Giải pháp nhằm hạn chế rủi ro tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP phát triển TP. HCM

Nâng cao hi u qu vi c thu th p thông tin khách hàng .... Hoàn hi n chính sách khách hàng ..... hàng và khách hàng... Nh ăv y, các nguyên nhân gây ra r i ro tín d ng r t đa d ng, có nh ng

CH NGăTRỊNHă ẨOăT Oă C BI T

GVHD:ăThS.ăD ngăT n Khoa

L I C Mă N

Qua th i gian h c t p t i Ch ng trình Ơo t o c bi t - i h c M Thành ph

H Chí Minh, em đƣ h c t p và xây d ng n n t ng ki n th c cho t ng lai ây là

kho tàng quý báu mà em c n ph i ghi nh và gi c n th n Bên c nh đó, nhà tr ng

còn t o c h i cho chúng em tr i nghi m nhi u công vi c th c t ; đ c bi t là

ch ng trình th c t p t i ngân hàng - m t giai đo n đ làm quen và chuy n t lý

thuy t sang th c ti n

Em xin g i l i c m n chân thành đ n Ch ngătrình Ơo t o c bi t - i h c M

Thành ph H Chí Minh và th y cô đƣ v t v vì chúng em c bi t, em th t may

m n khi đ c th y D ng T n Khoa t n tình h ng d n đ em có th hoàn thành

báo cáo th c t păc ngănh ăkhóaălu n t t nghi p Em th t lòng c m n Th y!

Và l i c m n sâu s c c a em mu n g i đ n Ban lãnh đ o Ngân hàng TMCP Phát

tri n Thành ph H Chí Minh ậ Chi nhánh C ng Hòa và các anh ch phòng Quan h

khách hàng, n i đƣ cho em c h i đ c tr i nghi m nh ng công vi c th c t c a

nhân viên ngân hàng Các anh ch đã quan tâm, h ng d n em r t nhi u đ ti p c n

công vi căc ng nh ăđóngăgópănhi u ý ki năquỦăbáuăđ em hoàn thành t t khóa lu n

t t nghi p này

Em chân thành c m n!

NH N XÉT C A GI NGăVIểNăH NG D N

DANH M C CÁC T VI T T T

BCTC : Báo cáo tài chính

CAR : H s an toàn v n t i thi u

CIC : Trung tâm thông tin tín d ng - Ngân hàng Nhà N c Vi t Nam CMND : Ch ng minh nhân dân

DANH M C B NG

B ng 2.1: Mô hình x p h ng tín d ng c aăMoody’săvƠăStandardă&ăPoor 15

B ng 3.1: Quy trình tín d ng c a HDBank 20

B ng 3.2: Tình hình huy đ ng v n theo k h n t i HDBank 22

B ngă3.3:ăD ăn tín d ng theo thành ph n t i HDBank 25

B ng 3.4: Tìnhăhìnhăd ăn tín d ngăđ i v i KH doanh nghi p t i HDBank 28

B ng 3.5: T l n x uăđ i v i khách hàng doanh nghi p t i HDBank 28

B ng 3.6: Tình hình N có kh n ngăm t v n trên N quá h năđ i v i KHDN 29

B ng 3.7: H s an toàn v năcácăn m 30

B ng 3.8: H s r i ro rín d ngăquaăcácăn m 30

B ng 3.9: Tình hình d phòng r i ro tín d ng qua các n m 31

B ng 4.1: K ho ch ho tăđ ngăn mă2013ăc a HDBank 38

DANH M C BI Uă ,ăS ă S ăđ 2.1: Các b ph n c a r i ro tín d ng 6

S ăđ 2.2: Mô hình ch tăl ng 6C 14

S ăđ 3.1: Quy trình tín d ng c a HDBank 19

Bi uăđ 3.1:ăTìnhăhìnhăhuyăđ ng v n theo k h n t i HDBank 23

Bi uăđ 3.2:ăTìnhăhìnhăhuyăđ ng v n theo thành ph n t i HDBank 23

Bi uăđ 3.3:ăC ăc uăhuyăđ ng v n theo lo i ti n t i HDBank 24

Bi u đ 3.4: T c đ t ng tr ng tín d ng giai đo n 2001 ậ 2012 25

Bi u đ 3.5: T tr ngăd ăn tín d ng theo k h n đ i v i KH DN t i HDBank 26

Bi uăđ 3.6:ăD ăn tín d ng theo lo i ti n đ i v i KH Doanh nghi p t i HDBank 26 Bi u đ 3.7: Bi uăđ t l n x u c a m t s ngân hàng t i Vi t Nam 27

M C L C

CH NGă1:ăăGI I THI U 1

1.1 T NG QUAN V V Nă NGHIÊN C U 1

1.2 LÝ DO CH Nă TÀI 2

1.3 M C TIÊU NGHIÊN C U 3

1.4 PH NG PHÁP NGHIÊN C U 3

1.5 PH M VI NGHIÊN C U 4

1.6 K T C U KHÓA LU N 4

CH NG 2:ăC S LÝ THUY T V R I RO TÍN D NG VÀ QU N TR R I RO TÍN D NG 5

2.1 T NG QUAN V R I RO TÍN D NG 5

2.1.1 Khái ni m r i ro tín d ng 5

2.1.2 Phân lo i r i ro tín d ng 5

2.1.3 Nh ngăc năc ch y uăđ xácăđ nh r i ro tín d ng 7

2.1.4 Nguyên nhân d năđ n r i ro tín d ng 9

2.1.5 nhăh ng c a r i ro tín d ng 12

2.2 QU N TR R I RO TÍN D NG 13

2.2.1 Khái ni m qu n tr r i ro tín d ng 13

2.2.2 Quy trình qu n tr r i ro tín d ng 13

CH NGă3:ăPHÂN TÍCH HO T NG TÍN D NG VÀ R I RO TÍN D NG I V I KHÁCH HÀNG DOANH NGH P T I HDBANK 18

3.1 CÁC S N PH M TÍN D NG I V I KH DOANH NGHI P 18

3.2 QUY TRÌNH TÍN D NG T I HDBANK 19

3.3 PHÂN TÍCH HO T NG TÍN D NG 22

3.3.1 Phân tích tình hình huy đ ng v n t i HDBank 22

3.3.2 Th c tr ng ho tăđ ng tín d ng đ i v i KHDN t i HDBank 24

3.4 TH C TR NG R I RO TÍN D NG T I HDBANK 27

3.4.1 Tình hình d n quá h n t i HDBank 27

3.4.2 Ch tiêu đánh giá r i ro t i HDBank 30

3.4.3 Quy trình ki m soát tín d ng t i HDBank 31

3.5 ÁNH GIÁ HO T NG TÍN D NG T I HDBANK 35

3.5.1 i m m nh 35

3.5.2 i m y u 35

3.5.3 C ăh i 35

3.5.4 Thách th c 36

CH NG 4: GI I PHÁP NH M H N CH RR TÍN D NG T I HDBANK 37

4.1 NHăH NG PHÁT TRI N C AăHDBANKăN Mă2013 37

4.2 M T S GI I PHÁP NH M H N CH R I RO TÍN D NG T I HDBANK 38

4.2.1 Nâng cao hi u qu vi c thu th p thông tin khách hàng 38

4.2.2 Hoàn thi n h th ng x p h ng tín d ng 39

4.2.3 T ngăc ng ki m tra, giám sát kho n vay 40

4.2.4 Thayăđ iăc ăch v đi u ki n vay và tài s năđ m b o 40

4.2.5 Nâng cao hi u qu trích l p d phòng 41

4.2.6 Hoàn hi n chính sách khách hàng 41

4.2.7 T ngăc ng hi u qu x lý n quá h n 42

4.2.8 Chính sách ngu n nhân l c 43

4.2.9 Ki n ngh v iăNgơnăhƠngăNhƠăN c 44

PH N K T LU N 45

TÀI LI U THAM KH O 46

PH L C: GI I THI U NHTM CP PHÁT TRI N TP.HCM 47

CH NGă1:ăăGI IăTHI U

1.1 T NG QUAN V V Nă NGHIÊN C U

Sau cu c kh ng ho ng tài chính d năđ n s suy thoái n n kinh t toàn c uătrongăn mă

2008 - 2009, n n kinh t th gi iăđangătrênăđƠăh i ph c và phát tri n, kinh t nhi u

n c trên th gi i ti p t căđiăvƠoă năđ nh N mă2010,ătìnhăhìnhăkinhăt th gi i v n

di n ra h t s c ph c t p v i nh ng d u hi u t t x uăđanăxen.ăXuăh ng ph c h i đƣă

xu t hi n t i các n n kinh t l nănh ngăkhôngăđ ngăđ uăvƠăch aăcóătínhăb n v ng, t c

đ ph c h i c a các n n kinh t là r t khác nhau Kinh t th gi iăn mă2011ăph c h i

ch m do nh ng khóăkh năt các n n kinh t l n,ănh ă: xuăh ng gi m phát c a kinh t

Nh t B n; vi c ch đ ngăđi u ch nh t căđ t ngătr ng ch m l i Trung Qu c; nh ng khóăkh năv n công chơuăỂu;ăđ c bi tălƠătr c nh ngătácăđ ng tiêu c c t cu c

kh ng ho ng chính tr 11ăn c B c Phi, Trung Ðông và th m h a thiên tai t i Nh t

B n Trong b i c nhăđó,ăkinhăt th gi i l iăđ i m t v i nh ng thách th c khác: l m phátăt ngăb i chính sách n i l ng ti n t , giá c các m t hàng thi t y u, ch l căt ngă

cao d năđ nănguyăc ăkh ng ho ngăl ngăth c th gi i, các n n kinh t l n b gi m x p

h ng tín d ng, n công m c cao, th tr ng tài chính v năch aăcóăd u hi u ph c

h iầ B căsangăn mă2012,ăv i s n l c không ng ng c a các chính ph đƣăđemăl i

m t s thành công nh tăđ nh tuy g p khôngăítăkhóăkh n:ăt l t ngătr ng m c th p

trong khi t l th t nghi p luôn cao; hàng lo t chính sách n i l ng tài chính - tín d ng,

h tr gi i t a s c ép n côngăvƠăthúcăđ yăt ngătr ng, si t ch tăchiătiêuăcôngăđ c t

gi m n và thâm h tăngơnăsách,ătrongăđó,ăđángăk nh t là hai chính sách kích thích

kinh t m i c a M và khu v c EU

Tình hình kinh t th gi i luôn di n bi n ph c t p trong nh ngăn măquaăđƣă nhăh ng

không nh đ n n n kinh t Vi t Nam Kinh t trong n c ph iăđ i m t v i tình hình

l măphátăt ngăcao,ăkinh t v ămôăkhôngă năđ nh và ti m n nhi u r i ro GDPăt ngăth p

h năn mătr căvƠăkhôngăđ t k ho chăđ ra Cánăcơnăth ngăm i thâm h t m nh t

n mă2007ăvƠăduyătrìă m c cao trongăgiaiăđo n 2008 - 2011 T n mă2011,ăcánăcơnă

th ngăm i có nh ng chuy n bi n tích c c, giá tr kim ng ch xu t nh p kh u có xu

h ngăt ngălên,ănh păsiêuăđangătrênăđƠăgi m Chínhăsáchăđ i v i th tr ng ti n t điătheoăh ng năđ nh n n kinh t h nălƠăthúcăđ yăt ngătr ng: chính ph áp d ng nhi u

chính sách th t ch t ti n t nh m ki m ch l măphátăt ngăm nh Lãi su tăt ngăcao,ăt

giá ngo i t b t n khi n nhi u doanh nghi p g p nhi uăkhóăkh nătrongăkinhădoanhă

c ngănh ăti p c n v i ngu n v n tài tr nên ch ho tăđ ng c m ch ng

Trong b i c nh kinh t chung có nhi uăkhóăkh n,ăngƠnhăNgơnăhƠngăc ngăđ i m t v i

nhi u th thách l n, c nhătranhătrongăhuyăđ ng di n ra gay g t,ăt ngătr ng tín d ng

th păh năsoăv i nh ngăn mătr c, n x uăt ngăv t, l i nhu n gi m, m t s ngân hàng

r iăvƠoătình tr ng m t thanh kho n và thua l d năđ nătáiăc ăc uầ

T căđ t ngătr ng tín d ng trong th i gian qua không cao b i các ngân hàng th c

hi n ki m soát tín d ng an toàn phù h p v i tình hình chung Ngoài ra, lãi su t cho vay quá cao và không nă đ nhă đƣă không khuy n khích khách hàng vay v n.ă Sangă n mă

2012, n n kinh t Vi t Nam có d u hi u năđ nhăh n,ălƣiăsu tăhuyăđ ngăvƠăchoăvayăđ u

gi măđƣăt oăraăkhôngăítăkhóăkh năchoăngơnăhƠngăkhiăti p c n ngu n v n nhàn r i M c

dù lãi su t cho vay gi m và chính sách h tr t chính ph nh ngăkháchăhƠng,ăđ c bi t

là khách hàng doanh nghi p v n không m nh d n vay v n b i ho tăđ ng kinh doanh

không kh quan, hàng t n kho nhi uầdoanhănghi p không th xoay vòng v năđ tr

n cho ngân hàng, t đóăc kháchăhƠngăvƠăngơnăhƠngăđ u g p r i ro

Trongăgiaiăđo năkhóăkh năv a qua, Ngân hàng TMCP Phát tri năTP.HCMăđƣăđ t ra k

ho chă t ngă tr ng nă đ nh,ă xácă đ nh m c tiêu t p trung ngu n l că đ y m nhă t ngă

tr ngăhuyăđ ng,ăđ m b o ngu n v n cung c p cho ho tăđ ng tín d ng trong b i c nh

c nh tranh kh c nghi t Bên c nhăđó,ăki m soát ch t ch ho tăđ ng tín d ng theo k

ho ch chung, phù h p v i t căđ t ngătr ng ngu n v n và h n ch r i ro

1.2 LÝ DO CH Nă TÀI

Trong xu th phát tri n n n kinh t toàn c u hóa, n n kinh t c a nhi u qu c gia đƣ và đang ch u nh h ng r t l n, đ c bi t là các qu c gia đangăphát tri n Vi t Nam là m t

trong nh ng qu c gia có t c đ phát tri n cao, có nhi u d án đ u t ăthu c m i thành

ph n kinh t , m i ngành ngh và l nh v c th c hi n đ c các d án này, ngu n

v n đ u t ălà v n đ vô cùng quan tr ng Ngu n v n c n cho d án l n h n r t nhi u

so v i ngu n v n ch đ u t ăcó, chính vì v y, các ch đ u t ăph i tìm ki m ngu n tài

tr t bên ngoài Có nhi u cách đ huy đ ng v n, nh ngăhi n nay, ngu n v n vay t

các ngân hàng th ng m iăđang chi m t tr ng l n và quan tr ng h n c

Các ngân hàng hi n nay đang ho t đ ng trong r t nhi u l nh v c khác nhau nh ătín

d ng, tài tr xu t nh p kh u, thanh toán qu c t , b o hi mầb i v y vi c đ i di n v i

các r i ro th tr ng, r i ro tín d ng, r i ro thanh kho nầlƠ không th tránh kh i

Trong nh ng l nh v c trên, tín d ng luôn chi m t l cao nh t Tuy đem l i thu nh p

không nh cho các ngân hàng nh ngăđây c ng là l nh v c ch a đ ng nhi u r i ro nh t

và ph c t p nh t Vì v y, n u r i ro tín d ng x y ra có tác đ ng r t l n và tr c ti p đ n

s t n t i và phát tri n c a m i t ch c tín d ng nói riêng và toàn h th ng ngân hàng nói chung, không nh ng th còn gây ra nhi u h l y cho n n kinh t Nh n th c rõ t m quan tr ng t nh ng đóng góp c ng nh ăm c đ r i ro c a ho t đ ng này s giúp ngân

hàng đ a ra nh ng bi n pháp nâng cao hi u qu ho t đ ng và xác đ nh nguyên nhân,

tìm ra gi i pháp nh m h n ch t i đa r i ro có th x y ra

Ngân hàng TMCP Phát tri n TP.HCM trong nh ng n m qua đƣ không ng ng phát

tri n và g y d ng đ c hình nh t t đ p và chi m đ c lòng tin c a khách hàng,

không nh ng th ba n m liên ti p t 2010 ngân hàng đ c vinh d đ ng trong ắTopă

500 doanh nghi p l n nh t Vi t NamẰ theo công b c a Công ty CP báo cáo đánh giá

Vi t Nam, t p chí Thu - T ng c c thu và Vietnamnet Tuy nhiên, trong b i c nh n n kinh t nhi u bi n đ ng ph c t p nh ăhi n nay đƣ khi n ngân hàng ph i đ i m t v i

không ít r i ro và thách th c,ăđ c bi t là ho t đ ng tín d ng Vì v y, qu n lý ho t đ ng

này m t các hi u qu là bài toán ph c t p mà ngân hàngăđang tìm l i gi i.ă ây c ng là

lý do em ch n đ tài ắGi i pháp nh m h n ch r i ro tín d ngăđ i v i khách hàng doanh nghi p t i Ngân hàng TMCP Phát tri n TP.HCMẰ cho khóa lu n t t nghi p

c a mình

1.3 M C TIÊU NGHIÊN C U

Thông qua tình hình ho t đ ng tín d ng t i HDBank, tình hình tuân th các chính sách,

quy đ nh v nghi p v chung c a NHNN và riêng c a HDBank, t đó ng i vi t nh n

đ nh ra các d u hi u và tìm ra nguyên nhân và gi i quy t nh ng v n đ sau:

- Th nào là r i ro tín d ng và qu n tr r i ro tín d ng?

- Tình hình huy đ ng v n và cho vay t i ngân hàng ra sao?

- Th c tr ng qu n tr r i ro tín d ng đ i v i khách hàng doanh nghi p t i ngân hàng

nh ăth nào?

- Làm th nào đ nâng cao hi u qu công tác qu n tr r i ro tín d ng đ i v i khách

hàng doanh nghi p t i ngân hàng?

1.4 PH NG PHÁP NGHIÊN C U

hoàn thành khóa lu n này, ng i vi t đƣ s d ng m t s ph ng pháp sau: thu

th p các tài li u v quy đ nh c a NHNN và HDBank, thông tin t Báo cáo tài chính

và Báo cáo th ng niên c a HDBank t 2010 đ n 2012; quan sát th c t công vi c

c a nhân viên tín d ng Thông qua các ph ng pháp phân tích, t ng h p các s li u

Sau đó, d a trên ph ng pháp so sánh đánh giá có kèm bi u đ minh h a đ đ a ra

nh n xét v hình tình tín d ng t i HDBank Bên c nhăđó,ăs d ngăph ngăphápăth o

lu n và ph ng v n l y ý ki n t các Chuyên viên quan h khách hàng và Chuyên viên

h tr tín d ng Sau cùng, t nh ng ý ki n cá nhân và nh ng thông tin liên quan khác (t sách,ăbáo,ăđƠiầ),ăng i vi tăđóngăgópăm t s gi i pháp nh m nâng cao ch tăl ng

tín d ng, h n ch r i ro t i HDBank

1.5 PH M VI NGHIÊN C U

tài t p trung phân tích tình hình ho t đ ng tín d ng doanh nghi p t i HDBank;

nghiên c u các nguyên nhân d n đ n r i ro tín d ng T đó đ a ra các bi n pháp

phòng ng a các lo i r i ro này, giúp nâng cao hi u qu qu n tr r i roăđ i v i khách

hàng doanh nghi p t i HDBank

Kinh doanh ngân hàng là kinh doanh r i ro, v i b n ch t là theoăđu i l i nhu n v i r i

ro ch p nh năđ c Trong ho tăđ ng kinh doanh ngân hàng, tín d ng là ho tăđ ng kinh doanhăđemăl i l i nhu n ch y u c aăngơnăhƠngănh ngăc ngălƠănghi p v ti m n r i

ro r t l n Theo kho nă1ă i uă3ăThôngăt ă02/2013/TT-NHNN ngày 21/01/2013 c a

NHNN ban hành ắQuyăđ nh v phân lo i tài s n có, m cătrích,ăph ngăphápătríchăl p

d phòng r i ro và vi c s d ng d phòngăđ x lý r i ro trong ho tăđ ng c a t ch c

tín d ng, chi nhánh ngân hàngăn c ngoàiẰ thìăắR i ro tín d ng là t n th t có kh n ngă

x yăraăđ i v i n c a t ch c tín d ng,ăchiănhánhăngơnăhƠngăn c ngoài do khách hàng

không th c hi n ho c không có kh n ngăth c hi n m t ph n ho c toàn b ngh aăv

c a mình theo cam k tẰ

Nh v y, r i ro tín d ng có th xu t hi n trong các m i quan h mà trong đó ngân

hàng là bên cho vay, mà khách hàng n l i không th c hi n ho c không đ kh n ng

th c hi n ngh a v tr n vay khi đ n h n R i ro này có th x y ra trong quá trình cho

vay, chi t kh u gi y t có giá, cho thuê tài chính, b o lãnh, bao thanh toán c a ngân hàng ây còn đ c g i là r i ro m t kh n ng chi tr , là lo i r i ro liên quan đ n

S ăđ 2.1: Các b ph n c a r i ro tín d ng

Ngu n: TS Nguy n Minh Ki u (2011), Nghi p v ngân hàng th ng m i, trang 613

R i ro giao d ch: là m t hình th c c a r i ro tín d ng mà nguyên nhân phát sinh là do

nh ng h n ch trong quá trình giao d ch và xét duy t cho vay, đánh giá khách hàng

R i ro giao d ch có 3 b ph n chính là r i ro xét duy t, r i ro b o đ m và r i ro

ki m soát

- R i ro phê duy t : là r iăroăcóăliênăquanăđ năquáătrìnhăđánhăgiáăvƠăphơnătíchătínăd ng,

khi ngân hàng l a ch n nh ngăph ngăánăvayăv n có hi u qu đ ra quy tăđ nh cho

vay

- R i ro b oăđ m : phát sinh t các tiêu chu n b oăđ mănh ăcácăđi u kho n trong h p

đ ng cho vay, các lo i tài s năđ m b o, ch th b oăđ m, cách th căđ m b o và m c

cho vay trên giá tr c a tài s năđ m b o

- R i ro ki m soát : là r iăroăliênăquanăđ n công tác qu n lý kho n vay và ho tăđ ng

cho vay, bao g m c vi c s d ng h th ng x p h ng r i ro và k thu t x lý các kho n cho vay có v năđ

R i ro danh m c : có nguyên nhân phát sinh là do nh ng h n ch trong qu n lý

danh m c cho vay c a ngân hàng, đ c phân chia thành 2 lo i : r i ro cá bi t và r i

ro t p trung cho vay

- R i ro cá bi t liênăquanăđ n t ng lo i cho vay: xu t phát t các y u t , các đ c đi m

riêng có, mang tính riêng bi t bên c a ch th đi vay ho c ngành, l nh v c kinh t

Nó xu t phát t đ c đi m ho t đ ng ho c đ c đi m s d ng v n c a khách hàng vay

- R i ro t p trung cho vay: là tr ng h p ngân hàng t p trung v n cho vay quá nhi u

đ i v i m t s khách hàng, cho vay quá nhi u doanh nghi p ho t đ ng trong cùng

m t ngành, l nh v c kinh t ho c trong cùng m t vùng đ a lý nh t đ nh ho c cùng

m t lo i hình cho vay có r i ro cao

 C năc theo tính ch t khách quan, ch quan c a nguyên nhân gây ra r i ro thì

r i ro tín d ng đ c phân ra thành r i ro khách quan và r i ro ch quan R i ro

khách quan là r i ro do các nguyên nhân khách quan nh thiên tai, d ch h a, ng i

vay b ch t, m t tích và các bi n đ ng ngoài d ki n khác làm th t thoát v n vay

trong khi ng i vay đƣ th c hi n nghiêm túc ch đ chính sách R i ro ch quan do

nguyên nhân thu c v ch quan c a ng i vay và ng i cho vay vì vô tình hay c ý làm th t thoát v n vay hay vì nh ng lý do ch quan khác

2.1.3 Nh ngăc năc ch y uăđ xácăđ nh r i ro tín d ng

Thôngăth ngăđ đánhăgiáăch tăl ng tín d ng c aăNHTM,ăng iătaăth ng dùng ch

tiêu n quá h n và k t qu phân lo i n

Theo Thôngăt ă02/2013/TT-NHNN ngày 21/01/2013 c a NHNN ban hành ắQuyăđ nh

v phân lo i tài s n có, m cătrích,ăph ngăphápătríchăl p d phòng r i ro và vi c s

d ng d phòngăđ x lý r i ro trong ho tăđ ng c a t ch c tín d ng, chi nhánh ngân hƠngăn căngoƠiẰ:ăắKho n n quá h n là kho n n mà m t ph n ho c toàn b n g c

và/ho călƣiăđƣăquáăh nẰ

đ m b o qu n lý ch t ch , các kho n n quá h n trong h th ng NHTM Vi t

Nam đ c phân lo i theo th i gian và đ c phân chia thành 5 nhóm :

 Nhóm 1: n đ tiêu chu n, bao g m:

- Các kho n n trong h n và TCTD đánh giá có kh n ng thu h i đ y đ c g c và lãi đúng h n

- Các kho n n quá h n d i 10 ngày và TCTD đánh giá là có kh n ng thu h i đ y

đ c g c và lãi b quá h n và thu h i đ y đ g c và lãi đúng th i h n còn l i

- Các kho n n khác đ c phân vào nhóm 1 theo quy đ nh

 Nhóm 2: n c n chú ý, bao g m:

- Các kho n n quá h n t 10 đ n 90 ngày

- Các kho n n đi u ch nh k h n l n đ u

- Các kho n n khác đ c phân vào nhóm 2 theo quy đ nh

 Nhóm 3: n d i tiêu chu n, bao g m:

- Các kho n n quá h n t 91 ngày đ n 180 ngày

- Các kho n n gia h n t i h n tr n l n đ u

- Các kho n n đ c mi n ho c gi m lãi do khách hàng không đ kh n ng thanh

toán lãi đ y đ theo h păđ ng tín d ng

- Các kho n n khác đ c phân vào nhóm 3 theo quy đ nh

 Nhóm 4: n nghi ng , bao g m:

- Các kho n n quá h n t 181 đ n 360 ngày

- Các kho n n c c u th i h n tr n l n đ u quá h n d i 90 ngày theo th i h n

tr n đ c c c u l i l n đ u

- Các kho n n c c u l i th i gian tr n l n th hai

- Các kho n n khác đ c phân vào nhóm 4 theo quy đ nh

 Nhóm 5: n có kh n ng m t v n, bao g m:

- Các kho n n quá h n trên 360 ngày

- Các kho n n c c u l i th i gian tr n l n đ u quá h n t 90 ngày tr lên theo

th i h n tr n đ c c c u l i l n đ u

- Các kho n n c c u l n th hai quá h n theo th i h n tr n c c u l n th hai

- Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n th ba tr lên

- Các kho n n khoanh, n ch x lý

- Các kho n n khác đ c phân vào nhóm 5 theo quy đ nh

N x u là nh ng kho n n thu c nhóm 3, 4 và 5; quá h n trên 90 ngày mà không đòi

đ c và khôngăđ c tái c c u T i Vi t Nam, n x u bao g m nh ng kho n n

quá h n có ho c không th thu h i, n liên quan đ n các v án ch x lý và nh ng

kho n n quá h n khôngăđ c Chính Ph x lý r i ro N x u hay còn g i là n có

v n đ , n khó đòiầth ng có các đ c tr ng sau:

- Khách hàng đã không th c hi n ngh a v tr n v i ngân hàng khi các cam k t này

đƣ đ n h n

- Tình hình tài chính c a khách hàng đang có chi u h ng x u d n đ n có kh n ng

ngân hàng không thu đ c đ y đ g c và lãi

- Tài s n đ m b o đ c đánh giá là giá tr phát mãi không đ trang tr i n g c và lãi

- Thông th ng là nh ng kho n n đƣ đ c gia h n n , ho c nh ng kho n n quá h n

trên 90 ngày

M t t ch c tín d ng có t l n x u d i 3% đ c coi là n m trong ng ng an toàn

theo thông l qu c t , khi t l n x u v t quá t l 3% thì t ch căđó c n ph i xem

xét, rà soát l i danh m căđ uăt c a mình m t cách đ y đ , chi ti t và th n tr ng h n

đ có cách gi i quy t thích h p

2.1.4 Nguyên nhân d năđ n r i ro tín d ng

Thông qua hình th c c p tín d ng,ăNHTMăđƣăthúcăđ yăquáătrìnhăđ uăt ,ăs n xu t và

l uăthôngăhƠngăhóa,ăgópăph n quan tr ngăđ i v i s phát tri n c a n n kinh t qu c gia

nói chung và c a doanh nghi p nói riêng Bên c nh nh ng kho n l i nhu n l n do ho t

đ ng tín d ng mang l i, các NHTM ph iăluônăđ i m t v i r i ro tín d ng Vi c xác

đ nh và phân lo i các nguyên nhân gây ra r i ro tín d ng là đi u c n thi t đ ngân hang

có nh ng gi i pháp thích h păđ h n ch t iăđaăr i ro tín d ng

 Nhân t khách quan:

Môiătr ng kinh t nhăh ng r t l năđ n s thành b i c a ngân hàng Hi n nay, quá

trình t do hoá tài chính và h i nh p qu c t có th làm cho n x uăgiaăt ngăkhiăt o ra

m tă môiă tr ng c nh tranh gay g t, khi n h u h t các nh ng khách hàng c a ngân hƠng,ăđ c bi t là các doanh nghi p v a và nh ph iăđ i m t v iănguyăc ăthuaăl và quy

lu t ch n l c kh c nghi t c a th tr ng Bên c nhăđó,ăs c nh tranh gi a các NHTM trongăn c và qu c t trongămôiătr ng h i nh p kinh t c ng khi n cho các ngân hàng trongăn c v i h th ng qu n lý y u kém s g p r i ro n x u t ng lên b i h u h t các

khách hàng có ti m l c tài chính l n s b các ngân hàng n c ngoài thu hút

Ngoài ra, thi u s phân b đ u t m t cách h p lý đƣ d n đ n kh ng ho ng th a v

đ u t trong m t s ngành Các nhà đ uăt s tìm ki m ngành có l i nh t đ đ u t và

s r i b nh ng ngành không đem l i l i nhu n cao và do đó có s chuy n d ch v n t

ngành này qua ngành khác Nh ng n u s c nh tranh phát tri n m t cách t phát, hoàn toàn khôngăđi kèm v i s quy ho ch h p lý, h p tác, phân công lao đ ng, chuyên môn

hoá lao đ ngầ d n đ n s giaă t ng v n đ u t vào m t s ngành, d n đ n kh ng

ho ng th a và lãng phí tài nguyên qu c gia

Khi n n kinh t h ng th nh, m i ho t đ ng kinh t di n bi n tích c c nh t c đ

t ng tr ng kinh t cao và n đ nh, môi tr ng kinh doanh ít bi n đ ng thì nhu c u

vay v n c a doanh nghi p s t ng đ m r ng th ph n và phát tri n s n ph m m i

giúp cho tín d ng ngân hàng t ngă lên, r i ro gi m Ng c l i, khi n n kinh t đang

trong tình tr ng suy thoái thì các doanh nghi p có khuynh h ng thu h p ho t đ ng

s n xu t kinh doanh c a mình thì tín d ng ngân hàng c ng gi m xu ng V i n n kinh

t khó kh n, s c mua ng i dân gi m, hàng t n kho doanh nghi p t ng, doanh nghi p

không th xoay vòng v n d n đ n n x u c a ngân hàng t ng lên vì doanh nghi p b

phá s n và không th thanh toán g c và lãi cho ngân hàng

Ngoài ra, các nhân t xã h i nh tr t t an ninh và an toàn xã h i, trình đ dân tríầ nh h ng tr c ti p đ n các đ i t ng tham gia vào quan h tín d ng là ngân

hàng và khách hàng Trên th c t , n u m t n i nào có tr t t không đ c b o đ m, an

toàn xã h i kém, có nhi u tr m c p s t o tâm lý e ng i cho nhà đ uăt Do đó nhu c u

vay v n s b h n ch , nh h ng đ n vi c m r ng tín d ng c a ngân hàng Ng c

l i, m t n i có tr an t t, v n minh, ng i dân c n cù làm vi c, ít tr m c p và t n n

xã h i, s khuy n khích nhà đ u t m r ng quy mô ho t đ ng kinh doanh c a mình

Và nh v y nhu c u tín d ng s t ng lên

Hi n nay Vi t Nam ch a có m t c ch công b thông tin đ y đ v khách hàng và

ngân hàng Trung tâm thông tin tín d ng ngân hàng (CIC) c a NHNN đƣ cung c p

thông tin k p th i v tình hình ho t đ ng tín d ng nh ng ch a ph i là c quan đ nh

m c tín nhi m doanh nghi p m t cách đ c l p và hi u qu , thông tin cung c p còn

đ n đi u, thi u c p nh t ch a đáp ng đ c đ y đ yêu c u tra c u thông tin c a các

ngân hàng ó c ng là thách th c cho h th ng ngân hàng trong vi c m r ng và ki m

soát tín d ng cho n n kinh t trong đi u ki n thi u m t h th ng thông tin t ng x ng

N u các ngân hàng c g ng ch y theo thành tích, m r ng tín d ng trong đi u ki n

môi tr ng thông tin không cân x ng thì s gia t ngănguy c n x u cho h th ng

ngân hàng

Ngoài ra do thiên tai, d ch b nh, h a ho n, quan h cung c u hàng hóa thay đ iầlàm

cho khách hàng c a ngân hàng r i vào tình tr ng khó kh n tài chính không th kh c

ph c đ c

 Nhân t ch quan:

Nguyênănhơnăđ u tiên là t n ngăl c qu n lý c a ngân hàng khi thi u giám sát và qu n

lý sau cho vay CácăngơnăhƠngăth ng có thói quen t p trung nhi u công s c cho vi c

th măđ nhătr căăkhiăăchoăvayămƠăl iăl ng quá trình ki m tra, ki măsoátăđ ng v n sau

cho vay Khi ngân hàng cho vay thì kho n cho vay c n ph iăđ c qu n lý m t cách

ch đ ngăđ đ m b o s đ c hoàn tr Theo dõi n là m t trong nh ng trách nhi m

quan tr ng nh t c a cán b tín d ng nói riêng và c a ngân hàng nói chung

Chuyên viên ngân hàng thi uăđ oăđ căvƠătrìnhăđ chuyên môn nghi p v c ngălƠ m t nguyênănhơnăđángăxemăxét.ăM t s v án kinh t l n đƣăx y ra cóăliênăquanăđ n tín

d ng có s ti p tay c a m t s nhân viên ngân hàng cùng v i khách hàng làm gi h

s ăvay,ăhayănơngăgiáătƠiăs n th ch p, c m c lên quá cao so v i th c t đ rút ti n ngơnăhƠng.ă oăđ c c a cán b là m t trong các y u t quan tr ngăđ gi i quy t v năđ

h n ch r i ro tín d ng M t cán b kém v n ngăl c có th b iăd ngăthêm,ănh ngă

m t cán b tha hóa v đ oăđ c là m i nguy hi m l năđ i v i ngân hàng

Ki m soát n i b đ c th c hi năth ng xuyên cùng v i công vi c kinh doanh nên k p

th i x lý nh ng v năđ phát sinh Tuy nhiên trong th i gian g n đơy,ăki m soát n i b

c a m t s ngân hàng h uănh ăch t n t i trên hình th c

Chính sách tín d ng là n n t ng đ qu n lý r i ro tín d ng hi u qu Chính sách tín

d ng bao g m các y u t h n m căchoăvayăđ i v i khách hàng, lãi su t cho vay và

m c l phí, k h n kho n tín d ngầN uăchínhăsáchăđ c ho chăđ nh h p lý và c n

th n, thông su t s t oăđi u ki n cho ngân hàng duy trì tiêu chu n tín d ng, tránh r i ro

quá m c Tuy nhiên, các ngân hàng s khôngăđ m b o an toàn tín d ng n u các y u t

c a chính sách tín d ng quá c ng nh c, không h pălỦ,ăkhôngăđápă ngăđ c nhu c uăđaă

d ng v v n c a khách hàng Không nh ng th , m t chính sách tín d ng không n

đ nh hay l ng l o, quá nh n m nh vào m c tiêu l i nhu n d năđ năchoăvayăđ uăt ăquáă

li uă l nh,ă t p trung ngu n v n cho vay quá nhi u vào m t doanh nghi p ho c m t

ngành kinh t nƠoăđóăcóăth gây ra các h u qu l n

Kinh doanh ngân hàng là m t ngh đ c bi t: huyăđ ng v năđ cho vay hay nói cách khácăđiăvayăđ cho vay, do v y v năđ r i ro trong ho tăđ ng tín d ng là không th

trách kh i, các ngân hàng c n ph i h p tác ch t ch v i nhau nh m h n ch r i ro S

h p tác n y sinh do yêu c u qu n lý r iăroăđ i v i cùng m t khách hàng khi khách

hàng này vay ti n t i nhi u ngân hàng N u do s thi uătraoăđ i thông tin d năđ n vi c

nhi u ngân hàng cùng cho vay m tăkháchăhƠngăđ n m căv t quá gi i h n thì r i ro chiaăđ u cho t t c ch không riêng m t ngân hàng nào

Nguyên nhân ti p theo thu c v phía khách hàng KháchăhƠng,ăth ng là doanh nghi p

y u kém trong qu n lý, không d đoánăđ c nhu c u th tr ng, am hi u không nhi u

trong vi c s n xu t, khu chătr ng và phát tri n,ăđ i m i s n ph m,ăkhôngăđónăđ u

công ngh s d b g c ngã trong n n kinh t c nh tranh gay g t hi nănay.ăDoăđó,ăh s

g păkhóăkh nătrongăvi c tr n ngân hàng, nhăh ngăđ n ch tăl ng tín d ngăvƠăt ngă

r i ro cho ngân hàng

Tính trung th c c a khách hàng c ng là m t y u t có nh h ng l n đ n ch t

l ng c ng nh r i ro tín d ng c a ngân hàng N u khách hàng đ n vay ngân hàng

v i ý đ nh t t, s d ng v n vay đúng m c đích, và có ý th c h p tác cao trong vi c

hoàn tr s ti n mà mình đƣ vay thì kho n tín d ng s đ c th c hi n m t cách suôn

s , có l i cho c ngân hàng và khách hàng Còn n u khách hàng ngay t đ u đƣ có ý

đ nh l aăđ o ngân hàng, không cung c p s li u trung th c, vi ph m ch đ k toánầ

s r t khó kh n cho ngân hàng trong vi c n m b t tình hình s n xu t kinh doanh c ng

nh qu n lý kho n v n vay c a khách hàng Do đó, không th đ a ra quy t đ nh tín

d ng h p lý, d n đ n kh n ng m t v n cao Vì v y, vi c ch n l c, phát hi n nh ng

khách hàng t t, ng n ng a ý đ nh l a đ o c a khách hàng x u c ng là m t đi u r t

quan tr ng trong ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng

Quy mô tài s n, ngu n v n nh bé là đ c đi m chung c a h u h t các khách hàng vay

Vi t Nam Ngoài ra, thói quen ghi chép đ y đ , chính xác, rõ ràng các s sách k toán

v n ch a đ c các khách hàng tuân th nghiêm ch nh và trung th c Doă đó,ă khi

chuyên viên tín d ng ngân hàng phân tích tài chính c a doanh nghi p d a trên s li u

do khách hàng cung c p th ng thi u tính th c t và xác th c ây c ng là nguyên nhân t i sao ngân hàng v n luôn xem tr ng ph n tài s n đ m b o đ phòng ch ng r i

ro tín d ng

Nh ăv y, các nguyên nhân gây ra r i ro tín d ng r t đa d ng, có nh ng nguyên nhân

khách quan và nh ng nguyên nhân do ch th tham gia quan h tín d ng Nh ng nguyên nhân ch quan, do các ch th có nh h ng r t l n đ n ch t l ng tín d ng và

ngân hàng có th ki m soát đ c n u có nh ng bi n pháp thích h p

2.1.5 nhăh ng c a r i ro tín d ng

R i ro tín d ng luôn ti m nătrongăkinhădoanhăngơnăhƠngăvƠăđƣăgơyăraănh ng h u qu

nghiêm tr ng, nhăh ng nhi u m tăđ năđ i s ng kinh t - xã h i c a m i qu c gia,

th m chí có th lan r ng trên ph m vi toàn c u

 i v i ngân hàng b r i ro

Do không thu h iăđ c n làm cho ngu n v n ngân hàng b th t thoát, trong khi ngân

hàng v n ph i chi tr ti n lãi cho ngu n v n ho tăđ ng, làm cho l i nhu n b gi m sút,

th m chí n u tr m tr ngăh năthìăcóăth b phá s n

 i v i h th ng ngân hàng

Ho tăđ ng c a m t ngân hàng trong m t qu căgiaăcóăliênăquanăđ n h th ng ngân hàng

và các t ch c kinh t , xã h i và cá nhân trong n n kinh t Do v y n u m t ngân hàng

có k t qu ho tăđ ng x u, th m chí d năđ n m t kh n ngăthanhătoánăvƠăpháăs n thì s

có nh ngătácăđ ng dây chuy n nhăh ng x u các ngân hàng và các b ph n kinh t

khác N u không có s can thi p k p th i c a NHNN và Chính ph thì tâm lý s m t

ti n s lơyălanăđ n toàn b ng i g i ti n và h s đ ng lo t rút ti n t i các NHTM làm choăcácăngơnăhƠngăkhácăc ngăr iăvƠoătìnhătr ng m t kh n ngăthanhătoán

 i v i n n kinh t

Ngân hàng có m i quan h ch t ch v i n n kinh t ,ălƠăkênhăthuăhútăvƠăb măti n cho

n n kinh t , vì v y r i ro tín d ng gây nên s phá s n m t ngân hàng s làm cho n n kinh t b r i lo n, ho t đ ng kinh t b m t năđ nhăvƠăng ngătr , m t bình n v quan

h cung c u, l m phát, th t nghi p, t n n xã h iăgiaăt ng,ătìnhăhìnhăanăninhăchínhătr

b t nầ

 Trong quan h kinh t đ i ngo i

Làm nhăh ngăđ n v th và hình nh c a h th ng ngân hàng ậ tài chính qu c gia

c ngănh ătoƠnăb n n kinh t c a qu căgiaăđó

Tóm l i, r i ro tín d ng c a m t ngân hàng x y ra s gây nhăh ng các m căđ

khác nhau: nh nh t là ngân hàng b gi m l i nhu n khi ph i trích l p d phòng, không thu h iăđ c lãi cho vay, n ng nh tăkhiăngơnăhƠngăkhôngăthuăđ c v n g c và lãi vay,

n th t thu v i t l cao d năđ n ngân hàng b l và m t v n N u tình tr ng này kéo

dài không kh c ph căđ c, ngân hàng s b phá s n, gây h u qu nghiêm tr ng cho

n n kinh t nói chung và h th ng ngân hàng nói riêng Chính vì v yăđòiăh i các nhà

qu n tr ngân hàng ph i h t s c th n tr ng và có nh ng bi n pháp thích h p nh m

gi m thi u r i ro trong cho vay

2.2 QU N TR R I RO TÍN D NG

2.2.1 Khái ni m qu n tr r i ro tín d ng

R i ro điăkèmăv i l i nhu n, tuy luônăđ i ngh chănhauănh ngăl i có quan h m t thi t

v i nhau: l i nhu n cao thì r iă roă caoă vƠă ng c l i Trong các ho tă đ ng c a ngân

hàng, ho tăđ ng tín d ng ch aăđ ng nhi u r i ro nh tănh ngăđemăl i nhi u l i nhu n

nh t Tuy r i ro r tăcaoănh ngăcácăngơnăhƠngăđ u chú tr ng phát tri n ho tăđ ng tín

d ngăđ n m c t iăđa i u này có th gi i thích b i: r i ro không ch c ch n x y ra và

có th h n ch b ng các bi n pháp nghi p v

Qu n tr r i ro là quá trình ti p c n r i ro m t cách khoa h c, toàn di n và có h th ng

nh m nh n di n, ki m soát, phòng ng a và gi m thi u nh ng t n th t, m t mát, nh ng

nhăh ng b t l i c a r i ro

Qu n tr r i ro tín d ng giúp nâng cao ch tăl ng tín d ng, h n ch r i ro, gi m thi t

h i cho ngân hàng; t o s an toàn, n đ nh trong kinh doanh, nâng cao l i th c nh

tranh c a ngân hàng

2.2.2 Quy trình qu n tr r i ro tín d ng

Quá trình qu n tr r i ro có th chiaăthƠnhă5ăb c:

2.2.2.1 Nh n di n r i ro lƠăquáătrìnhăxácăđ nh liên t c và có h th ng các ho t

đ ng kinh doanh c a ngân hàng Nh n di n rùi ro bao g m: theo dõi, xem xét, nghiên

c uămôiătr ng ho tăđ ng c a ngân hàng nh m th ng kê t t c các r i ro

2.2.2.2 o l ng r i ro:

Vi c xây d ng mô hình thích h păđ đoăl ng m căđ r i ro tín d ng, t đóăxácăđ nh

ph n bù r i ro, gi i h n tín d ng an toàn cho t ngăkháchăhƠng,ăc ngănh ătríchăl p d phòngălƠăđi u h t s c quan tr ng

 Môăhìnhăđ nh tính v ch tăl ng tín d ng

Khiăcóăđ c thông tin v khách hàng vay v n, chuyên viên tín d ng có th phân tích

đ ra quy tăđ nh cho vay h p lý theo các y u t đ nh tính sau:

- N ngăl c pháp lý: chuyên viên tín d ng đánhăgiáătìnhătr ng pháp lý c a khách hàng

thông qua các gi y t khácănhauă nh ăquy tăđ nh thành l p công ty, gi y phép kinh

doanh, ầ

- Uyătín:ălƠătháiăđ , ph m ch t c aăng iăđiăvay.ăThôngăth ng uy tín th hi n ba c p

b c: s n lòng tr n , mong mu n tr n và kiên quy t tr n ă đánhăgiáăuyătínăc a

ng iăđiăvay,ăăchuyên viên tín d ng c n thông qua các bi u hi n bên ngoài c a h nh ătháiăđ , tìm hi u v l ch s vay n , danh ti ng,ăuyătínăkinhădoanhăđ i v i nhà cung c p,

khách hàng, b n hàng c a h ,ầ

- M căđíchăvay:ăchuyên viên tín d ng c n xem xét m căđíchăvayăth a hai y u t là h p

l và h p pháp Tính h p l phù h p v i gi y phép kinh doanh, tính h p pháp th hi n ngành ngh kinh doanh không b pháp lu t nghiêm c m

- N ngăl c t o l i nhu n:ăNg i vay ph i có ki n th c v kinh t , có am hi u nhi u v

l nhăv c mà h kinh doanh, s n xu t, có kh n ngăqu n lý kinh doanh t tăđ mang l i

t su t l i nhu năcaoăh nălƣiăsu t cho vay c a ngân hàng

- Môiătr ng kinh doanh: chuyên viên c n n m rõ thông tin nh :ăm c d báo l m phát,

s bi năđ ng tình hình kinh t , chính tr , xã h iătrongăn c và qu c t ,ăxuăh ng phát

tri năcácăngƠnhăkinhădoanhầ

Bên c nhăđó,ăchuyên viên còn có th phân tích tín d ngăc năc theo tiêu chu n 6C:

S ăđ 2.2: Mô hình ch tăl ng 6C

Character

Capacity

Cashflow

Collateral Conditions

Control

- Character - T ăcáchăng i vay: CBTD ph i ch c ch n r ngăng i vay có m căđíchă

tín d ng rõ ràng và có thi n chí nghiêm ch nh tr n khiăđ n h n

- Capacity - N ngăl c c aăng iăvay:ăNg iăđiăvayăph iăcóăn ngăl c pháp lu tăvƠăn ngă

l c hành vi dân s ,ăng i vay có ph iălƠăđ i di n h p pháp c a doanh nghi p

- Cashflow - Thu nh p c aăng iăvay:ăxácăđ nh ngu n tr n c a khách hàng vay

- Collateral - B oăđ m ti n vay: là ngu n thu th hai có th dùngăđ tr n vay cho

ngân hàng

- Conditions - Cácăđi u ki n:ăngơnăhƠngăquyăđ nhăcácăđi u ki n tùy theo chính sách tín

d ng t ng th i k

- Control - Ki măsoát:ăđánhăgiáănh ng nhăh ng do s thayăđ i c a lu t pháp, quy

ch ho tăđ ng, kh n ngăkháchăhƠngăđápă ng các tiêu chu n c a ngân hàng

Vi c s d ngămôăhìnhănƠyăt ngăđ iăđ năgi n, song h n ch c a mô hình này là nó

ph thu c vào m căđ chính xác c a ngu n thông tin thu th p, kh n ngăd báoăc ngă

nh ătrìnhăđ phơnătích,ăđánhăgiáăc a chuyên viên tín d ng

 Mô hình x p h ng tín d ng c a Moody’săvƠăStandard & Poor

Standard & Poor,ăMoody’săvƠăFitchălƠănh ng t ch c x p h ng tín d ng l n và uy tín

nh t th gi i

X p h ng tín d ng c a Standard &Poor đ c công b b tăđ u t n mă1916ăth hi n quanăđi m c a t ch c này v kh n ngăvƠăs s năsƠngăđápă ngăcácăđi u ki n tài chính

m tăcáchăđ yăđ vƠăđúngălúcăc a m t doanh nghi p hay m t qu c gia Ch s đ c quy

thành các x p h ng b ng ch , cao nh t là AAA và th p nh tălƠăDăvƠăđ căđánhăgiáă

trong nhi uăl nhăv c

B ng 2.1: Mô hình x p h ng tín d ng c aăMoody’săvƠăStandardă& Poor

AAA Aaa Ch tăl ngăcaoănh t,ăr iăroăth pănh t

AA Aaa Ch tăl ngăcaoănh tă

A A Ch tăl ngătrênătrungăbình

BBB Baa Ch tăl ngătrungăbình

BB Ba Ch tăl ngătrungăbình,ămangăy uăt ăđ uăc

B B Ch tăl ngăd iătrungăbình

CCC Caa Ch tăl ngăkém

CC Ca Mangătínhăđ uăc ,ăcóăth ăv ăn

C C Ch tăl ngăkémănh t,ătri năv ngăx u

 Mô hình h s Z

Mô hình h s Z do E.I.Altman nghiên c uă dungă đ tínhă đi m tín d ng các doanh

nghi p vay v n.ă i l ngăZădùngălƠmăth căđoăt ng h păđ phân tích r i ro tín d ng

đ i v i khách hàng vay, ph thu c vào:

- Ch s tài chình c a khách hàng vay

- T m quan tr ng c a các ch s trong vi căxácăđ nh xác su t v n c aăng i vay

trong quá kh

T đóăAltmanăđƣăxơy d ngămôăhìnhăđi mănh ăsau:

Z = 1,2 X1 + 1,4 X2 + 3,3 X3 + 0.6 X4 + 1,0 X5

Trongăđó:

X1 = H s v năl uăđ ng/ t ng tài s n

X2 = H s lƣiăch aăphơnăph i/ t ng tài s n

X3 = H s l i nhu nătr c thu và lãi/ t ng tài s n

X4 = H s giá th tr ng c a t ng v n s h u/ giá tr h ch toán c a t ng n

X5 = H s doanh thu/ t ng tài s n

Tr s ZăcƠngăcao,ăthìăng i vay có xác su t v n càng th p V y khi tr s Z th p

ho c là m t s âm s lƠăc năc x păkháchăhƠngăvƠoănhómăcóănguyăc ăv n cao

Z < 1,81 : KH có kh n ngăr i ro cao

1,81 < Z <3 :ăKhôngăxácăđ nhăđ c

Z > 3 : Khách hàng không có kh n ngătr n

Theoămôăhìnhăchoăđi m Z c a Altman, b t c côngătyănƠoăcóăđi m s th păh nă1,81ă

ph iăđ c x păvƠoănhómăcóănguyăc ăr i ro tín d ng cao

Môăhìnhăđi m s Z có k thu tăđoăl ngăt ngăđ iăđ năgi n Tuy nhiên mô hình này

ch cho phép phân lo i nhóm khách hàng vay có r i ro và không có r i ro Trong khi

đó,ăth c t m căđ r i ro tín d ng ti măn ngăc a m i khách hàng là khác nhau Bên

c nhăđó, y u t th tr ngăc ngăkhôngăđ căxétăđ n,ăđ c bi tălƠăkhiăcácăđi u ki n kinh doanhăc ngănh ăđi u ki n th tr ngătƠiăchínhăđangăthayăđ i liên t cănh ăhi n nay Và

có các nhân t quan tr ngănh ngăc ngăkhôngăđ căxétăđ nănh :ădanhăti ng c a khách

hàng, m i quan h lâu dài v i ngân hàngầs lƠmăchoămôăhìnhăđi m s Z có nh ng

h n ch nh tăđ nh

 Ph ngăphápăIRBă(InternalăRatingsăBased)

Ph ngăphápăIRBăhayăcònăg iălƠăph ngăphápă c tính t n th t tín d ng l a trên h

th ngăc ăs d li uăđánh giá n i b ă ơyălƠăph ngăphápăđ c áp d ng theo Hi păđ nh

m i v tiêu chu n v n qu c t c a Basel II Vi c s d ngăIRBăđ căl ng t n th t

tín d ngăđƣăđ c y ban Basel khuy năkhíchăcácăn c tham gia s d ng Vi că c

l ng t n th t ph thu c vào ba y u t chính là: xác su t không tr n c a khách hàng

(PD), th hai là t tr ng t n th tă c tính (LGD) và cu i cùng là t ngăd ăn c a khách

hàng t i th iăđi m khách hàng không tr đ c n (EAD) T đó Ngân hàng s c tính

đ c t n th tă(EL)ănh ăsau:

EL = PD x EAD x LGD

2.2.2.3 Ki m soát và đánh giá r i ro: là vi c s d ngăcácăph ngăphápăk thu t,

các chi năl c ho tăđ ngăđ ng năng a, gi m thi u các r i ro có th x y ra C năc vào

m c đ r i ro đƣ đ c tính toán, các h s an toàn tài chính, và kh n ngăch p nh n r i

ro mà có nh ng bi n pháp phòng ch ng khác nhau nh m làm gi m m c đ thi t h i

Các bi n pháp bao g m:ăng năng a r i ro, bán n , phân tán r i ro, và qu n tr r i ro

thông qua công c phái sinh

Ch tăl ng tín d ngălƠătiêuăchíăc ăb năđ đánh giá r i ro tín d ng trong ho tăđ ng c a

ngân hàng M t kho n vay t t là kho n vay mà ngân hàng có th thu h iăđ yăđ c n

g c và lãi M t s ch tiêuăth ngăñ c s d ngăđ đánhăgiáăr i ro tín d ng

ho c chuy n giao r i ro

có th x lý t t nh ng r i ro x y ra, ngân hàng ph iăth ng xuyên d tr các ngu n

qu d phòng c n thi t, s năsƠngăbùăđ păđ c m i t n th t có th x yăraăđ đ m b o an

toàn cho ho tăđ ng kinh doanh Tùy theo tính ch t c a t ng lo i t n th t, ngân hàng

đ c s d ng nh ng ngu n v n thích h păđ bùăđ p:

- i v i các t n th tăđƣăđ căl ng tr c, ngân hàng có th s d ng ngu n v n t

qu d phòng r i ro tín d ngăđƣăx p lo i theo tiêu chu năđ bùăđ p

- i v i các t n th tăkhôngăl ngătr căđ c r i ro, ngân hàng ph i dùng v n t có

làm ngu n d phòngăđ bùăđ p

Ngoài ra, c n áp d ng các bi năphápăkhácăđ x lý r i ro, g m: thanh lý tài s năđ m

b oăđ thu h i n , chuy n giao r iăroầ

CH NGă3:ăPHÂN TÍCHăHO T NG

TÍN D NGăVÀ R I RO TÍNăD NG I V I

3.1 CÁC S N PH M TÍN D NG I V I KHÁCH HÀNG DOANH NGHI P

Tín d ng v i khách hàng doanh nghi p đang là m ng ho t đ ng m nh nh t c a ngân

hàng HDBank có r t nhi u s n ph m tín d ng đ các doanh nghi p l a ch n theo nhu

c u c a mình

 Tài tr v n l u đ ng:

- Cho vay s n xu t kinh doanh tr góp: HDBank tài tr cho doanh nghi p b sung v n

l u đ ng ph c v s n xu t kinh doanh tr góp tr i gian trung h n đ : B sung v n l u

đ ng th ng xuyên, đ u t ăs a ch a tài s n c đ nh, n đ nh dòng ti n doanh nghi p

- Th u chi doanh nghi p: v i tài kho n chi t kh u doanh nghi p, HDBank tài tr nhu

c u v n l u đ ng thi u h t t m th i cho doanh nghi p đ thanh toán các chi phí

th ng xuyên nh : hoá đ n ti n đi n, n c, đi n tho i, ti n l ng, thanh toán chi phí

nguyên v t li uầtrong khi doanh nghi p ch thu ti n t đ i tác kinh doanh

- Cho vay kinh doanh đi u: HDBank cung c p gi i pháp h tr cho doanh nghi p ho t

đ ng s n xu t kinh doanh ngành đi u, giúp doanh nghi p tranh th c h i kinh doanh

theo mùa v đi u

- Cho vay kinh doanh g o: là s n ph m HDBank h ng đ n đ i t ng doanh nghi p

cung ng trong n c, doanh nghi p xu t kh u tr c ti p và xu t kh u thông qua u thác

đ b sung v n l u đ ng ho t đ ng kinh doanh g o

- Cho vay thanh toán ti n đi n: HDBank cung c p h n m c thanh toán ti n đi n nh m

t o thu n ti n, ti t ki m th i gian, chi phí và ch đ ng cho doanh nghi p trong vi c

thanh toán các hoá đ năti n đi n hàng tháng c a mình

 Tài tr xu t kh u:

- Tài tr xu t kh u tr c khi giao hàng: HDBank tài tr cho doanh nghi p b sung v n kinh doanh thu mua d tr nguyên v t li u s n xu t hàng xu t kh u hàng hoá khi ch a

có h p h ng xu t kh u

- Chi t kh u h i phi u kèm theo b ch ng t hàng xu t kh u: HDBank nh n chi t

kh u h i phi u kèm theo b ch ng t hàng xu t kh u đáp ng nhu c u c a doanh

nghi p mu n s d ng ngay s ti n s thu t h p đ ng xu t kh u trong khi v n áp d ng

chính sách tr ch m cho đ i tác kinh doanh

- Cho vay b o đ m b ng kho n ph i thu t b ch ng t hàng xu t kh u: HDBank ng

tr c cho KH kho n ti n thu t xu t kh u hàng hoá d a trên b ch ng t hàng xu t

- Tài tr nh p kh u: HDBank tài tr cho doanh nghi p b sung v n l u đ ng đ thanh

toán ti n nh p kh u hàng hoá, nguyên v t li u ph c v s n xu t kinh doanh

 Cho vay trung dài h n:

- Tài tr đ u t tài s n c đ nh, d án: HDBank tài tr DN b sung v n đ u t ăd

án/tài s n c đ nh ph c v đ u t ăm i,ăđ u t ăm r ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh

- Cho vay mua xe th ch p b ng chính xe mua: HDBank h tr mua xe nh m ph c v

ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p

- D án tài tr đ c bi t cho doanh nghi p v a và nh : ch ng trình ph i h p gi a

HDBank và Ngân hàng h p tác qu c t Nh t B n nh măđápă ng nhu c u v n trung dài

h n cho các doanh nghi p v a và nh t i Vi t Nam có nhu c u đ u t ătrung dài h n đ

mua s m máy móc thi t b , ph ngăti n v n t i, đ u t ăxây d ng nhà x ng, nhà kho

 B o lãnh ngân hàng: HDBank h tr doanh nghi păđ i v i nhu c u b oăđ m ngh aăv đ i v i bên m i th u khi tham gia d th u, b oăđ m vi c th c hi năđúngăcácă

tho thu n v ch tăl ng c a s n ph m do mình cung c p nh ăđƣăcamăk t v i khách

hàng hay b oăđ m vi c hoàn tr ti n ngătr c theo h păđ ngăđƣăkỦăv i khách hàng

3.2 QUY TRÌNH TÍN D NG T I HDBANK

Quy trình tín d ng là b ng t ng h p mô t công vi c c a ngân hàng t khi ti p nh n h

s vay v n c a khách hàng cho đ n khi quy t đ nh cho vay, gi i ngân, thu n và thanh

lý h p đ ng tín d ng Vi c xác l p và không ng ng hoàn thi n quy trình tín d ng r t

quan tr ng đ i v i ngân hàng b i quy trình tín d ng h p lý s giúp ngân hàng nâng

cao ch t l ng tín d ng và gi m thi u r i ro tín d ng Ngoài ra, quy trình tín d ng có tác d ng trong qu n lý khi làm c s cho vi c phân đ nh quy n, trách nhi m cho các

b ph n trong ho t đ ng tín d ng, làm c s đ thi t l p các h s , th t c vay v n

Trong nh ng n m qua, HDBank không ng ng nghiên c u nh m hoàn thi n h n n a quy trình tín d ng c a mình Hi n nay quy trình tín d ng c a HDBank bao g m các

b c sau:

X lý n quá h n

Ki m soát

n i dung th m đ nh

Gi i ngân

Ki m tra Thu h i n

B ng 3.1: Quy trình tín d ng c a HDBank

B că1:ăTi pănh năh ăs ăvayăc aăkháchăhƠng

L p h s Chuyên viên quan h

th theo quy đ nh c a HDBank

B că3:ăKi măsoátăn iădungăth măđ nh

ch p nh nă đ i v i các kho n vay c a khách

hàng theo Chuyên viên th m đ nhăđ xu t, ho c

yêu c u b sung thêm đi u ki n Sau khi có ý

ki n trên t trình, chuy n toàn b h s kho n

vay cho lãnh đ o phòng

B că4:ăPhêăduy t

Phê duy t Tr ng PGD

Ban tín d ng CN - Trphân quy n ng PGD xét duy t trên h n m că đ c

- Ban tín d ng chi nhánh xét duy t kho n vay

t i chi nhánh và kho n vayăv t h n m c PGD

B că5:ăTáiăth măđ nh

Tái

th m đ nh CV tái th m đ nh Tái th m h n m c c a Ban tín d ng chi nhánh.ăTr ng đ nh h s trong h n m c ho căv t

phòng qu n lý r i ro ký báo cáo tái th m đ nh

B că6:ăPhêăduy tăthu căh năm cătínăd ngăBanătínăd ng khu v c, Ban tín d ng

tín d ng Sob o đ mầcác h păđ ng, ch ng t có liên quan n th o h păđ ng tín d ng, th ch p, c m c ,

khác, làm th t c công ch ng,ă đ ng ký giao

- Ki mătraăđi u ki năgi iăngơn, đáp ngăđ y đ

cácđi u ki n theo phê duy t

- L p và trình ký t trình phê duy t gi i ngân

- L p và trình ký Kh c nh n n khi h s vay h p l và đ yăđ

- Nh p li u và gi i ngân

- Chuy n h s gi i ngân cho k toán giao d ch

K toán giao dch Ki m tra tính h p l c a ch ng t và gi i ngân

B că9:ăTheoădõiăki mătraăvƠăthuăh iăn ăvay

Chuyên viên quan h khách hang ph i h p

Chuyênă viênă qu nă lỦă vƠă h ă tr ă tínă d ng ti n

hành ki m tra sau cho vay: ki m tra s d ng

v n vay, tài s n th ch p, tài s n c m c ,

tìnhhình s n xu t kinh doanh, l p biên b n

kho n vay tínăd ng ch p tài s n khi khách hàng tr h t n g c, lãi

B că10:ă ánhăgiáăl iăkho năvayăvƠăkháchăhƠng

CV thu h i n

Theo dõi và th c hi n các th t c x lý n quá

h n

Ngu n: Quy trình cho vay c a HDBank

Quy trình tín d ng t i HDBank h p lý và ch t ch Quy n h n và trách nhi m c a các

b ăph nătham gia trong quy trình đ c phân đ nh rõ ràng Qua đó, các nhân viên cóăth

n m b t d dàng ph n vi c c a mình và ph i h p t t h n v i nhân viên các b ph n

khác m t cách hi u qu , giúp giao d ch v i khách hàng thu n l i và nhanh chóng h n;

đ ngăth iăh n ch ăt t h n nh ng r i ro có th x y ra

3.3 PHÂN TÍCH HO T NG TÍN D NG

3.3.1 Phân tích tình hình huy đ ng v n t i HDBank

Ngu n v n v ng m nh s giúp cho ngân hàng ho t đ ng hi u qu Tuy v y, vi c huy

đ ng v n l i không ph i là đi u đ n gi n mà liên quan m t thi t v i m c đ tín nhi m

c a khách hàng giành cho ngân hàng, phong cách ph c v và s c c nh tranh s n ph m

Ngu n: Báo cáo tài chính HDBank

D a vào s li u trên cho ta th y tình hình huy đ ng c a ngân hàng có b c phát tri n

t t v i m c t ng t t qua các n m N m 2011, ngu n v n ngân hàng huy đ ng đ c

t ng 9.190 t đ ng t ng đ ng v i m căt ng 30,1% N m 2012ă đ c xem là m t

n m vô cùng khó kh n đ i v i ngành ngân hàng, tuy v y l ng huy đ ng c a ngân

hàng v năt ngătuyăs căt ngăkhôngăm nhănh ăn mă2011 v i 6.684 t đ ng