Nghiên cứu lựa chọn bài tập phát triển sức nhanh và khéo léo cho nam vận động viên bóng đá lứa tuổi 12 13 trường cao đẳng thể dục thể thao Thanh Hóa

NGHIÊN CỨU LỰA CHỌN BÀI TẬP PHÁT TRIỂN SỨC NHANH VÀ KHÉO LÉO CHO NAM VẬN ĐỘNG VIÊN BÓNG ĐÁ LỨA TUỔI 12 13 TRƯỜNG CAO ĐẲNG THỂ DỤC THỂ THAO THANH HOÁ .CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1. Vấn đề huấn luyện thể lực trong huấn luyện thể thao 1.1.1 Các khái niệm cơ bản 1.1.1.1 Khái niệm về tố chất thể lực 1.1.1.2 Khái niệm về huấn luyện thể lực 1.1.2 Ý nghĩa, nội dung và nhiệm vụ huấn luyện thể lực 1.1.2.1 Ý nghĩa của huấn luyện thể lực 1.1.2.2 Nội dung và nhiệm vụ huấn luyện thể lực 1.2 Mối quan hệ giữa các tố chất thể lực trong việc nâng cao thành tích ở môn Bóng đá 1.3 Ý nghĩa của tố chất sức nhanh và khéo léo đối với việc nâng cao thành tích của VĐV Bóng đá 1.4 Đặc điểm tâm sinh lý nam VĐV lứa tuổi 12 13 1.5 Những công trình nghiên cứu có liên quan CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 2.1. Phương pháp nghiên cứu 2.2. Tổ chức nghiên cứu CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN 3.1. Đánh giá thực trạng sử dụng bài tập phát triển sức nhanh và khéo léo cho nam VĐV Bóng đá lứa tuổi 12 13 trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá 3.1.1 Thực trạng sử dụng bài tập phát triển sức nhanh và khéo léo cho nam VĐV Bóng Đá lứa tuổi 1213 Trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỂ DỤC THỂ THAO BẮC NINH

NGUYỄN VĂN LINH

NGHIÊN CỨU LỰA CHỌN BÀI TẬP PHÁT TRIỂN SỨC NHANH VÀ KHÉO LÉO CHO NAM VẬN ĐỘNG VIÊN BÓNG ĐÁ LỨA TUỔI 12 - 13

TRƯỜNG CAO ĐẲNG THỂ DỤC THỂ THAO THANH HOÁ

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

BẮC NINH - 2014

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỂ DỤC THỂ THAO BẮC NINH

NGUYỄN VĂN LINH

NGHIÊN CỨU LỰA CHỌN BÀI TẬP PHÁT TRIỂN SỨC NHANH VÀ KHÉO LÉO CHO NAM VẬN ĐỘNG VIÊN BÓNG ĐÁ LỨA TUỔI 12 - 13

TRƯỜNG CAO ĐẲNG THỂ DỤC THỂ THAO THANH HOÁ

Chuyên ngành: Huấn luyện thể thao

Mã số: 60140104 LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Hướng dẫn khoa học:

TS Hoàng Công Dân

BẮC NINH - 2014

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan , đây là công trình nghiên cứu trên đây là của ri êề n g tôi Các số liệu ,kết quả nêu trong luận văn nghiên cứu là trung thực và chưa từng đượccó ai công bố trong bất kỳ công trình luận văn nào.

Tác giả luận vănKý tên

Nguyễn Văn Linh

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU THƯỜNG DÙNG TRONG LUẬN VĂN

CMH ban đầu Chuyên môn hoá ban đầu

TTHLTTQG3 Trung tâm huấn luyện thể thao quốc gia 3

Bơi HH Bơi hỗn hợp 4 kiểu

DANH MỤC CÁC BIỂU BẢNG VÀ BIỂU ĐỒ

Bảng 3.1

Thực trạng sử dụng các bài tập phát triển sứcmạnh tốc độ cho Nam VĐV bơi trườn sấp lứatuổi 13-15 Trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá

(n=14)

1 Bảng 3.1

Thực trạng sử dụng các bài tập phát triển sứcnhanh và khéo léo cho nam vận động viên BóngĐá lứa tuổi 12-13 trường Cao đẳng TDTTThanh Hoá

24

2 Bảng 3.2

Kết quả phỏng vấn lựa chọn Test đánh giá sứcnhanh và khéo léo cho nam VĐV Bóng Đá lứatuổi 12 -13

28

3 Bảng 3.3 Mối tương quan giữa các Test đánh giá sức 29

TT Ký hiệu Tên biểu bảng và biểu đồ Trang

nhanh và khéo léo của nam VĐV Bóng đá lứatuổi 12 - 13 trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá

4 Bảng 3.4

Kết quả xác định độ tin cậy của các Test đánhgiá sức nhanh và khéo léo cho nam VĐV Bóngđá lứa tuổi 12 - 13 trường Cao đẳng TDTTThanh Hoá

30

5 Bảng 3.5

So sánh thực trạng sức nhanh và khéo léo củanam VĐV Bóng Đá lứa tuổi 12 - 13 trường Caođẳng TDTT Thanh Hoá và Câu lạc bộ Bóng Đá

51

8 Bảng 3.8 Kế hoạch và thời gian huấn luyện cho đối tượng

9 Bảng 3.9 So sánh kết quả kiểm tra của hai nhóm NĐC và

10 Bảng 3.10

Kết quả kiểm tra giai đoạn 1 (6 tháng) củahai nhóm NTN và NĐC

56

11 Bảng 3.11 So sánh kết quả kiểm tra của hai nhóm, NĐC và

NTN sau một năm thực nghiệm 57

12 Bảng 3.12 Kết quả so sánh tự đối chiếu các test đánh giá

sức mạnh tốc độ trước và sau thực nghiệm 58

TT Ký hiệu Tên biểu bảng và biểu đồ Trang

13 Biểu đồ 3.1 Biểu đồ nhịp tăng trưởng sức nhanh và khéo léo

của nhóm thực nghiệm sau 1 năm 59

14 Biểu đồ 3.2 Biểu đồ nhịp tăng trưởng sức nhanh và khéo léo

của nhóm đối chứng sau 1 năm 59

MỤC LỤC

Trang

1.1 V ấn đề huấn luyện thể lực trong huấn luyện thể

thao ai trò của thể lực trong hoạt động Bơi lội

4

1.12.1 Các khái niệm cơ bảnMục địch và nhiệm vụ chủ yếu của

huấn luyện thể lực cho VĐV bơi lứa tuổi 12-14 (giaiđoạn huấn luyện chuyên môn hoá ban đầu)

411

1.13.1.1 Khái niệm về tố chất thể lựcNhững yếu tố chi phối hiệu

quả huân luyện phát triển các tố chất thể lực cho VĐVbơi lội

1.1.2.1 Ý nghĩa của huấn luyện thể lực 8

1.2 Mối quan hệ giữa các tố chất thể lực trong việc nâng

cao thành tích ở kiểu bơi trườn sấp

10

1.3 Ý nghĩa của tố chất sức mạnh tốc độ với việc nâng cao

thành tích ở kiểu bơi trườn sấp

12

1.4 Đặc điểm cơ bản trong huấn luyện sức mạnh tốc độ 13

1.5 Đặc điểm tâm sinh lý nam lứa tuổi 13-15 15

CHƯƠNG 2: MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ, PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC 1835

NGHIÊN CỨU

2.1 Phương pháp nghiên cứuMục đích nghiên cứu 2235

2.3 Địa điểm nghiên cứuPhương pháp nghiên cứu 235

CHƯƠNG 3: Kết quả nghiên cứu và bàn luận ĐÁNH GIÁ THỰC

TRẠNG VIỆC HUẤN LUYỆN THỂ LỰC ĐỐI VỚI VĐV BƠI LỨA TUỔI 12-14 (GIAI ĐOẠN CHUYÊN MÔN HOÁ BAN ĐẦU) - TRƯỜNG CAO ĐẲNG TDTT THANH HOÁ

2442

3.1 Thực trạng thực hiện các nội dung huấn luyện thể lực

cho VĐV bơi lứa tuổi 12-14 ở Trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá Đánh giá thực trạng sử dụng bài tập phát triển sức mạnh tốc độ cho nam vận động viên bơi trườn sấp lứa tuổi 13-15 trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá

2442

3.12.1 Thực trạng sử dụng bài tập phát triển sức mạnh tốc độ

cho nam vận động viên bơi trườn sấp lứa tuổi 13-15trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá phương pháp,phương tiện tập luyện phát triển các tố chất thể lực choVĐV bơi lứa tuổi 12-14 ở Trường Cao đẳng TDTTThanh Hoá

2451

3.13.2 Thực trạng thể lực chung và thể lực chuyên môn của

VĐV bơi lứa tuổi 12-14 ở Trường Cao đẳng TDTTThanh Hoáđiều kiện cơ sở vật chất phục vụ cho công táchuấn luyện của trường Cao đẳng TDTT Thanh hoá

2754

3.1.3 Lựa chọn test đánh giá sức mạnh tốc độ cho nam vận

động viên bơi trườn sấp lứa tuổi 13-15 trường Cao đẳngTDTT Thanh Hoá

GIẢI PHÁP CHUYÊN MÔN NHẰM NÂNG CAOHIỆU QUẢ HUẤN LUYỆN THỂ LỰC CHO VĐV BƠILỨA TUỔI 12-14 Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG TDTTTHANH HOÁ

3566

3.2 4.1 Nghiên cứu lựa chọn và đánh giá hiệu quả ứng dụng

bài tập phát triển sức mạnh tốc độ cho nam vận động viên bơi trườn sấp lứa tuổi 13-15 trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá Xác định các căn cứ lựa chọn giải pháp

3666

4.2 Lựa chọn giải pháp chuyên môn nhằm nâng cao hiệu quả

huấn luyện thể lực cho VĐV bơi lứa tuổi 12-14 ở TrườngCao đẳng TDTT Thanh Hoá

68

3.2.14.3 Lựa chọn bài tập phát triển sức mạnh tốc độ cho nam vận

động viên bơi trườn sấp lứa tuổi 13-15 trường Cao đẳngTDTT Thanh Hoá Đánh giá hiệu quả ứng dụng các giảipháp đã lựa chọn trong huấn luyện thể lực cho VĐV bơilứa tuổi 12-14 ở Trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá

3673

3.2.2 Ứng dụng các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ cho

nam vận động viên bơi trườn sấp lứa tuổi 13-15 trườngCao đẳng TDTT Thanh Hoá

57

PHỤ LỤC

MỤC LỤC

Trang

1.1. Vấn đề huấn luyện thể lực trong huấn luyện thể thao 4

1.1.1.2 Khái niệm về huấn luyện thể lực 41.1.2 Ý nghĩa, nội dung và nhiệm vụ huấn luyện thể lực 71.1.2.1 Ý nghĩa của huấn luyện thể lực 71.1.2.2 Nội dung và nhiệm vụ huấn luyện thể lực 7

1.2 Mối quan hệ giữa các tố chất thể lực trong việc nâng cao

1.3 Ý nghĩa của tố chất sức nhanh và khéo léo đối với việc

nâng cao thành tích của VĐV Bóng đá 11

1.4 Đặc điểm tâm sinh lý nam VĐV lứa tuổi 12 - 13 13

1.5 Những công trình nghiên cứu có liên quan 15

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 17

3.1.

Đánh giá thực trạng sử dụng bài tập phát triển sức nhanh

và khéo léo cho nam VĐV Bóng đá lứa tuổi 12 - 13 trườngCao đẳng TDTT Thanh Hoá

23

3.1.1

Thực trạng sử dụng bài tập phát triển sức nhanh và khéoléo cho nam VĐV Bóng Đá lứa tuổi 12-13 Trường Caođẳng TDTT Thanh Hoá

233.1.2 Lựa chọn test đánh giá sức nhanh và khéo léo cho nam 25

VĐV Bóng Đá lứa tuổi 12-13 Trường Cao đẳng TDTTThanh Hoá

3.1.3

Đánh giá thực trạng về sức nhanh và khéo léo cho namvận động viên Bóng Đá lứa tuổi 12-13 trường Cao đẳngthể dục thể thao Thanh Hoá

31

3.2

Nghiên cứu lựa chọn và đánh giá hiệu quả ứng dụng bàitập phát triển sức nhanh và khéo léo cho nam VĐV BóngĐá lứa tuổi 12 - 13 trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá

33

3.2.1

Lựa chọn và đánh giá hiệu quả các bài tập phát triển sứcnhanh và khéo léo cho nam vận động viên bóng Đá lứatuổi 12-13 trường Cao đẳng thể dục thể thao Thanh Hoá

33

3.2.1.1 Xác định các nguyên tắc lựa chọn bài tập 33

3.2.2 Xây dựng kế hoạch huấn luyện cho đối tượng thực

3.2.2.1 Xác định nội dung huấn luyện sức nhanh và khéo léo 493.2.2.2 Xây dựng kế hoạch huấn luyện thực nghiệm 523.2.3

Ứng dụng các bài tập phát triển sức nhanh và khéo léocho nam VĐV Bóng Đá lứa tuổi 12-13 trường Cao đẳngthể dục thể thao Thanh Hoá

53

ĐẶT VẤN ĐỀ

Bóng đá là môn thể thao hấp dẫn và sinh động, nó luôn mang trong mìnhmột điều kỳ diệu, hấp dẫn và có sức mạnh “thôi miên’’ thu hút lượng ngườichơi, tập luyện và cổ động viên khổng lồ mà không có môn thể thao nào có thểsánh được vì thế mà nó có cái tên là môn thể thao “Vua” Mặt khác, Bóng đá

còn là phương tiện của sự giao lưu văn hóa, tình cảm giữa con người, giữa cáckhu vực trên thế giới, không phân biệt màu da, chủng tộc và tôn giáo

Trong những năm gần đây, bóng đá Việt Nam đang trên đà phát triển códịp cọ sát với các nền Bóng đá khu vực cũng như trên thế giới và đã thu hútđược những thắng lợi đáng kể, cụ thể như Bóng đá nữ 3 năm liên tục giành huychương vàng SEA Games, Bóng đá nam vô địch Đông Nam Á năm 2008, giànhhuy chương bạc tại SEA Games 18, 20, 22, 25 và một số giải đấu khác Tuynhiên, những thành tích đó chưa thực sự xứng với sự quan tâm của Đảng, nhànước và sự mong mỏi của người hâm mộ và quần chúng nhân dân [7],[57],[59],[63],[64]

Ngày nay, Bóng đá hiện đại đòi hỏi cầu thủ phải có một trình độ chuẩn bịthể lực tốt để có thể hoàn thành khối lượng vận động như: chạy tốc độ, chạyxuất phát bất ngờ, sử dụng hàng loạt các động tác kỹ thuật để tranh cướp với đốiphương Ngoài ra, các cầu thủ phải hoàn thành các động tác kỹ thuật một cáchnhanh chóng, chính xác như kỹ thuật đá bóng, giữ bóng, dẫn bóng, sút bóng cầumôn trong điều kiện có đối phương tranh cướp, cản phá Chính vì vậy, tố chấtsức nhanh và khéo léo đã trở thành một trong những thước đo trình độ thể lực vàđộ khéo léo cho các cầu thủ bóng đá Trong tất cả các môn thể thao, đặc biệt làBóng đá huấn luyện sức nhanh và khéo léo luôn gắn liền với các yêu cầu chuyênmôn trong thi đấu Vấn đề sử dụng các bài tập phát triển sức nhanh từ lâu đượccác nhà chuyên môn, huấn luyện viên có kinh nghiệm ở nước ta quan tâm Tuynhiên, việc sử dụng các bài tập vẫn chủ yếu dựa trên kinh nghiệm và những môhình nước ngoài không phù hợp với tầm vóc cũng như trình độ kỹ thuật, thể lựccủa các cầu thủ nước ta, đó cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến thànhtích Bóng đá nước nhà chưa đạt vị trí cao trong châu lục và trên Thế giới

Qua quan sát đội tuyển việt Nam thi đấu, các cầu thủ đã thể hiện được lốichơi hơn hẳn những năm trước đây Song vấn đề thể lực vẫn là vấn đề mấu chốtcủa các cầu thủ nước ta Cầu thủ ta luôn thua kém đội bạn ở những pha tranhcướp, đua tranh tốc độ, sự nhạy bén linh hoạt của động tác kỹ thuật, nhiều cơ hộighi bàn bị bỏ lỡ Để Bóng đá Việt Nam đặt ngang tầm với các nước trong khuvực, Châu lục và trên Thế giới, đòi hỏi phải có một thời gian dài và sự đầu tư

thích hợp Một trong những đầu tư quan trọng nhất là sự đầu tư về kỹ năngchuyên môn cho thế hệ trẻ Đây chính là thế hệ đại diện cho bóng đá nước nhàtrong tương lai [1],[3],[4],[8],[13].

Tuy vậy đối với đào tạo, huấn luyện bóng đá thiếu niên của Tỉnh ThanhHóa, việc chú ý đến huấn luyện tố chất sức nhanh và khéo léo còn chưa đượcquan tâm nghiên cứu Khoa học giáo dục thể chất ngày nay đã xác định đượcquy luật, đặc điểm, tiến trình phát triển các tố chất thể lực và kỹ năng vận động

cơ bản của trẻ cùng hệ thống các phương pháp, điều kiện đảm bảo tương ứng Vídụ: sức nhanh, năng lực vận động khéo dẻo của trẻ tăng nhanh, nhiều và thuậnlợi nhất từ 5,6 tuổi đến trước dậy thì Có thể phát triển chúng bằng những tròchơi vận động linh hoạt, bài tập bật giãn nhưng không nên kéo dài, nặng, tĩnh,nín thở…Nếu được tập sớm đúng lúc, phản ứng tốc độ có thể tăng nhanh gấp 3-

5 lần so với người không tập

Trên cơ sở phân tích ý nghĩa, tầm quan trọng và tính cấp thiết của vấn đề,

chúng tôi mạnh dạn “ Nghiên cứu lựa chọn bài tập phát triển sức nhanh và

khéo léo cho vận động viên bóng đá nam lứa tuổi 12 - 13 Trường Cao đẳng TDTT Thanh Hóa giai đoạn chuyên môn hóa ban đầu”

Mục đích nghiên cứu:

Qua nghiên cứu cơ sở lý luận và qua thực tiễn lựa chọn các bài tập pháttriển tố chất sức nhanh và khéo léo nhằm góp phần nâng cao hiệu quả huấnluyện, đào tạo VĐV bóng đá nam lứa tuổi 12 - 13 của Tỉnh Thanh Hóa

Nhiệm vụ nghiên cứu:

Để giải quyết mục đích nghiên cứu trên đề tài tiến hành giải quyết 2 nhiệmvụ sau:

Nhiệm vụ 1: Nghiên cứu thực trạng sức nhanh và khéo léo của nam vận

động viên Bóng đá lứa tuổi 12-13 Trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá giai đoạnchuyên môn hóa ban đầu

- Đánh giá thực trạng sử dụng các bài tập phát triển sức nhanh và khéo léotrong quá trình huấn luyện cho nam VĐV Bóng đá lứa tuổi 12-13 Trường Caođẳng TDTT Thanh Hoá

- Nghiên cứu lựa chọn các test đánh giá sức nhanh và khéo léo cho namVĐV Bóng đá lứa tuổi 12-13 Trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá.

- Đánh giá thực trạng tố chất sức nhanh và khéo léo của nam VĐV Bóng đálứa tuổi 12-13 Trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá

Nhiệm vụ 2: Nghiên cứu lựa chọn và đánh giá hiệu quả bài tập phát triển

sức nhanh và khéo léo cho nam VĐV Bóng đá lứa tuổi 12-13 Trường Cao đẳngTDTT Thanh Hoá

- Lựa chọn bài tập phát triển sức nhanh và khéo léo cho nam VĐV Bóng đálứa tuổi 12-13 Trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá

- Ứng dụng và đánh giá hiệu quả các bài tập phát triển sức nhanh và khéoléo cho nam VĐV Bóng đá lứa tuổi 12-13 Trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá

CHƯƠNG I TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Vấn đề huấn luyện thể lực trong huấn luyện thể thao

1.1.1 Các khái niệm cơ bản

1.1.1.1 Khái niệm về tố chất thể lực

Thể thao thành tích cao thể hiện sự khát vọng vươn lên khả năng cao nhấtcủa con người Vì vậy tiềm năng của con người đã và đang được khai thác triệtđể nhằm đạt thành tích thể thao cao nhất trong cuộc thi đấu Các hiểu biết về đạo

đức, ý chí, kỹ thuật và thể lực của VĐV là những yếu tố quyết định thành tíchthể thao.

Thể lực là một trong những nhân tố quan trọng, quyết định đến hiệu quảcủa huấn luyện Theo quan điểm của tác giả Nguyễn Toán và Phạm Danh Tốnthì: Tố chất thể lực là những đặc điểm, một phần tương đối riêng biệt trong thểlực của con người và thường được chia thành 5 loại cơ bản: Sức nhanh, sứcmạnh, sức bền, khả năng phối hợp vận động và độ dẻo Theo quan điểm của tácgiả Lưu Quang Hiệp và Phạm Thị Uyên: “Tố chất thể lực là hoạt động thể lực cóthể phát triển các mặt khác nhau của năng lực hoạt động thể lực và có 4 tố chấthoạt động chủ yếu: Sức nhanh, sức mạnh, sức bền và khéo léo” [24],[25]

Vì vậy huấn luyện thể lực trong thể thao là vấn đề được quan tâm đặc biệtcủa các nhà khoa học, các chuyên gia, các huấn luyện viên

1.1.1.2 Khái niệm về huấn luyện thể lực

Huấn luyện thể lực là tiền đề để nâng cao thành tích thể thao Song, vềmặt bản chất, mức độ phát triển các tố chất thể lực phụ thuộc vào trạng thái chứcnăng cấu tạo của nhiều cơ quan và hệ thống cơ thể Quá trình tập luyện để pháttriển các tố chất thể lực cũng chính là quá trình hoàn thiện các hệ thống chứcnăng giữ vai trò chủ yếu trong hoạt động thể lực

Mặt khác, huấn luyện thể lực cho VĐV là một quá trình giáo dục chuyênmôn, chủ yếu bằng hệ thống các bài tập nhằm hoàn thiện các năng lực thể chất,đảm bảo cho VĐV đạt thành tích cao nhất trong huấn luyện và thi đấu Quá trìnhhuấn luyện thể lực phải căn cứ vào đặc điểm đối tượng, lứa tuổi của VĐV vàđặc thù của môn thể thao, mà sử dụng các biện pháp, phương tiện phù hợp Cónhư vậy huấn luyện thể lực mới đạt hiệu quả cao

Huấn luyện thể lực là một quá trình liên tục, thường xuyên và có kế hoạchlên cơ thể của VĐV, quá trình này tác động sâu sắc tới hệ thần kinh, hệ timmạch, cơ bắp cũng như các cơ quan nội tạng của con người Tất nhiên muốn cóthành tích xuất sắc trong một môn thể thao nào đó, trước tiên cần phải có tố chấtthể lực phát triển phù hợp với môn thể thao đó Song các mặt không được coinhẹ như: Kỹ chiến thuật, tâm lý, ý chí…[2],[6],[9],[10],[12]

Tố chất thể lực thông thường được chia thành 5 loại cơ bản: Sức nhanh,sức mạnh, sức bền, khả năng phối hợp vận động (khéo léo) và mềm dẻo Nhưngtrong thực tiễn huấn luyện các tố chất thể lực trên thông thường không biểu thịđơn lẻ mà chúng có mối quan hệ tương tác lẫn nhau, điều này đã được các nhàkhoa học chứng minh như: Bansevich (1980), các nguyên tắc về phương pháptrong thử nghiệm sư phạm nhằm tuyển chọn và dự báo trong TDTT, Lê Bửu,Nguyễn Thế Truyền (1986), Kiểm tra năng lực thể chất và thể thao [4],[9].

Thực tế huấn luyện hiện nay tồn tại rất nhiều quan điểm về huấn luyện thểlực cho VĐV Song có tác giả cho rằng: Quá trình huấn luyện thể lực cho VĐV

là việc hướng đến củng cố các hệ thống cơ quan của cơ thể nâng cao khả năngchức phận của chúng, đồng thời là việc phát triển các tố chất vận động (sứcnhanh, sức mạnh, sức bền, mềm dẻo và khéo léo)

Như đã trình bày ở trên, quá trình huấn luyện thể lực cho VĐV bao gồm:Huấn luyện thể lực chung là quá trình phát triển toàn diện các tố chất thể lựccũng như khả năng chức phận của cơ thể không đặc trưng cho một hoạt độngriêng biệt nào và nó tạo điều kiện cần thiết để nâng cao hiệu quả quá trình huấnluyện chuyên môn Huấn luyện thể lực chuyên môn là quá trình giáo dục nhằmphát triển và hoàn thiện những năng lực thể chất tương ứng với đặc điểm mônthể thao chuyên sâu, có nhiệm vụ phát triển tới mức tối đa những năng lực đócủa VĐV Huấn luyện thể lực chuyên môn hướng đến củng cố và nâng cao khảnăng làm việc của cơ quan chức phận, các tổ chất thể lực phù hợp với đòi hỏimôn thể thao lựa chọn [14],[17],[18],[19],[20]

Huấn luyện thể lực chung là nền tảng cho việc nâng cao thể lực chuyênmôn Tuy nhiên, theo quan điểm thể thao hiện đại đó không phải là quá trìnhhuấn luyện chung mà xuất phát từ yêu cầu của huấn luyện thể lực chuyên mônđể lựa chọn phương tiện và phương pháp phù hợp

Huấn luyện thể lực chuyên môn cần chia làm 2 phần:

- Huấn luyện thể lực chuyên môn cơ sở

Được hình thành và phát triển trên nền tảng thể lực chung Sức nhanh vàkhéo léo của VĐV sẽ cao hơn trên cơ sở nâng cao sức bền chung cho VĐV Như

vậy có thể nói riêng huấn luyện thể lực chung là nền tảng, còn việc lựa chọnbiện pháp thích hợp mang lại những đặc trưng của môn thể thao, tiền đề hìnhthành các tố chất thể lực chuyên môn sau này Việc hình thành thể lực chuyênmôn cơ sở của các môn thể thao không chu kỳ tương đối khó khăn Ở đây có 2cách lựa chọn:

+ Thứ nhất: Bằng cách lặp lại nhiều lần các hoạt động chính đặc trưng củamôn thể thao lựa chọn

+ Thứ hai: Sự lặp lại nguyên vẹn của các bài tập thi đấu của chính mônthể thao đó

Nếu lựa chọn và thực hiện không đúng những bài tập hình thành và pháttriển các tố chất thể lực chuyên môn cơ sở sẽ dẫn đến những sai lầm chuyênmôn trong các cơ quan chức phận, điều này sẽ làm ảnh hưởng đến việc pháttriển thành tích thể thao của VĐV Chính vì vậy các bài tập được lựa chọn làmphương tiện giáo dục tố chất thể lực chuyên môn cơ sở còn phải được thực hiệnvới cường độ cao Mặt khác, khối lượng thực hiện các bài tập để giáo dục tốchất thể lực chuyên môn cơ sở phải tính toán tới việc sử dụng khối lượng bài tậpnâng cao những đặc trưng của môn thể thao tương ứng phù hợp

- Huấn luyện thể lực chuyên môn cơ bản

Mục đích chính là việc nâng cao đến mức cần thiết sự phát triển của cáctố chất vận động và khả năng chức phận của các cơ quan nội tạng trước nhữngđòi hỏi của môn thể thao lựa chọn Sự phát triển các tố chất vận động chuyênmôn cơ bản phụ thuộc chủ yếu vào các bài tập đặc thù của môn thể thao Các bàitập đó được thực hiện với cường độ tương đương thi đấu Quá trình huấn luyệncủa VĐV kéo dài, thông thường từ 1 đến nhiều tháng, nghĩa là nó diễn ra trongthời kỳ chuẩn bị và trong suốt thời kỳ thi đấu của mỗi chu kỳ huấn luyện Giáodục tố chất thể lực cần thiết phải tuân thủ những quy định riêng với nhữngphươnng pháp và biện pháp giáo dục riêng

Có những quan điểm cho rằng: Huấn luyện thể lực chuyên môn luôn phảigắn liền với các hoạt động kỹ thuật Điều này đúng nhưng chưa đủ, bởi việc giáo

dục phát triển các tố chất thể lực chuyên môn cho VĐV các môn thể thao phải làmột quá trình huấn luyện toàn diện với các phương pháp đa dạng và nhiềuphương tiện khác nhau có tính đặc thù của môn thể thao và có sự kết hợp đầy đủcác yếu tố kỹ thuật - chiến thuật của môn đó [21],[22],[23],[26],[27].

1.1.2 Ý nghĩa, nội dung và nhiệm vụ huấn luyện thể lực

1.1.2.1 Ý nghĩa của huấn luyện thể lực

Huấn luyện thể lực là một bộ phận quan trọng của công tác huấn luyệnmôn Bóng Đá Thông qua công tác huấn luyện thể lực có thể tăng cường sứckhoẻ cho VĐV, nhằm phát triển một cách toàn diện các tố chất thể lực, nâng caonăng lực hoạt động cơ thể Huấn luyện thể lực tốt sẽ tạo tiền đề cho việc đóngvai trò quan trọng thúc đẩy việc nắm vững kỹ thuật, chiến thuật, sức chịu đựngcường độ lớn, lượng vận động lớn, nhằm nâng cao thành tích thể thao, đề phòngchấn thương và kéo dài tuổi thọ VĐV (duy trì thành tích thể thao)

1.1.2.2 Nội dung và nhiệm vụ huấn luyện thể lực

Huấn luyện thể lực chung là sự huấn luyện thể lực sử dụng nhiều dạng bàitập khác nhau nhằm tăng cường phục vụ nhu cầu đối với VĐV, thúc đẩy tăngcường sức khoẻ cho VĐV, nâng cao năng lực hoạt động của hệ thống cơ quannội tạng nhằm đạt mục tiêu là phát triển toàn diện các tố chất thể lực và cải thiệnhình thái cơ thể cho VĐV

Trong các môn thể thao nói chung, mối quan hệ giữa huấn luyện thể lựcchung và thể lực chuyên môn rất mật thiết Chúng thúc đẩy lẫn nhau phát triển,thực tế chứng minh điều này là quy luật chuyển dịch trực tiếp của tố chất vậnđộng Sự huấn luyện thể lực chung một cách hoàn hảo là cơ sở tốt cho việc huấnluyện thể lực chuyên môn, ngược lại huấn luyện thể lực chuyên môn tốt, ở trìnhđộ nhất định sẽ thúc đẩy trình độ thể lực chung Nhờ sự huấn luyện toàn diện, tốchất thể lực được phát triển một cách toàn diện, đồng thời VĐV nắm vững vàhoàn thiện kỹ năng, kỹ xảo vận động và có tác dụng hoàn thiện hệ thần kinhthực vật một cách tương ứng

Mối quan hệ giữa thể lực chung và thể lực chuyên môn một mặt có tácdụng thúc đẩy lẫn nhau phát triển, nhưng còn mặt ngược lại kiềm chế lẫn nhau,

hạn chế nhau và gây cản trở nhau, nếu không nắm vững những đặc điểm này sẽlàm ảnh hưởng đến sự phát triển của chúng Do đó, các bài tập được sử dụnghuấn luyện tố chất thể lực cho VĐV, nhất thiết phải căn cứ vào mối quan hệgiữa huấn luyện thể lực chung và thể lực chuyên môn mà tiến hành lựa chọn cácbài tập Chỉ khi nào bố trí sắp xếp một cách khoa học hợp lý và tiến hành mộtcách thận trọng, tỉ mỉ thì mới thu được một trình độ huấn luyện cao.

Khi tiến hành các dạng huấn luyện tố chất thể lực, cần phải nghĩ rằng giữachúng với nhau không phát triển một cách cô lập mà có mối liên quan ảnhhưởng lẫn nhau, thúc đẩy nhau và kiềm chế lẫn nhau Bởi vì tất cả các tố chấtthể lực đều là hình thức biểu hiện ra bên ngoài hệ thống thần kinh trung ương.Nó thực hiện bởi sự thay đổi sinh lý nhất định và sự phản ánh về sinh hoá.Chính vì thế, đồng thời với sự phát triển của một tố chất thể lực nào đó thì nhấtđịnh các tố chất thể lực khác cũng chịu ảnh hưởng ít nhiều, trực tiếp hoặc giántiếp Thông thường nếu phát triển một tố chất nào đó mà ảnh hưởng đến sự pháttriển của một tố chất thể lực khác người ta gọi đó là sự dịch chuyển tố chất vậnđộng Ví dụ: Khi phát triển tố chất sức bền tốc độ, nhất định có sự ảnh hưởngđến sự phát triển của tố chất sức nhanh và ngược lại

Sự dịch chuyển của tố chất vận động là vấn đề thực tiễn trong công táchuấn luyện tố chất thể lực, chỉ có tìm hiểu sâu trong thực tiễn nắm vững các quyluật tồn tại để khống chế những điều kiện chuyển dịch mới có thể thu được hiệuquả tốt Ngược lại nếu quay lưng lại với quy luật dịch chuyển này thì sẽ cản trởsự phát triển của các tố chất khác, từ đó dẫn đến ảnh hưởng sự nâng cao và pháttriển cân bằng toàn bộ tố chất thể lực của VĐV

Mặt khác, trong quá trình huấn luyện thể lực cần tìm hiểu sâu và nắmđược quy luật dịch chuyển cùng loại và dịch chuyển khác loại, quy luật chuyểndịch trực tiếp và quy luật chuyển dịch gián tiếp, cần phải đặc biệt lưu ý nguyên

lý và điều kiện của sự dịch chuyển tốt và sự dịch chuyển xấu Cần coi trọng việctuyển chọn nội dung và các thủ đoạn huấn luyện trực diện và bố trí sắp xếp phảikhoa học, như vậy mới nâng cao được chất lượng huấn luyện

1.2 Mối quan hệ giữa các tố chất thể lực trong việc nâng cao thành tích ở môn Bóng đá

Trong quá trình thực hiện các bài tập thể lực đã diễn ra những biến đổi vềtâm lý, sinh lý, sinh hoá trong cơ thể Thông qua quá trình biến đổi đó giúp cơthể thích ứng cao dần với lượng vận động chuyên môn

Trong quá trình nghiên cứu tổng hợp các tài liệu liên quan đến mục đíchnghiên cứu của đề tài, đề tài thấy rằng [29],[30],[31],[32],[34]:

Các tố chất vận động (tố chất thể lực) là một trong những yếu tố quantrọng quyết định tới sự phát triển thành tích thể thao nói chung và Bóng Đá nóiriêng và được chia làm 5 loại cơ bản: Sức nhanh, sức mạnh, sức bền, khả năngphối hợp vận động (khéo léo) và độ mềm dẻo Mỗi tố chất trên đều có nhữngđặc điểm riêng nhưng chúng có mối quan hệ rất mật thiết với nhau, tố chất nàygóp phần củng cố tố chất kia, nếu thiếu một trong những tố chất đó thì sẽ làmảnh hưởng không tốt cho việc nâng cao thành tích ở vận động viên Bóng đá

Quá trình huấn luyện nhằm nâng cao thành tích cho VĐV Bóng đá phảidựa trên cơ sở nền tảng của nó là sự phát triển toàn diện các tố chất thể lực Mỗitố chất thể lực đều có một vai trò đặc trưng trong quá trình huấn luyện

Tố chất sức nhanh quyết định đến khả năng phản ứng động trong đó có cảphản ứng vận động đơn giản và phản ứng vận động phức tạp Đồng thời nó lànhân tố đóng vai trò quyết định đến tốc độ thực hiện động tác (tốc độ dẫn bóng,tốc độ di chuyển không bóng ) Đây là những yếu tố cần thiết và có ý nghĩa rấtlớn trong tập luyện Bóng đá đặc biệt là lứa tuổi 12 - 13 (giai đoạn chuyên mônhoá ban đầu)

Tố chất sức mạnh có ý nghĩa với việc sử dụng trong thực hiện các độngtác trong bóng đá như sút bóng, tỳ đè đối phương, tranh chấp bóng Quanghiên cứu cho thấy thành tích của VĐV Bóng Đá hiện đại đòi hỏi rất cao vềkhả năng sức mạnh Đồng thời việc phát triển sức mạnh cũng có ý nghĩa và cómối quan hệ rất lớn đối với khả năng tốc độ của VĐV

Tố chất sức bền là khả năng cơ thể duy trì khả năng vận động trong thờigian dài, trong bóng đá nói riêng và thể thao hiện đại nói chung thì sức bền củaVĐV còn chính là sự duy trì khả năng hoạt động với công suất lớn trong suốtthời gian tập luyện và thi đấu Hiện nay các trận thi đấu bóng đá luôn diễn ra vớitốc độ rất cao, các tình huống tranh chấp bóng quyết liệt, nhiều trận đấu kéo dàiđòi hỏi VĐV phải có nền tảng sức bền tốt Do đó phát triển sức bền có ý nghĩarất lớn để giúp VĐV duy trì được khả năng tập trung trong suốt trận thi đấu.

Khả năng phối hợp vận động (khéo léo) và mềm dẻo đóng vai trò quantrọng trong việc nâng cao hiệu quả của quá trình huấn luyện Khả năng phối hợpvận động (khéo léo) đảm bảo sự phối hợp nhịp nhàng của cơ thể, tránh được cácđộng tác thừa, tránh được tiêu hao năng lượng một cách lãng phí Mặt khác mứcđộ phát triển tố chất mềm dẻo đóng vai trò quan trọng vào thành tích của VĐVBóng Đá Tố chất mềm dẻo giúp cho VĐV hoàn thành động tác với biên độ lớnvượt hẳn yêu cầu cần thiết Chính vì lẽ này mà trong công tác huấn luyện chúng

ta cần đưa ra các bài tập đa dạng để nâng cao trình độ tập luyện các tố chất khéoléo, mềm dẻo cũng như phát triển các nhóm tố chất trên

Các tố chất thể lực trên có mối quan hệ mật thiết với nhau, bổ sung lẫnnhau Từ phân tích trên đây có thể nói phát triển thành tích đỉnh cao môn BóngĐá thì phải gắn với phát triển thể lực chuyên môn bao gồm phát triển sức nhanh,sức mạnh, sức bền, khéo léo và mềm dẻo Thực tế chứng minh: Trong Bóng đà

và đặc biệt là giai đoạn chuyên môn hoá ban đầu (12 – 13) tố quyết định thànhtích là sức nhanh và khéo léo Do vậy muốn nâng cao thành tích ở môn Bóng Đácần vận dụng hệ thống bài tập phát triển sức nhanh và khéo léo phù hợp với đốitượng tập luyện là điều hết sức quan trọng và không thể thiếu được trong quátrình huấn luyện Song muốn nâng cao được sức nhanh và khéo léo thì việc lựachọn được hệ thống các bài tập phù hợp là điều rất cần thiết

1.3 Ý nghĩa của tố chất sức nhanh và khéo léo đối với việc nâng cao thành tích của VĐV Bóng đá

Qua thực tế cho thấy thành tích đỉnh cao trong Bóng đá phụ thuộc vào rấtnhiều yếu tố như: điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị tập luyện, điều kiện thiđấu, thể chất, trạng thái tâm lý Đó là các yếu tố quan hệ đến môn Bóng Đá nóiriêng và các môn thể thao nói chung Qua tham khảo các nguồn tư liệu, các côngtrình nghiên cứu khoa học của nhiều chuyên gia trong lĩnh vực lý luận vềphương pháp huấn luyện thể thao trong nước như: Lê Văn Lẫm, Nguyễn Toán,Phạm Danh Tốn cho thấy các nhà khoa học đều cho rằng: Quá trình huấnluyện thể lực cho VĐV là hướng đến việc nâng cao khả năng chức phận của hệthống cơ quan thông qua lượng vận động thể lực (các bài tập thể chất) và nhưvậy đồng thời đã tác động đến quá trình phát triển của các tố chất vận động Đâycó thể coi là quan điểm có xu hướng sư phạm trong quá trình giáo dục các tốchất vận động.

Dưới góc độ y học, các tác giả Lưu Quang Hiệp, Phạm Thị Uyên chorằng: Huấn luyện thể lực chung và chuyên môn trong huấn luyện thể thao lànhững biến đổi thích nghi về mặt sinh học (cấu trúc và chức năng) diễn ra trong

cơ thể VĐV dưới tác động của tập luyện được biểu diễn ở năng lực hoạt độngcao hay thấp

Dưới góc độ tâm lý, tác giả Phạm Ngọc Viễn, Lê Văn Xem cho rằng: Quátrình chuẩn bị thể lực chung và chuyên môn cho VĐV là quá trình giải quyếtnhững khó khăn liên quan đến việc thực hiện những hành động kỹ thuật, là phùhợp những yếu tố tâm lý trong hoạt động và tập luyện thi đấu của VĐV,

Tổng hợp các ý kiến trên cho thấy: Quá trình huấn luyện thể lực chuyênmôn của VĐV là sự tác động có hướng đích của lượng vận động (bài tập thểchất) lên VĐV nhằm hình thành, phát triển khả năng vận động mà biểu hiện làhoàn thiện các năng lực thể chất (sức mạnh, sức nhanh, sức bền, khả năng phốihợp vận động và độ dẻo), việc nâng cao khả năng hoạt động của các cơ quanchức phận tương ứng với năng lực vận động của VĐV, phù hợp với thực tiễnhuấn luyện, người ta còn chia ra một số tố chất thể lực có tính hỗn hợp: sức

nhanh và khéo léo, sức bền tốc độ, sức mạnh bền Trong đó sức nhanh và khéoléo mà đề tài nghiên cứu là một trong những tố chất nêu trên.

Hơn nữa xu hướng bóng đá hiện đại ngày nay đòi hỏi VĐV phải có sứcnhanh (tốc độ) và kỹ thuật (khéo léo) tốt Tốc độ giúp cho các cầu thủ có khảnăng di chuyển, dẫn bóng, xoay sở xử lý các tình huống đòi hỏi thời gian ngắn.Khả năng khéo léo giúp cho việc di chuyển, khống chế bóng, giữ bóng và xử lýcác tình huống bóng đạt hiệu quả cao, nhất là những tình huống có không gianhạn hẹp Trong thực tế thì khả năng nhanh nhẹn và khéo léo trong thi đấu BóngĐá đóng vai trò rất lớn, đặc biệt là những pha đột phá, ghi bàn

Việc đánh giá mối quan hệ trên đề tài nhằm mục đích: Phân tích mốiquan hệ của các chỉ tiêu sức nhanh và khéo léo với thành tích tập luyện và thiđấu cho VĐV Bóng đá

Đánh giá phân tích các chỉ tiêu sức nhanh và khéo léo và lựa chọn một sốbài tập nhằm phát triển sức nhanh và khéo léo phù hợp với việc nâng cao thànhtích ở môn Bóng đá Qua nghiên cứu cho thấy, ý nghĩa của sức nhanh và khéoléo đối với Bóng đá càng có ý nghĩa cao [33],[35],[36],[37],[41]

1 4 Đặc điểm tâm sinh lý nam VĐV lứa tuổi 12 - 13

1 4 1 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi 12 - 13

Ở lứa tuổi này các em có bước nhảy vọt về thể chất và tinh thần Điều đóđược thể hiện rõ ở chỗ các em đang tách dần lúc tuổi ấu thơ sang tuổi trưởngthành Đây là giai đoạn không phải trẻ con cũng không phải người lớn Cácphẩm chất mới về ý chí, tính cách đang hình thành, ở lứa tuổi này sự phát triểndiễn ra phức tạp, đời sống tâm lý còn mâu thuẫn, có nhiều thay đổi đột biến

Các em đã muốn khẳng định tính độc lập của bản thân, điều đó có ảnhhưởng đến ý thức và thái độ của bản thân mình Các em luôn hiếu động pháphách, nghịch ngợm Tuy vậy, nếu được giáo dục đúng đắn thì không nhữngkhắc phục được những tiêu cực mà còn khơi dậy được yếu tố tích cực trên tâmhồn và tình cảm của các em

Hứng thú xuất hiện trên nhiều nét mới một cách rõ rệt hơn, mang tínhchất bền vững hơn, sâu sắc hơn, phong phú hơn, sẵn sàng đi vào lĩnh vực mà

được ở các em hứng thú, giúp các em hiểu được ý nghĩa, vai trò của TDTT đốivới xã hội, có ý thức tự giác tích cực.

Xúc cảm tương đối mạnh mẽ vì vậy các em dễ bị kích động, kém tự chủ.Sự quan tâm trở nên thân thiết, gần gũi đặc biệt trong những trường hợp cùngchung nhu cầu hứng thú

Các phẩm chất về ý chí của lứa tuổi này được phát triển rất nhiều Songvấn đề ý thức, tự nhận không phải lúc nào các em cũng hiểu đúng Ở tuổi nàycác em tôn trọng, kính nể những nét tính cách can đảm, dũng cảm, quả cảm

Như vậy, lứa tuổi này là lứa tuổi rất nhạy cảm có sự phát triển đặc biệtmạnh mẽ, linh hoạt của các đặc tính nhân cách sống do đang trên con đường “rẽ” nên các em hoàn toàn chưa có nét cá tính bền vững Trong hành vi có nhiềuphức tạp, mâu thuẫn Vì vậy, trong công tác giáo dục thể chất cần phải thườngxuyên quan sát và giáo dục cho phù hợp cơ sở phát huy tính tích cực, tính sángtạo biết điều chỉnh và tổ chức hoạt động cho các em [42],[43],[44],[46],[55]

1 4 2 Đặc điểm sinh lý của thiếu niên lứa tuổi 1 2 -1 3

* Hệ thần kinh:

Não bộ đang trong thời kỳ hoàn chỉnh, hoạt động của hệ thần kinh chưaổn định, hưng phấn chiếm ưu thế Vì vậy, trong tập luyện các em dễ tập trung tưtưởng Tuy nhiên, nếu bắt các em tập luyện trong thời gian dài, nội dung nghèonàn, hình thức hoạt động đơn điệu thì thần kinh dễ mệt mỏi và phân tán sự chú ý

Đặc điểm thần kinh lứa tuổi này rất linh hoạt, các em dễ tiếp thu các độngtác mới Vai trò hệ thống tín hiệu 2 trong quá tình phản xạ có điều kiện pháttriển nhưng tế bào thần kinh yếu Điều đó đặt ta trong quá trình giảng dạy vàhuấn luyện nội dung phải phong phú, phương pháp giảng dạy và tổ chức giờ họcphải linh hoạt, không cứng nhắc, đơn điệu, giảng giải và làm mẫu có trọng tâmđúng lúc

* Hệ xương:

Đang trong giai đoạn phát triển về chiều dài và sự thay đổi thành phầnhoá học của xương, tăng độ bền cứng, cơ quan tạo mẫu của xương Hệ thốngsụn khíp đang đòi hỏi điều kiện tốt để phát triển và hoàn thiện Do vậy giáo dụcthể chất có tác dụng tốt đến sự phát triển của xương nhưng phải chú ý đến tư thế,đến sự cân đối trong hoạt động để tránh sự phát triển sai lệch của hệ xương vàkìm hãm sự phát triển về chiều dài

* Hệ cơ:

Phát triển chậm so với sự phát triển của hệ xương Bắp thịt còn mảnh chủyếu phát triển về chiều dài, thiết diện phát triển chậm Các cơ co, cơ to phát triểnmạnh hơn cơ duỗi, cơ nhỏ Do sự phát triển không đồng đều, thiếu cân đối nêncác em không phát huy được sức mạnh và chúng mệt mỏi Vì vậy, trong giáodục thể chất cần chú ý phát triển tăng cường cơ bắp, phát triển toàn diện

* Hệ tuần hoàn:

Tim phát triển chậm hơn so với sự phát triển của mạch máu, sức co bópcòn yếu, khả năng điều hoà họat động của tim chưa ổn định nên khi hoạt độngquá nhiều, quá căng thẳng chúng sẽ mệt mỏi Vì vậy, tập luyện TDTT thườngxuyên sẽ có ảnh hưởng tốt đến tuần hoàn Hoạt động của tim dần dần được thíchứng và có khả năng chịu đựng khối lượng vận động lớn sau này Tuy vậy trongquá trình tập luyện TDTT cần đảm bảo nguyên tắc vừa sức và nguyên tắc tăngdần yêu cầu, tránh hoạt động quá sức và hoạt động đột ngột

* Hệ hô hấp:

Phổi của các em chưa hoàn thiện, phế nang còn nhỏ các hấp thụ chưa pháttriển, Vì vậy, các em phải thở nhiều, thở nhanh nên chóng mệt Huấn luyện thểchất cho các em phải toàn diện, phải chú ý các cơ hô hấp, đồng thời dạy cho các

em biết cách thở đóng, thở sâu như vậy có thể làm việc hoạt động được lâu dài

- Hệ tiêu hoá: Phát triển khá tốt, hiệu quả hấp thu các chất dinh dưỡng quasườn tiêu hoá tương đối cao, VĐV ở giai đoạn này dễ bị giảm cân do chế độdinh dưỡng và sinh hoạt

- Hệ bài tiết: Chịu sự tác động của các tuyến nội tiết phát triển nên cũngphát triển và cũng có tác động tốt đối với việc điều hoà thân nhiệt Do hệ tiêuhoá và bài tiết tốt nên các em có khả năng phục hồi nhanh.

- Hệ sinh dục: Đã phát triển thể hiện những nét đặc trưng của giới tính rõràng, sự phát triển của hệ sinh dục ở lứa tuổi này sẽ làm thay đổi tâm lý của các

em khi sử dụng các hình thức, phương pháp giáo dục Do vậy, giáo viên huấnluyện viên cần đặc biệt chú ý đến vấn đề này [38],[39],[40],[45],[54]

1.5 Những công trình nghiên cứu liên quan

Trong những năm gần đây đã có một số công trình nghiên cứu lựa chọnbài tập phát triển các tố chất thể lực cho các VĐV Bóng đá như các tác giả:Phạm Xuân Thành (1996), Trần Quang Long (2004), Vũ Ngọc Tuấn (2005),Đặng Tuấn Bình (2005), Phạm Quang, Trần Quốc Tuấn (2002), Nguyễn KimHoan (2011) Những công trình nghiên cứu đó có ý nghĩa to lớn trong công táchuấn luyện thể lực cho các vận động viên [56],[58],[61],[62]

Qua tham khảo các nguồn tư liệu, các công trình nghiên cứu khoa học củanhiều chuyên gia trong lĩnh vực lý luận về phương pháp huấn luyện thể thao chothấy các nhà khoa học đều cho rằng: Quá trình huấn luyện thể lực cho VĐV làhướng đến việc nâng cao khả năng chức phận của hệ thống cơ quan thông qualượng vận động thể lực (các bài tập thể chất) và như vậy đồng thời đã tác độngđến quá trình phát triển của các tố chất vận động Đây có thể coi là quan điểm có

xu hướng sư phạm trong quá trình giáo dục các tố chất vận động [47],[48],[49]

Dưới góc độ y học, nhiều tác giả cho rằng: Huấn luyện thể lực chung vàchuyên môn trong huấn luyện thể thao là những biến đổi thích nghi về mặt sinhhọc (cấu trúc và chức năng) diễn ra trong cơ thể VĐV dưới tác động của tậpluyện được biểu diễn ở năng lực hoạt động cao hay thấp [50],[52],[53]

Dưới góc độ tâm lý, có tác giả cho rằng: Quá trình chuẩn bị thể lực chung

và chuyên môn cho VĐV là quá trình giải quyết những khó khăn liên quan đếnviệc thực hiện những hành động kỹ thuật, là phù hợp những yếu tố tâm lý tronghoạt động và tập luyện thi đấu của VĐV [46],[63],[64]

Tóm lại: Quá trình huấn luyện thể lực chuyên môn của VĐV là sự tác

động có hướng đích của lượng vận động (bài tập thể chất) lên VĐV nhằm hìnhthành, phát triển khả năng vận động mà biểu hiện là hoàn thiện các năng lực thểchất (sức mạnh, sức nhanh, sức bền, khả năng phối hợp vận động và độ dẻo),việc nâng cao khả năng hoạt động của các cơ quan chức phận tương ứng vớinăng lực vận động của VĐV, phù hợp với thực tiễn huấn luyện, người ta cònchia ra một số tố chất thể lực có tính hỗn hợp: sức nhanh và khéo léo, sức bềntốc độ, sức mạnh bền Trong đó sức nhanh và khéo léo mà đề tài nghiên cứu làmột trong những tố chất nêu trên

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 P hương pháp nghiên cứu

Để giải quyết các mục tiêu trên đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

2.1.1 Phương pháp đọc, phân tích và tổng hợp tài liệu

Tham khảo tài liệu chung và chuyên môn liên quan đến huấn luyện tốchất thể lực chuyên môn cho VĐV Bóng Đá và phục vụ chủ yếu cho việc giảiquyết các nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài Các tài liệu chuyên môn có liên quanđược lấy từ các nguồn tài liệu khác nhau Nhằm tìm hiểu các luận cứ khoa họcphù hợp thực tiễn Việt Nam và những vấn đề liên quan đến công tác huấn luyệnphát triển sức nhanh và khéo léo cho nam VĐV Bóng Đá Ngoài ra qua các

nguồn tư liệu, lựa chọn các bài tập nhằm phát triển sức nhanh và khéo léo chođối tượng nghiên cứu.

Phương pháp này tổng hợp các nguồn thông tin và thu thập tài liệu về vấnđề mà đề tài nghiên cứu Từ đã có thể nhìn tổng thể, đồng thời cũng là cơ sở vềmặt lý luận và thực tiễn để tiến hành giải quyết các mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Các tài liệu tham khảo nêu trên được trình bày trong " Danh mục tài liệutham khảo"

2.1.2 Phương pháp phỏng vấn

Đề tài này sử dụng phương pháp này nhằm thu thập các số liệu nghiêncứu thông qua phỏng vấn gián tiếp bằng phiếu hỏi Đề tài tiến hành phỏng vấncác đối tượng: Giáo sư, tiến sĩ trong ngành, huấn luyện viên TDTT, các cán bộcó liên quan trực tiếp trong TDTT, 50 người Các lĩnh vực mà đề tài quan tâmlà: Các vấn đề liên quan đến việc làm thế nào để phát triển sức nhanh và khéoléo cho nam VĐV Bóng Đá lứa tuổi 12 - 13 trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá

Đề tài sử dụng phương pháp nhằm thu thập và sử lý thông tin ban đầu từcác chuyên gia theo phương pháp phỏng vấn gián tiếp nhằm thu thập tham khảovề các nội dung như nguyên tắc xây dựng kế hoạch, lựa chọn nội dung huấnluyện và các bài tập hợp lý để phát triển sức nhanh và khéo léo, lựa chọn test vàphương pháp dánh giá

2.1.3 Phương pháp quan sát sư phạm

Phương pháp này được sử dụng trong suốt thời gian nghiên cứu nhằmquan sát các hoạt động tập luyện của VĐV trong buổi tập để tìm hiểu thực trạngcông tác huấn luyện sức nhanh và khéo léo cho nam VĐV Bóng Đá lứa tuổi 12 -

13 trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá Đồng thời thu thập các thông tin như:

Cơ sở vật chất, hệ thống bài tập đang sử dụng, thành tích để giải quyết nhiệmvụ của đề tài

2.1.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Trong đề tài sẽ sử dụng phương pháp kiểm tra sư phạm dưới dạng các bàitest nhằm đánh giá thực trạng và mức độ phát triển sức nhanh và khéo léo của

VĐV Đề tài dự kiến sẽ sử dụng các loại test lựa chọn từ bộ tiêu chuấn đánh giáthể lực sau:

Test 1: Chạy 30m xuất phát cao (s)

Mục đích: Sử dụng test chạy 30m xuất phát cao đánh giá khả năng về tốchất sức nhanh của người thực hiện

Dụng cụ đo: Đồng hồ điện tử lấy thành tích chính xác đến phần 10 giây.Cách thực hiện: Người thực hiện đứng ở tư thế xuất phát cao khi có lệnhxuất phát thì dùng hết sức chạy thật nhanh qua cự ly quy định

Cách đánh giá: Thành tích chạy càng ngắn (s) thì sức nhanh càng tốt

Test 2: Tâng bóng bằng hai chân (sl)

Mục đích: Sử dụng test tâng bóng bằng hai chân để đánh giá khả năngkhéo léo của người thực hiện

Dụng cụ đo: Người kiểm tra trực tiếp đếm số lần tâng bóng của ngườithực hiện

Cách thực hiện: Người thực hiện tiến hành tâng bóng luân phiên bằng haichân với khả năng tối đa

Cách đánh giá: Số lần tâng bóng càng nhiều càng tốt

Test 3: Sút bóng cự ly 16m50 vào cầu môn 10 quả (sl trúng đích)

Mục đích: Sử dụng test Sút bóng cự ly 16m50 vào cầu môn 10 quả (sltrúng đích) để đánh giá khả năng khéo léo của người thực hiện

Dụng cụ đo: Người kiểm tra trực tiếp đếm số lần bóng vào cầu môn củangười thực hiện

Cách thực hiện: Người thực hiện tiến hành sút bóng ở cự ly 16m50 vàocầu môn (10 quả),yêu cầu bóng bay vào cầu môn không chạm đất

Cách đánh giá: Số lần sút bóng vào cầu môn càng nhiều càng tốt

Test 4: Dẫn bóng tốc độ 15m (s)

Mục đích: Sử dụng test dẫn bóng tốc độ 15m để đánh giá sức nhanh vàkhả năng khéo léo của người thực hiện

Dụng cụ đo: Đồng hồ điện tử lấy thành tích chính xác đến phần 10 giây

Cách thực hiện:Người thực hiện đặt bóng ở vạch xuất phát, thực hiện dẫnbóng về đích cách vạch xuất phát 15m theo quy định với tốc độ nhanh nhất.

Cách đánh giá: Thành tích chạy càng ngắn càng tốt

Test 5: Dẫn bóng luồn cọc sút cầu môn 32m (s)

Mục đích: Sử dụng test dẫn bóng luồn cọc sút cầu môn 32m để đánh giásức nhanh và khả năng khéo léo của người thực hiện

Dụng cụ đo: Đồng hồ điện tử lấy thành tích chính xác đến phần 10 giâyCách thực hiện: Người thực hiện đặt bóng ở vạch xuất phát, thực hiện dẫnbóng luồn qua 5 cọc ( các cọc đặt thẳng hàng, mỗi cọc cách nhau 2m) và sútbóng vào cầu môn ở cự ly 16m50 với thời gian nhanh nhất

Cách đánh giá: Yêu cầu sút bóng chúng đích, thời gian dẫn bóng càngngắn càng tốt

2.1.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Để khẳng định tính khoa học và hiệu quả của các bài tập đã nghiên cứu,đề tài tiến hành thực nghiệm sư phạm so sánh song song trên hai nhóm: Nhómthực nghiệm 11 vận động viên và nhóm đối chứng 11 vận động viên Đề tài tiếnhành chia thành 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng một cách ngẫu nhiên mỗinhóm là 11 VĐV Chương trình thực nghiệm được kéo dài trong 1 năm

Đối tượng thực nghiệm đồng đều về các mặt: Tuổi, hình thái, chức năng

cơ thể và đặc biệt trình độ tập luyện

Điều kiện thực nghiệm tương đối đồng nhất, giống nhau: Dụng cụ sân bãi,HLV, phương pháp huấn luyện, thời gian huấn luyện, điều kiện chăm sóc dinhdưỡng và chế độ sinh hoạt

Chỉ có một điều khác nhau giữa hai nhóm, trong đó nhóm đối chứng vẫntiến hành tập luyện theo chương trình và kế hoạch lâu nay, còn nhóm thựcnghiệm được áp dụng các bài tập mà đề tài đã đưa ra

2.1.6 Phương pháp toán thống kê

Đề tài sử dụng phương pháp toán học thống kê để xử lý các số liệu thuđược trong quá trình nghiên cứu [14],[28].

- Số trung bình:

n

xi x

n i

2 2

B A

n

c n

c

X X t

2 2

B B A

A

n n

x x x

x

n1, n2 là số lượng VĐV tham gia thực nghiệm ở nhóm A và B

- Tính hệ số tương quan:

(

) )(

(

y y x x

y y x x r

i i

i i

- Nhịp độ tăng trưởng:

% ) (

5 , 0

) (V 100 W

2 1

1 2

V V

2.2 Tổ chức nghiên cứu

2.2.1 Thời gian nghiên cứu

Toàn bộ đề tài được tiến hành từ tháng 12/2012 đến tháng 9/2014 và đượcchia thành các giai đoạn nghiên cứu sau:

- Giai đoạn 1: Từ tháng 12/2012 đến tháng 1/2013 là giai đoạn xác địnhtên đề tài, lập đề cương nghiên cứu và bảo vệ đề cương nghiên cứu, báo cáo tạiHội đồng khoa học

- Giai đoạn 2: Từ tháng 2/2013 đến tháng 5/2013 là giai đoạn tiến hànhgiải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài Thu thập, đọc tài liệu, điều trathực trạng phát triển sức nhanh và khéo léo cho VĐV Bóng Đá, phỏng vấn cáchuấn luyện viên, chuyên gia môn Bóng Đá

Trong giai đoạn này đề tài tiến hành lựa chọn các bài tập phát triển sứcnhanh và khéo léo cho Nam VĐV Bóng Đá lứa tuổi 12-13 trường Cao đẳngTDTT Thanh Hoá

- Giai đoạn 3: Từ tháng 6/2013 đến tháng 6/2014 là giai đoạn đánh giáthực trạng về các bài tập phát triển sức nhanh và khéo léo cho Nam VĐV BóngĐá lứa tuổi 12-13 trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá Tổ chức thực nghiệm sưphạm trên đối tượng nghiên cứu là các Nam VĐV Bóng Đá lứa tuổi 12 - 13trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá

- Giai đoạn 4: Tổng hợp và hoàn thành nghiên cứu: Từ tháng 7/2014 đếntháng 9/2014, đây là giai đoạn viết hoàn chỉnh và chỉnh sửa hoàn thiện đề tàinghiên cứu

- Giai đoạn 5: Nghiệm thu đề tài trước Hội đồng khoa học

2.2.2 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài:

- Đối tượng chủ thể: Các bài tập phát triển sức nhanh và khéo léo choNam VĐV Bóng Đá lứa tuổi 12-13 trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá

- Đối tượng khách thể: Là 22 Nam VĐV Bóng Đá lứa tuổi 12 - 13 TrườngCao đẳng TDTT Thanh Hoá được chia làm 2 nhóm

2.2.3 Địa điểm nghiên cứu

Đề tài được tiến hành nghiên cứu tại:

- Trường Đại học TDTT Bắc Ninh

- Trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá

2.2.4 Trang thiết bị phục vụ nghiên cứu

Bao gồm: Đồng hồ bấm giờ, các dụng cụ bổ trợ và dụng cụ chuyên mônkhác

CHƯƠNG 3

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN

3.1 Đánh giá thực trạng sử dụng bài tập phát triển sức nhanh và khéo léo cho nam VĐV Bóng đá lứa tuổi 12 - 13 trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá

3.1.1 Thực trạng sử dụng bài tập phát triển sức nhanh và khéo léo cho nam VĐV Bóng Đá lứa tuổi 1 2 -1 3 Trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá.

Một nội dung hết sức quan trọng không thể bỏ qua là khảo sát việc sử dụngbài tập đang được áp dụng tại Trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá cho VĐVBóng Đá trẻ, đề tài tiến hành đánh giá thực trạng việc sử dụng các bài tập pháttriển sức nhanh và khéo léo cho nam VĐV Bóng Đá lứa tuổi 12-13 tại trườngCao đẳng TDTT Thanh Hoá thông qua toạ đàm trực tiếp với các chuyên gia,HLV Bóng Đá tại các trường năng khiếu trên phạm vi toàn quốc như: Hà Nội,

Nam Định, Thanh Hoá, Nghệ An, Đà Nẵng cho thấy các ý kiến đều tập trungvào vấn đề cần thiết tăng số buổi tập và thời gian tập luyện/1 buổi phụ thuộc vàotừng thời kỳ huấn luyện: Từ 8-10 giờ/ 1 tuần lên 12 -14 giờ/ 1 tuần, sắp xếplượng vận động cho phù hợp, chú ý đến phát triển các tố chất thể lực, đặc biệt làtố chất sức nhanh và khéo léo cho lứa tuổi 12 - 13

Để làm rõ điều này, đề tài tiến hành nghiên cứu, tìm hiểu 24 giáo án (1tháng) huấn luyện VĐV Bóng Đá trẻ tại trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá, đềtài nhận thấy các buổi tập (các giáo án huấn luyện đã được xây dựng) đều cóchung một xu hướng:

- Tổng thời gian một giáo án huấn luyện 120 phút chia ra các phần như:khởi động chung, khởi động chuyên môn, phần cơ bản, thể lực và thả lỏng

- Trong 24 giáo án huấn luyện có 8 giáo án có bài tập phát triển sức nhanh

và khéo léo cho nam VĐV Bóng Đá; còn lại 16 giáo án huấn luyện ít có bài tậpphát triển sức nhanh và khéo léo, mà phần lớn phát triển sức mạnh, bền là chính.Như vậy, qua tìm hiểu thực tiễn công tác huấn luyện VĐV Bóng Đá giaiđoạn chuyên môn hoá ban đầu tại Trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá cho thấy:

- Thời gian một giáo án huấn luyện cơ bản đáp ứng được yêu cầu tập luyệncho VĐV Bóng Đá lứa tuổi 12-13 ở giai đoạn huấn luyện ban đầu

- Các HLV hầu hết chỉ quan tâm đến huấn luyện sức mạnh, sức bền choVĐV, thể hiện ở việc phân bổ thời gian tương đối nhiều 16 giáo án/tháng, cònlại thời gian huấn luyện sức nhanh và khéo léo trong chương trình huấn luyệnchưa được quan tâm đúng mức (8 giáo án/tháng)

- Các HLV thường sử dụng các bài tập thi đấu để phát triển sức nhanh vàkhéo léo Điều này cũng phù hợp nhưng theo kinh nghiệm của bản thân và quatoạ đàm với các VĐV nếu sử dụng quá nhiều dạng bài tập này sẽ gây tâm lý sợhãi cho VĐV

Để tìm hiểu cụ thể hơn thực trạng sử dụng các bài tập để phát triển sứcnhanh và khéo léo cho nam vận động viên Bóng Đá lứa tuổi 12-13 trường Caođẳng TDTT Thanh Hoá Đề tài tiến hành khảo sát 24 giáo án huấn luyện vàphỏng vấn các chuyên gia, huấn luyện viên, giáo viên Bóng Đá Kết quả các bàitập đang được sử dụng được chúng tôi thống kê ở bảng 3.1

Bảng 3.1 Thực trạng sử dụng các bài tập phát triển sức nhanh và khéo léo cho nam vận động viên Bóng Đá lứa tuổi 1 2 -1 3 trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá (n= 24 giáo án )

Mức độ sử dụng Thường

xuyên

Tỷ lệ

%

Không thường xuyên

Tỷ lệ

%

8 Chạy 3,4 bước đà sút bóng 5 quả liên tục 12 50.0 12 50.0

11 Bài tập tranh cướp bóng sút cầu môn 9 37.5 15 62.5

14 Phối hợp tấn công trung lộ nhanh 13 54.2 11 45.8

16 Di chuyển chọn điểm rơi của bóng 17 70.8 7 29.2

17 Dẫn bóng tốc độ theo hình tròn đường

chơi phản xạ, trò chơi với bóng Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến việc pháttriển sức nhanh và khéo léo cho nam VĐV Bóng Đá.

3.1 2 Lựa chọn test đánh giá sức nhanh và khéo léo cho nam VĐV Bóng Đá lứa tuổi 1 2 -1 3 Trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá.

Trong thi đấu Bóng Đá nói chung và đặc biệt là bóng đá hiện đại ngày naythì sức nhanh và sự khéo léo của VĐV chiếm một vị trí đặc biệt quan trọng Đốivới nam VĐV Bóng Đá lứa tuổi 12 - 13 là lứa tuổi rất phù hợp để phát triển sứcnhanh và khéo léo

Người HLV phải căn cứ vào hướng mục đích đề ra, nâng cao giới hạn củacác tố chất vận động, năng lực học hỏi cũng như làm việc, điều khiển tốt các cơquan vận động cũng như toàn bộ cơ quan nội tạng để đạt tới mục tiêu cơ bản vàchịu được lượng bài tập với lượng vận động ngày càng tăng, bảo đảm cho quátrình biến đổi, thích nghi diễn ra liên tục, duy trì trạng thái ổn định cơ thể, trạngthái sung sức cũng như kéo dài tuổi thọ thể thao, không ngừng nâng cao thànhtích cho người tập luyện

Phát triển tố chất thể lực, đặc biệt là tố chất sức nhanh và khéo léo là cơ sởđể tiếp thu và nắm vững kỹ thuật Bóng Đá, tiếp thu và vận dụng chiến thuậtBóng Đá một cách linh hoạt và sáng tạo trong thi đấu, ổn định tâm lý và thànhtích trong thời gian tập luyện và thi đấu Nói cách khác, việc tiếp thu và vậndụng có hiệu quả kỹ - chiến thuật Bóng Đá chỉ có thể thực hiện được trên nềntảng thể lực chung và chuyên môn (sức nhanh và khéo léo) vững chắc

Nâng cao thể lực chuyên môn (sức nhanh và khéo léo) còn đảm bảo pháttriển mối quan hệ chặt chẽ giữa năng lực thể chất của cơ thể người tập với việcnâng cao tâm lý, có tác động tích cực đến việc giáo dục các phẩm chất, nhâncách, đặc biệt là giáo dục đạo đức ý chí cho người tập Điều này được thể hiện ởnhững cố gắng nỗ lực hoàn thành khối lượng tập luyện, phấn đấu vượt quanhững thành tích của bản thân để vươn lên các thành tích mới Rèn luyện bảnlĩnh vững vàng, chủ động sáng tạo trong tập luyện cũng như thi đấu

Hiệu quả quy trình đào tạo - huấn luyện Bóng Đá luôn được kiểm tra, đánhgiá nhằm giám sát chặt chẽ quá trình huấn luyện Từ đó giúp từng buớc điềuchỉnh, hoàn thiện quy trình huấn luyện phù hợp với quy luật phát triển sinh học,

hoàn thiện khả năng của VĐV trong môn thể thao chuyên sâu qua từng giaiđoạn huấn luyện khác nhau.

Để lựa chọn các test ứng dụng trong công tác kiểm tra, đánh giá trình độthể lực chuyên môn cho nam VĐV Bóng Đá, qua tham khảo các tài liệu có liênquan cho thấy, quá trình lựa chọn các chỉ tiêu, các test đánh giá phải tuân thủtheo 3 nguyên tắc sau:

- Nguyên tắc 1: Các bài test lựa chọn phải đánh giá được toàn diện về mặt

thể lực, tâm lý, y học, hứng thú, kỹ thuật, chiến thuật

- Nguyên tắc 2: Việc lựa chọn các test phải đảm bảo độ tin cậy và mangtính thông báo cần thiết của đối tượng nghiên cứu Nói cách khác, thực hiệnnguyên tắc này là việc lựa chọn các test nhằm xác định các nội dung về sứcnhanh và khéo léo cho nam VĐV Bóng Đá lứa tuổi 12-13

- Nguyên tắc 3: Các test lựa chọn phải có các tiêu chuẩn đánh giá cụ thể,

có hình thức tổ chức đơn giản phù hợp với điều kiện thực tiễn của công tác huấnluyện VĐV Bóng Đá tại địa phương

Qua tổng hợp và phân tích các cơ sở lý luận về vấn đề đánh giá sức nhanh

và khéo léo cho nam VĐV Bóng Đá ở trên cho thấy:

- Để đánh giá sức nhanh và khéo léo của VĐV Bóng Đá một cách toàn diệncần phải sử dụng tổng hợp các chỉ tiêu, các test sư phạm thuộc các nhóm kỹthuật và thể lực, các chỉ tiêu sư phạm này là phương pháp chủ đạo

- Khi đánh giá trình độ thể lực chuyên môn của VĐV Bóng Đá bằng các chỉtiêu, các test sư phạm thì các test thể lực và kỹ thuật cần thiết phải được vận dụng

Từ kết quả nghiên cứu thu được như trình bày ở trên, qua tham khảo cáctài liệu chuyên môn có liên quan đến vấn đề nghiên cứu của các tác giả trong vàngoài nước [5],[20],[21] Đồng thời, qua tham khảo và tìm hiểu thực trạng côngtác huấn luyện sức nhanh và khéo léo cho VĐV Bóng Đá tại các trường năngkhiếu TDTT và các trung tâm huấn luyện thể thao mạnh trên phạm vi toàn quốcnhư: Hà Nội, Nam Định, Nghệ An, Đà Nẵng và phỏng vấn các giáo viên, HLVtại các trường Đại học, Cao đẳng TDTT với các phương pháp và các nguyên tắcđã nêu bước đầu, đề tài đã lựa chọn được 10 chỉ tiêu, test đánh giá sức nhanh vàkhéo léo cho nam VĐV Bóng Đá lứa tuổi 12-13 trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá

Các test lựa chọn sau đáp ứng được các tiêu chuẩn trên về góc độ sư ph m baoạm bao

g m:ồm:

1 Bật xa tại chỗ (cm)

2 Bật xa 3 bước (cm)

3 Chạy 30m xuất phát cao (giây)

4 Chạy 60m xuất phát cao (giây)

5 Tâng bóng bằng hai chân (số lần)

6 Sút bóng cự ly 16m50 vào cầu môn 10 quả (số lần trúng đích)

7 Dẫn bóng tốc độ 15m (giây)

8 Dẫn bóng luồn cọc sút cầu môn 32m (giây)

9 Ném biên (m)

10 Sút bóng xa (m)

Với mục đích lựa chọn các test ứng dụng nhằm đánh giá sức nhanh và khéoléo cho đối tượng nghiên cứu phù hợp với các điều kiện thực tiễn của địaphương trong quá trình nghiên cứu, đề tài đã tiến hành điều tra thực trạng về cáchình thức, về các nội dung kiểm tra và các chỉ tiêu thường được áp dụng trongviệc đánh giá sức nhanh và khéo léo cho đối tượng nghiên cứu thông qua hìnhthức phỏng vấn Đối tượng phỏng vấn là 25 HLV, chuyên gia, chuyên viên,huấn luyện viên những người trực tiếp làm công tác đào tạo VĐV Bóng đá tạiThanh Hoá và một số tỉnh/thành Hà Nội, Nam Định, Nghệ An, Đà Nẵng Kếtquả phỏng vấn được trình bày ở bảng 3.2

Bảng 3.2 Kết quả phỏng vấn lựa chọn Test đánh giá sức nhanh và khéo léo cho nam VĐV Bóng Đá lứa tuổi 12 -13 (n=25)

Rất quan

Không quantrọngSố

ngườichọn

%

Số

ngườichọn

%

Số

ngườichọn

%

6 Sút bóng cự ly 16m50 vào cầu

8 Dẫn bóng luồn cọc sút cầu

đa số các đối tượng được phỏng vấn đều lựa chọn các chỉ tiêu và các test sau đây:

- Chạy 30m xuất phát cao (s)

- Tâng bóng bằng hai chân (sl)

- Sút bóng cự ly 16m50 vào cầu môn 10 quả (sl trúng đích)

- Dẫn bóng tốc độ 15m (s)

- Dẫn bóng luồn cọc sút cầu môn 32m (s)

Đa số các ý kiến lựa chọn các bài thử trên đều xếp chúng ở mức độ rất quantrọng trong việc kiểm tra, đánh giá sức nhanh và khéo léo cho nam VĐV BóngĐá lứa tuổi 12-13 (từ 90 % ý kiến trở lên lựa chọn)

Xác định tính thông báo hệ thống các test đánh giá sức nhanh và khéo léo cho nam vận động viên Bóng Đá lứa tuổi 12-13 trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá.

Để xác định tính thông báo của các chỉ tiêu, test đã lựa chọn, đề tài đã tiếnhành kiểm tra kết quả trên đối tượng nghiên cứu (22 nam VĐV Bóng đá lứa tuổi12-13) ở nhóm theo dõi ngang (nhóm quan trắc sư phạm) ở 5 test đã lựa chọn.Kết quả kiểm tra và mối tương quan nêu trên được trình bày ở bảng 3.3

Bảng 3.3 Mối tương quan giữa các Test đánh giá sức nhanh và khéo léo của nam VĐV Bóng đá lứa tuổi 12 - 13 trường Cao đẳng TDTT

Thanh Hoá (n=22)

2 Tâng bóng bằng hai chân (sl) 201.43±11.15 0.88

3 Sút bóng cự ly 16m50 vào cầu môn 10 quả

4 Dẫn bóng tốc độ 15m (s) 2.28±0.09 0.83

5 Dẫn bóng luồn cọc sút cầu môn 32m (s) 7.11±0.21 0.81

Từ kết quả thu được ở bảng 3.3 cho thấy:

- Cả 5 test lựa chọn ở đối tượng nghiên cứu đều thể hiện mối tương quanmạnh và rất mạnh có đầy đủ tính thông báo r  0 75 với P <0.05) cho phépứng dụng trong thực tiễn đánh giá sức nhanh và khéo léo cho nam vận động viênBóng đá lứa tuổi 12-13 Trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá

Xác định độ tin cậy của hệ thống các test đánh giá sức nhanh và khéo léo cho nam vận động viên Bóng Đá lứa tuổi 13-15 Trường Cao đẳng TDTT Thanh Hoá.

Nhằm mục đích xác định độ tin cậy của hệ thống các test đánh giá sứcnhanh và khéo léo cho nam vận động viên Bóng Đá lứa tuổi 12-13 Trường Caođẳng TDTT Thanh Hoá đã qua khảo nghiệm tính thông báo, đề tài tiến hànhkiểm tra 2 lần trong điều kiện quy trình, quy phạm như nhau và trong cùng mộtthời điểm Thời điểm kiểm tra ở tuần đầu tiên và tuần thứ hai tháng 9/2013 Kếtquả thu được như trình bày ở bảng 3.4

Bảng 3.4 Kết quả xác định độ tin cậy của các Test đánh giá sức nhanh

và khéo léo cho nam VĐV Bóng đá lứa tuổi 12 - 13 trường Cao đ ng TDTTẳng TDTT

Thanh Hoá (n = 22)

Hệ sốtươngquan (r)

1 Chạy 30m xuất phát cao (s) 4.17±0.12 4.16±0.11 0.91

2 Tâng bóng bằng hai chân (sl) 199.53±11.87 202.44±12.32 0.923

Sút bóng cự ly 16m50 vào

cầu môn 10 quả (sl trúng

đích)

4 Dẫn bóng tốc độ 15m (s) 2.32±0.08 2.29±0.09 0.94

5 Dẫn bóng luồn cọc sút cầu