đánh giá công tác giải phóng mặt bằng dự án xây dựng trung tâm dịch vụ y tế chăm sóc sức khỏe tỉnh vĩnh phúc

Nước ta đang trong giai đoạn tập trung các nguồn lực để phát triển kinh tế với mục tiêu: “Đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế, đẩy mạnh phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa và kinh

-

ĐỖ VĂN THỦY

ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG

DỰ ÁN XÂY DỰNG TRUNG TÂM DỊCH VỤ Y TẾ

VÀ CHĂM SÓC SỨC KHỎE TỈNH VĨNH PHÚC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP

Thái Nguyên - 2013

-

ĐỖ VĂN THỦY

ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG

DỰ ÁN XÂY DỰNG TRUNG TÂM DỊCH VỤ Y TẾ

VÀ CHĂM SÓC SỨC KHỎE TỈNH VĨNH PHÚC

Chuyên ngành: QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

Mã số ngành: 60 85 01 03

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Khắc Thái Sơn

Thái Nguyên - 2013

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chƣa đƣợc sử dụng để bảo vệ một học vị nào

Tôi xin cam đoan, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã đƣợc cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã đƣợc chỉ rõ nguồn gốc./

TÁC GIẢ

Đỗ Văn Thủy

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài, tôi đã nhận được sự giúp đỡ, những ý kiến đóng góp, chỉ bảo quý báu của các thầy cô Khoa Tài nguyên và Môi trường và Khoa Sau Đại học, trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên

Để có được kết quả nghiên cứu này, ngoài sự cố gắng và nỗ lực của bản

thân, tôi có nhận được sự hướng dẫn chu đáo, tận tình của PGS.TS Nguyễn Khắc Thái Sơn, là người hướng dẫn trực tiếp tôi trong suốt thời gian nghiên cứu đề tài và viết luận văn

Tôi cũng nhận được sự giúp đỡ, tạo điều kiện của Ban Giải phóng mặt bằng và Phát triển quỹ đất tỉnh Vĩnh Phúc; UBND huyện Tam Đảo; Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Tam Đảo, các anh chị em và bạn bè đồng nghiệp, sự động viên, tạo mọi điều kiện về vật chất, tinh thần của gia đình và người thân

Với tấm lòng chân thành, tôi xin cảm ơn mọi sự giúp đỡ quý báu đó!

Thái Nguyên, ngày tháng năm 2013

Tác giả luận văn

Đỗ Văn Thủy

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC BẢNG vii

DANH MỤC CÁC HÌNH viii

1

1 ĐẶT VẤN ĐỀ 1

2 MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI 3

2.1 Mục tiêu tổng quát 3

2.2 Mục tiêu cụ thể 3

3 YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI 3

CHƯƠNG 1: TỔNG QUA 4

1.1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 4

4

5

1.2 KHÁI QUÁT NHỮNG VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG 6

6

7

1.2.3 N 8

1.2.4 Giá quyền sử dụng đất và định giá quyền sử dụng đất trong bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất 10

1.2.4.1 Giá quyền sử dụng đất (giá đất) 10

1.2.4.2 Định giá quyền sử dụng đất và định giá bất động sản 11

1.2.4.3 Ảnh hưởng của yếu tố định giá đất đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng và tái định cư 12

13

14

15

1.3 CÔNG TÁC GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở

VIỆT NAM 17

17

21

1.3.2.1 Thời kỳ trước khi có Luật Đất đai 1988 21

1.3.2.2 Thời kỳ từ năm 1988 đến năm 1993 23

1.3.2.3 Thời kỳ từ năm 1993 đến năm 2003 24

1.3.2.4 Thời kỳ từ khi có Luật Đất đai 2003 27

30

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP

NGHIÊN CỨU 32

2.1 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 32

32

32

2.2 THỜI GIAN VÀ ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU 32

32

32

2.3 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 32

2.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 34

34

34

2.4.3 Phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp số liệu điều tra 35

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 36

3.1 TÌNH HÌNH CƠ BẢN CỦA HUYỆN TAM ĐẢO 36

3.1.1 Điều kiện tự nhiên của huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc 36

3.1.2 Điều kiện kinh tế xã hội của huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc 37

3.1.3 Hiện trạng sử dụng đất của huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc 40

3.1.4 Công tác quản lý đất đai của huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc 42

3.2 CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐÂT TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TAM ĐẢO 42

3.3 VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BỒI THƯỜNG, GPMB KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TẠI DỰ ÁN XÂY DỰNG TRUNG TÂM DỊCH VỤ Y TẾ VÀ CHĂM SÓC SỨC KHỎE TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TAM ĐẢO 45 3.3.1 Lựa chọn dự án nghiên cứu 45

3.3.2 Một số tiêu chí trong điều tra phỏng vấn 46

3.3.3 Việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất tại dự án nghiên cứu 46

3.3.3.1 Xác định đối tượng và điều kiện được bồi thường 46

3.3.3.2 Bồi thường, hỗ trợ về đất bị thu hồi làm dự án 50

3.3.3.3 Bồi thường thiệt hại hoa màu, vật kiến trúc trên đất bị thu hồi làm

dự án 52

3.3.3.4 Các hỗ trợ khu thu hồi đất làm dự án 54

3.4 TÁC ĐỘNG CỦA VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG ĐẾN ĐỜI SỐNG, VIỆC LÀM CỦA NGƯỜI BỊ THU HỒI ĐẤT 59

3.4.1 Kết quả phỏng vấn hộ dân về thu hồi đất, bồi thường và

giải phóng mặt bằng 59

3.4.2 Kết quả phỏng vấn hộ dân về phương thức sử dụng tiền bồi thường,

hỗ trợ 62

3.4.3 Tác động động thu hồi đất đến lao động việc làm 63

3.4.4 Tác động thu hồi đất tới thu nhập bình quân của các hộ 64

3.3.5 Ý kiến về lợi ích và mong muốn xây dựng dự án 65

3.4.6 Đánh giá của người dân về chính sách bồi thường hỗ trợ 65

3.5.1 Một số thành công 67

3.5.2 Một số hạn chế 69

3.5.3 Đề xuất một số giải pháp góp phần hoàn thiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng ở huyện Tam Đảo 72

3.5.3.1 Các giải pháp chung 72

3.5.3.2 Các giải pháp cụ thể 74

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 76

1 KẾT LUẬN 76

2 ĐỀ NGHỊ 77

TÀI LIỆU THAM KHẢO 78

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 3.1: Hiện trạng sử dụng đất huyện Tam Đảo 41

Bảng 3.2: Tìm hiểu quy trình một số dự án 43

Bảng 3.3: Kết quả bồi thường GPMB các dự án tại huyện Tam Đảo

năm 2012 44

Bảng 3.4: Đơn giá bồi thường đối với đất nông nghiệp bị thu hồi đất thuộc

dự án 50

Bảng 3.5: Đơn giá bồi thường đối với đất ở bị thu hồi đất thuộc dự án 50

Bảng 3.6: Kết quả về điều tra tổng tiền được bồi thường về đất bị thu hồi đất thuộc dự án 52

Bảng 3.7: Bồi thường thiệt hại cây trồng, vật kiến trúc trên đất bị thu hồi đất thuộc dự án 53

Bảng 3.8: Kết quả thực hiện chính sách hỗ trợ trong bồi thường, 57

Bảng 3.9: Kết quả thực hiện giao đất thực hiện tái định cư cho các hộ có đất ở bị thu hồi thuộc dự án 58

Bảng 3.10: Bảng tổng diện tích đất nông nghiệp và diện tích đất bị thu

dự án 60

Bảng 3.11: Bảng tiền bồi thường, hỗ trợ cho các hộ bị thu hồi đất 61

Bảng 3.12: Phương thức sử dụng tiền bồi thường, hỗ trợ của các hộ dân 62

Bảng 3.13: Tình hình lao động của các hộ dân bị thu hồi đất tại dự án 63

Bảng 3.14: Tình hình việc làm của người trong độ tuổi lao động trước và sau khi thu hồi đất tại dự án 64

Bảng 3.15: Thu nhập bình quân của hộ dân trước và sau thu hồi đất tại

dự án 64

Bảng 3.16: Ý kiến người dân về Dự án 65

Bảng 3.17: Tìm hiểu đánh giá người dân về giá trị bồi thường hỗ trợ giải phóng mặt bằng 66

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 1.1 Sơ đồ trình tự giải phóng mặt bằng 31 Hình 2.1: Diện tích đất bị thu hồi của huyện Tam Đảo 42

1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lí: Nhà nước giao đất, cho thuê đất cho các tổ chức, hộ gia đình và các cá nhân sử dụng ổn định lâu dài hoặc có thời hạn theo quy định của pháp luật Vì vậy, việc sử dụng đất đai hợp lý, hiệu quả là nhiệm vụ của toàn xã hội

Mọi quốc gia trên thế giới, trong quá trình phát triển đều cần mặt bằng đất đai để thực hiện các dự án đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật phục vụ cho mục đích phát triển kinh tế xã hội phục vụ đời sống con người, đảm bảo an ninh quốc gia và an toàn xã hội

Nước ta đang trong giai đoạn tập trung các nguồn lực để phát triển kinh

tế với mục tiêu: “Đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế, đẩy mạnh phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa và kinh tế tri thức, tạo nền tảng để đưa nước ta

cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020”

thì việc chuyển mục đích sử dụng các loại đất; nhất là từ đất nông nghiệp, lâm nghiệp sang các mục đích phi nông nghiệp tức là vấn đề thu hồi đất, vấn đề bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là một tất yếu khách quan và diễn ra phổ biến, hầu khắp các địa phương trên phạm vi cả nước như: các khu cụm công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu thương mại-dịch vụ - du lịch, khu vui chơi giải trí, khu đô thị, làng nghề; phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông, thủy lợi, thủy điện, y tế, giáo dục, văn hóa thể dục thể thao Các

dự án này được thực hiện sẽ làm thay đổi diện mạo và đem lại hiệu quả kinh

nhiều thách thức lớn như: Việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ở các dự án, các địa phương không thống nhất, không đồng bộ, không công bằng; vấn đề đời sống, lao động và việc làm của người dân sau khi không còn hoặc thiếu đất sản xuất, vấn đề tái định cư sẽ gây nhiều nguy cơ mất ổn định an ninh, chính trị, trật tự, an toàn xã hội làm cho đất nước phát triển không đảm bảo tính bền vững

Trong những năm gần đây, trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc có rất nhiều dự án cần thực hiện thu hồi đất, bồi thường GPMB như Dự án khu công nghiệp Tam Dương 2, Dự án Khu thiết chế văn hóa, thể thao, vui chơi giải trí xã Hồ Sơn, huyện Tam Đảo, Dự án đường điện cao thế 500 KV đi qua tỉnh Vĩnh Phúc, Đường Nguyễn Tất Thành kéo dài (Vĩnh Yên) … trong đó có Dự án xây dựng Trung tâm dịch vụ y tế và Chăm sóc sức khỏe Các dự án thường giải phóng mặt bằng có thời gian kéo rất dài và rất khó khăn thực hiện bồi thường làm chậm trễ trong việc giải phóng mặt bằng cho các chủ đầu tư thi công, gây ảnh hưởng đến tiến độ dự án cũng như phát triển chung của xã hội Vì vậy đền bù,

hỗ trợ giải phóng mặt bằng cho người dân khi nhà nước thu hồi đất là vấn đề mang tích cấp bách Công tác đền bù giải phóng mặt bằng là vấn đề phức tạp mang tích chất chính trị kinh tế xã hội tổng hợp đòi hỏi sự quan tâm của nhiều ngành nhiều cấp tổ chức cá nhân Nhằm kịp thời có những giải pháp tích cực, nâng cao hiệu quả trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất góp phần giải quyết những vấn đề xã hội bức xúc hiện nay, qua thời gian làm việc tại Ban bồi thường giải phóng mặt bằng Tỉnh Vĩnh Phúc đồng thời được sự nhất trí của Ban giám hiệu âm Thái Nguyên, Khoa Sau đại học, được sự hướng dẫn của thầy giáo PGS.TS Nguyễn

Khắc Thái Sơn em đã chọn nguyên cứu đề tài “Đánh giá công tác i

Dự án xây dựng Trung tâm dịch vụ y tế và chăm sóc sức khỏe tỉnh Vĩnh Phúc”

2 MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI

định cư theo số liệu thứ cấp và theo ý kiến của đối tượng được phỏng vấn

- Chỉ ra (đời sống, thu nhập…) của việc

sau khi thu hồi đất

3 YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI

hưởng tới quá trình giải phóng mặt bằng trên địa bàn

được , công tácTrung tâm dịch vụ y tế và chăm sóc sức khỏe tỉnh Vĩnh Phúc để thấy được

những gì đã thực hiện đúng, những gì cần phải rút kinh nghiệm

tâm dịch vụ y tế và chăm sóc sức khỏe tỉnh Vĩnh Phúc

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI

Công tác giải phóng mặt bằng góp phần cải thiện môi trường đầu tư, khai thác các nguồn lực từ đất đai cho đầu tư phát triển, các cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội ở nước ta thời gian qua đã được Đảng và Nhà nước quan tâm đầu tư hầu khắp các vùng, miền trên cả nước, đặc biệt tại các thành phố lớn

đã đóng góp vào sự thành công bước đầu của công cuộc “Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”, thúc đẩy kinh tế phát triển, đáp ứng nhu cầu vật chất, tinh thần của nhân dân Đạt được kết quả nêu trên công tác bồi thường giải phóng mặt bằng đóng vai trò không nhỏ để các dự án phát huy hiệu quả

Giải phóng mặt bằng đúng tiến độ sẽ tiết kiệm được thời gian, chi phí

và sớm thực hiện dự án và đưa vào sử dụng mang lại hiệu quả kinh tế xã hội Ngược lại, làm chậm tiến độ thực hiện dự án, lãng phí thời gian, tăng chi phí, giảm hiệu quả dự án

Thực hiện giải phóng mặt bằng tốt sẽ giảm chi phí, có điều kiện tập chung vốn cho mở rộng đầu tư Ngược lại, chi phí bồi thường lớn, không kịp hoàn thành tiến độ dự án dẫn đến quay vòng vốn chậm gây khó khăn cho các nhà đầu tư

Đối với các dự án đầu tư sản xuất kinh doanh nếu không đáp ứng được tiến độ đầu tư thì mất cơ hội kinh doanh, hiệu quả kinh doanh thấp

Đối với dự án đầu tư không kinh doanh, thời gian thi công kéo dài, tiến độ thi công bị ngắt quãng gây ra lãng phí và ảnh hưởng tới chất lượng công trình

1.1.2 Cơ sở pháp lý

- Các trường hợp thu hồi đất, các mục đích thu hồi đất, quản lý quỹ đất, tiêu chuẩn, điều được bồi thường khi nhà nước thu hồi đất tham khảo tại Điều

38, 39, 40, 41, 42, 43, 44 Luật Đất đai năm 2003 [6];

- Nguyên tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, trình tự thủ tục thu hồi đất, đơn

giá tính bồi thường thiệt hại tài sản, hoa màu trên đất tham khảo tại chương 3,

chương 4 Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 của Chính phủ

[13] và Quyết định số 18/2011/QĐ-U

, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất áp dụng thống nhất trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc [14];

- Đơn giá tính bồi thường về đất tham khảo tại Quyết định số 60/2011/QĐ-UBND ngày 30 tháng 12 năm 2011 của Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc về việc ban hành Quy định về giá đất trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc năm 2012 [15];

Ngoài ra tác giả còn tham khảo thêm một số nghị định, thông tư sau:

- Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính phủ về hướng dẫn thi hành Luật Đất đai [7];

- Nghị định số 17/2006/NĐ-CP ngày 27 tháng 01 năm 2006 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai [11];

- Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về Hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất [10];

- Thông tư số 116/2004/TT-BTC ngày 07 tháng 12 năm 2004 của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành Nghị định số 197/2004/NĐ-CP của Chính phủ [21];

- Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2007 của Chính phủ

về Quy định bổ sung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi

đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai [12];

- Thông tư số 06/2007/TT-BTNMT ngày 02 tháng 7 năm 2007 của Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn thi hành Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2007 của Chính phủ [24];

- Bản đồ trích đo, hồ sơ địa chính và số liệu, tài liệu điều tra phục vụ cho việc lập phương án bồi thường

1.2 KHÁI QUÁT NHỮNG VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG

Thu hồi đất là việc Nhà nước ra quyết định hành chính để thu lại quyền

sử dụng đất hoặc thu lại đất đã giao cho tổ chức, Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn quản lý

Nhà nước giao đất là việc Nhà nước trao quyền sử dụng đất bằng quyết định hành chính cho đối tượng có nhu cầu sử dụng đất

Nhà nước cho thuê đất là việc Nhà nước trao quyền sử dụng đất bằng hợp đồng cho đối tượng có nhu cầu sử dụng đất

Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất đối với người đang sử dụng đất

ổn định là việc Nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho người đó

Nhận chuyển quyền sử dụng đất là việc xác lập quyền sử dụng đất do được người khác chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật thông

qua các hình thức chuyển đổi, chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất mà hình thành pháp nhân mới [6]

Nhà nước thu hồi đất trong các trường hợp sau đây:

1 Nhà nước sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, phát triển kinh tế;

2 Tổ chức được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất, được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất có nguồn gốc

từ ngân sách nhà nước hoặc cho thuê đất thu tiền thuê đất hàng năm bị giải thể, phá sản, chuyển đi nơi khác, giảm hoặc không còn nhu cầu sử dụng đất;

3 Sử dụng đất không đúng mục đích, sử dụng đất không có hiệu quả;

4 Người sử dụng đất cố ý hủy hoại đất;

5 Đất được giao không đúng đối tượng hoặc không đúng thẩm quyền;

6 Đất bị lấn, chiếm trong các trường hợp sau đây:

a) Đất chưa sử dụng bị lấn, chiếm;

b) Đất không được chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của Luật này mà người sử dụng đất do thiếu trách nhiệm để bị lấn, chiếm;

7 Cá nhân sử dụng đất chết mà không có người thừa kế;

8 Người sử dụng đất tự nguyện trả lại đất;

9 Người sử dụng đất cố ý không thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước;

10 Đất được Nhà nước giao, cho thuê có thời hạn mà không được gia hạn khi hết thời hạn;

11 Đất trồng cây hàng năm không được sử dụng trong thời hạn mười hai tháng liền; đất trồng cây lâu năm không được sử dụng trong thời hạn mười tám tháng liền; đất trồng rừng không được sử dụng trong thời hạn hai mươi bốn tháng liền;

12 Đất được Nhà nước giao, cho thuê để thực hiện dự án đầu tư mà không được sử dụng trong thời hạn mười hai tháng liền hoặc tiến độ sử dụng

đất chậm hơn hai mươi bốn tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư, kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định giao đất, cho thuê đất đó cho phép [13]

* Nguyên tắc bồi thường

Nhà nước thu hồi đất của người đang sử dụng vào mục đích nào thì được

bồi thường bằng việc giao đất mới có cùng mục đích sử dụng, nếu không có đất

để bồi thường thì được bồi thường bằng giá trị quyền sử dụng đất tính theo Bảng giá đất do UBND tỉnh ban hành ngày 01 tháng 01 hàng năm Trường hợp bồi thường bằng việc giao đất mới hoặc giao đất ở tái định cư nếu có chênh lệch về giá trị thì phần chênh lệch đó được thanh toán bằng tiền theo quy định sau:

1) Trường hợp tiền bồi thường, hỗ trợ lớn hơn tiền sử dụng đất ở hoặc tiền mua nhà ở tại khu tái định cư thì người tái định cư được nhận phần chênh lệch;

2) Trường hợp tiền bồi thường, hỗ trợ nhỏ hơn tiền sử dụng đất ở hoặc tiền mua nhà ở tái định cư thì người tái định cư phải nộp phần chênh lệch [14]

* Điều kiện để được bồi thường về đất

Thực hiện theo quy định tại Điều 14 Nghị định 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ và các Điều 44, 45 và 46 của Nghị định số 84/2007/NĐ-CP

*Bồi thường nhà, công trình xây dựng trên đất

- Đối với nhà ở, công trình phục vụ sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân, được bồi thường bằng giá trị xây dựng mới của nhà, công trình có tiêu chuẩn

kỹ thuật tương đương do Bộ Xây dựng ban hành Giá trị xây dựng mới của nhà, công trình được tính theo diện tích xây dựng của nhà, công trình nhân với đơn giá xây dựng mới của nhà, công trình do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh ban hành theo quy định của Chính phủ

- Đối với nhà, công trình xây dựng khác không thuộc đối tượng quy định tại khoản 1 Điều này được bồi thường theo mức sau:

Mức bồi

thường nhà,

công trình =

Giá trị hiện có của nhà, công trình bị thiệt hại +

Một khoản tiền tính bằng tỷ

lệ phần trăm theo giá trị hiện

có của nhà, công trình Giá trị hiện có của nhà, công trình bị thiệt hại được xác định bằng tỷ lệ phần trăm chất lượng còn lại của nhà, công trình đó nhân với giá trị xây dựng mới của nhà, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương do Bộ Xây dựng ban hành

Một khoản tiền tính bằng tỷ lệ phần trăm theo giá trị hiện có của nhà, công trình do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quy định, nhưng mức bồi thường tối

đa không lớn hơn 100% giá trị xây dựng mới của nhà, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương với nhà, công trình bị thiệt hại;

Đối với công trình kết cấu hạ tầng kỹ thuật, mức bồi thường bằng giá trị xây dựng mới của công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương do Bộ Xây dựng ban hành; nếu công trình không còn sử dụng thì không được bồi thường

Đối với nhà, công trình xây dựng khác bị phá dỡ một phần, mà phần còn lại không còn sử dụng được thì được bồi thường cho toàn bộ nhà, công trình; trường hợp nhà, công trình xây dựng khác bị phá dỡ một phần, nhưng vẫn tồn tại và sử dụng được phần còn lại thì được bồi thường phần giá trị công trình bị phá dỡ và chi phí để sửa chữa, hoàn thiện phần còn lại theo tiêu chuẩn

kỹ thuật tương đương của nhà, công trình trước khi bị phá dỡ

Tài sản gắn liền với đất thuộc một trong các trường hợp quy định tại các khoản 4, 6, 7 và 10 Điều 38 Luật Đất đai 2003 thì không được bồi thường

Tài sản gắn liền với đất thuộc một trong các trường hợp quy định tại các khoản 2, 3, 5, 8, 9, 11 và 12 Điều 38 Luật Đất đai 2003 thì việc xử lý tài sản theo quy định tại Điều 35 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng

10 năm 2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai

1.2.4 Giá quyền sử dụng đất và định giá quyền sử dụng đất trong bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất

1.2.4.1 Giá quyền sử dụng đất (giá đất)

Trong điều kiện đổi mới quản lý kinh tế giá đất đã được hình thành và được quy định trong Luật pháp, đó là tại Điều 4 Luật Đất đai năm 2003 “Giá quyền sử dụng đất (sau đây gọi là giá đất) là số tiền tính trên một đơn vị diện tích đất do Nhà nước quy định hoặc được hình thành trong giao dịch về quyền

sử dụng đất”

Giá đất là công cụ quan trọng để quản lý đất đai trong cơ chế thị trường Điều 55 Luật Đất đai năm 2003 quy định Giá đất được hình thành trong các trường hợp sau đây:

Do UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quy định (khoản 3 và khoản 4 Điều 56 của luật này)

Do đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu dự án có sử dụng đất

Do người sử dụng đất thoả thuận về giá đất với những người có liên quan khi thực hiện các quyền chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng đất, góp vốn bằng quyền sử dụng đất (khoản 3 và khoản 4 Điều 56 Luật Đất đai năm 2003)

Giá đất là công cụ kinh tế để Nhà nước quản lý và người sử dụng đất tiếp cận với cơ chế thị trường Đồng thời cũng là căn cứ để đánh giá sự công bằng trong phân phối đất đai Là công cụ để người sử dụng thực hiện nghĩa vụ của mình Nhà nước, điều chỉnh các mối quan hệ đất đai theo pháp luật Giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất áp dụng trong giao dịch dân sự như: chuyển quyền sử dụng đất, thế chấp giá trị quyền sử dụng đất, giá này được gọi là “Giá thực tế ” hay “Giá thị trường”

1.2.4.2 Định giá quyền sử dụng đất và định giá bất động sản

* Định giá

Định giá: Là sự ước tính giá trị quyền sở hữu tài sản cụ thể bằng hình

thái tiền tệ cho một mục đích đã được xác định Thông qua các giao dịch, trao đổi giữa các tác nhân bên giao và bên nhận trên thị trường

Định giá là loại hoạt động chuyên môn vừa mang tính kinh tế - kỹ thuật, tính pháp lý vừa mang tính xã hội Hoạt động định giá hình thành, tồn tại và phát triển gắn với quá trình hình thành, tồn tại và phát triển của thị trường tài sản Hiện nay, hoạt động định giá tại nhiều nước trên thế giới đã trở thành đối tượng và là công cụ cần thiết đối với hoạt động quản lý của Nhà nước trong việc vận hành nền kinh tế thị trường Theo thời gian, hoạt động định giá quyền sử dụng đất trở thành phổ biến nhưng nằm trong sự kiểm soát của Nhà nước

Ở Việt Nam các hoạt động định giá đã có từ một số năm gần đây nhưng chưa thực sự phát triển, từ năm 1991 trở lại đây khi nền kinh tế chuyển sang cơ chế thị trường thì hoạt động định giá được vận hành theo đúng vai trò và chức năng của nó

* Định giá quyền sử dụng đất

Là những phương pháp kinh tế nhằm tính toán giá trị của quyền

sử dụng đất đai bằng tiền tệ Đất đai là một tài sản đặc biệt với có đủ các thuộc tính của một tài sản, có thể đáp ứng nhu cầu nào đó của con người, là

đối tượng của giao dịch dân sự mang tính kinh tế, xã hội đa dạng

Về nguyên tắc việc định giá đất cũng giống như định giá các tài sản thông thường Nhưng mặt khác, đất đai là một tài sản đặc biệt, giá đất ngoài các yếu tố về không gian, thời gian, quy luật kinh tế, pháp luật chi phối, nó còn bị tác động bởi các yếu tố tâm lý xã hội Do tính đa dạng về mục đích sử dụng của đất đai nên giá quyền sử dụng đất chỉ có thể là ước tính về mặt giá

trị mà khó tính đúng, tính đủ như các tài sản thông thường Với các đặc điểm như trên khái niệm định giá quyền sử dụng đất được hiểu như sau:

“Định giá quyền sử dụng đất được hiểu là sự ước tính về giá trị của quyền được sử dụng một diện tích đất tại vị trí, địa lý cụ thể, tình trạng về chất lượng nhất định bằng dơn vị tiền vào một mục đích đã được xác định, tại một thời điểm xác định”

+ Các tài sản gắn liền với đất đai

+ Các tài sản khác do pháp luật quy định

Từ các khái niệm trên cho thấy bất động sản có thể là đất đai, cũng có thể là đất đai và các tài sản gắn liền với đất Vì vậy, định giá bất động sản thực chất là định giá đất và định giá các tài sản gắn liền với đất

1.2.4.3 Ảnh hưởng của yếu tố định giá đất đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng và tái định cư

Trong quá trình đổi mới quản lý kinh tế khái niệm kinh tế thị trường

được hiểu và áp dụng khá rộng vào trong các văn bản pháp quy và trong các tài liệu nghiên cứu Đồng thời khái niệm về thị trường bất động sản cũng hình thành và đang được hoàn thiện thông qua sự phát triển của nền kinh tế theo hướng thị trường mà trước hết là sự phát triển, hoàn thiện của hệ thống pháp luật về kinh tế Mặc dù pháp luật nói chung và Luật Đất đai chưa đề cập đến việc đất có giá nhưng trên thực tế, lý thuyết “giá trị” bất động sản bao gồm các yếu tố nhu cầu sử dụng, sự khan hiếm, sức mua đã chứng minh rằng đất

có giá

Hiến pháp năm 1992 đã khẳng định: “Đất đai thuộc sở hữu toàn dân, tổ chức cá nhân được quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật” Điều 12 Luật Đất đai năm 1993 và Luật sửa đổi một số điều của Luật Đât đai năm

1998 và năm 2001 quy định: “Nhà nước xác định giá các loại đất để thuê chuyển quyền sử dụng đất Thu tiền khi giao đất hoặc cho thuê đất, tính giá trị tài sản khi giao đất, bồi thường thiệt hại về đất khi thu hồi” Tuy nhiên trong thực tế việc thực hiện thu hồi đất GPMB hầu hết đều bị ách tắc trong việc định giá đất để xác định giá trị bồi thường, mặc dù khung giá đất của Chính phủ tuy đã được điều chỉnh so với khung giá đất hiện hành, để tính mức thuế thì ít người phản đối, nhưng tính tiền bồi thường thì người nhận bồi thường luôn không thoả mãn

- Khi Nhà nước thu hồi đất của tổ chức kinh tế, hộ sản xuất kinh doanh

có đăng ký kinh doanh, mà bị ngừng sản xuất kinh doanh, thì được hỗ trợ cao nhất bằng 30% 1 năm thu nhập sau thuế, theo mức thu nhập bình quân của 3 năm liền kề trước đó được cơ quan thuế xác nhận; mức hỗ trợ cụ thể do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quy định cho phù hợp với thực tế ở địa phương

* Hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm

- Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp khi bị thu hồi trên 30% diện tích đất sản xuất nông nghiệp thì được hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp cho người trong độ tuổi lao động; mức hỗ trợ và số lao động cụ thể được hỗ trợ

do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quy định cho phù hợp với thực tế ở địa phương

- Việc hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp được thực hiện chủ yếu bằng hình thức cho đi học nghề tại các cơ sở dạy nghề

- Việc lập dự án và xây dựng khu tái định cư thực hiện theo quy định hiện hành về quản lý đầu tư và xây dựng

Bố trí tái định cư

- Cơ quan (tổ chức) được Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh giao trách nhiệm bố trí tái định cư phải thông báo cho từng hộ gia đình bị thu hồi đất, phải di chuyển chỗ ở về dự kiến phương án bố trí tái định cư và niêm yết công khai phương án này tại trụ sở của đơn vị, tại trụ sở Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi có đất bị thu hồi và tại nơi tái định cư trong thời gian 20 ngày trước khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt phương án bố trí tái định cư; nội dung thông báo gồm:

a) Địa điểm, quy mô quỹ đất, quỹ nhà tái định cư, thiết kế, diện tích từng lô đất, căn hộ, giá đất, giá nhà tái định cư;

b) Dự kiến bố trí các hộ vào tái định cư

- Ưu tiên tái định cư tại chỗ cho người bị thu hồi đất tại nơi có dự án tái định cư, ưu tiên vị trí thuận lợi cho các hộ sớm thực hiện giải phóng mặt bằng,

hộ có vị trí thuận lợi tại nơi ở cũ, hộ gia đình chính sách

- Tạo điều kiện cho các hộ vào khu tái định cư được xem cụ thể khu tái định cư và thảo luận công khai về dự kiến bố trí quy định tại khoản 1 Điều này

1.2.7

Hội đồng bồi thường GPMB

- Căn cứ vào quyết định thu hồi đất của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, căn cứ vào quy mô, đặc điểm, tính chất của từng dự án, UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chỉ đạo lập hội đồng bồi thường GPMB ở cấp huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh

- Hội đồng bồi thường thiệt hại GPMB được lập cho từng công trình,

dự án và hoạt động cho đến khi thực hiện xong việc bồi thường thiệt hại GPMB cho công trình đó

Sau khi dự án đầu tư được xét duyệt hoặc chấp thuận thì Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư hoặc Tổ chức phát triển quỹ đất có trách nhiệm lập phương án về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quy định tại Nghị định 187/2004/NĐ-CP ngày 16 tháng 11 năm 2004; Nghị định số 17/2006/NĐ-CP ngày 27 tháng 01 năm 2006; Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 của Chính phủ , theo quy định sau đây:

Trình tự thực hiện

- Khi có quyết định thu hồi đất, chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chỉ đạo lập hội đồng bồi thường thiệt hại GPMB Hội đồng bồi thường thiệt hại GPMB phát tờ khai, tuyên truyền, hướng dẫn kê khai, thu

tờ khai Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp với UBND quận, huyện, thị

xã, thành phố thuộc tỉnh soát xét lại quỹ đất dùng để bồi thường bằng đất

- Khi được hội đồng bồi thường phát tờ khai, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi kê khai diện tích, hạng đất, loại đất, vị trí, số lượng tài

sản hiện có trên đất gửi UBND xã xác nhận rồi gửi Hội đồng bồi thường GPMB cấp huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (nếu Hội đồng bồi thường GPMB lập ở cấp tỉnh)

- Hội đồng bồi thường GPMB kiểm tra, kiểm kê thực tế bị thiệt hại so sánh với tờ khai có sự tham gia của người bị thiệt hại và chủ sử dụng đất Từ

đó xác định được thiệt hại về đất và tài sản của người sử dụng đất có đất bị thu hồi

- UBND xã, phường, thị trấn tổng hợp báo cáo lại hội đồng nhân dân huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh tình hình sử dụng quỹ đất dùng bồi thường thiệt hại tại xã

- Hội đồng bồi thường GPMB xác định tổng mức phải bồi thường thiệt hại cho toàn bộ diện tích đất bị thu hồi, toàn bộ tài sản hiện có trên đất và khoản bồi thường khác, xác định mức bồi thường, trợ cấp, hỗ trợ cho từng đối tượng, tổng hợp phương án bồi thường để báo cáo Hội đồng thẩm định cấp tỉnh trình chủ tịch UBND tỉnh phê duyệt (với trường hợp Hội đồng bồi thường GPMB cấp huyện) hoặc trình UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương phê duyệtj đối với trường hợp Hội đồng bồi thường thiệt hại GPMB tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

1 Nội dung phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư gồm:

a) Tên, địa chỉ của người bị thu hồi đất;

b) Diện tích, loại đất, hạng đất, vị trí, nguồn gốc của đất bị thu hồi; số lượng, khối lượng, tỷ lệ phần trăm chất lượng còn lại của tài sản bị thiệt hại;

c) Các căn cứ tính toán số tiền bồi thường, hỗ trợ như giá đất tính bồi thường, giá nhà, công trình tính bồi thường, số nhân khẩu, số lao động trong

độ tuổi, số lượng người được hưởng trợ cấp xã hội;

d) Số tiền bồi thường, hỗ trợ;

đ) Việc bố trí tái định cư;

e) Việc di dời các công trình của Nhà nước, của tổ chức, của cơ sở tôn giáo, của cộng đồng dân cư;

g) Việc di dời mồ mả

2 Lấy ý kiến về phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư:

a) Niêm yết công khai phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại trụ

sở ủy ban nhân dân cấp xã và tại các điểm sinh hoạt khu dân cư nơi có đất bị thu hồi để người bị thu hồi đất và những người có liên quan tham gia ý kiến;

b) Việc niêm yết phương án bồi thường phải được lập thành biên bản có xác nhận của đại diện Ủy ban nhân dân cấp xã, đại diện ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã, đại diện những người có đất bị thu hồi;

c) Thời gian niêm yết phương án bồi thường và tiếp nhận ý kiến đóng góp ít nhất là hai mươi (20) ngày, kể từ ngày đưa ra niêm yết

3 Hoàn chỉnh phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư:

a) Hết thời hạn niêm yết và tiếp nhận ý kiến, Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng có trách nhiệm tổng hợp ý kiến đóng góp bằng văn bản, nêu rõ số lượng ý kiến đồng ý, số lượng ý kiến không đồng ý, số lượng ý kiến khác đối với phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; hoàn chỉnh và gửi phương án đã hoàn chỉnh kèm theo bản tổng hợp ý kiến đóng góp đến cơ quan tài nguyên và môi trường để thẩm định;

b) Trường hợp còn nhiều ý kiến không tán thành phương án bồi thường,

hỗ trợ và tái định cư thì Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng cần giải thích rõ hoặc xem xét, điều chỉnh trước khi chuyển cơ quan tài nguyên và môi trường thẩm định

1.3 CÔNG TÁC GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM

1

* Hàn Quốc

- Luật bồi thường thiệt hại của Hàn Quốc quy định hai thể chế sau:

+ Một là: Luật “Đặc lệ” liên quan đến bồi thường thiệt hại cho người sử dụng đất công đã được giao theo “quy định” của pháp luật

+ Hai là: Luật “Sung công đất” thực hiện theo quy định cưỡng chế của công pháp

Để thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế cần rất nhiều đất vào mục đích

sử dụng công trong một thời gian ngắn nên luật “Sung công đất” đã được thiết lập vào năm 1962 Theo pháp luật này ngoài mục đích thương lượng để thu hồi đất công, phải đảm bảo quyền tài sản của người sử dụng đất nên luật này

đã được bổ sung vào năm 1975 Dựa vào luật sửa đổi Hàn Quốc đã triển khai các hoạt động bồi thường thiệt hại khi thu hồi đất của người đang sử dụng cho đến nay Tuy nhiên trong hai thể chế luật thì luật “Đặc lệ” được áp dụng trước, nếu như thương lượng không đạt được thoả thuận thì áp dụng luật “Sung công đất” bằng cách cưỡng chế, nhưng phải lặp đi lặp lại quá trình này, thời gian thu hồi có thể bị kéo dài, hoặc chi phí bồi thường sẽ tăng lên Do đó luật bồi thường thiệt hại của Hàn Quốc mới ra đời gần đây đã quy định thực hiện bồi thường theo 3 giai đoạn:

+ Thứ nhất: tiền bồi thường thiệt hại về đất đai sẽ được giám định viên chuyên môn đánh giá trên cơ sở giá quy định để thu hồi đất phục vụ cho công trình công cộng Giá đất quy định để bồi thường không dựa vào mức sinh lời do diện tích đang sử dụng tạo ra, để đảm bảo sự khách quan trong việc bồi thường

+ Thứ hai: pháp luật quy định việc bồi thường không được gây thiệt hại nhiều cho người đang sử dụng đất trong quá trình thương lượng giá Quy trình theo thứ tự là: công nhận mục đích đang sử dụng, lập biên bản tài sản và đất đai, thương lượng, chấp nhận thu hồi

+ Thứ ba: biện pháp di dời là một đặc điểm quan trọng Công việc này được Nhà nước hỗ trợ tích cực về mọi mặt chính sách bảo đảm sự sinh hoạt cuộc sống bình thường của người bị thu hồi đất Đây là công việc quan trọng

có tác dụng tạo tâm lý thoả mãn và lôi cuốn người dân tự nguyện di dời, có ý

nghĩa rất tích cực tới việc giải phóng mặt bằng Theo luật bồi thường, nếu như toà nhà nơi dự án sẽ được thực hiện có trên 10 người sở hữu thì phải xây dựng cho các đối tượng, xây nơi cư trú hoặc hỗ trợ bằng 30% giá trị của toà nhà đó đối với người bị thu hồi Còn nếu là dự án xây nhà chung cư thì cung cấp cho các đối tượng này nhà chung cư hoặc nhà ở với giá thấp hơn giá thành Đối với các đối tác kinh doanh có pháp nhân, các đối tác kinh doanh nông nghiệp, chăn nuôi thì có chính sách mang tính chất ưu đãi và ngoài biện pháp di dời còn ưu tiên cung cấp cho họ các cửa hàng hoặc khu vực kinh doanh

* Trung Quốc

Đất đai thuộc sở hữu toàn dân và sở hữu tập thể Theo luật pháp Trung quốc: đất đai thuộc sở hữu Nhà nước được giao cho các tổ chức, cá nhân sử dụng theo các hình thức giao đất không thu tiền sử dụng đất, giao đất có thu tiền sử dụng đất và cho thuê đất Đất đai ở khu vực thành thị và đất xây dựng thuộc sử hữu Nhà nước, đất đai thuộc khu vực nông thôn và đất nông nghiệp thuộc sở hữu tập thể nông dân lao động

Khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng cho lợi ích quốc gia, mục đích công cộng thì Nhà nước có chính sách bồi thường, tái định cư cho người

bị thu hồi đất

Do hai hình thức sở hữu đất đai khác nhau nên: ở thành thị, việc bồi thường cho người bị thu hồi đất chủ yếu bằng tiền, giá đất thường do các tổ chức tư vấn giá đất xác định; ở nông thôn, Nhà nước quan tâm đến nông dân

và tạo điều kiện để người nông dân được hưởng thành quả công nghiệp hoá,

đô thị hoá khu đất thu hồi và quan tâm giải quyết các vấn đề xã hội như: Chế

độ dưỡng lão đối với người già, hỗ trợ tiền cho những người đang trong độ tuổi lao động để tự tìm kiếm việc làm mới

* Ngân hàng thế giới (WB) và Ngân hàng phát triển châu Á (ADB)

Mục tiêu chính sách bồi thường tái định cư của Ngân hàng thế giới (WB) và Ngân hàng phát triển châu Á (ADB) là việc bồi thường tái định cư sẽ

được giảm thiểu càng nhiều càng tốt và đưa ra những biện pháp khôi phục để giúp người bị ảnh hưởng cải thiện hoặc ít ra vẫn giữ được mức sống, khả năng thu nhập và mức độ sản xuất như trước khi có dự án, phải đảm bảo cho các hộ

di chuyển được bồi thường và hỗ trợ sao cho tương lai, kinh tế và xã hội của

họ được thuận lợi tương tự như trong trường hợp không có dự án

Các biện pháp thu hồi được cung cấp là bồi thường theo giá thay thế nhà cửa và các kết cấu khác, bồi thường đất nông nghiệp là lấy đất có cùng hiệu suất và phải thật gần với đất đã bị thu hồi, bồi thường đất thổ cư có cùng diện tích được người bị ảnh hưởng chấp thuận, giao đất tái định cư với thời hạn ngắn nhất

Đối với đất đai và tài sản được bồi thường chính sách của WB và ADB

là phải bồi thường theo giá xây dựng mới đối với tất cả các công trình xây dựng và quy định thời hạn bồi thường tái định cư hoàn thành trước một tháng khi dự án triển khai thực hiện

Khôi phục thu nhập là một yếu tố quan trọng của tái định cư khi những người bị ảnh hưởng bị mất cơ sở sản xuất, công việc kinh doanh, việc làm thay thế những nguồn thu nhập khác, bất kể là họ có mất nơi ở hay không

WB và ADB quy định các thông tin về dự án cũng như chính sách bồi thường tái định cư của dự án phải được thông báo đầy đủ, công khai để tham khảo ý kiến, hợp tác và tìm mọi cách thoả mãn nhu cầu chính đáng của người

bị thu hồi trong suốt quá trình lập kế hoạch bồi thường tái định cư cho tới khi thực hiện công tác lập kế hoạch

Việc lập kế hoạch cho công tác bồi thường tái định cư được WB và ADB coi là điều bắt buộc trong quá trình thẩm định dự án Mức độ chi tiết của kế hoạch phụ thuộc vào số lượng người bị ảnh hưởng và mức độ tác động của dự án Kế hoạch bồi thường tái định cư phải được coi là một phần của chương trình phát triển cụ thể, cung cấp đầy đủ nguồn vốn và cơ hội cho các hộ bị ảnh hưởng Ngoài

ra còn phải áp dụng các biện pháp sao cho người bị di chuyển hào nhập được với

cộng đồng mới Để thực hiện các biện pháp này, nguồn tài chính và vật chất cho

việc di dân luôn được chuẩn bị sẵn

1

1.3.2.1 Thời kỳ trước khi có Luật Đất đai 1988

Trong thời kỳ các triều đại phong kiến trị vì đất nước từ triều Hồ Quý Ly đến thời kỳ nhà Nguyễn, chính sách bồi thường cho người bị thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất đã được xác lập và chủ yếu tập trung vào bồi thường ruộng đất canh tác Hình thức bồi thường chủ yếu bằng tiền, mức bồi thường này được quy định chặt chẽ, tương xứng với thiệt hại của người bị thu hồi đất Song, bản chất của những chính sách này là phục vụ cho lợi ích giai cấp thống trị

Giai đoạn thực dân Pháp xâm lược nước ta, ngoài một số hiệp ước bất bình đẳng để chiếm hữu đất không bồi hoàn, Nghị định của Toàn quyền Đông Dương ngày 17 tháng chạp năm 1913 là văn bản chính thức định ra những nguyên tắc nhượng địa, núp dưới hình thức mua bán để chiếm đoạt đất đai, mục đích chủ yếu là để cho tư bản Pháp khai thác tài nguyên của đất nước ta

Sau khi Cách mạng tháng tám thành công, năm 1946 nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa đã ban hành Hiến pháp đầu tiên, trong đó chỉ rõ:” Nhiệm vụ của dân tộc ta trong giai đoạn này là phải bảo toàn lãnh thổ, giành độc lập hoàn toàn và kiến thiết quốc gia trên nền tảng dân chủ” Ngày 14/12/1953, Luật Cải cách ruộng đất ra đời đã thủ tiêu quyền chiếm hữu ruộng đất của thực dân Pháp

và tay sai ở Việt Nam, xóa bỏ chế độ phong kiến, chiếm hữu ruộng đất của giai cấp địa chủ, thực hiện chế độ sở hữu ruộng đất của nông dân

Để đáp ứng nhiệm vụ xây dựng đất nước trong giai đoạn cách mạng mới: Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh giải phóng miền Nam Ngày 14 tháng 4 năm 1959, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị định 151/TTg quy định thể lệ tạm thời về trưng dụng ruộng đất Đây có thể coi là văn bản pháp quy đầu tiên liên quan đến việc bồi thường và tái định cư bắt buộc ở Việt Nam Ngày 06 tháng 7 năm 1959, Liên bộ Uỷ ban Kế hoạch Nhà

nước và Bộ nội vụ ban hành Thông tư liên tịch số 1424/TTLB hướng dẫn thi hành Nghị định 151/TTg với các nguyên tắc cơ bản như những người có ruộng đất bị trưng dụng được bồi thường và trong trường hợp cần thiết được giúp giải quyết công ăn việc làm; chỉ được trưng dụng số ruộng đất thật cần thiết, hết sức tiết kiệm ruộng đất cày cấy, trồng trọt; hết sức tránh những nơi dân cư đông đúc, nghĩa trang liệt sỹ, nhà thờ, chùa, đền Cách bồi thường tốt nhất là vận động nông dân điều chỉnh hoặc nhượng ruộng đất cho người bị trưng dụng để họ tiếp tục sản xuất Trường hợp không thực hiện được như vậy, về đất sẽ được bồi thường bằng tiền từ 1 đến 4 năm sản lượng thường liên của ruộng đất bị trưng dụng Mức bồi thường căn cứ thực tế ở từng nơi, đời sống nhân dân cao hay thấp, ruộng ít hay nhiều, tốt hay xấu mà định Đối với ruộng đất bị đào để tu bổ đường sá, làm đập thì tuỳ theo đất bị đào sâu hay nông, sản lượng bị giảm nhiều hay ít mà định mức bồi thường không quá 2 năm sản lượng thường niên

Nghị định số 151/TTg đã cơ bản đáp ứng được nhu cầu trưng dụng đất đai trong những năm 1960 Tuy nhiên Nghị định chưa quy định cụ thể mức bồi thường thiệt hại mà chủ yếu dựa vào sự thoả thuận giữa các bên

Ngày 11 tháng 01 năm 1970 Thủ tướng Chính phủ ban hành Thông tư

số 1792/TTg quy định một số điểm tạm thời về bồi thường thiệt hại nhà cửa, đất đai, cây cối hoa màu cho nhân dân ở những vùng xây dựng kinh tế, mở rộng thành phố trên nguyên tắc “Phải đảm bảo thoả đáng quyền lợi kinh tế của hợp tác xã và của nhân dân”

Về mức bồi thường, Thông tư số 1792/TTg quy định:

+ Đối với nhà cửa thì căn cứ vào giá trị sử dụng, diện tích mà định giá bồi thường

+ Đối với đất đai, vùng đồng bằng chia làm 4 loại, vùng trung du đồi núi chia làm 5 loại, mỗi loại có giá tối thiểu và giá tối đa

+ Đối với các loại cây lưu tiên, việc bồi thường các cây ăn quả dài ngày

và ngắn ngày phải căn cứ vào sản lượng thu hoạch hàng niên và thời hạn trồng, hoa lợi của mỗi loại cây để quy định giá bồi thường

Về thể thức bồi thường: trước hết là các ngành cơ quan xây dựng phải liên hệ với chính quyền các cấp để tiến hành công khai chính sách bồi thường với nhân dân, rồi căn cứ vào tài sản hiện có (nhà cửa, sản lượng thu hoạch thường niên và thời hạn hưởng lợi hoa màu) công sức bỏ ra khai phá và phân loại đất đai của địa phương mà định giá bồi thường cho phù hợp

Sau khi thống nhất đất nước 1975, cả nước tập trung vào xây dựng đất nước theo con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, ổn định kinh tế, chính trị, văn hóa khôi phục đất nước Để đáp với yêu cầu của giai đoạn cách mạng mới, Hiến pháp 1980 ra đời, tại Điều 19 quy định đất đai thuộc sở hữu toàn dân, Pháp luật không quy định đất đai có giá, tại Quyết định số 201/CP ngày 01 tháng 7 năm 1980 của Hội đồng Chính phủ quy định “ không được phát canh thu tô, cho thuê, cầm cố hoặc bán nhượng đất dưới bất kỳ hình thức nào, không được dùng đất để thu những khoản lợi không do lao động mà có ” Nhà nước cấp đất không thu tiền sử dụng đất, quan hệ đất đai là quan hệ đơn thuần

1.3.2.2 Thời kỳ từ năm 1988 đến năm 1993

Luật đất đai năm 1988 ra đời dựa trên quy định đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý vì vậy tại Khoản 4 Điều 48 quy định: “Đền bù thiệt hại thực tế cho người đang sử dụng đất bị thu hồi để giao cho mình, bồi hoàn thành quả lao động và kết quả đầu tư đã làm tăng giá trị của đất đó theo quy định của pháp luật.”

Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 186-HĐBT ngày 31 tháng 5 năm

1990, về bồi thường thiệt hại đất nông nghiệp, đất có rừng để sử dụng vào mục đích khác Theo đó, tổ chức, cá nhân được giao đất nông nghiệp, đất có rừng để sử dụng vào mục đích khác phải bồi thường tài sản trên đất và trong lòng đất

Căn cứ để tính mức bồi thường thiệt hại về đất nông nghiệp và đất có rừng tại Quyết định này là diện tích, chất lượng và vị trí đất Toàn bộ tiền bồi

thường phải nộp vào ngân sách Nhà nước và được điều tiết theo phân cấp ngân sách Trung ương 30%, Địa phương 70% để sử dụng vào mục đích khai hoang, phục hoá và định canh, định cư cho nhân dân vùng bị thu hồi đất

Hiến pháp 1992 ra đời là bước ngoặt quan trọng trong việc xây dựng chính sách pháp luật đất đai nói chung và chính sách bồi thường, giải phóng mặt bằng nói riêng, đó là:

+ Tại Điều 17 quy định “Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý theo quy hoạch và pháp luật”

+ Tại Điều 18 quy định “Các tổ chức và cá nhân được Nhà nước giao đất sử dụng lâu dài và được chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật”

+ Tại Điều 23 quy định “Tài sản hợp pháp của cá nhân, tổ chức không

bị quốc hữu hoá Trong trường hợp thật cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh

và vì lợi ích của quốc gia, Nhà nước trưng mua hoặc trưng dụng có bồi thường tài sản của cá nhân hoặc tổ chức theo thời giá thị trường Thể thức trưng mua, trưng dụng do luật định”

1.3.2.3 Thời kỳ từ năm 1993 đến năm 2003

Luật Đất đai 1993 ra đời và có hiệu lực thi hành từ ngày 15 tháng 10 năm

1993 Với các quy định tại Luật này thì “đất có giá” và người sử dụng đất có quyền và nghĩa vụ cụ thể Đây là những nội dung đổi mới quan trọng trong việc xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng

+ Tại Điều 12 quy định “Nhà nước xác định giá các loại đất để tính thuế chuyển quyền sử dụng đất, thu tiền khi giao đất hoặc cho thuê đất Tính giá trị tài sản khi giao đất, bồi thường thiệt hại khi thu hồi đất Chính phủ quy định khung giá các loại đất đối với từng vùng theo thời gian”

+ Điều 27 quy định “Trong từng trường hợp thật cần thiết, Nhà nước

thu hồi đất đang sử dụng của người sử dụng đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh và vì lợi ích của quốc gia, lợi ích công cộng thì người bị

thu hồi đất được đền bù thiệt hại”

Căn cứ Luật Đất đai 1993, Chính phủ đã ban hành Nghị định 90/CP ngày 17 tháng 8 năm 1994 quy định về việc bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất sử dụng vào mục đích an ninh, quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng

Cùng với sự chuyển biến nhanh chóng của nền kinh tế, các yêu cầu đòi hỏi của sự phát triển và toàn xã hội thì các chính sách đất đai, nhất là chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng bộc lộ những nhược điểm, không còn phù hợp với cuộc sống Để giải quyết vấn đề trên Quốc hội đã liên tục sửa đổi Luật đất đai vào các năm 1998 và 2001 Theo đó, Chính phủ và các bộ ngành đã ban hành các văn bản quy định về chính sách bồi thường và giải phóng mặt bằng

+ Nghị định số 22/1998/NĐ-CP ngày 24 tháng 4 năm 1998 của Chính phủ về việc bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích an ninh quốc phòng, lợi ích quốc gia và lợi ích công cộng

+ Thông tư số 145/1998/TT-BTC ngày 04 tháng 11 năm 1998 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định số 22/1998/NĐ-CP ngày 24 tháng 4 năm

+ Trợ cấp đời sống và sản xuất cho những người phải di chuyển chỗ ở,

di chuyển địa điểm sản xuất kinh doanh

+ Trả chi phí chuyển đổi nghề nghiệp cho người có đất bị thu hồi mà phải chuyển nghề nghiệp

+ Trả các chi phí phục vụ trực tiếp cho việc tổ chức thực hiện đền bù, di chuyển, giải phóng mặt bằng

Nguyên tắc đền bù thiệt hại về đất: Khi Nhà nước thu hồi đất thì tuỷ từng trường hợp cụ thể mà người có đất bị thu hồi được bồi thường bằng tiền, nhà ở hoặc bằng đất

Điều kiện được đền bù thiệt hại về đất: Được quy định rất cụ thể, chi tiết tại Điều 6 Nghị định số 22/1998/NĐ-CP

Giá đất để tính đền bù thiệt hại: được xác định trên cơ sở giá đất của địa phương ban hành kèm theo quy định của Chính phủ nhân với hệ số K để đảm bào giá đất tính đền bù phù hợp với khả năng sinh lợi và giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất của địa phương

Chính sách hỗ trợ:

+ Hỗ trợ ổn định sản xuất và đời sống, chi phí đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp, trợ cấp ngừng việc cho cán bộ công nhân viên của doanh nghiệp trong thời gian ngừng sản xuất

+ Chi phí di chuyển đối với các cơ quan Nhà nước, tổ chức chính trị-xã hội, đợ vị sự nghiệp, đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân phải di chuyển cơ sở đến địa điểm mới

+ Hỗ trợ đối với người sử dụng nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước nằm trong phạm vi thu hồi đất phải phá dỡ nếu không tiếp tục thuê nhà của Nhà nước

+ Hỗ trợ các đối tượng chính sách và tiền thưởng đối với trường hợp thực hiện đúng kế hoạch

Tái định cư: Được quy định cụ thể, chi tiết tại Chương V như: Quy định thẩm quyền lập, trình duyệt khu tái định cư; điều kiện bắt buộc phải có của khu

tái định cư và việc bố trí đất ở cho các hộ gia đình tại khu tái định cư, nguồn vốn xây dựng khu tái định cư Đây là một trong những đổi mới quan trọng mà các quy định trước đây chưa quan tâm đúng mức góp phần đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng

Tổ chức thực hiện: Nghị định quy định rõ trình tự thực hiện đền bù thiệt hại và trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, việc thành lập và nhiệm vụ của Hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng trong việc lập, trình và phê duyệt phương án đền bù, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; việc khiếu nại và thời hiệu khiếu lại Quyết định đền bù thiệt hại

1.3.2.4 Thời kỳ từ khi có Luật Đất đai 2003

Luật Đất đai năm 2003 được Quốc hội khoá IX kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 26 tháng 11 năm 2003 và có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2004 Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất được quy định rất chi tiết và kèm theo nhiều văn bản dưới luật được ban hành để hướng dẫn thực hiện:

- Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính phủ về thi hành Luật đất đai [7]

- Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16 tháng 11 năm 2004 về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất [8]

- Thông tư số 114/2004/TT-BTC ngày 26 tháng 11 năm 2004 của Bộ Tài chính về hướng dẫn thực hiện Nghị định số 188/2004/NĐ-CP [21]

- Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất [10]

- Thông tư số 116/2004/TT-BTC ngày 07 tháng 12 năm 2004 của Bộ Tài chính về hướng dẫn thực hiện Nghị định số 197/2004/NĐ-CP [22]

- Nghị định số 17/2006/NĐ-CP ngày 27 tháng 01 năm 2006 của Chính phủ về sửa đổi bổ sung một số Điều của các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật đất đai và Nghị định số 187/2004/NĐ-CP về việc chuyển công ty Nhà

nước thành công ty cổ phần [11]

- Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2007 của Chính phủ quy định bổ sung về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định

cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai [12]

- Thông tư liên tịch số 14/2008/BTC-BTNMT ngày 31 tháng 01 năm

2008 của Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn thực hiện một số Điều của Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2007 của Chính phủ

Kế thừa và phát triển, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất được thể hiện trong Luật Đất đai năm 2003, các văn bản dưới luật thể hiện tính đổi mới tương đối toàn diện góp phần tháo gỡ những vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng triển khai các dự án

Thực hiện việc thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng: Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng; mục đích phát triển kinh tế trong các trường hợp đầu tư xây dựng khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu kinh tế và các dự án đầu tư lớn theo quy định của Chính phủ Còn đối với các dự án sản xuất, kinh doanh phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đã được xét duyệt thì nhà đầu tư được nhận chuyển nhượng, thuê quyền sử dụng đất, nhận góp vốn bằng quyền sử dụng đất của các tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân mà không phải thực hiện thủ tục thu hồi đất

Căn cứ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được công bố mà chưa có dự

án đầu tư thì Nhà nước quyết định thu hồi đất và giao cho tổ chức phát triển quỹ đất do UBND cấp tỉnh thành lập để thực hiện việc thu hồi đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng và quản lý quỹ đất thu hồi

Giá đất bồi thường: Giá đất do Nhà nước quy định đảm bảo nguyên tắc sát với giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực tế trên thị trường trong điều

kiện bình thường; đất tại khu vực giáp ranh giữa các tỉnh thành phố trực thuộc Trung ương có điều kiện tự nhiên, kết cấu hạ tầng như nhau, cùng mục đích sử dụng hiện tại, cùng mục đích sử dụng theo quy hoạch thì mức giá như nhau; giá đất bồi thường là giá đất theo mục đích đang sử dụng được UBND cấp tỉnh quy định và công bố, không bồi thường theo giá đất sẽ chuyển mục đích sử dụng

Đối tượng được bồi thường thiệt hại về đất: Người bị thu hồi đất có các điều kiện phù hợp với quy định tại Điều 8 Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày

03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất (trừ khoản 6, khoản 8) thì được bồi thường thiệt hại về đất

Chính sách hỗ trợ: Hỗ trợ ổn định đời sống, sản xuất, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm, hỗ trợ di chuyển Đặc biệt, đối với người bị thu hồi trên 30% diện tích đất nông nghiệp được giao mà không được Nhà nước bồi thường bằng đất nông nghiệp tương ứng thì được hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, tạo việc làm theo quy định: giao đất có thu tiền sử dụng đất tại vị trí

có thể làm mặt bằng sản xuất hoặc kinh doanh phi nông nghiệp, nếu không có đất để giao thì những thành viên trong hộ gia đình còn trong độ tuổi lao động được hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp hoặc người bị thu hồi đất không

có nguyện vọng nhận bồi thường bằng đất sản xuất hoặc kinh doanh dịch vụ phi nông nghiệp thì được bồi thường bằng giao đất ở có thu tiền sử dụng đất tại khu tái định cư hoặc tại vị trí trong khu dân cư phù hợp với quy hoạch; Trường hợp người bị thu hồi đất thuộc diện hộ nghèo theo tiêu chí do Bộ Lao động Thương binh và Xã hội công bố theo từng thời kỳ thì được hỗ trợ để vượt qua hộ nghèo

Tái định cư: UBND cấp tỉnh có trách nhiệm lập và thực hiện các dự án tái định cư để bảo đảm phục vụ tái định cư cho người bị thu hồi đất phải di chuyển chỗ ở; khu tái định cư phải được xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ đảm bảo đủ điều kiện cho người sử dụng tốt hơn hoặc bằng nơi ở cũ; việc bố trí tái định cư phải gắn với tạo việc làm và chuyển đổi nghề nghiệp Trường hợp

không có khu tái định cư thì người bị thu hồi đất được bồi thường bằng tiền

và được ưu tiên mua hoặc thuê nhà ở thuộc sở hữu của Nhà nước đối với khu vực đô thị, bồi thường bằng đất ở đối với khu vực nông thôn

Trình tự tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư: Được quy định rất cụ thể, chi tiết trong Luật Đất đai năm 2003 và các văn bản dưới luật

mà thể hiện vấn đề đổi mới quan trọng đó là: trước khi bị thu hồi đất ít nhất

90 ngày đối với đất nông nghiệp và 180 ngày đối với đất phi nông nghiệp người sử dụng đất phải được thông báo chủ trương thu hồi đất từ đó có đủ thời gian để tìm hiểu chính sách pháp luật để thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình; trong quá trình thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thì người bị thu hồi đất đều được tham gia trực tiếp hoặc thông qua người đại diện; phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phải được công khai

1

Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng giữ vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế của tỉnh, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động Để thống nhất công tác bồi thường GPMB trên địa bàn, UBND tỉnh

đã ban hành Quyết định số 18/2011/QĐ-UBND ngày 20 tháng 4 năm 2011 quy định về chính sách bồi thường hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất Khi thực hiện những dự án, thu hồi nhiều đất, UBND tỉnh đều thành lập ban chỉ đạo; các dự án vừa và nhỏ, UBND các huyện, thành phố đều thành lập hội đồng bồi thường giải phóng mặt bằng và Tổ công tác để giúp cho nhà đầu

tư thực hiện công tác bồi thường GPMB

Từ năm 2003 đến nay, do nguồn vốn đầu tư cho phát triển của tỉnh đang tăng mạnh mẽ, tốc độ đô thị hoá cao nên công tác bồi thường GPMB của tỉnh đang là công tác được chú trọng Để tạo điều kiện giúp người dân có đất

bị thu hồi phát triển sản xuất , ổn định cuộc sống; UBND tỉnh đã chỉ đạo áp dụng chính sách bồi thường đúng quy định, giá bồi thường ở mức cao trong khung giá quy định chính phủ, đáng chú ý là tỉnh đã chỉ đạo triển khai chủ