg măhaiălo i:ăcoagulaseăt ădoă(đ căti tăraăngoƠiămôiătr ng)ăvƠăcoagulaseăc ăđ nhă(bámădínhăvƠoăváchăt ăbƠo)

 Hyaluronidase:ălƠmătanăhyaluronicăacid,ăgiúpăviăkhu nălanătrƠnătrongămô

 Catalase:ăxúcătácăph nă ngăb tăho t hydrogenăperoxideăthƠnhăn căvƠăoxi

 Staphylokinase:ălƠmătanăfibrină(s iăhuy t)

 Proteinase:ăpháăh yăprotein

 Lipase:ăpháăh yălipid

 -lactamase:ăpháăh yăvòngă -lactam

 FAMEă(fattyăacidămodifyingăenzyme):ălƠăenzymeăr tăquanătr ngă ănh ngă

ch ăb ăabcess,ăđóălƠăn iăchúngăcóăth ăbi năđ iănh ngălipidăkhángăkhu năvƠăkéoădƠiăs ăs ngăc aăviăkhu n

 TNase: là enzymeăkhángănhi t,ăcóăkh ăn ngăhydro hóaăDNAăVẨăRNAăc aă

v iă -toxinălƠăph nă ngăphơnăh yăh ngăc uăc u

 -toxin:ălƠăm tăđ căt ăcóăpeptideănh ,ăcóăkh ăn ngăphơnăh yăm tăs ăd ngăt ăbào khác nhau

- Leucocidin: gơyăđ căchoăb chăc uăng iăvƠăth ,ăkhôngăgơyăđ căchoăb chăc uă

đ ngăv tăkhác.ăBaoăg măhaiăm nhăFăvƠăS,ăkhiăb ătáchăr iăhaiăm nhănƠyăthì tác

d ngăgơyăđ căs ăb ăm t.ăCh ăβ%ătrongăt tăc ăcácăch ngăS aureus cóăth ăt oăleucocidin,ănh ngăđ năg nă90%ăcácăch ngăphơnăl păđ căt ăv tăx cătrênădaăcóă t oă đ că t ă nƠy Khángă th ă ch ngă leucocidină cóă th ă đ ă khángă táiă nhi măStaphylococci

- căt ăgơyătrócăv yă(Exofoliativeătoxin):ălƠăngo iăđ căt ,ăgơyănênăh iăch ngă

ph ng r păvƠăch căl ădaă(Scadedăskinăsyndrome)ă ătr ăem.ăETăgơyăraăs ăphơnă

lƠmăm tăd năđiănh ngăl păbi uăbìălƠmădaăm tăn căvƠăc ănh ăv yăti păt cănhi mă trùng.ă că t ă nƠyă cóă kahră n ng esteraseă vƠă proteaseă giúpă t nă công

nh ngăproteinăcóăch căn ng duyătrìăs ănguyênăv năc aăcácăt ăbƠoăbi uăbì.ăKhángăth ăchuyênăbi tăcóăkh ăn ngăch ngăđ cătácăd ngănƠyăc aăđ căt

- căt ăgơyăshockăTSSTă1ă(toxicăshockăsyndromeătoxin-1):ălƠăm tăngo iăđ că

t ,ăthu căh ăproteinăđ căbi tăđ nănh ăm tăđ căt ăsiêuăkhángănguyênăgơyăs t

Ph năl nădòngăS aureus phơnăl păt ăb nhănhơnăcóăh iăch ngăshockănhi măkhu năđ uăti tăraălo iăđ căt ănƠy.ă căt ănƠyăgi ngăđ căt ăru tăFăvƠăngo iăđ că

t ăgơyăs tăC.ăTrênăng i,ăđ căt ă cóăliênăquanăt iăs t,ăshockăvƠănhi uătri uă

ch ngăkhácăk ăc ăv tăđ ăbongăbênăngoƠiăda.ăTuyănhiênăch aăcóăb ng ch ngă

tr căti păchoăr ngăđ căt ănƠyălƠănguyênănhơnăduyănh tăgơyăh iăch ngăshockănhi mă khu n.ă C ă ch ă gơyă b nh:ă TSSTă kíchă thíchă gi iă phóngă TNFă (tumor necrosis factor) và các interleukin I, II

- Enterotoxin: lƠănh ngăproteinăb nănhi tă(ch uăsôiăđ căγ0ăphút),ă trongăc uătrúcăcóăvòngăcysteină ăgi ăgiúpă năđ nhăc uătrúcăphơnăt ăvƠăkhángăs ăphơnă

gi iăprotein Kho ngă50%ăS aureus ti tăđ căđ căt ănƠy.ăBaoăg mă6ălo iăt ăA-F.ăđ căt ănƠyălƠănguyênănhơnăgơyăng ăđ căth că n,ăđ căviăkhu năti tăraăkhiăchúngăm cătrênăth că nănhi uăch tăđ ngăvƠăprotein ng iăhayăkh ,ăkhiănu tăph i β5µgăđ căt ăru t Băthìăb ăóiăm aăvƠătiêuăch y.ăTácăd ng gây nônă lƠăk tăqu ăc aăs ăkíchă thíchătrungătơmăóiă m aă c aăh ă th nă kinhă trungă

ng sauăkhiăđ căt ătácăđ ngălênăth ăth ăth năkinhătrongăru t

- Ngo iăđ căt ăsinhăm ă(pyogenicăexotoxin):ăproteinăngo iăđ căt ănƠyăcóătácă

d ngăsinhăm ăvƠăphơnăbƠoălymphocyte,ăđ ngăth iănóălƠmăt ngănh yăc măv ă

m tăs ăph ngădi năđ iăv iăn iăđ căt ănh ăgơyăshock,ăho iăt ăganăvƠăc ătim.ă

G măbaălo iăđ căt ăsinhăm ăkỦăhi uălƠăA,ăB,ăC

- Dungă huy tă t ă (hemolysin, staphylolysin): S aureus sinhă raă b nă lo iăhemolysinăcóătínhăch tăkhácănhau, g măcácătypeă ,ă ,ă ,ă

2.3.3 C ch gây b nh [8,6, 28]

Vi cătìmăhi uăc ăch ămƠăviăkhu năs ăd ngăđ ăxơmănh păvƠăgơyăb nhăcóăỦăngh aă quană tr ngă trongă c ă ch ă phòngă ch ngă b nh.ă Quáă trìnhă t ngă tácă gi aă tácănhơnăgơyăb nhăvƠăv tăch ălƠăb căquanătr ngăđ uătiên,ănh vƠoăkh ăn ngăbámădínhă

c aătácănhơnăgơyăb nhălênăt ăbƠoăv tăch ăCácăb ăm tănƠyăbaoăg măda,ăniêmăm că(khoangămi ng,ăm i,ăh u)ăvƠăcácăt ăch căsơuăh nă(t ăch călympho,ăbi uămôăd ădƠyă

ru t,ăb ăm tăph ănang,ăt ăch căn iămô) M tăkhiăđưăbámădínhăvƠoăt ăbƠoăv tăch ,ătácănhơnăgơyăb nhăm iăcóăkh ăn ngăkh iăđ ngăcácăquáătrìnhăsinhăhóaăđ căhi uăgơyă

b nhănh ăt ngăsinh,ăbƠiăti tăđ căt ,ăxơmănh păvƠăho tăhóaăcácăchu iătínăhi uăc aăt ăbƠoăv tăch S aureus s ăti păt căti năsơuăvƠoătrongăc ăth ăv tăch ăđ ăti păt căchuă

trìnhăxơmănh p.ăS ăxơmănh păngo iăbƠoăc aăS aureus đ căth căhi năb ngăcáchă

ti tă m tă s ă enzymeă nh ă hyaluronidase,ă hemolysine,ă leucocidin,ă exfoliatineầpháă

h yăcácăthƠnhăph năc aăt ăbƠoăv tăch

T ă ă nhi m,ă viă khu nă cóă th ă xơmă nh pă vƠoă cácă n iă khácă quaă đ ngă b chăhuy t,ămáuăvƠăcóăth ăgơyăviêmăph i,ăviêmămƠngănưo,ăviêmăc ătim,ăviêmăth n,ầcóă

th ăgơyăb nhăc pătínhănh ănhi măkhu nămáuăvƠăm nătínhănh ăviêmăt yăx ng.ăKh ă

n ngăxơmăl năkémăcóăth ăgơyănhi măkhu năngoƠiădaănh ăm n,ăch căl ăCóăth ăcóănhi măkhu năph i h păv iăviăkhu năk ăkhí

Khángăsinhăcóăth cóăngu năg căt ăt ngăh păhóaăh căho călyătríchăt ăđ ngă

v t,ăth căv tăho căviăsinhăv t

Khángăsinhăcóăth ătácăđ ngălênăviăkhu năb ngăcáchălƠmăthayăđ iăhìnhădángăviăkhu n,ă căch ăs ăt ngăh păproteinăc aăviăkhu n,ă căch ăs ăthƠnhăl păváchăt ăbƠo,ăcăch ăt ng h păcácăv tăch tădiătruy n

- Aminoglycosides (Streptomycin, Amikacin, netilmicin,ầ)

- Tetraciclines (Tetraciclines, Chlortetraciline, Methacicline, Oxytetrtacycline,ầ)

- Chloramphenicol

- MacrolidesăvƠăcácăthu călơnăc nă(Erythromycin,ăSpiramycin,ầ)

- Rifamycin

- Polypeptides (Polymycin B, Colistin,ăBacitracin,ầ)

- M tă s ă nhómă khácă nh ă Vancomycin,ă Novobiocin,ă Nitrofuran,ăQuinolones,ầvƠăm tăs ăthu căch ngăn m,ăch ngălao,ăch ngăvirus

 D aăvƠoăngu năg căkhángăsinh,ăkhángăsinhăđ căchiaălƠmăγălo i:

- Khángă sinhă t ă nhiênă (Naturală antibiotic):ă cóă ngu nă g că t ă viă sinhă v t (Penicillin,ăStreptomycin,ăTetracycline,ầ)

- Khángă sinhă bánă t ngă h pă (Semi-synthetic antibiotic): cóă ngu nă g că t ăkhángăsinhăt ănhiênănh ngăđ căg năthêmăvƠoăm tăhayăvƠiăg căhóaăh căđ ăthayăđ iăph ăkhángăkhu năhayăd căl că(Ampicillin,ăMynocycline,ầ)

- Khángăsinhăt ngăh pă(antibiomimetic,ăhóaăch tăgi ngăkhángăsinh):ălƠăcácăhóaă ch tă đ că t ngă h pă hoƠnă toƠnă vƠă cóă hi uă qu ă c aă khángă sinhă(Sulfonamide, Quinolones, Fluoroquinolones)

- că ch ă nhi mă v ă c aă mƠngă t ă bƠo:ă G mă Colistin,ă Amphotericină B,ăPolymycin,ầMƠngăt ăbƠoăch tăc aăviăkhu năđ căxemănh ăm tăhƠngărƠoăcóă kh ă n ngă th mă th uă ch nă l c,ă th că hi nă ch că n ngă v nă chuy nă ch ă

đ ngăđ ăki măsoátăcácăthƠnhăph năbênătrongăt ăbƠo.ăS ăho tăđ ngăc aăcácă

lo iăkhángăsinhătrênăs ăpháăv ăs ătoƠnăv năch căn ngămƠngănƠy, làm các

đ iăphơnăt ăvƠăcácăionsăthoátăkh iăt ăbƠo,ăd năđ nălƠmăch tăt ăbƠo

- că ch ă t ngă h pă protein:ă G mă Chloramphenicol,ă Erythromycins,ăAminoglycosides,ăTetraciclines,ầS ătácăđ ngăc aăcácăkhángăsinhănƠyălƠmăthôngătinămRNAăb ăđ căsai,ăho căng năch năcácăaminoăacidsăm i n iăti pă

t oăthƠnhăchu iăpolypeptidesăm i,ăho căng năch năthƠnhăl păph căh păđ uătiênăt ngăh păchu iăpolypeptide,ầ

- că ch ă t ngă h pă acidă nucleic:ă G mă cácă khángă sinhă nh ă Actinomycin,ăNovobiocin, Nalidixic acid, Sulfonamides, că ch ă hi uă qu ă t ngă h păDNA b ngăcáchă căch ăenzymeăpolymeraseăt ngăh păchu iăDNAăt ngăng,ăng năc nătáchăm chălƠmăquáătrìnhăsaoăchépăkhôngăth ădi năra,ầ

3.4 S đ kháng kháng sinh c a vi khu n [6, 26, 32, 33]

 ăkhángăkhángăsinh (AMR) là s ăkhángăl i c a vi sinh v t đ iăv iăm tă

lo iăthu căkhángăsinhămƠă nóăđưă t ng nh yăc m.ăSinhăv tăkhángă(baoă g măviăkhu n,ăn m,ăvirusăvƠăm tăs ăkỦăsinhătrùng)ăcóăth ăch uăđ căs tácăđ ngăc aăcácă

lo iăthu căkhángăsinh,ăvìăv yămƠăph ngăphápăđi uătr ătiêuăchu năkhôngă còn

hi uăqu ăvƠănhi mătrùng kéoădƠiăt ngănguyăc ălơyă lan.ă S ă phátătri nă c aăcácă

ch ngăkhángăthu călƠăm tăhi năt ngăt ănhiênăx yăraăkhiăcácăviăsinhăv tăti păxúcă

v iăcácălo iăthu căkhángăsinh,ăvƠăđ căđi măkhángăcóăth ăđ cătraoăđ iăgi aăm tă

s ălo iăviăkhu n.ăVi căl măd ngăcácălo iăthu căkhángăsinhălƠmăgiaăt ngănhanhăchóng hi năt ngăt ănhiênănƠy[33]

 C ăch ăđ ăkhángăkhángăsinh:ăviăkhu năti tăenzymeăpháăh yăho tătínhăc aăthu c;ăviăkhu nălƠmăthayăđ iăkh ăn ngăth măth uăc aămƠngăt ăbƠoăđ iăv iăthu c;ă

c uătrúcăđi măg năc aăthu călênăviăkhu năb ăthayăđ i;ădoăviăkhu năthayăđ iăconă

đ ngăbi năd ngălƠmăm tătácăd ngăc aăthu c,ầ

 Ngu năg căc aăs ăđ ăkhángăkhángăsinh:

 Ngu năg căkhôngădoădiătruy n:ă

- Viăkhu năvìălỦădoănƠoăđóăkhôngănhơnălênăđ c,ănh ngănh ngăth ăh ăsauăcóă

th ănh yăc mătr ăl i

- Vi khu năm tăđi măg năđ căbi tădƠnhăchoăthu c

 Ngu năg cădoădiătruy n:ădoăthayăđ iăv ăm tădiătruy năvƠălƠăh uăqu ăc aăquáătrìnhăch năl căb i thu căkhángăsinh

- ăkhángădoănhi măs căth ă(NST):ădoăđ tăbi năng uănhiênăc aăm tăđo năgenăki măsoátătínhănh yăc măđ i v iăm tălo iăkhángăsinh.ăS ăcóăm tăc aăthu călƠăm tăc ăch ăch năl c,ă căch ăviăkhu nănh yăc măt oăđi uăki năthu nă

l iăchoăviăkhu năkhángăthu căphátătri n.ă tăbi năNSTăthôngăth ngănh tălƠădoăthayăđ iăc uătrúcăth ăth ădƠnhăchoăthu c T năs ăđ tăbi năkho ng 10-7 -

10-12

- ăkhángăngoƠiăNST:ădoăc mă ngăv iăkhángăsinh.ăY uăt ăRălƠăm tăl păc aăplasmidămangănh ngăgenăkhángăm tăđ nănhi uălo iăkhángăsinhăvƠănh ngăkimălo iăn ng.ăCácăgenănƠyăki măsoátăvi căs năxu tănh ngăenzymeăpháăh yăthu c T năsu tă10-6-10-7

 khángă chéo:ă Viă khu nă khángă v iă m tă lo iă thu că nƠoă đóă c ngă cóă th ăkhángăl iănh ngăthu căkhácăcóăcùngăc ăch ătácăđ ng,ăth ngăg pă ănh ngăthu căcóă thƠnhă ph nă hóaă h că g nă gi ngă nhauă (nh ă Polymicină B-Colistin,ầ)ă nh ngă

c ngă cóă th ă th yă ă nh ngă thu că khôngă liên h ă hóaă h că (nh ă Lincomycin)

Erythromycin-3.5 C ch đ kháng kháng sinh c a S aureus [4]

- -lactam:ăS ăđ ăkhángăv iăkhángăsinhănhómănƠyăch ăy uăthôngăquaăc ăch ă

ti tă enzymeă -lactamase.ă Enzymeă nƠyă đ că ti tă raă ă khoangă quanhă bƠoă

t ngăc aăt ăbƠoăviăkhu năvƠălƠmăm tăho tătínhăc aăkhángăsinhăb ngăcáchăxúcătácăm ăvòngă -lactamătr căkhiăkhángăsinhăg năvƠoăđíchăPBPă ămƠngăbƠoăt ng.ăTuyănhiên,ă -lactamaseăkhôngăcóătácăd ngăv iăcácăcephalosporină

th ăh ăβăvƠăcácăpenicillinăM.ăGenăkhángămethicillină(mecA)ăn mătrênănhi mă

s că th ă MRSAă (Methicillină Registantă Staphylococcus aureus) và MRSE (Methicillin Registant S epidermidis).ă C ă ch ă đ ă khángă methicillină lƠă doăcácăviăkhu nănƠyăđưăt ngăh pănênăproteinăg năpenicillin (PBP) gi măáiăl că

v iămethicillin

- Marolide, Lincosamide, Streptogramin: kháng do 23S rRNA methylase

A-C EnzymeănƠyăgơyăthayăđ iăc uătrúcăribosome,ăd năđ nălƠmăgi măg năMLS khángăsinhăvƠoăti uăph nă50S

- Streptogramin A: kh ăn ngăkhángănh ăvƠoăenzymeăacetyltransferaseălƠmăb tă

O Tetracicline:ăkhángădoăb măđ yătetracycline,ălƠmăbi năm tătetracycline

- Chloramphenicol:ă khángă doă chloramphenicolă acetyltransferaseă b ngă cáchăacetylă hóaă coenzymeă Aă t oă raă s nă ph mă lƠmă m tă kh ă n ngă g nă vƠoăribosome

- Fuoroquinolone:ăkhángădoăđ tăbi năgenăβăti uăph năDNAăgyrase

- Rifampin: kháng doăthayăđ iăm tăc păbaseăd năđ năb ăsungăm tăacidăaminăvƠoăti uăph nă -DNA polymerase

CH NG II: I T NG, V T LI U VÀ

1 Th i gian vƠ đ a đi m th c hi n

tƠiăđ c th c hi n t i Khoa Vi sinh v t-B nh vi n 175 t thángă11ăn măβ01γăđ n tháng 4 n măβ014

M u b nh ph măđ c thu th p là m , d ch t i v tăth ng, v t m trên các

b nh nhân ngo iăkhoaăđangăđ căđi u tr t i b nh vi n 175 t thángă07/β01γăđ n tháng 04/2014