thanh toán không dùng ti n m t thông qua ho tăđ ng phát hành và thanh toán th trên ph m vi toàn qu c... iiăD ăli uăv ăl chăs ăgiaoăd chăc aăch ăth ăđ căghiănh năkhiăch ăth ăs ăd ngă th ă
Trang 2đ t cho tôi nh ng ý ki n khoa h c v lý thuy tăc ngănh ăkinhănghi m tri n khai th c t
trong quá trình tôi l a ch n và tri n khai đ tƠiă“Các nhân t tác đ ng t i r i ro tín d ng
trong ho t đ ng kinh doanh th tín d ng t i ngân hàng TMCP Nam Vi t”
ChơnăthƠnhăcámă năÔngăNguy n Quang To n,ăGiámăđ c Trung tâm D ch v Th ,
Ngân hàng TMCP Nam Vi tă đƣă truy nă đ t cho tôi nh ng ki n th c quý báu v ho t
đ ng kinh doanh th tín d ng, t oăđi u ki n thu n l iăgiúpătôiăhoƠnăthƠnhăch ngătrìnhăđƠoăt oăSauăđ i h c
Sau cùng, chân thành c m t quý Th y, Cô gi ng d yăch ngătrìnhăđƠoăt o Th c
s Tài chính ngân hàng c aăTr ngăđ i h c M TP H ChíăMinhăđƣăt n tình gi ng d y,
truy năđ t nh ng ki n th c, kinh nghi m b íchăđ tôi có th hoàn thành lu năv nănƠy
XinăchơnăthƠnhăcámă n
Trang 3thanh toán không dùng ti n m t thông qua ho tăđ ng phát hành và thanh toán th trên
ph m vi toàn qu c D ch v th ngân hàng trong th i gian v a qua không ng ngăgiaăt ngă
v nhi u m tănh ăs l ng ch th , s l ng th phát hành, doanh s s d ng th , s
l ng máy ATM, s l ng thi t b thanh toán th , s đi m ch p nh n thanh toán th ,…ă
và nh đóămangăl i nhi u ti n ích cho c ng i s d ng, cho ngân hàng, và cho toàn xã
h i Trongăđi u ki n th tr ng th ngân hàng Vi t Nam còn khá non tr ,ăng i s d ng
th ch aăcóănhi u kinh nghi m trong vi c chi tiêu b ng th ngân hàng,ăđ c bi t là th tín
d ng v năđ căxemănh ălƠăm t kênh cho vay tiêu dùng ng n h năcóăđ m b o b ng nhi u
hình th c khác nhau V i th tín d ng, ch th có th vayătr c m t ph n hay toàn b
h n m c tín d ng do ngân hàng c păđ thanhătoánăhóaăđ năhƠngăhóaăd ch v , và có trách
nhi m hoàn tr kho năvayănƠyăkhiăđ n h n Kho n n này s tr thành n quá h n, th m
chí là n x u n uăkhôngăđ căthanhătoánăđúngăh n Doăđó,ăbênăc nh vi c không ng ng
nâng cao ch tăl ng d ch v th , phát tri n các ng d ng nh m phát hi năvƠăng năng a
các r i ro do gian l n trong thanh toán th , các ngân hàng còn r t quan tâm t i v năđ
kh n ngăthanhătoánăc a ch th trong ho tăđ ng kinh doanh th tín d ng
M c dù th tín d ngăđ c s d ng r ng rãi trên toàn th gi i,ănh ngăs l ng
nghiên c u v r i ro tín d ng th và các v năđ có liên quan còn r t h n ch ,ăđi n hình là
nghiên c u c a Dunn và Kim (1999) v kh n ngăthanhă toánăc a ch th tín d ng
Bang Ohio, Hoa K ; hay nghiên c u c a Lee, Lin và Chen (2011) v ăkh ăn ngăcó n ăquáăh năc aăch ăth ătínăd ngă ăcácăngơnăhƠngăquyămôăv aăvƠănh ăt iă ƠiăLoan.ă ăVi tăNamăvi cănghiênăc uăv ăr i ro tín d ng trong ho tăđ ng kinh doanh th tín d ng ch aă
th c s đ c quan tâm cho dù n x u th tín d ngăđangăngƠyăcƠngăgiaăt ngătrongăh u
h t các ngân hàng phát hành th tín d ng Tr c th c tr ngăđó nghiên c u này đ c
th c hi n nh m tìm ra các nhân t tácăđ ngăđ n r i ro tín d ng th vƠăđ aăraăcácăkhuy n
Trang 4tài ti n hành nghiên c uăđ nhăl ng b ngăph ngăphápăh i quy OLS d a trên
s li u c a 1969 th tín d ng n iăđ aăNavicardăđ c thu th p t ho tăđ ng kinh doanh
th tín d ng c a Ngân hàng TMCP Nam Vi t D li u nghiên c u bao g m hai ph n: i)
D ăli uăv ănhơnăthơnăc aăch ăth ă đ căghiănh n t ă“H păđ ngăphátăhƠnhăth ătínăd ngă
n iăđ a” ii)ăD ăli uăv ăl chăs ăgiaoăd chăc aăch ăth ăđ căghiănh năkhiăch ăth ăs ăd ngă
th ătínăd ngăđ ăth căhi năgiaoăd chăthanhătoánăhóaăđ năho că ngăti năm t Nghiên c u
ti n hành l a ch n các bi năcóăliênăquanăđ năđ tƠiăđ xây d ng mô hình h iăquyăđaăbi n
th hi n các nhân t tácăđ ng t i r i ro tín d ng trong ho tăđ ng kinh doanh th tín d ng
t i Ngân hàng TMCP Nam Vi t
K t qu nghiên c u cho th y có sáu nhân t tácăđ ngăđ n r i ro tín d ng trong
ho tăđ ng kinh doanh th tín d ng t i Ngân hàng TMCP Nam Vi t: thu nh p,ăđ c tính
ngh nghi p c a ch th , h s thanh toán th , h s s d ng th , th i gian s d ng th bình quân, và h s ng ti n m t Trong khi r i ro tín d ng th bi năđ ngăng c chi u
v i thu nh păvƠăđ c tính ngh nghi p, b n nhân t còn l i có quan h đ ng bi n v i r i
to tín d ng th Các nhân t này có th chia làm ba nhóm: nhóm nhân t v nhân thân
c a ch th , nhóm nhân t v n ngăl căthanhătoánăd ăn th tín d ng, và cu i cùng là
nhóm nhân t v l ch s giao d ch c a th ăTrênăc ăs đó,ăđ tƠiăđ aăraăbaănhómăkhuy n
ngh ng v i ba nhóm nhân t nêu trên nh m góp ph n phòng ng aăvƠăng năch n k p
th i các t n th t phát sinh do r i ro tín d ng trong ho tăđ ng kinh doanh th tín d ng t i
Ngân hàng TMCP Nam Vi t
Trang 5L I C Mă N ii
TÓM T T iii
M C L C v
DANH M C HÌNH V viii
DANH M C B NG BI U ix
DANH M C T VI T T T x
CH NGă1:ăGI I THI U 1
1.1 T V Nă 1
1.2 CÂU H I NGHIÊN C U VÀ M C TIÊU NGHIÊN C U 2
1.2.1 Câu h i nghiên c u 2
1.2.2 M c tiêu nghiên c u 2
1.3 IăT NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U 2
1.4 PH NGăPHÁPăVĨăD LI U NGHIÊN C U 3
1.4.1 Ph ngăphápănghiênăc u 3
1.4.2 D li u nghiên c u 3
1.5 ụăNGH AăTH C TI N C Aă TÀI 3
1.6 K T C Uă TÀI 4
CH NGă2:ăC ăS LÝ THUY T 6
2.1 R I RO TÍN D NG T IăCÁCăNGỂNăHĨNGăTH NGăM I 6
2.1.1 Các lo i r i ro ch y u trong ho tăđ ng kinh doanh ngân hàng 6
Trang 62.2.1 Khái ni m th tín d ng 11
2.2.2 Phân lo i th tín d ng 12
2.2.3 căđi m th tín d ng 12
2.2.4 Ho tăđ ng kinh doanh th tín d ng 13
2.3 R I RO TÍN D NG TRONG HO Tă NG KINH DOANH TH 20
2.3.1 Khái ni m r i ro và qu n lý r i ro trong ho tăđ ng kinh doanh th tín d ng 20
2.3.2 R i ro tín d ng th 21
2.3.3 R i ro do gian l n 23
2.4 OăL NG R I RO TÍN D NG TRONG HO Tă NG KINH DOANH TH 24 2.4.1 Mô hình ch tăl ng 6C 24
2.4.2 X p h ng tín d ng tiêu dùng theo mô hình ch măđi m tín d ng cá nhân 25
2.4.3 Các nguyên nhân d n t i r i ro tín d ng trong ho tăđ ng kinh doanh th 25
2.4.4 Các nghiên c uătr c 27
2.5 MÔ HÌNH NGHIÊN C Uă XU T 30
2.6 TÓM T T 32
CH NGă3:ăTHI T K NGHIÊN C U 34
3.1 PH NGăPHÁPăNGHIểNăC U 34
3.1.1 Quy trình nghiên c u 34
3.1.2 Nghiên c uăđ nh tính 35
3.1.3 Nghiên c uăđ nhăl ng 35
Trang 73.5 TÓM T T 42
CH NGă4:ăPHỂNăTÍCH K T QU NGHIÊN C U 43
4.1 PHÂN TÍCH TH NG KÊ MÔ T 43
4.2 KI Mă NH S T NGăQUANăVĨă AăC NG TUY N 46
4.2.1 Ki măđ nh s t ngăquan 46
4.2.2 Ki măđ nhăđaăc ng tuy n 49
4.3 PHÂN TÍCH K T QU H I QUY 50
4.3.1 Ki măđ nh mô hình 50
4.3.2 Phân tích các bi năcóăýăngh a 54
4.3.3 Gi i thích các bi năkhôngăcóăýăngh a 57
4.4 TÓM T T 61
CH NGă5:ăK T LU N VÀ KHUY N NGH 63
5.1 K T LU N 63
5.2 KHUY N NGH 65
5.2.1 Các khuy n ngh liên quan t i nhân thân c a ch th 66
5.2.2 Các khuy n ngh liên quan t i l ch s giao d chăvƠăn ngăl căthanhătoánăd ăn th tín d ng 68
5.2.3 Các khuy n ngh khác 70
5.3 H N CH C Aă TÀI 71
TÀI LI U THAM KH O 73
PH L C 77
Trang 8Hình 2.2: Quy trình thanh toán th tín d ng Navicard 18 Hình 2.3: Mô hình nghiên c uăđ xu t 32
Trang 9B ng 4.2: K t qu ki măđ nh s t ngăquanăgi a các bi n gi i thích trong mô hình 48
B ng 4.3: K t qu ki măđ nhăđaăc ng tuy năđ i v i mô hình g că… 50
B ng 4.4: So sánh k t qu phân tích h i quy c a các mô hình 52
Trang 10Ngân hàng TMCP NgơnăhƠngăTh ngăm i C ph n
Navibank Ngân hàng TMCP Nam Vi t
Navicard S n ph m th do Ngân hàng TMCP
Nam Vi t phát hành
Vi t
PIN (Personal Identification Number) S đ nh danh cá nhân
ATM (Automated Teller Machine) Máy giao d ch t đ ng
POS (Point Of Sale) Thi t b ch p nh n thanh toán th
Smartlink Công ty c ph n d ch v th Smartlink
VNBC Công ty c ph n Th thông minh Vina
Banknetvn Công ty c ph n Chuy n m ch tài chính
Trang 11CH NGă1:ăGI I THI U
TrongăvƠiăn mătr l iăđơy,ăngƠnhăNgơnăhƠngăVi tăNamăđ tăđ c nhi u thành t u đángăk , t ngăb c kh ngăđ nh vai trò c a mình trong n n kinh t , có nhi u nhăh ng
quan tr ngăđ i v iăđ i s ng chính tr , xã h i; góp ph n không nh vào công cu c công
nghi p hóa, hi năđ iăhóaăđ tăn c Bên c nh vi c tri n khai các nghi p v ngân hàng
hi năđ iănh ălƠănghi p v kinh doanh ngo i h i, nghi p v bao thanh toán, các nghi p
v tƠiăchínhăpháiăsinh,ă…,ăcácăNgơnăhƠngăVi t Nam còn chú tr ng m r ng hình th c
thanh toán không dùng ti n m t thông qua ho tăđ ng phát hành và thanh toán th trên
ph m vi toàn qu c
D ch v th ngân hàng trong th i gian v a qua không ng ng gia t ngăv nhi u
m tănh ăs l ng ch th , s l ng th phát hành, doanh s s d ng th , s l ng máy
ATM, s l ng thi t b thanh toán th , s đi m ch p nh n thanh toán th ,ă…ăvƠănh đóă
mang l i nhi u ti n ích cho c ng i s d ng, cho ngân hàng, và cho toàn xã h i
Th tr ng th ngân hàng Vi t Nam còn khá non tr ,ăng i s d ng th ch aăcóă
nhi u kinh nghi m trong vi c chi tiêu b ng th thanhătoán,ăđ c bi t là th tín d ng v n
đ căxemănh ălƠăm t kênh cho vay tiêu dùng ng n h năcóăđ m b o b ng nhi u hình
th c khácănhau.ăTrongătr ng h p này, ch th tín d ng có trách nhi m thanh toán cho
ngân hàng kho n tín d ng mà h đƣăs d ng; v phía mình, ngân hàng phát hành th tín
d ng duy trì m t kho n ph i thu t phía ch th tín d ng, và kho n ph i thu này s tr thành n quá h n, th m chí là n x u n uănh ăkhôngăđ căthanhătoánăđúngăh n.ăDoăđó,ă
bên c nh vi c không ng ng nâng cao ch tăl ng d ch v th , phát tri n các ng d ng
nh m phát hi năvƠăng năng a các r i ro do gian l n trong thanh toán th , các ngân hàng
còn r t quan tâm t i v nă đ kh n ngă thanhă toánă c a ch th trong ho tă đ ng kinh
doanh th tín d ng
Trang 12Qua th c ti n quá trình công tác và nghiên c u, tôi nh n th y có khá nhi u nghiên c u v r i ro do gian l n trong thanh toán th ,ătrongăkhiăđó,ăr i ro tín d ng trong
ho tăđ ng kinh doanh th ch aăth c s đ căquanătơmăđúngăm c khi không có nghiên
c uătrongăn cănƠoăđ c p v v năđ này n că ngoƠiăc ngăch có m t s ít các
nghiên c u v r i ro tín d ng th và các v năđ có liên quan V i mong mu n làm gi m
thi u t i m c th p nh t r i ro tín d ng trong ho tăđ ng kinh doanh th ,ăc ngănh ănh n
th căđ c t m quan tr ng c a công tác qu n lý r i ro tín d ngănênătôiăđƣăch năđ tài:
“Các nhân t tácă đ ng t i r i ro tín d ng trong ho tă đ ng kinh doanh th tín
d ng t i Ngân hàng TMCP Nam Vi t”ălƠmăđ tài cho lu năv năc a mình
1.2 CÂU H I NGHIÊN C U VÀ M C TIÊU NGHIÊN C U
1.2.1 Câu h i nghiên c u
D a trên nh ng v năđ v aăđ căđ c p trên,ăđ tài này c n tr l i câu h i sau
đơy:ăCác nhân t nào tác đ ng t i r i ro tín d ng trong ho t đ ng kinh doanh th tín
d ng t i Ngân hàng TMCP Nam Vi t?
1.2.2 M c tiêu nghiên c u
tƠiăđ c th c hi năh ngăđ n các m cătiêuăsauăđơy:
Phân tích các nhân t tácăđ ng t i r i ro tín d ng trong ho tăđ ng kinh
doanh th tín d ng t i Ngân hàng TMCP Nam Vi t
aăraăm t s khuy n ngh nh m h n ch r i ro tín d ng trong ho tăđ ng
kinh doanh th tín d ng t i Ngân hàng TMCP Nam Vi t
Trong m i quan h tín d ng gi a ngân hàng phát hành th và khách hàng, đ tài
ti n hành nghiên c u r i ro tín d ng t phía khách hàng là ch th tín d ng thông qua
vi c ch th s d ng th tín d ngăđ thanhătoánăhóaăđ năhƠngăhóa,ăd ch v song không
Trang 13th thanh toán ho c thanh toán ch m kho n n đ n h n ph i tr thu n l i cho vi c đánhăgiáăcácănhơnăt tácăđ ng t i vi c ch th ch m thanh toán d n th tín d ng, đ
tài gi i h n ph m vi nghiên c uăđ i v i th tín d ng n iăđ a do Ngân hàng TMCP Nam
Vi t phát hành t ngƠyă01ăthángă01ăn mă2011ăđ n h tăngƠyă31ăthángă12ăn mă2012.ă tƠiăc ngălo i tr nh ng th tín d ng n iăđ aăđ c phát hành trong th i gian nói trên
nh ngăđƣăb đóngăho căkhóaăv nhăvi nătínhăđ n h t ngày 31 tháng 12ăn mă2012
tài ti n hành nghiên c uăđ nhăl ng b ngăph ngăphápăh i quy OLS d a
trên s li u thu th păđ c t ho tăđ ng kinh doanh th tín d ng c a Ngân hàng TMCP
Nam Vi t, l a ch n các bi năcóăliênăquanăđ năđ tƠiăđ xây d ng mô hình h iăquyăđaă
bi n th hi n các nhân t tácăđ ng t i r i ro tín d ng trong ho tăđ ng kinh doanh th tín
d ng t i Ngân hàng TMCP Nam Vi t
D a trên k t qu ki măđ nh các gi thuy t nghiên c u v các nhân t tácăđ ng
t i r i ro tín d ng th ,ăđ tƠiăđ aăraăm t s khuy n ngh nh m h n ch r i ro tín d ng
trong ho tăđ ng kinh doanh th tín d ng t i Ngân hàng TMCP Nam Vi t, và trên th
tr ng th tín d ng Vi t Nam nói chung
1.4.2 D li u nghiên c u
tài s d ng s li u c a 1969 th tín d ng n iăđ aăNavicardăđ c Ngân hàng
TMCP Nam Vi t phát hành cho các khách hàng trong kho ng th i gian t 01/01/2011
đ n 31/12/2012
Bên c nhăđó,ăđ tài còn s d ng s li u th ng kê t các báo cáo c a Hi p h i
Ngân hàng Vi t Nam, H i Th Vi t Nam, các T ch c th qu c t ,ă… nh măcóăc ăs
Trang 14đ đánhăgiáăhi u qu ho tăđ ng kinh doanh th tín d ng t i Ngân hàng TMCP Nam
Vi t
tài này giúp nâng cao ý th c v t m quan tr ng c a công tác qu n lý r i ro tín d ngăc ngănh ăcácănhơnăt tácăđ ng kh n ngăthanhătoánăc a ch th tín d ng t i
Ngân hàng TMCP Nam Vi t
Các khuy n ngh đ cătrìnhăbƠyătrongăđ tài có tính kh thi cao trong vi c h n
ch r i ro trong ho tăđ ng kinh doanh th tín d ng, góp ph n nâng cao hi u qu kinh doanh,ăuyătín,ăc ngănh ăth ngăhi u c a Ngân hàng TMCP Nam Vi t
K t c uăđ tài g mă05ăch ngăvƠăđ c trình bày theo th t sauăđơy:
CH NGă 1:ă Trình bày lý do nghiên c u, câu h i nghiên c u và m c tiêu
nghiên c u c aă đ tƠi,ă đ iă t ng nghiên c u và ph m vi nghiên c u,ă ph ngă phápă
nghiên c u, ýăngh aăth c ti n c ngănh ăk t c u c aăđ tài
CH NGă2:ăTrìnhăbƠyăc ăs lý thuy t, gi i thi u t ng quan v th ngân hàng
và các nghi p v thanh toán th ngơnăhƠng,ăđ ng th i nêu ra nh ng y u t tácăđ ng
đ n vi c s d ng th D a trên các nghiên c uă tr că đơy,ă tácă gi đ aă raă môă hìnhă
nghiên c u các nhân t tácăđ ngăđ n r i ro tín d ng trong ho tăđ ng kinh doanh th tín
d ng c a Ngân hàng TMCP Nam Vi t
CH NGă3:ăTrìnhăbƠyăph ngăphápănghiênăc u,ăph ngăphápăthuăth p d li u,
x lý d li u, xây d ng mô hình nghiên c u đ xu tăvƠăđ aăraăquyătrìnhănghiênăc u
CH NGă 4:ă Trình bày k t qu nghiên c u thông qua th ng kê mô t , ki m
đ nh s t ngăquanăvƠăđaăc ng tuy n c a mô hình, phân tích h i quy b ng ph n m m
Trang 15SPSS, cu iăcùngăđ aăraămôăhìnhăchínhăth c v các nhân t tác đ ng đ n r i ro tín d ng
trong ho tăđ ng kinh doanh th tín d ng t i Ngân hàng TMCP Nam Vi t
CH NGă5:ăTóm t t k t qu nghiên c u, t đóăđ aăraăk t lu n, khuy n ngh
nh m h n ch r i ro tín d ng trong ho tăđ ng kinh doanh th tín d ng t i Ngân hàng
TMCP Nam Vi t nói riêng và cho c th tr ng th tín d ng Vi t Nam nói chung
Trang 16CH NGă2: C ăS LÝ THUY T
Ch ngănƠy trình bày khái ni m v r i ro, r i ro tín d ng, th tín d ng và r i ro
tín d ng trong ho tăđ ng kinh doanh th tín d ng t i các Ngân hàng TMCP; gi i thi u
m t s môăhìnhăđoăl ngăc ngănh ăphơnătíchăcácănguyênănhơnăd n t i r i ro tín d ng
th D a trên k t qu c a các nghiên c u tr c, tác gi đ aăraămôăhìnhănghiênăc u các
nhân t tácăđ ng t i r i ro tín d ng trong ho tăđ ng kinh doanh th tín d ng t i Ngân
hàng TMCP Nam Vi t
2.1.1 Các lo i r i ro ch y u trong ho tăđ ng kinh doanh ngân hàng
R i ro là m t s không ch c ch n hay m t tình tr ng b t n, ch có nh ng tình
tr ng không ch c ch n có th căđoánăđ c xác su t x y ra m iăđ c xem là r i ro
(Nguy n Minh Ki u, 2007) R i ro trong ho tăđ ngăngơnăhƠngănóiăchungăđ c chia
thành ba lo iăsauăđơy:
R i ro tín d ng là lo i r i ro phát sinh do khách hàng vay n có th m t
kh n ngătr n m t kho năvayănƠoăđó.ăKhiăngơnăhƠngăth c hi n nghi p
v c p tín d ngăthìăđóăm i ch là m t giao d chăch aăhoƠnăthƠnh,ăgiaoă
d ch này ch hoàn thành khi ngân hàng thu h i v đ c kho n tín d ng
bao g m c g c và lãi
R i ro lãi su t là lo i r i ro do s bi năđ ng c a lãi su t gây ra Lo i r i
ro này phát sinh trong quan h tín d ng c a t ch c tín d ngătheoăđóăt
ch c tín d ng có nh ng kho năđiăvayăho c cho vay theo lãi su t th n i
R i ro t giá là lo i r i ro phát sinh do s bi năđ ng c a t giá làm nh
h ngăđ n giá tr k v ngătrongăt ngălai.ăB t k ho t d ng nào mà ngân
l uăthuăphátăsinhăb ng m t lo iăđ ng ti nătrongăkhiăngơnăl uăchiăphátăsinhă
m t lo iăđ ng ti năkhácăđ u ch aăđ ngănguyăc ăr i ro t giá
Trang 172.1.2 R i ro tín d ng ngân hàng
2.1.2.1 Khái ni m r i ro tín d ng
Trong ho tăđ ng kinh doanh ngân hàng, ho tăđ ng c p tín d ng là ho tăđ ng đemăl i l i nhu n ch y uăchoăngơnăhƠngănh ngăc ngăti m n r i ro r t l n, chi m t i
70% trong t ng r i ro ho tăđ ng ngân hàng (Peter, 2004) Kinh doanh ngân hàng là
kinh doanh r iăro,ătheoăđu i l i nhu n v i r i ro ch p nh năđ c là b n ch t c a ngân
hàng R i ro tín d ng là lo i r i ro phát hành do khách hàng vay n có th m t kh
n ngătr n m t kho năđƣăvayănƠoăđóă(Nguy n Minh Ki u, 2007) R i ro tín d ng d n
đ n t n th t tài chính do vi c chi tr b trì hoãn ho c t i t h nălƠăkhôngăchiătr toàn b
kho n n vay,ălƠmăthayăđ i thu nh p thu n và th giá c a v n.ă i u này gây ra s c
đ i v i dòng chu chuy n ti n t , nh h ng t i kh n ngăthanhătoánăc a ngân hàng ơyălƠăm t trong nh ng nguyên nhân ch y u gây t n th t và nhăh ng nghiêm tr ng
đ n ch tăl ng kinh doanh ngân hàng (H Di u, 2002)
2.1.2.2 Nguyên nhân d năđ n r i ro tín d ng
Theo Nguy n Minh Ki u (2007), r i ro tín d ng là lo i r i ro khi khách hàng vay v n m t kh n ngătr n vay Lo i r i ro này phát sinh do nh ng nguyên nhân
khách quan ho c ch quan và c t hai phía khách hàng và ngân hàng
V phía khách hàng, r i ro tín d ng có th phát sinh do các nguyên nhân ch quan l n khách quan Nguyên nhân ch quan là nh ng nguyên nhân do khách hàng t o
ra, n m trong t m ki m soát c a khách hàng nh ălƠătrìnhăđ qu n lý c a khách hàng
y u kém, d năđ n s d ng v n vay kém hi u qu ho c th t thoát nhăh ng t i kh
n ngătr n ; ho c là do khách hàng thi u thi n chí trong vi c tr n trong khi bi n pháp
x lý thu h i n c a ngân hàng t ra kém hi u qu Nguyên nhân khách quan là nh ng nguyên nhân không do khách hàng t o ra, n m ngoài t m ki m soát c a khách hàng
nh ălƠănh ng bi năđ ngătrongămôiătr ng kinh doanh không th l ngătr căđ c, s thayăđ i v giá c , t giá ngo i t hay cung c u th tr ng c ngănh ăs thayăđ i v môi
Trang 18tr ng pháp lý, chính sách c a chính ph khi n doanh nghi p lâm vào tình tr ng khó
kh nătƠiăchính không th kh c ph c
V phía ngân hàng, r i ro tín d ng có th phát sinh do nguyên nhân ch quan
nh ăchính sách tín d ng không h p lý, chú tr ng quá nhi u vào l i nhu n c a ngân
hàng; cán b tín d ng không tuân th chính sách tín d ng, vi ph mă đ oă đ c kinh
doanh; quá trình phân tích và th măđ nh tín d ng không k l ng d năđ n sai l m trong
quy tă đ nh cho vay M tă khác,ă c ngă cóă th quy tă đ nhă choă vayă đúngă đ nă nh ngă doă
thi u ki m tra, ki m soát sau khi cho vay d năđ n khách hàng s d ng v n vay không đúngăm căđíchănh ngăngơnăhƠngăv n không phát hi năđ ng năch n k p th i
Tuy nhiên, cho dù r i ro tín d ng có th là ch quan hay khách quan, b t ngu n
t phíaăkháchăhƠngăhayăngơnăhƠng,ăđ u d năđ n h u qu là khách hàng không tr đ c
n vay còn ngân hàng không thu h iăđ c kho n cho vay N uăđ tình tr ng này kéo
dài mà không có bi n pháp h n ch và kh c ph c, ngân hàng s b phá s n, gây h u qu nghiêm tr ngă choă ngƠnhă ngơnă hƠngă c ngă nh ă choă c n n kinh t Do v y, tìm hi u
nguyên nhân d n t i r i ro tín d ng là c n thi t,ănh ngăsauăđóăc n ti p t c gi i quy t và
kh c ph c h u qu c a vi c m t v năvay,ăđ m b o s c kh e tín d ng cho c ngân hàng
và khách hàng Vì th công tác qu n lý r i ro tín d ngăluônăđ căcácăngơnăhƠngăđ c
bi t quan tâm
2.1.2.3 Qu n lý r i ro tín d ng
Theo Nguy n Minh Ki u (2007), qu n lý r i ro tín d ng là quá trình ti p c n
m t cách khoa h c, toàn di n và có h th ng nh m nh n d ng, s m phát hi n, ki m soát, phòng ng a và gi m thi u t n th t, m t mát gây ra b i r i ro tín d ng Công tác
qu n lý r i ro tín d ng bao g m các nhi m v sauăđơy:
Xác đ nh m c tiêu và thi t l p chính sách tín d ng: M c tiêu c a qu n lý
r i ro tín d ng là gi m thi u r i ro tín d ng,ăđ th c hi n m c tiêu này, ngân
hàng c n thi t l p chính sách tín d ng phù h păvƠăđ c th c hi n thông qua
Trang 19nhi u công c khácănhauănh ălƠălƣiăsu t, t l tham gia v n c a ngân hàng
hay h th ng các tiêu chí xét duy t c p tín d ng
Phân tích và th m đ nh tín d ng:ă gi m thi u r i ro do khách hàng không
có kh n ngă tr kho n n đƣă vay,ă ngơnă hƠngă c nă xácă đ nh chính xác kh
n ngă tr n c aă kháchă hƠngă c ngă nh ă m că đ tin c y c a d ánă đ uă t ă(ph ngăánăkinhădoanh)ămƠăkháchăhƠngăl p và n p cho ngân hàng trong h
s ăvayăv n.ăTrênăc ăs đó,ăngơnăhƠngăch choăvayăkhiăđánhăgiáăkháchăhƠngă
có kh n ngătr n và d ánăđ uăt ă(ph ngăánăkinhădoanh)ăc a khách hàng lƠăđángătinăc y
X p h ng tín d ng:ă phòng ng a r i ro tín d ng, ngân hàng th c hi n x p
h ng tín d ngăđ i v i khách hàng doanh nghi p d a trên các tiêu chí ph n
ánh uy tín tín d ng c a doanh nghi p V iăt ăcáchălƠăng i cho vay, ngân hƠngăth ngăcóăkhuynhăh ng x p h ng doanh nghi p th păh năsoăv i uy tín
tín d ng th c s c a khách hàng V ph n mình, n uăđ doanh nghi p t x p
h ng thì doanh nghi păcóăkhuynhăh ng x p h ngăcaoăh năsoăv i uy tín tín
d ng th c s c aămìnhăđ d dàng vay v năngơnăhƠng.ăDoăđó,ăx p h ng tín
d ng nên do các t ch căđ c l p th c hi n
Ch m đi m tín d ng:ă đánhăgiáăm căđ r iăroăđ i v i khách hàng vay
v n, ngân hàng s d ng các d li u nghiên c u th ng kê và ho tăđ ngăđ c
thu th p trong quá trình giao d ch tín d ng gi a khách hàng và ngân hàng trong quá kh
B o đ m tín d ng (b o đ m ti n vay): Nh m t oăc ăs kinh t vƠăphápălýăđ
thu h i các kho n n đƣăchoăkháchăhƠngăvay,ăngơnăhƠngăápăd ng các hình
th c b oăđ m tín d ngăđ phòng ng a r i ro (còn g i là cho vay th ch p)
Mua b o hi m tín d ng: Trong nhi uă tr ng h p khách hàng có nhu c u
vay v n mà không có tài s n th ch p hay c m c , ngân hàng có th xem xét cho khách hàng vay v n d a trên thu nh p c a khách hàng và yêu c u khách
Trang 20hàng mua b o hi m tín d ngăđ phòngătr ng h p khách hàng th t nghi p,
không có thu nh p tr n ngân hàng (lúc này công ty b o hi m s tr n thay khách hàng)
L p qu d phòng r i ro tín d ng:ă đ m b o kh n ngăkh c ph c t n th t
kinh t do r i ro tín d ng gây ra, ngân hàng l p qu d phòng r i ro tín d ng
t thu nh p c aăngơnăhƠngătr c khi n p thu M t khi có kho n tín d ng
không th thu h i, ngân hàng có th s d ng qu nƠyăđ bù d p nh m kh c
ph c r i ro
Theo Ngh đ nh s 49/2000/N -CP ngày 12/09/2000, ho tăđ ng c a ngân hàng
th ngăm i bao g m ho tăđ ngăhuyăđ ng v n, ho tăđ ng c p tín d ng, ho tăđ ng d ch
v thanh toán và ngân qu , và các ho tăđ ngăkhác.ă i v i h u h tăngơnăhƠng,ăd ăn
tín d ngă th ng chi m t iă h nă 1/2ă t ng tài s n có, và thu nh p t tín d ng chi m
kho ng t 1/2ăđ n 2/3 t ng thu nh p c a ngân hàng (Nguy năV năTi n,ă2005).ă ng
th i, trong ho tăđ ng c p tín d ng, cho vay là ho tăđ ng quan tr ng nh t và chi m t
tr ng l n nh t (Nguy n Minh Ki u, 2007)
C ngătheoăNgh đ nh này, trong ho tăđ ng c p tín d ng,ăngơnăhƠngăth ngăm i
đ c cho các t ch c, cá nhân vay v năd i các hình th c sau:
Cho vay ng n h n nh măđápă ng nhu c u v n cho s n xu t, kinh doanh, d ch
v vƠăđ i s ng
Cho vay trung h n, dài h năđ th c hi n các d ánăđ uăt ăphátătri n s n xu t,
kinh doanh, d ch v vƠăđ i s ng
Trong nh ngăn măg năđơy,ăd iătácăđ ng m nh m c a khoa h c, công ngh ;
ch u nhăh ng sâu s c c a s toàn c u hóa thông qua các t ch c ti n t qu c t đƣăt o
đi u ki n cho Ngân hàng Vi t Nam phát tri năv t b c v i vi c áp d ng nhi u công
Trang 21ngh ngân hàng tiên ti n, phát tri n các chi năl c kinh doanh hi năđ i song song v i đaăd ng hóa s n ph m d ch v ngân hàng Cùng v i xu th đó,ăchoăvayătiêuădùngăngƠyăcƠngăđ căquanătơmăvƠăđ c xem là chi năl c phát tri năhƠngăđ u c a h u h t các ngơnăhƠngăth ngăm iătrongăn c.ă aăd ng hóa s n ph m tín d ng tiêu dùng tr nên
c păbáchăh năbaoăgi h t v i hàng lo t các lo i hình s n ph măchoăvayătiêuădùngăraăđ i
v i nhi u tên g i khác nhau M t trong s đóălƠăs n ph m cho vay tiêu dùng thông qua
vi c ngân hàng c p tín d ng thông qua th ngân hàng cho khách hàng s d ngăđ th c
hi n các giao d ch thanh toán hàng hóa, d ch v trong ph m vi h n m c tín d ng cho phép, hay nói cách khác, khách hàng s d ng th tín d ng do ngân hàng c păđ th c
hi n thanh toán hàng hóa, d ch v thay cho ti n m t
s n ph m k t h p gi a tín d ng và thanh toán Trong các hình th c tín d ngătr căđơy,ă
m tăkhiăngơnăhƠngăđ ng ý cho khách hàng vay t c là giao cho khách hàng tr c ti p
quy n s d ng m tăl ng v n nh tăđ nh.ăNg c l i, khi ngân hàng c p cho khách hàng
m t th tín d ng thì th c t ch th ch aănh năđ c b t k kho n vay nào Ngân hàng
ch đ m b o cho ch th quy năđ c s d ng ngay l p t c m tăl ng ti n trong h n
m c tín d ng c a khách hàng Vi c khách hàng có th c s vay n ngân hàng hay không, tùy thu c vào quá trình s d ng th c aăkháchăhƠngăsauăđó
Trang 22Ch th ch vay n ngân hàng khi s d ng th đ thanh toán hàng hóa, d ch v
ho c ng ti n m t.ăKhiăđó,ăs d ăphátăsinhăc a ch th s đ c ngân hàng ghi vào bên
n c a tài kho n tín d ng, và đ c coi là m t kho n vay c a ch th và ch th có
trách nhi m thanh toán cho ngân hàng các kho n n đ n h n
2.2.2 Phân lo i th tín d ng
Theo tài li uăđƠoăt o nghi p v qu n lý r i ro th (Nguy n Quang To n, 2012):
Th tín d ng th ch p là lo i th tín d ng s d ng m t trong các hình th c
b o lãnh, c m c s ti t ki m có th i h n, c m c tài s n, ho c các ch ng t
có giá tr,ă…ăđ đ m b o cho h n m c tín d ng đ c c p Khách hàng c a
th tín d ng th ch p là nh ngăng iăch aăt ng có quan h tín d ng v i ngân
hàng, ho căch aăt ng giao d ch v iăngơnăhƠng,ăthôngătinăcáănhơnăch aăđ
đi u ki n, thông tin vi c làm và thu nh pă khôngă cóă c nă c nă đ nh, ho c đánhăgiáăm căđ uy tín không cao
Th tín d ng tín ch p là lo i th tín d ngăđ c c păchoăkháchăhƠngăc năc
vào ti u s tín d ngăcáănhơn,ăđƣăcóăquanăh tín d ng m t th i gian v i ngân hƠng,ăthôngătinăcáănhơnăđ yăđ đi u ki n, vi c làm và thu nh p cá nhân có
th ch ng minh năđ nh lâu dài, có nh ng ch ng minh khác v n ngăl c tài
chính cá nhân, m că đ uy tín cao ví d nh ă đ a v xã h i, s h u doanh
nghi p,ă…
2.2.3 căđi m th tín d ng
Theo tài li uăđƠoăt o nghi p qu n lý r i ro th (Nguy n Quang To n, 2012):
Th tín d ng luôn g n li n v i m t ch th xácăđ nh Ch th này chính là
ch s h u c a th tín d ng Tên c a ch th đ c in ngay trên th và ch
th c ngăph i ký lên m t sau c a th ngay khi nh n th tr c s ch ng ki n
c a nhân viên t ch c phát hành th
Trang 23 Th tín d ngăđ c phát hành d a trên m t th a thu n gi a ch th v i ngân
hàng phát hành th Th a thu n này có hình th c pháp lý là H păđ ng s
d ng th tín d ng.ă điăđ n ký k tăđ c H păđ ng s d ng th tín d ng,
ch th ph i ch ngă minhă đ că n ngă l c ch th , kh n ngă tƠiă chính,ă kh
n ngătr n c a mình
Th tín d ng luôn g n li n v i m t tài kho n nh tăđ nh,ăđóălƠătƠiăkho n c a
chính ch th m t i ngân hàng phát hành th
Th tín d ng làm phát sinh quan h vay n gi a ch th và ngân hàng phát
hành th thông qua ho tăđ ng thanh toán hàng hóa, d ch v và ho tăđ ng ng
ti n m t
o Cho phép ch th s d ng s ti n n m trong h n m c tín d ngăđ thanh
toán hàng hóa, d ch v mà không chuăphíăvƠăđ c mi n lãi trong kho ng
th i gian nh tăđ nh.ăSauăđó,ăch th ph i ch u lãi su tătheoăquyăđ nh c a
Ngân hàng
o Cho phép ch th ng b ng ti n m t s ti n n m trong h n m c tín d ng Trongătr ng h p này ch th ch u phí ng ti n m t và lãi su t tính t
ngay th iăđi m th c hi n giao d ch
2.2.4 Ho tăđ ng kinh doanh th tín d ng
2.2.4.1 Các ch th tham gia ho tăđ ng phát hành và thanh toán th tín d ng
Theo Quy ch phát hành, s d ng và thanh toán th ngân hàng ban hành kèm theo quy tăđ nh s 20/2007/Q -NHNN ngày 15/05/2007, các ch th tham gia ho t
đ ng phát hành và thanh toán th tín d ng bao g m:
T ch c phát hành th : Là ngân hàng, t ch c tín d ng phi ngân hàng, t
ch c tín d ng h p tác, t ch c khác không ph i là t ch c tín d ngăđ c
phép th c hi n nghi p v phát hành th , c p th cho các ch th là cá nhân
Trang 24s d ng, ch u trách nhi m thanh toán và cung c p các d ch v liênăquanăđ n
th đó;
T ch c thanh toán th :ă LƠă ngơnă hƠngă đ c ngân hàng phát hành th y
quy n th c hi n d ch v thanh toán th theo h păđ ng; ho c là thành viên
chính th c c a T ch c Th , th c hi n d ch v thanh toán theo th aă c ký
k t v i T ch c Th đó.ăNgơnăhƠngăthanhătoánăth ký k t h păđ ng tr c ti p
v iăcácăđ năv ch p nh n th đ ti p nh n và x lý các giao d ch th t iă nă
v ch p nh n th , cung c p các d ch v h tr ,ăh ng d năchoă năv ch p
nh n th
Ch th : Là cá nhân ho c t ch că đ c t ch c phát hành c p th đ s
d ng Ch th đ ng tên th a thu n v vi c s d ng th v i t ch c phát hành
th vƠăcóăngh aăv th c hi n th a thu năđó
n v ch p nh n th : Là các t ch c ho c cá nhân ch p nh n thanh toán
hàng hóa, d ch v , cung c p các d ch v n p, rút ti n m t b ng th bao g m
cácăđ năv cung ng hàng hóa d ch v có l păđ t thi t b thanh toán th và cácăđ năv ch p nh n hình th c thanh toán th thông qua Internet, có th c
hi n ký h păđ ng v i t ch c thanh toán th
T ch c chuy n m ch th : Là t ch c trung gian cung ng d ch v k t n i h
th ng x lý giao d ch th cho các ngân hàng phát hành, ngân hàng thanh toán
vƠăđ năv ch p nh n th theo th a thu n b ngăv năb n gi a các bên có liên
quan
Trang 25Hình 2.1: Các ch th tham gia ho t đ ng phát hành và thanh toán th tín d ng
Ngu n: Tác gi
2.2.4.2 Ho tăđ ng phát hành th tín d ng
TheoăQuyăđ nh s 610/2009/Q -TG ăngƠyă23/11/2009ăv vi c Phát hành, s
d ng và thanh toán th tín d ng Navicard c a Ngân hàng TMCP Nam Vi t, phát hành
th tín d ng là m t nghi p v c a ngân hàng nh m c p phát th tín d ng cho khách
hƠngăsauăkhiăđƣăth măđ nh H păđ ng s d ng th tín d ngănh ălƠăm tăc ăs pháp lý
Ho tăđ ng phát hành th tín d ng c a ngân hàng di năraătheoăcácăb căsauăđơy:
KháchăhƠngăđ n Chi nhánh/Phòng giao d ch c aăngơnăhƠngăđ yêu c u m th
tín d ng.ăKháchăhƠngăđi năđ yăđ thông tin trong H păđ ng s d ng th tín
Trang 26d ng và n p kèm các h s ăc n thi tăđ ngân hàng th măđ nh h s ăc a khách
hàng (h kh u, ch ng minh nhân dân, b ngăl ngă03ăthángăg năđơyănh t và
m t s gi y t khác)
C năc vào H păđ ng s d ng th tín d ng và các h s ăđínhăkèm,ăngơnăhƠngă
ti n hành th măđ nh và quy tăđ nh ch p thu n ho c t ch i phát hành th tín
d ng cho khách hàng T iăđơy,ăđ i v i nh ng h s ăđ c ch p thu n, ngân
hàng g i thông báo quy tăđ nh ch p nh n phát hành cùng v i h păđ ng s
d ng th choăkháchăhƠngăđ ng th iăxácăđ nh h n m c cho t ng khách hàng
Ngân hàng ti n hành m tài kho n th tín d ng cho khách hàng, c p nh t h
s ătínăd ng, ti n hành d p th và in PIN Ti p theo th vƠăPINăđ c niêm
phong và chuy n cho B ph n phát hành th đ giao cho khách hàng
2.2.4.3 Ho tăđ ng thanh toán th tín d ng
Sauăkhiăđ c c p phát th tín d ng, ch th có th s d ng th đ thanh toán
hàng hóa, d ch v t iăcácăđ năv ch p nh n th c a các ngân hàng trong cùng h th ng
v i ngân hàng phát hành th ăTheoăđi u 23 trong Quy ch phát hành, s d ng và thanh
toán th ngân hàng ban hành kèm theo quy t đ nh s 20/2007/Q -NHNN ngày
15/05/2007, ch th không ph i m c b t k kho năphíănƠoăchoăđ năv ch p nh n th
hay ngân hàng phát hành th khi th c hi n giao d ch thanh toán hàng hóa, d ch v Ngoài ra, ch th cònăđ c ngân hàng mi n lãi trong kho ng th i gian t iăđaăt i 45
ngày k t khi th c hi n giao d ch
Theo Quy đ nh s 610/2009/Q -TG ngày 23/11/2009 v vi c Phát hành, s
d ng và thanh toán th tín d ng Navicard, ho tăđ ng thanh toán th tín d ng c a ngân
hàng di năraătheoăcácăb căsauăđơy (hình 2.3):
1 Ch th th c hi n giao d ch thanh toán b ng th t iăđ năv ch p nh n th
Trang 272 năv ch p nh n th đ aăth vƠoămáyăquétăđ nh p thông tin, thông tin này
đ c g iăđ năngơnăhƠngăthanhătoánăđ xácăđ nhăđi u ki n thanh toán c a th
và xin c p phép giao d ch
3 Ngân hàng thanh toán chuy n thông tin v th và giao d ch cho t ch c chuy n m ch th đ xácăđ nhăđi u ki n thanh toán c a th và c p phép cho
giao d ch
4 T ch c chuy n m ch th chuy n ti p yêu c uăxácăđ nhăđi u ki n thanh toán
c a th và c p phép giao d ch cho ngân hàng phát hành th
5 Ngân hàng phát hành th ki m tra tình tr ng th và s d ăkh d ng c a th
Trongătr ng h p th đ c xác th c, s d ăkh d ngăđápă ng nhu c u giao
d ch, ngân hàng phát hành c p phép giao d ch.ăNg c l i, ngân hàng phát
hành t ch i c p phép giao d ch Thông tin này s đ c ngân hàng phát
hành tr v cho t ch c chuy n m ch th
6 Sau khi nh năđ c ph n h i c a ngân hàng phát hành, t ch c chuy n m ch
th chuy n ti p cho ngân hàng thanh toán
7 Ngân hàng thanh toán chuy n thông tin c p phép giao d chăchoăđ năv ch p
nh n th
8 năv ch p nh n th th c hi n ho c t ch i giao d ch c a ch th tùy theo
thông tin nh năđ c t ngân hàng thanh toán
Trang 28Hình 2.2: Quy trình thanh toán th tín d ng Navicard
Ngu n: Tác gi
Trongă tr ng h p giao d chă thƠnhă công,ă đ nă v ch p nh n th g i thông báo
giao d ch cho ngân hàng thanh toán, ngân hàng thanh toán truy n d li u v t ch c chuy n m ch th và t ch c chuy n m ch th truy n d li uăđ n ngân hàng phát hành,
giao d ch c a ch th s đ c h chătoánănh ăsau:
Ngân hàng phát hành ghi n vào tài kho n c a ch th th c hi n giao d ch
Ngân hàng thanh toán t m ng ti năchoăđ năv ch p nh n th (b ng vi c ghi
có vào tài kho n c aăđ năv ch p nh n th t i ngân hàng thanh toán)
T ch c chuy n m ch th thu ti n t ngân hàng phát hành (ghi n vào tài
kho n c a ngân hàng phát hành) và thanh toán cho ngân hàng thanh toán (ghi có vào tài kho n c a ngân hàng thanh toán)
Phát tri n ho tăđ ng thanh toán th không ch đemăl i l i ích cho b n thân ngân
hàng t ngu n phí chi t kh u tính trên giá tr giao d ch thanh toán b ng th , mà còn
đemăl i ngu n thu l n t các lo i phí và lãi phát sinh trong quá trình giao d ch c a ch
Trang 29th Bên c nhăđó,ăho tăđ ng thanh toán phát tri n,ăđ ngăngh aăv i m ngăl iăđ năv
ch p nh n th r ng kh p, t oăđi u ki năc ngănh ăkhuy n khích khách hàng m th , s
d ng th đ thanh toán hàng hóa, d ch v
2.2.4.4 Doanh thu c a ho tăđ ng kinh doanh th tín d ng
TheoăQuyăđ nh s 610/2009/Q -TG ăngƠyă23/11/2009ăv vi c Phát hành, s
d ng và thanh toán th tín d ng Navicard, và Thông báo s 247/2013/TB-KHTT ngày 22/02/2013 v Bi u phí d ch v th Navicard, th tín d ng mang l i cho ngân hàng nhi u ngu n thu khác nhau, c th nh ăsau:
Phíăth ng niên: là lo iăphíăduyătrìăhƠngăn mămƠăch th ph i n p cho ngân
hàng cho dù có s d ng th đ th c hi n giao d ch hay không
Phí ng ti n m t: là lo i phí ch th ph iăđóngăkhiăth c hi n giao d ch ng
ti n m t b ng th t i ATM hay t i POS Do chính sách c a t ng ngân hàng, phí ng ti n m t có th lênăđ n 3% ậ 4% trên s ti n giao d ch nh m m c đíchăh n ch khách hàng ng ti n m t b ng th tín d ng
Phí tr h n: là lo iăphíăphátăsinhătrongătr ng h p ch th ch m thanh toán
s d ăt i thi u c a các kho n n đ n h n
Phíăv t h n m c: trong quá trình s d ng th , khách hàng có th s d ng
v t h n m c tín d ngănh ngăv n n m trong gi i h n cho phép c a ngân hƠng.ăTrongătr ng h p này, ch th ph iăđóngăm t kho n phí ng v i s
ti n s d ngăv t h n m căđó
Lãi: là kho n lãi vay ch th ph i tr cho ngân hàng d a trên các kho n n
đ n h năch aăđ c thanh toán Riêng v iătr ng h p ng ti n m t qua th ,
ch th ch u lãi ngay t th iăđi m th c hi n giao d ch
Phí chi t kh uăđ i lý: là kho năphíădoăđ năv ch p nh n th chi tr cho ngân
hàng khi khách hàng s d ng th đ th c hi n giao d ch thanh toán hàng hóa
d ch v
Trang 30Ngoài ra, ngân hàng còn có các kho năthuăkhácăliênăquanăđ n ho tăđ ng phát
hành, và thanh toán th tín d ngănh ălƠăphíăphát hành th nhanh,ăphíăthayăđ i h n m c
tín d ng, phí c p l i th ,ăphíăđ i th , phí c p l iăPIN,ă…
2.3.1 Khái ni m r i ro và qu n lý r i ro trong ho tăđ ng kinh doanh th tín d ng
Theo tài li uăđƠoăt o nghi p v qu n lý r i ro th (Nguy n Quang To n, 2012):
R i ro trong ho tăđ ng kinh doanh th là các t n ch t v v t ch t ho c phi
v t ch t có liên quan t i ho tăđ ng kinh doanh th , bao g m ho tăđ ng phát
hành và ho tăđ ng thanh toán th ă iăt ng ch u r i ro là ngân hàng, ch
th , ho căđ năv ch p nh n th M t s r iăroăth ng g p trong kinh doanh
th là r i ro tín d ng, r i ro do gian l n và r i ro k thu t:
o R i ro tín d ng th : Là lo i r i ro phát sinh trong quá trình c p tín d ng
th c a ngân hàng cho khách hàng, khách hàng không tr đ c n ho c
tr n khôngăđúngăh n cho ngân hàng
o R i ro do gian l n th : Là hành vi l aăđ o nh m th c hi n các giao d ch
thanh toán th b t h p pháp gây t n th t cho các ch th tham gia vào quá trình ho tăđ ng kinh doanh th
o R i ro k thu t: Là các r i ro phát sinh khi có s c liênă quană đ n h
th ng th nhă h ngă đ n vi c x lý d li u ho c k t n i, b o m t h
th ng d li u, nhăh ng t i s năđ nh c a h th ng th , làm gi m ch t
l ng d ch v ph c v cho khách hàng s d ng th ngân hàng
Qu n lý r i ro trong ho tăđ ng kinh doanh th là vi c th c thi các bi n pháp
nh m gi m thi u t i m c th p nh t t n th t v t ch t và phi v t ch t x y ra
Trang 312.3.2 R i ro tín d ng th
R i ro tín d ng th là m t lo i r i ro có tác h i r t l n không nh ng gây ra thi t
h iăchoăngơnăhƠngămƠăcònăcóătácăđ ng x uăđ n tâm lý và tinh th n c a nhân viên kinh
doanh th tín d ng R iăroănƠyăth ng x y ra khi ch th tín d ngăkhôngăđ kh n ngă
thanh toán ho căthanhătoánăkhôngăđ yăđ các kho n chi tiêu b ng th tín d ng trong
tr ng h p các kho năchiătiêuănƠyăđƣăđ n h n thanh toán, ho c tài kho năkhôngăđ ti n
đ th c hi n vi c thanh toán các kho năchiătiêuăđó
NgơnăhƠngăđ ng ý phát hành th tín d ng cho khách hàng, t călƠăngơnăhƠngăđƣă
cam k t cho ch th đ c vay m t s ti n gi i h n b i h n m c tín d ng trong th i h n
s d ng th , h n m c này s quay vòng trong chu k tín d ng tùy thu c vào tình hình
tr n c a khách hàng cho ngân hàng
M t khi ch th tín d ngăđ n h n mà không thanh toán kho n n trong chu k
tín d ng, kho n n này s đ c ngân hàng ghi nh n là n quá h năvƠăđ c tính chung
vào kho n n quá h n c a ngân hàng theo Quy tăđ nh s 493/2005/Q -NHNN ngày
22/04/2005 v vi c Phân lo i n , trích l p, và s d ng d phòngăđ x lý r i ro tín
d ng trong ho tăđ ng ngân hàng c a t ch c tín d ng Theo kho nă1ăđi u 6 c a quy t
đ nh này, n c aăngơnăhƠngăchiaălƠmăn mănhóm:
Nhóm 1 (n đ tiêu chu n) bao g m các kho n n trong h năđ c t ch c
tín d ngăđánhăgiáălƠăcóăđ kh n ngăthuăh iăđ yăđ c n g căvƠălƣiăđúngă
h n, và tr h năthanhătoánăđ năd i 10 ngày so v i ngày h n tr n trên h p
đ ng
Nhóm 2 (n c n chú ý) bao g m các kho n n đ c t ch c tín d ngăđánhă
giá là có kh n ngăthuăh iăđ yăđ c n g căvƠălƣiănh ngăcóăd u hi u khách
hàng suy gi m kh n ngătr n , tr h n thanh toán t 10ăđ n 90 ngày
Nhóm 3 (n d i tiêu chu n) bao g m các kho n n đ c t ch c tín d ng đánhăgiáălƠăkhôngăcóăkh n ngăthuăh i n g căvƠălƣiăkhiăđ n h n Các kho n
Trang 32n nƠyăđ c t ch c tín d ngăđánhăgiáălƠăcóăkh n ngăt n th t m t ph n n
g c và lãi, tr h n thanh toán t 91ăngƠyăđ n 180 ngày
Nhóm 4 (n nghi ng ) bao g m các kho n n đ c t ch c tín d ngăđánhă
giá là có kh n ngăt n th t cao, tr h n thanh toán t 181ăngƠyăđ n 360 ngày
Nhóm 5 (n có kh n ngăm t v n) bao g m các kho n n đ c t ch c tín
d ngăđánhăgiáălƠăkhôngăcònăkh n ngăthuăh i v n, m t v n, tr h n thanh
toán trên 360 ngày
D aăvƠoăđ nhăngh aăcácănhómăn nêu trên, vi c qu n lý nhóm n ph iăđ c theo
dõi tính trên ngày, ch c n qua m t ngày là khách hàng có th b chuy n t n nhóm trên qua n nhómăd i và kéo theo nh ng h u qu khóăl ngăkhác.ăRiêngăđ i v i th
tín d ng, ch c n khách hàng ch quanăs ăsu tăquênăthanhătoánăđúngăh n, kho n n th
tín d ngăđ c ghi nh n là n quá h n cho dù kho n n này có giá tr khôngăđángăk
ng th i n u khách hàng có kho n vay l năđangă tình tr ng n đ tiêu chu n, thì
kho n vay n nƠyăc ngăb ghi nh n là n quá h n theo kho nă3ăđi u 6 c a Quy tăđ nh
s 493/2005/Q -NHNN ngày 22/04/2005 v vi c Phân lo i n , trích l p, và s d ng
d phòngăđ x lý r i ro tín d ng trong ho tăđ ng ngân hàng c a t ch c tín d ng
Trongă tr ng h p th tín d ngă r iă vƠoă tìnhă tr ng tr h n thanh toán (chuy n
sang n nhóm 2) thì ngân hàng s ti n hành khóa th đ kh ng ch phátăsinhăd ăn , và
món n y có th đ c chuy n sang nhóm 3 ho c 4 n u ch th ti p t c không thanh
toán Tuy nhiên, ch c n ch th thanhătoánăđ yăđ theoăđúngăyêuăc u c a thông báo
giao d ch thì th s đ c m khóa, ch th có th giao d ch tr l iăbìnhăth ng và ti p
t căphátăsinhăd ăn doăđ căđi m tín d ng tu n hoàn
Nh ăv yăđ h n ch r i ro tín d ng,ăcácăđ năv qu n lý n th tín d ng c n ki m
soát ch t ch nh ng phát sinh n , kh n ngăthanhătoánăd ăn th tín d ng và có bi n
pháp tích c c trong qu nălý,ăđônăđ căkháchăhƠngăthanhătoánăd n đúngăh n
Trang 332.3.3 R i ro do gian l n
Trong khi r i ro tín d ngăcóăđ iăt ngăđ x lý ậ đ i v i th tín d ng tín ch p
thì có th truyăđòiăho c kh i ki n,ăđ i v i th tín d ng th ch p thì thanh lý tài s năđ bùăđ p ậ thìăđ i v i r i ro do gian l n g nănh ăngơnăhàng ph i gánh ch u hoàn toàn t n
th tămƠăkhôngăcóăđ iăt ngăđ x lý.ăDoăđó,ănh n di n các lo i gian l n trong ho t
đ ng phát hành và thanh toán th tín d ng s giúp ngân hàng t ch c phòng ng a t t
h nă(SeanăLam,ă2012):
Gian l n t bên ngoài: Các hành vi s d ng thi t b quét c p thông tin th
(skimming), làm th gi (counterfeit), s a thông tin ch th (account
takeover),ăđánhăc p th (stolen), s d ng th tr c khi giao cho ch th (not received/intercepted),ăđánhăc p thông tin t các giao d ch không xu t trình
th (card not present), t o tài kho n (account generation)
năv ch p nh n th gian l n: Các hành vi làm gi h s ăđ ký h păđ ng
đ năv ch p nh n th v i ngân hàng (fraudulent merchant), s a s ti n giao
d ch l năh năsoăv i giao d ch th c t (card present), s d ng thông tin c a
ch th đ th c hi n giao d chă(cardănotăpresent),ăđánhăc p thông tin c a ch
th đ bán (merchant collusion)
Ch th gian l n: Các hành vi làm gi h s ăđ m th tín d ng (fraudulent
application), s d ng th đƣăbáoăm t ho c b đánhăc p, s d ng th đƣăbáoă
không nh năđ c th , không công nh n giao d chăđƣăth c hi n
Trang 342.4 Oă L NG R I RO TÍN D NG TRONG HO Tă NG KINH
DOANH TH TÍN D NG
2.4.1 Mô hình ch tăl ng 6C
Mô hình ch tăl ngă6Că(Ruth,ă2004)ăgiúpăđánhăgiáăkháchăhƠngăcóăthi n chí và
có kh n ngăthanhătoánăd ăn th tín d ngăkhiăđ n h n hay không Mô hình này bao
g măcácătiêuăchíăsauăđơy:
1 T ăcáchăng i vay (Character): Bên c nh vi c xem xét h s ăđ ngăkýăm th
tín d ng, giao d ch viên còn ph i thu th p thông tin v khách hàng m i t Trung tâm phòng ng a r i ro, t ngân hàng b n, t cácăc ăquanăthôngătinăđ i chúng,ă…,ăho c ph i tìm hi u l ch s s d ng và thanh toán th tín d ngăđ i
v iăkháchăhƠngăc
2 N ngăl căng iăvayă(Capacity):ăTùyătheoăquyăđ nh lu t pháp qu c gia, khách
hàngăđ ngăkýăm th tín d ng ph iăcóăn ngăl c pháp lu t dân s ,ăvƠăn ngăl c
hành vi dân s
3 Thu nh p c aăng iăvayă(Cash):ăKháchăhƠngăđ ngăkýăm th tín d ng ph i
có gi y t ch ng minh thu nh pă(th ng là b ngăl ngăbaăthángăliênăti p g n đơyănh t).ă ơyălƠăc s đ Ngân hàng c p h n m c tín d ng cho ch th
4 m b o ti năvayă(Collateral):ăXácăđ nh hình th căđ m b o (tín ch p ho c
th ch p)ăđ i v iăkháchăhƠngăđ c Ngân hàng c p th tín d ng
5 Cácăđi u ki nă(Conditions):ăNgơnăhƠngăđ aăraăcácăđi u ki n nh tăđ nh trong
ho tăđ ng phát hành và thanh th tín d ng theo t ng th i k khác nhau, phù
Trang 352.4.2 X p h ng tín d ng tiêu dùng theo mô hình ch măđi m tín d ng cá nhân
x lý h s ăđ ngăkýăc p phát th tín d ng c a khách hàng, ngân hàng có th
x p h ng tín d ng khách hàng theo mô hình ch măđi m tín d ng cá nhân (Thanh và
Kleimeier, 2006) Mô hình này g m hai ph n là ch măđi mănhơnăthơnăvƠăn ngăl c tr
n , ch măđi m quan h v iăngơnăhƠng.ăC năc vào t ngăđi măđ tăđ c, mô hình x p
h ngăkháchăhƠngătheoăm i m c gi m d n t Aaaăđ năD.ă v n d ng mô hình này
vào th c t , các Ngân hàng c n ph i thi t l păthangăđi m cho t ng ch tiêuăđánhăgiáă
phù h p v i th c tr ngăc ngănh ăm c chi năl c phát tri n c a Ngân hàng trong t ng giaiăđo n
Hi n nay mô hình ch măđi m tín d ngăcáănhơnăđ c nhi u ngân hàng v n d ng
linh ho t trong ho tă đ ng x p h ng tín nhi m khách hàng cá nhân, tiêu bi uă nh ă lƠăNgơnăhƠngăTMCPăCôngăth ngăVi tăNamă(VietinBank),ăNgơnăhƠngă uăt ăvƠăPhátă
tri n Vi tăNamă(BIDV),ăNgơnăhƠngăTMCPăÁăChơuă(ACB),ă…
2.4.3 Các nguyên nhân d n t i r i ro tín d ng trong ho tăđ ng kinh doanh th
Nh ăđƣătrìnhăbƠyă trên, đ h n ch r i ro tín d ng, t ch c phát hành th (c ngă
chính là t ch c c p tín d ng cho khách hàng s d ng th ) c n ki m soát ch t ch
nh ng phát sinh n , kh n ngăthanhătoánăd ăn th tín d ng và có bi n pháp tích c c
trong qu nălý,ăđônăđ căkháchăhƠngăthanhătoánăd ăn đúngăh n th c hi năđ căđi u đó,ăchúngătaăc năxácăđ nhăđ c các nguyên nhân d năđ n tình tr ng ch th ch m ho c
không th thanhătoánăd ăn th tín d ng nh m h n ch t iăđaănh ng th t thoát có th
x y ra
Theo Nguy n Quang To n (2012), m c tiêu cao nh t c a ho tăđ ng kinh doanh
th tín d ng là tìm ki m và t o ra m t h khách hàng có ch tăl ng tín d ng t t thông
qua các s n ph m và d ch v c a mình Ch tăl ng tín d ng c a khách hàng th hi n
thông qua tính xác th c c a thông tin cá nhân, d u hi u c a thu nh p năđ nh và trách
nhi m tr n đúngă h n Doă đó,ă nguyênă nhơnă d nă đ n r i ro tín d ngă c ngă chính là
Trang 36nguyên nhân làm suy gi m ch tăl ng tín d ng c a khách hàng v i các bi u hi n thông
tin cá nhân không chính xác, thu nh p không năđ nh, và thi u ý th c thanh toán n đúngăh n Các nguyên nhân d n t i r i ro tín d ng trong ho tăđ ng kinh doanh th có
th chia làm ba nhóm: nguyên nhân khách quan t môiătr ng bên ngoài, nguyên nhân
ch quan t phía ngân hàng và nguyên nhân ch quan t phía khách hàng
2.4.3.1 Nguyên nhân khách quan t môiătr ng bên ngoài
Nguyên nhân b t kh kháng do thiên tai, bão l t, h n hán, h a ho n, ho căđ ng
đ t, nhăh ng tr c ti păđ n cu c s ng c aăng i dân, làm cho thu nh p gi m sút
trong khi nhu c u chi tiêu l iăgiaăt ng.ăK t qu là ng i dân đƣămangăn l i càng thêm
n và không có kh n ngăthanhătoánăđúngăh n các kho n n ph i tr (Nguy n Minh
Ki u, 2007)
Tình hình kinh t trongăn c, nh ng bi năđ ng c a ch s giá tiêu dùng, lãi su t,
t giá h iă đoái,ă …ă cùngă v i nh ngă thayă đ i v nhu c u c a xã h i làm nhă h ng
nghiêm tr ngăđ n ho tăđ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p,ătácăđ ng tr c ti p
đ n thu nh p c aăng iălaoăđ ng, và làm cho h không có kh n ngăchiătr các kho n
n đƣăvayătr căđó
2.4.3.2 Nguyên nhân ch quan t phía ngân hàng
Chính sách kinh doanh th tín d ng không h p lý, ch chú tr ng m r ng t ng
d ăn th tín d ngăđ t ngădoanhăthuăt lãi vay mà ít quan tâm t i vi c phát tri n các
s n ph m, d ch v đemăl i ngu n thu không nh v phí s d ng cho ngân hàng
Theo Nguy n Quang To n (2012), chính sách phí, lãi áp d ng v i các s n ph m
th tín d ngănh ălƠăconădaoăhaiăl i trong ho tăđ ng kinh doanh th M t m t, khách hƠngăđ c khuy năkhíchăđ ngăkýăm th tín d ng và s d ng th đ thanh toán hóa
đ nă hƠngă hóa,ă d ch v ho c ng ti n m t t i máy ATM M t khác, ngân hàng luôn
Trang 37trong tình tr ngăbáoăđ ng n x uăgiaăt ng,ădoăm t b ph n khách hàng s d ng th tín
d ngănh ngăkhôngăcóăkh n ngăhoƠnătr khiăđ n h n
Cán b kinh doanh th không tuân th chính sách tín d ng, không ch p hành
đúngăquyătrìnhăphát hành th tín d ng, không th măđ nhăđ yăđ và chính xác h s ă
đ ngăkýăm th tín d ng c a khách hàng, c păvƠăthayăđ i h n m c tín d ng sai quy
đ nh,ă…ăgơyăt n th t cho ngân hàng khi khách hàng s d ng h t h n m c tín d ng c a
th nh ngăkhôngăcóăkh n ng thanh toán
2.4.3.3 Nguyên nhân ch quan t phía khách hàng
Th tín d ngănh ălƠăm t công c tín d ng tiêu dùng cá nhân ti n l i, s n sàng đápă ng và gi i ngân g nănh ăngayăl p t c nhu c u vay n c a ch th trong m t h n
m c tín d ng cho phép S ti n l iănƠyăđôiălúcăcóătácăđ ng tiêu c căđ i v i ch th , khi
mà ch th không ki măsoátăđ c nhu c u s d ng th , ho c không có kh n ngăqu n
lý tài chính t t d n t i tình tr ngăd ăn phát sinh quá l n không có kh n ngăchiătr ,
ho căđ n th i h năthanhătoánăd ăn mà ch th l i không có s n ti n tr n
M t b ph n l n ch th tín d ngălƠăđ iăt ngălƠmăcôngă năl ng trongăcácăc ă
quan, doanh nghi p, h s ng b ngăl ngăvƠăs d ngăl ngăđ thanhătoánăd ăn th tín
d ng.ăDoăđó,ăkh n ngăthanhătoánăd ăn c a ch th b nh h ng nghiêm tr ng khi
thu nh p c a ch th b suy gi m do m t vi c t m th i, ho c chuy n sang công vi c khác có thu nh p th păh năho c không còn kh n ngălaoăđ ng (Nguy n Quang To n,
2012)
2.4.4 Các nghiên c uătr c
Nghiên c u c a Dunn và Kim (1999) v kh n ng thanh toán c a ch th tín
d ngăđƣăxơyăd ng mô hình h i quy b i d a trên vi c kh o sát hành vi c aăh nă5,300ă
ch th tín d ng t i Bang Ohio, Hoa K thông qua vi c phân tích các nhân t tácăđ ng
t i s l n ch th tín d ng ch m thanh toán trong kho ng th i gian 06 tháng g năđơyă
Trang 38nh t Ba nhân t có nhăh ng quan tr ng nh tăđ i v i vi c ch m thanh toán c a ch
th bao g m: (1) t s gi a s ti n t i thi u ph i thanh toán v i thu nh p c a ch th , (2) t s gi a s d ăkh d ng v i h n m c tín d ng c a th , (3) s l ng th tín d ng đƣăđ c s d ng h t h n m c C ba nhân t nóiătrênăđ uăcóătácăđ ng cùng chi uăđ i
v i kh n ngăch m thanh toán c a ch th tín d ng, trong khi bi năđ c l păth ngăđ c
s d ngăđ d báoănguyăc ăch m thanh toán ậ t s gi aăd ăn th tín d ng v i thu
nh p c a ch th ậ l iăkhôngăcóăýăngh aăv m t th ng kê
T s gi a s ti n t i thi u ph i thanh toán v i thu nh p c a ch th có nh
h ng nhi uăh năđ n kh n ngăthanhătoánătrongăng n h n c a ch th tín d ngăh nălƠă
t s gi aăd ăn th tín d ng v i thu nh p c a ch th T s sau thích h păh nătrongă
vai trò là nhân t giúp nh n di n tình hình tài chính trong dài h n c a ch th tín d ng
Trongăkhiăđó,ănhơnăt th hai, t s gi a s d ăkh d ng v i h n m c tín d ng c a th
cho bi t kh n ngăch th thoát kh i tình tr ng ch m thanh toán b ng cách s d ng s
d ăkh d ng còn l i trong h n m c tín d ngăđ thanh toán các kho n n đ n h n thanh
toán Cu i cùng, thông tin v s l ng th tín d ngăđƣăs d ng h t h n m c cho th y
tình tr ng thâm h tătƠiăchínhăc ngănh ăs ch p nh n vay n ngân hàng trong ng n h n
c a ch th ,ăquaăđóăgiúpăngơnăhƠngăphátăhi n nh ng ch th cóănguyăc ăv n cao
Nghiên c u c a Lee, Lin và Chen (2011) ti n hành phân tích th c nghi m trên
612 th tín d ng (bao g m 439 th thanhătoánăđúngăh n và 173 th thanh toán tr h n)
v kh n ngăn quá h n c a ch th tín d ngăđ i v i các ngân hàng quy mô v a và nh
t iă ƠiăLoan.ăNghiên c u t p trung vào thông tin ch th c ngănh ăm i quan h giao
d ch gi a ch th v i ngân hàng phát hành nh m m căđíchăxácăđ nhăcácăđ iăl ng tác
đ ngăđ n n quá h n c a ch th D a trên s li u thu th păđ c, các tác gi ch ng minhăđ c r ng kh iăl ng n quá h n c a ch th tín d ng ch uătácăđ ng c a các nhân
t : (1) m căđ năđ nh c a ngh nghi p, (2) tình tr ng s d ng th , (3) kh iăl ng tín
Trang 39d ng quay vòng, (4) h n m c tín d ng c a th , (5) h s s d ng th , và (6) tình tr ng
vay n t ngân hàng khác
K t qu cho th y n quá h n thanh toán c a ch th có ngh nghi p năđ nh s
th păh năsoăv i ch th có ngh nghi p ít năđ nhăh n,ăvíăd nh ăch th làm vi c trongăc ăquanănhƠăn c s có n quá h n th păh năsoăv i ch th ho tăđ ngătrongăl nhă
v cănông,ălơm,ăng ănghi p Nhân t ti p theo cho th y n quá h n còn ph thu c vào
tình tr ng s d ng th đ thanh toán hàng hóa, d ch v , ch th s d ng th th ng
xuyên thì ch c ch n có nhi u n quá h năh năsoăv i ch th th nh tho ng m i s d ng
th Nghiên c u c ngănh n m nh t m quan tr ng c a tín d ng quay vòng trong r i ro
th tín d ng khi mà ch th có kh iăl ng tín d ng quay vòng l n có nhi u n quá h n
h năsoăv i ch th ít ho c không s d ng tín d ng quay vòng Ngân hàng c p h n m c
tín d ng l n cho ch th đ ngăngh aăv i vi c ch th có th vay tiêu dùng m t kho n
ti n l n n m trong h n m că đó,ă vƠă d ă nhiênă đi u này s kéoă theoă nguyă c ă ch th
không có kh n ngăthanhătoánăs ti năđƣăvayătr căđó.ăLiênăquanăt i h n m c tín d ng,
nhân t h s s d ng th cho bi t kh n ngăch th s d ng s d ăkh d ng còn l i
c a th đ thoát kh i tình tr ng ch m thanh toán các kho n n đ n h n ph i tr ; h s
s d ng th càng cao thì kh iăl ng n quá h n c a ch th càng l n, hay kh n ngă
thoát kh i tình tr ng ch m thanh toán n đ n h n càng th p Cu i cùng, thông tin v
tình tr ng vay n t ngân hàng khác cho th y tình tr ngăkhóăkh năv tài chính c a ch
th ,ăc ngănh ănguyăc ăch th không có kh n ngăthanhătoánăđúngăh năd ăn th tín
d ng
Trong c hai nghiên c u nói trên, ngu n d li u nghiên c u là k t qu c a các
cu c kh o sát v kh n ngăthanhătoánăd ăn th tín d ngăđ c các tác gi th c hi n
trong m t kho ng th i gian nh tăđ nh, và ch có giá tr t i th iăđi m th c hi n kh o sát
T đó,ăm u nghiên c u có th khôngăđ i di n cho t ng th nghiên c u, d năđ n mô
hình k t qu không ph n ánh chính xác m i quan h gi a bi n ph thu c và các bi n
Trang 40gi iăthích.ăNgoƠiăra,ăthôngătinăng iăđ c h i cung c p theo phi uăđi u tra có th đúngă
ho c có th sai,ăđ c bi t là v i câu h i có tính ch t tiêu c cănh ălƠăN quá h n c a b n
là bao nhiêu ho c B n đã bao nhiêu l n ch m thanh toán d n th tín d ng trong 06
tháng g n đây nh t.ăNg i th c hi n kh oăsátăkhôngăcóăph ngăti n, công c đ ki m
tra tính chính xác c a các thông tin này Do v y,ăđ tin c y c a d li u ph thu c hoàn toƠnăvƠoătháiăđ c aăng iăđ c h i Các bi n gi iăthíchăđ c các tác gi s d ng trong
hai nghiên c uănƠyăđ uăliênăquanăđ n nhân thân, kh n ngătr n và m i quan h gi a
ch th v i ngân hàng mà b qua các nhân t th hi n l ch s s d ngăc ngănh ătráchă
nhi m thanh toán th tín d ng c a ch th v n không th thu th păđ c thông qua các
cu c kh o sát thu th p ý ki n khách hàng
kh c ph c nh ng khi m khuy t nói trên, mô hình nghiên c uăđ xu tăđ c
xây d ng d a trên ngu n d li u th c t t ho tă đ ng kinh doanh th tín d ng c a
Ngân hàng TMCP Nam Vi t D li u v nhân thân c a ch th cóăđ tin c yăcaoăvìăđƣă
đ c th măđ nh nghiêm túc thông qua ho tăđ ng phát hành th tín d ng D li u v
n ngăl c tr n c ngănh ăl ch s s d ng và thanh toán th tín d ng c a ch th đ c
h th ng ghi nh n m t cách trung th c,ăkháchăquan,ăđ m b o tính chính xác tuy tăđ i
V i ngu n d li u này, bên c nh các nhân t liênăquanăđ nănhơnăthơn,ăn ngăl c tr n
và m i quan h gi a ch th v i ngân hàng, mô hình nghiên c uăđ xu t còn quan tâm
t i các nhân t th hi n l ch s s d ngăc ngănh ătráchănhi m thanh toán th tín d ng
c a ch th khi phân tích kh n ngăch măthanhătoánăd ăn th tín d ng c a ch th
V i ch tr ngăphátătri n lo i hình thanh toán không dùng ti n m t, th ngân hƠngăđangăđ c s quanătơmăđ c bi t c a xã h i Các ngân hàng ngày càng quan tâm
đ n ho tăđ ng kinh doanh th ,ăcoiăđơyănh ămƠăm t trong nh ng chi năl c phát tri n
quan tr ng nh m m r ng th ph n, nâng t măth ngăhi u Trong các lo i th l uăhƠnhă