Tiểu luận tác động của lạm phát đến cán cân thanh toán của việt nam từ đầu năm đến nay (từ tháng 1 đến tháng 5 năm 2011)

_ Tác động của lạm phát đến cán cân thanh toán của việt nam từ đầu năm đến nay .... Lời mớ đầu Cán cân thanh toán quốc tế là một trong những tài khoản kinh tế vĩ mô quan trọng phản ánh

TAC ĐỘNG CUA LAM PHAT DEN CAN CAN THANH TOAN CUA

VIỆT NAM TU DAU NAM DEN NAY

(Từ Thang 1 dén thing 5 nam 2011)

Giảng Viên Hướng Dẫn

Quách Doanh Nghiệp

Nhóm Thực Hiện

Dinh Trong Thanh TCNN6 -K34

PAI HOC KINH TE Tp HCM Khoa Tài Chính Nhà Nước

Ý Kiến Giảng Viên

Phụ Lục

I Lời mở đâu «5c Ăn tt TH ng ng TH 011017100110 E01 4

II CƠ Sở lý TuẬNH (5 5 5c Si HH HH Tu TH HH TH ii 5

2.1 Khái niệm -cccccccccccccceeEE.12222222211210111111 .EE rre 5

2.2 Cấu trúc của cán cân thanh toán +++++22E+++++2EEY+vt2tErtrrttrrrrrrtrrtrrrrrrrrrree 5

2.3 Tác động của lạm phát đến cán cân thanh toán -2- 2+ ++++++2tx++tx+et+xzrxe+rxe 6

II Thực trạng cán cân thanh toán của Việt NÑaim «5c 55s Sen 6

3.1.1 Xuất nhập khẩu thuần về hàng hóa 2¿©2++2©+++2EE+++EEEE+tEEEEttEEErrtrrrrrrrrrrrrrrree 6 3.1.2 Thu nhập thuần 2-2£©+2++++E+++EE+tEEEEEEEEEEEEEEEEExrEExrtrkrerrrrrrrrrrrrerrrcee 8

3.1.3 Chuyên giao thuần 2-2-2 ©®©+++2EESE++£EYE£EEEEEEESEEEEEEEEEEeEEEEEEErETkrrrkrrrrrrrrrrrrree 8

3.2 Tài khoắn vốn - Tài khoắn tài chính -2++++22++t2E+xt2EExrttEkrttrkrrrtrrrrrkrrrrrre 9

3.3 Dữ trữ ngoại hối -2+222222 22222 222112711122111122111 111.2111 111 1e 11

IV _ Tác động của lạm phát đến cán cân thanh toán của việt nam từ đầu năm đến nay 12

VII Tài liệu tham khảo - (5-5 << 5 3x11 1 nọ nu nh nh nu mờ 19

DAI HOC KINH TE T; p HCM Khoa Tài Chính Nhà Nước

| Lời mớ đầu

Cán cân thanh toán quốc tế là một trong những tài khoản kinh tế vĩ mô quan trọng phản

ánh hoạt động đối ngoại của một nước với phần còn lại của thế giới Có quan hệ chặt chẽ với các tài khoản kinh tế vĩ mô khác như bản cân đối tiền tệ, cân đối ngân sách, hệ thống

tài khoản quốc gia Chính vì vậy cán cân thanh toán của một quốc gia có vai trò cực kỳ

quan trọng trong hoạch định phát triển kinh tế, và ổn định vĩ mô của mỗi quốc gia

Những năm trở lại đây Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều vấn đề bất 6n trong cán cân

thanh toán quốc tế như tình trạng thâm hụt kép ngân sách và tài khoản vãng lai kéo dài

liên tục qua nhiều năm, nguồn vốn đầu tư nước ngoài còn đè đặt, đữ trữ ngoại hối sụt

giảm mạnh không đáp ứng đủ nhu cầu tiêu dùng ngoại tệ trong nước Có nhiều nguyên

nhân gây nên thực trạng nay trong đó lạm phát là một trong những nguyên nhân quan

trọng, gây ảnh hưởng nhiều nhất đến cán cân thanh toán quốc tế hiện nay

Dưới đây chúng tôi xin được trình bày một vài nét về tình hình cán cân thanh toán quốc

tế của Việt Nam kế từ tháng 1 đến tháng 5/ 2011, cũng như tình hình lạm phát hiện nay

đã có những tác động như thế nào đến cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam Và xin

đề xuất một số kiến nghị cho thực trạng này Mặc dù đã cố gắng hết sức nhưng với năng

lực có hạn, nên bài tiểu luận sẽ không tranh khỏi sai sót Do vậy chúng tôi rất mong ý kiến đóng góp của thầy đề các bài tiểu luận sau sẽ thực hiện tốt hơn.

Il Co sé ly luan

2.1 Khái niệm

Các giao dịch trong hoạt động kinh doanh quốc tế xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau và rất đa dạng Công cụ thống kê dùng đề đo lường các giao dịch kinh

tế quốc tế giữa những người đân trong nước và người đân nước ngoài được gọi là cán cân thanh toán quốc tế (balance of payments)

2.2 _ Cấu trúc của cán cân thanh toán

2.2.1 Tai khoan vang lai (current account)

a Xuất nhập khẩu thuần về dịch vụ

b Xuất nhập khâu thuần về hàng hóa (cán cân mậu dịch)

c Thu nhập thuần (thu nhập từ đầu tư trực tiếp nước ngoài và đầu tư

gián tiếp nước ngoài cộng với tiền lương của người lao động nước

ngoài)

d Chuyến giao thuần (tống các khoản cho, biếu tặng, viện trợ từ những

người di cư nước ngoài)

2.2.2 Tai khoan vén (capital account)

Cac giao dich vốn liên quan đến việc mua bán tài sản cố định chang han

như bất động sản

2.2.3 Tai khoan tai chinh (financial account)

a Dau tư trực tiếp nước ngoài

b Đầu tư trực tiếp nước ngoài thuần

c Các khoản mục tài chính khác

2.2.4 Sai số thông kê

Các dữ liệu không thống kê được hoặc các khoản mục bị bỏ sót, chang han

như các giao dịch bất hợp pháp, rửa tiền v.v

2.2.5 Dữ trữ ngoại hối

PAI HOC KINH TE Tp HCM Khoa Tài Chính Nhà Nước

Đo lường sự thay đổi trong dữ trữ của một quốc gia bao gồm vàng, ngoại

tệ và các vị thế tài khoản đối với IMF

2.3 Tác động cúa lạm phát đến cán cân thanh toán

Nếu một quốc gia có tỉ lệ lạm phát tăng so với các quốc gia khác có quan hệ mậu dịch, thì tài khoản vãng lai này sẽ giảm nếu các yếu tố khác bằng nhau Bởi vì người tiêu ding va các doanh nghiệp trong nước hầu như sẽ mua nhiều hơn từ nước ngoài (do lạm phát trong

nước cao), trong khi xuất khâu sang nước khác sụt giảm

Lạm phát gián tiếp tác động đến tỉ giá hối đoái, khi lạm phát tăng so với các quốc gia khác thì làm đồng tiền nội tệ giảm giá tương đối so với đồng ngoại tệ dẫn đến tỉ giá hối

đoái tăng Tỉ giá tăng tác động trực tiếp đến cán cân thanh toán

Ill Thực trạng cán cân thanh toán của Việt Nam

3.1 Tài khoản vãng lai

3.1.1 Xuất nhập khẩu thuần về hàng hóa

Số liệu thống kê mới nhất của Tổng cục Hải quan cho thấy tổng kim ngạch xuất khẩu, nhập khâu hàng hóa của Việt Nam trong kỳ 1 tháng 5 (từ 01/5 đến 15/5) đạt 6,65 ty USD,

giảm 19,7 % so với kết quả thực hiện trong nửa cuối tháng 4/2011

Với kết quả đạt được trong 15 ngày đầu tháng 5/2011 đã đưa tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước từ đầu năm đến hết ngày 15/5/2011 đạt 66,17 tỷ USD, tăng 29,4% so với cùng kỳ năm trước Trong đó, xuất khâu đạt 30,2 tỷ USD, tăng 31,2% và nhập khẩu

là 35,98 tỷ USD, tăng 27,9% so với cùng kỳ năm trước Cụ thể:

Về xuất khẩu:

Kim ngạch hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam trong kỳ I tháng 5/2011 đạt 2,9 ty USD, giảm 20,2% so với 15 ngày cuối tháng 4/2011 Theo số liệu thống kê hải quan trong nửa đầu tháng 5/2011, hầu hết các nhóm hàng xuất khâu có kim ngạch đều giảm, trừ mặt

6

hàng dầu thô đạt 242 triệu USD, tăng gắp 2 lần (tương ứng tăng 122 triệu USD) so với 15

ngày trước đó

Trị giá xuất khâu hàng hóa của các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong ky nay dat 1,41 tỷ USD, giảm 22,2% so với 15 ngày cuối tháng 4/201 1, nâng tổng kim ngạch xuất khẩu của nhóm này từ đầu năm đến hết ngày 15/4/2011 lên 14,06 tỷ USD, tăng 33,3% so với cùng kỳ năm trước và chiếm 46,6% tổng trị giá xuất khẩu của cả

nước

Về nhập khẩu:

Trị giá hàng hoá nhập khẩu của Việt Nam trong kỳ 1 tháng 5/2011 đạt 3,74 tỷ USD, giảm 19,3% so với 15 ngày cuối tháng 4/2011

Như vậy, tính đến hết ngày 15/5/2011, tổng kim ngạch nhập khẩu của cả nước đạt 35,98

ty USD, tăng 27,9% so với cùng kỳ năm 2010

Trị giá nhập khẩu hàng hóa của các đoanh nghiệp FDI trong kỳ này đạt 1,73 tỷ USD,

giảm 7% so với 15 ngày cuối tháng 04/2011, nâng tổng kim ngạch nhập khẩu của nhóm này từ đầu năm đến hết ngày 15/5/2011 lên 15,55 tỷ USD, tăng 32% so với cùng kỳ năm trước và chiếm 43,2% tổng trị giá nhập khâu của cá nước

Nhìn chung tình trạng thâm hụt cán cân thương mại vẫn còn khác cao, tuy nhiên theo đánh giá của các chuyên gia thì cán cân thương mại đang có chuyên biến tích cực và du đoán sẽ thặng dư vào cuôi năm nay

PAI HOC KINH TE Tp HCM Khoa Tài Chính Nhà Nước

2,000,000,000

1,000,000,000

0

Hình 1: Tình hình xuất nhập khẩu 5 tháng đầu năm 2011 Nguôn Cục CNTT & Thống kê Hải quan- Cục Hải quan 3.1.2 Thu nhập thuần

Tính đến hết tháng 02/2001, Việt Nam có 575 dự án của các doanh nghiệp Việt Nam đầu

tư ra 55 quốc gia và vùng lãnh thổ với tổng vốn đầu tư của nhà đầu tư Việt Nam đạt trên

10 tỷ Đô la Mỹ Trong đó ngành khai khoáng 1a 4,309,845,565 USD trong 10,038,859,250 USD tổng đầu tư chiếm gần 43%

3.1.3 Chuyển giao thuần

Năm 2010 Việt Nam chính thức trợ thành nước có thu nhập trung bình đó là một tin vui

cho nền kinh tế đang từng bước chuyền mình của Việt Nam Tuy nhiên việc trợ thành

nước có thu nhập trung bình cũng đồng nghĩa với việc các khoản viện trợ không hoàn lại

của các nước phát triển nhưng Anh, Nhật và các tổ chức của thế giới cũng giảm

Với gần 4 triệu Việt kiều sống trên 90 quốc gia và vùng lãnh thổ cùng hàng vạn lao động

xuất khâu, Việt Nam là một trong những quốc gia có lượng kiều hối chuyền về nhiều nhất thế giới Kiều hối đóng một vai trò quan trọng trong việc làm giảm sự thiếu hụt cán cân

vãng lai và là nguồn cung ngoại tệ cho nền kinh tế Đồng thời, kiều hối giúp Việt Nam

hạn chế rủi ro huy động vốn và giảm sự phụ thuộc vào nguồn vốn nước ngoài Vì vậy, việc khơi thông dòng kiều hối có một ý nghĩa quan trọng trong chính sách tiền tệ và dịch

vụ ngân hàng hiện nay

3.2 _ Tài khoản vốn - Tài khoản tài chính

Theo số liệu của Bộ kế hoạch và đầu tư thì

Tính đến ngày 24 tháng 1 năm 2011 cả nước có 40 dự án mới được cấp GCNĐT với tổng vốn đăng ký 182.3 triệu USD, bằng 15,6% so với cùng kỳ năm 2010 Trong tháng 01 năm 2011, có 5 lượt dự án đăng ký tăng vốn đầu tư với tổng vốn đăng ký tăng thêm là 5,3 triệu USD, bằng 17,4% so với cùng kỳ năm 2010 Tính chung cả cấp mới và tăng

vốn, trong tháng I năm 2011, các nhà đầu tư nước ngoài đã đăng ký đầu tư vào Việt Nam 187,6 triệu USD, bằng 15,7% so với cùng kỳ 2010

Tính đến ngày 23 tháng 2 năm 2011 cả nước có 93 dự án mới được cấp GCNĐT với tổng vốn đăng ký 1,47 tý USD, bằng 74,3% so với cùng kỳ năm 2010 Đến cuối tháng 2 năm

2011, có 14 lượt dự án đăng ký tăng vốn đầu tư với tổng vốn đăng ký tăng thêm là 86 triệu USD, bằng 27,8% so với cùng kỳ năm 2010 Tính chung cả cấp mới và tăng vốn, trong 2 tháng đầu năm 2011, các nhà đầu tư nước ngoài đã đăng ký đầu tư vào Việt Nam 1,56 tỷ USD, bằng 68% so với cùng kỳ 2010

Tính đến ngày 22 tháng 3 năm 2011 cả nước có 173 dự án mới được cấp GCNĐT với tổng vốn đăng ký 2,038 tỷ USD, bằng 64,8% so với cùng kỳ năm 2010 Tính chung cả cấp mới và tăng vốn, trong 3 tháng đầu năm 2011, các nhà đầu tư nước ngoài đã đăng ký đầu tư vào Việt Nam 2,372 tỷ USD, bằng 66,9% so với cùng kỳ 2010.Trong 3 tháng đầu

9

PAI HOC KINH TE Tp HCM Khoa Tài Chính Nhà Nước

năm 2011, ước tính các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài đã giải ngân được 2,54 tỷ USD, tăng 1,6% so với cùng kỳ năm 2010

Tính đến ngày 22 tháng 4 năm 2011 cả nước có 262 dự án mới được cấp GCNĐT với tổng vốn đăng ký 3,205 tỷ USD, bằng 45,1% so với cùng kỳ năm 2010 Đến cuối tháng 4

năm 2011, có 88 lượt dự án đăng ký tăng vốn đầu tư với tổng vốn đăng ký tăng thêm

là 818,7 triệu USD, tăng 36,8% so với cùng kỳ năm 2010 Trong 4 tháng đầu năm 2011,

các nhà đầu tư nước ngoài đã đăng ký đầu tư vào Việt Nam 4,024tÿ USD, bằng 52,2% so với cùng kỳ 2010

Tính đến ngày 20 tháng 5 năm 2011 cả nước có 313 dự án mới được cấp GCNĐT với

tổng vốn đăng ký 3,52 tỷ USD, bằng 42,7% so với cùng kỳ năm 2010 Đến 20 tháng 5 năm 2011, có 101 lượt dự án đăng ký tăng vốn đầu tư với tổng vốn đăng ký tăng thêm 141,161 ty USD, ting 49,5% so với cùng kỳ năm 2010 Tinh chung cả cấp mới và tăng

vốn, trong 5 tháng đầu năm 2011, các nhà đầu tư nước ngoài đã đăng ký đầu tư vào Việt

Nam 4,688 tỷ USD, bằng 51,9% so với cùng ky 2010

Nhìn chung trong 5 tháng của năm 2011 đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam so với cùng kỳ năm 2010 có xu hướng giảm mạnh Nguyên nhân chính là do tình hình kinh tế không mấy sáng sủa của Việt Nam tạo nên tâm ý e ngại của các nhà đầu tư bên cạnh đó I phan do tinh hình kinh tế thế giới còn ảm đạm sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008,

tuy nhiên theo nhận định của chúng tôi thì với các chính sách thu hút đầu tư được chính

phủ thực hiện tốt, như những hứa hẹn về khả năng phục hồi nền kinh tế cũng như thế giới

sẽ kích thích đầu tư tăng trở lại

10

3.5

3

25

2

mNam 2011

a

0.5

(Đơn vị Tỷ đô)

Hinh 2: Đầu tư trực tiếp nước ngoài các tháng đầu năm 2010 và 2011

Nguôn http://fia.mpi.gov.vn/ Cuc đâu tu nước ngoài- Bộ Ké Hoạch Đầu Tư

Theo Bộ trưởng Nguyễn Xuân Phúc, trong vòng 1 thang (khodng thang 2), Ngan hang Nhà nước đã mua vào làm tăng dự trữ ngoại hối thêm 1,2 tỷ USD đưa đữ trữ ngoại hồi đến tháng 5/2011 đạt 13,5 tỷ USD Tuy nhiên lượng ngoại hối này chỉ đủ cho 1,5 tháng nhập khẩu, Theo ông Deepak Mishra — Kinh té gia trưởng của WB thì tý lệ dự trữ tốt nhất nên là 3 tháng nhập khâu, tuy nhiên đối với Việt Nam có thể phấn đấu với mục tiêu

là dữ trữ ngoại hối đủ cho 2.5 tháng nhập khẩu

Nhìn chung thì dữ trữ ngoại hối của Việt Nam năm 2011 giảm hơn so với năm 2010

11

PAI HOC KINH TE Tp HCM Khoa Tài Chính Nhà Nước

IV Tác động của lạm phát đến cán cân thanh toán của việt nam từ đầu

năm đến nay

3,50 +

3,00 +

2,50 +

2,00 + > ¬

1,50 +

0,50 +

0,00 + —————— : : : - - - - -

Thang Tháng Tháng Tháng Tháng Tháng Tháng Tháng Tháng Tháng Tháng Thang Thang

5/2010 6/2010 7/2010 8/2010 9/2010 10/2010 11/2010 12/2010 1/2011 2/2011 3/2011 4/2011 5/2011

Hình 3: Diễn biến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong 12 tháng qua

Nguôn Cục Thống Kê Chỉ số giá CPI ảnh hưởng đến cán cân thanh toán vì nước ta là nước nhập siêu,như vậy chỉ số tiêu dùng càng cao thì điều đó nói lên nước ta nhập khẩu càng nhiều.Theo em được biết Chính phủ vừa điều chỉnh mục tiêu năm 2011 về tăng trưởng xuống còn 6%, về lạm phát tăng lên 15%

So với tháng cùng kỳ năm trước, CPI tháng I đã tăng 12,17%, chốt mức đầu tiên cho chặng đường phấn đấu đây chỉ số giá tiêu dùng về lại con số dưới 7%, theo mục tiêu đặt

ra cho cá năm nay Liên quan đến chỉ tiêu này, theo em nghĩ thông điệp từ Chính phủ

12