đánh giá công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng dự án khai thác và chế biến khoáng sản núi pháo trên địa bàn huyện đại từ - tỉnh thái nguyên giai đoạn 2010-2012

Cùng với vai trò quản lý nhà nước của các cấp chính quyền được nâng cao, chắc chắn công tác bồi thường, GPMB, HT&TĐC của Dự án Núi Pháo trong thời gian tới sẽ có những bước chuyển biến đ

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

–––––––––––––––––

ĐOÀN TUẤN ANH

ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG,

GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG DỰ ÁN KHAI THÁC VÀ CHẾ BIẾN KHOÁNG SẢN NÖI PHÁO TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐẠI TỪ - TỈNH THÁI NGUYÊN

GIAI ĐOẠN 2010 - 2012

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP

Thái nguyên – Năm 2013

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

––––––––––––––––––

ĐOÀN TUẤN ANH

ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG,

GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG DỰ ÁN KHAI THÁC VÀ CHẾ BIẾN KHOÁNG SẢN NÖI PHÁO TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐẠI TỪ - TỈNH THÁI NGUYÊN

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chƣa đƣợc sử dụng để bảo vệ một học vị nào

Tôi xin cam đoan, các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã đƣợc chỉ rõ nguồn gốc./

Tác giả luận văn

Đoàn Tuấn Anh

Tác giả luận văn

Đoàn Tuấn Anh

MỤC LỤC

Trang

Trang phụ bìa

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Mục lục iii

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt viii

Danh mục các bảng ix

Danh mục các hình x

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết 1

2 Mục đích 3

3 Mục tiêu 3

4 Yêu cầu 3

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 3

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 5

1.1 Cơ sở khoa học của đề tài 5

1.1.1 Cơ sở lý luận của đề tài 5

1.1.2 Cơ sở thực tiễn của đề tài 7

1.1.3 Cơ sở pháp lí của đề tài 9

1.1.3.1 Các văn bản pháp quy của Nhà nước về bồi thường, GPBM 9

1.1.3.2 Các văn bản pháp quy của tỉnh về bồi thường, GPBM 10

1.2 Khái quát về công tác bồi thường, GPBM, HT&TĐC 11

1.2.1 Khái niệm về bồi thường, HT&TĐC khi nhà nước thu hồi đất 11

1.2.2 Bản chất của bồi thường GPMB 12

1.2.3 Những yếu tố tác động đến công tác GPMB 14

1.3 Thực trạng về công tác bồi thường giải phóng mặt bằng trên thế giới, tỉnh thành trong nước 16

1.3.1 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng trên thế giới 16

1.3.1.1 Trung Quốc 16

1.3.1.2 Australia 17

1.3.2 Chính sách bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam qua các thời kỳ 19

1.3.2.1 Thời kỳ 1993 đến 2003 19

1.3.2.2 Từ khi có Luật Đất đai 2003 21

1.4 Quy định chung của Nghị định 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 08 năm 2009 về bồi thường hỗ trợ và tái định cư 23

1.5 Tình hình GPMB trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên 25

1.5.1 Quy trình của công tác bồi thường, GPMB trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên 25

1.5.2 Bồi thường về đất 28

1.5.2.1 Nguyên tắc bồi thường, hỗ trợ 28

1.5.2.2 Điều kiện được bồi thường đất và không được bồi thường 28

1.5.3 Bồi thường với cây trồng, vật nuôi 29

1.5.4 Chính sách hỗ trợ 30

1.5.4.1 Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất 30

1.5.4.2 Hỗ trợ đối với đất nông nghiệp trong khu dân cư và đất vườn, ao không được công nhận là đất ở 31

1.5.5 Tái định cư 32

1.6 Đánh giá chung về công tác bồi thường, GPMB 33

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 38

2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 38

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu 38

2.1.2 Phạm vi nghiên cứu 38

2.2 Địa điểm và thời gian tiến hành 38

2.3 Nội dung nghiên cứu 38

2.3.1 Đánh giá về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Đại Từ 38

2.3.2 Khái quát về Dự án khai thác và chế biến khoáng sản Núi Pháo 38

2.3.3 Kết quả bồi thường của dự án giai đoạn 2006 đến hết tháng 10/2008 38 2.3.4 Đánh giá công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng; hỗ trợ, tái định cư của Dự án Núi Pháo giai đoạn 7/2010 - 10/2012 39

2.3.5 Đánh giá tác động của công tác bồi thường, GPMB, HT&TĐC đến việc làm, thu nhập và xã hội của các hộ dân bị thu hồi đất 39

2.3.6 Thuận lợi, hạn chế và một số giải pháp đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, GPMB của địa phương 39

2.4 Phương pháp nghiên cứu 39

2.4.1 Phương pháp thu thập thông tin, số liệu 39

2.4.1.1 Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp 39

2.4.1.2 Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp 40

2.4.2 Phương pháp xử lý, tổng hợp, phân tích số liệu 40

2.4.2.1 Phương pháp so sánh 40

2.4.2.2 Phương pháp thống kê 41

2.4.3 Phương pháp tham khảo, kế thừa các tài liệu liên quan đến đề tài 41

2.4.4 Phương pháp chuyên gia 41

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 43

3.1 Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Đại Từ 43

3.1.1 Điều kiện tự nhiên 43

3.1.1.1 Vị trí địa lý 43

3.1.1.2 Địa hình địa mạo 43

3.1.1.3 Khí hậu 43

3.1.1.4 Thủy văn 43

3.1.1.5 Các nguồn tài nguyên 44

3.1.1.6 Thổ nhưỡng 45

3.1.1.7 Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên 45

3.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 46

3.1.2.1 Thực trạng phát triển kinh tế 46

3.1.2.2 Thực trạng phát triển xã hội 47

3.1.3 Thực trạng phát triển đô thị và các khu dân cư nông thôn 48

3.1.4 Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội 49

3.1.5 Nhận xét chung 50

3.1.6 Tình hình quản lý và sử dụng đất trên địa bàn huyện Đại Từ 51

3.1.6.1 Hiện trạng sử dụng đất của huyện Đại Từ năm 2012 51

3.1.6.2 Tình hình quản lý đất đai 53

3.2 Khái quát về Dự án Khai thác và chế biến khoáng sản Núi Pháo 55

3.2.1 Tổng quan về Dự án 55

3.2.2 Đối tượng và điều kiện được bồi thường 59

3.2.3 Căn cứ xác định giá bồi thường 59

3.3 Kết quả bồi thường của dự án giai đoạn 2006 đến hết tháng 10/2008 60

3.3.1 Công tác thu hồi đất, bồi thường GPMB 60

3.3.2 Công tác bố trí, tái định cư 61

3.4 Đánh giá công tác bồi thường, GPMB, HT&TĐC của Dự án giai đoạn từ 7/2010 – 10/2012 62

3.4.1 Đánh giá công tác bồi thường đất phi nông nghiệp 62

3.4.2 Đánh giá công tác bồi thường và hỗ trợ đất nông nghiệp 64

3.4.3 Đánh giá công tác bồi thường tài sản, vật kiến trúc và cây cối, hoa màu 66

3.4.4 Đánh giá công tác hỗ trợ di chuyển mồ mả 67

3.4.5 Đánh giá công tác thực hiện chính sách hỗ trợ 68

3.4.6 Đánh giá công tác thực hiện chính sách tái định cư 70

3.4.7 Đánh giá kết quả công tác bồi thường và chính sách hỗ trợ từ người dân 71

3.5 Đánh giá tác động của công tác bồi thường, GPMB, HT&TĐC đến việc

làm, thu nhập và xã hội của các hộ dân bị thu hồi đất 73

3.5.1 Tác động đến việc làm 73

3.5.2 Tác động đến thu nhập 75

3.5.3 Tác động đến xã hội 77

3.6 Thuận lợi, hạn chế và một số giải pháp đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, GPMB của địa phương 79

3.6.1 Những thuận lợi 79

3.6.2 Những khó khăn, vướng mắc 80

3.6.3 Nguyên nhân của những khó khăn, tồn tại trên 81

3.6.4 Những kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn 81

3.6.5 Một số giải pháp đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, GPMB của địa phương 82

3.6.5.1 Về khung giá bồi thường 82

3.6.5.2 Giải pháp về hỗ trợ và tái định cư phục vụ cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng 83

3.6.5.3 Giải pháp kiện toàn bộ máy quản lý và cán bộ 84

3.6.5.4 Giải pháp tăng cường tổ chức thực hiện 84

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 86

1 Kết luận 86

2 Đề nghị 86

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang

Bảng 3.1: Tổng hợp các loại đất chính của huyện Đại Từ 45

Bảng 3.2: Chuyển dịch cơ cấu kinh tế qua các năm 47

Bảng 3.3: Hiện trạng sử dụng đất của huyện Đại Từ năm 2012 52

Bảng 3.4: Kết quả về đối tượng và điều kiện bồi thường 59

Bảng 3.5: Kết quả bồi thường về đất phi nông nghiệp 63

Bảng 3.6: Chênh lệch giữa giá bồi thường đất ở với giá chuyển nhượng thực tế trên thị trường 64

Bảng 3.7: Kết quả bồi thường và hỗ trợ đất nông nghiệp 65

Bảng 3.8: Kết quả hỗ trợ di chuyển mồ mả 68

Bảng 3.9: Kết quả hỗ trợ Dự án khai thác và chế biến khoáng sản Núi Pháo

69

Bảng 3.10: Tổng hợp kinh phí bồi thường, hỗ trợ GPMB 71

Bảng 3.11: Kết quả điều tra về công tác bồi thường và chính sách hỗ trợ 72

Bảng 3.12: Trình độ văn hóa của các hộ dân tại khu vực GPMB 74

Bảng 3.13: Tình hình lao động trước và sau thu hồi tại khu vực GPMB 75

Bảng 3.14: Phương thức sử dụng tiền bồi thường, hỗ trợ của các hộ dân tại khu vực nghiên cứu 76

Bảng 3.15: Tỷ lệ về thu nhập của các hộ sau khi bị thu hồi đất tại khu vực nghiên cứu 77

Bảng 3.16: Tình hình an ninh trật tự xã hội của người dân sau khi thu hồi đất .78

DANH MỤC CÁC HÌNH

Trang

Hình 3.1: Bản đồ Dự án Núi Pháo tại Đại Từ - Thái Nguyên………56 Hình 3.2: Bản đồ khu vực xin thuê đất………58

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết

Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH - HĐH) đất nước, nhu cầu sử dụng đất đai cho mục đích mở mang phát triển đô thị, xây dựng các khu công nghiệp, khu du lịch - dịch vụ, khu dân cư; các công trình cơ sở

hạ tầng kỹ thuật và các công trình khác phục vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội cũng như đảm bảo quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống nhân dân ngày càng tăng Công tác thu hồi, bố trí, sắp xếp lại đất đai nhằm đáp ứng cho những nhu cầu trên một cách khoa học, tạo điều kiện cho sự phát triển lâu dài

và bền vững là một vấn đề lớn và cấp thiết Tuy nhiên, công tác thu hồi đất cũng làm ảnh hưởng lớn đến đời sống chính trị - xã hội của người dân Tái định cư (TĐC) cho người có đất bị nhà nước thu hồi là vấn đề quan trọng; nó không chỉ đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người dân khi bị thu hồi đất

mà còn là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giải phóng mặt bằng (GPMB), bố trí lại dân cư sau khi bị thu hồi đất, ổn định đời sống chính trị, xã hội, đặc biệt đối với đối tượng có đất bị thu hồi

Thực tế cho thấy, công tác thu hồi đất để phục vụ phát triển các dự án đầu tư trong nước, nước ngoài và việc đền bù cho những người bị thu hồi đất

là vấn đề hết sức nhạy cảm, đòi hỏi phải giải quyết công bằng, dứt điểm Giải quyết không tốt, không thỏa đáng quyền lợi của người dân có đất bị thu hồi và những người ảnh hưởng khi thu hồi đất dễ dẫn đến bùng phát khiếu kiện, đặc biệt là những khiếu kiện tập thể, đông người sẽ trở thành vấn đề xã hội phức tạp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình an ninh trật tự, mất ổn định xã hội

và phần nào ảnh hưởng đến lòng tin của người dân đối với các chính sách của nhà nước Nếu việc thu hồi đất bị lạm dụng, quỹ đất nông nghiệp bị giảm dần,

về lâu dài có thể ảnh hưởng tới an ninh lương thực của quốc gia

Hiện nay, một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc các dự

án đầu tư được triển khai chậm là do công tác bồi thường thiệt hại GPMB gặp

nhiều khó khăn vướng mắc Các chính sách bồi thường thiệt hại GPMB, các văn bản hướng dẫn thực hiện của nhà nước còn chưa đầy đủ, cụ thể hay thay đổi gây nhiều khó khăn cho việc xác định và phân loại mức độ bồi thường, giá bồi thường Công tác quy hoạch sử dụng đất chưa chú ý đến tính phức tạp của công tác bồi thường thiệt hại GPMB Việc tuyên truyền, phổ biến các chính sách có liên quan đến công tác này chưa được thực hiện tốt Chưa có biện pháp hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, tạo công ăn việc làm mới cho người dân bị thu hồi đất một cách cụ thể Do đó, đòi hỏi phải có các phương án đền

bù thật hợp lý, công bằng đảm bảo mọi người dân đều thấy thỏa đáng và phấn khởi thực hiện Huyện Đại Từ hiện tại đã có các dự án đầu tư, tạo điều kiện để phát huy các nguồn lực, phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội Trong những năm

gần đây đã có dự án mới được xây dựng, trong đó có “Dự án Khai thác và chế biến khoáng sản Núi Pháo” Núi Pháo là một khu mỏ đa kim nằm trên

diện tích 9,21 km2 ở huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, có trữ lượng khoảng 52,5 triệu tấn quặng vonfram, florit, bismuth và đồng Dự án Núi Pháo là dự

án về khoáng sản lớn tại Việt Nam và cũng là nhà sản xuất vonfram lớn nhất thế giới ngoài Trung Quốc do Công ty TNHH Khai thác Chế biến khoáng sản Núi Pháo thực hiện Đại Từ là một huyện miền núi, phần lớn người dân sống bằng nghề nông nghiệp, việc thu hồi đất hầu hết là đất nông nghiệp đã làm ảnh hưởng lớn đến người dân trực tiếp sản xuất nông nghiệp Do vậy, công tác bồi thường, GPMB mới chỉ thu được kết quả tương đối, đó vẫn là vấn đề thời sự nan giải và là nguyên nhân chính làm chậm tiến độ triển khai của dự

án Xuất phát từ thực tiễn trên, đồng thời được sự đồng ý của Ban giám hiệu, Ban chủ nhiệm Khoa sau đại học - Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên; dưới sự hướng dẫn của thầy giáo - TS Dư Ngọc Thành, tôi thực hiện nghiên

cứu đề tài: “Đánh giá công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng Dự án khai thác và chế biến khoáng sản Núi Pháo trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2010 – 2012”

2 Mục đích

- Đánh giá hiện trạng công tác bồi thường, GPMB của huyện Đại Từ,

từ đó xác định và đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi thường GPMB của các dự án trên địa bàn huyện Đại Từ nói riêng và của tỉnh Thái Nguyên nói chung

3 Mục tiêu

- Đánh giá công tác bồi thường GPMB của dự án Núi Pháo, từ đó thấy được những thuận lợi, khó khăn, nguyên nhân của những khó khăn, tồn tại trên và rút ra bài học kinh nghiệm

- Đánh giá được những ảnh hưởng của công tác GPMB đến đời sống của người dân trong khu vực GPMB

- Đề ra giải pháp chủ yếu, có tính khả thi nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, GPMB cho dự án ở thời điểm hiện nay và trong thời gian tới

4 Yêu cầu

- Số liệu, tài liệu chính xác, khách quan

- Nắm chắc Luật đất đai, các Thông tư, Nghị định, văn bản dưới luật, các quy định của nhà nước và của địa phương có liên quan đến công tác bồi thường, GPMB, hỗ trợ và tái định cư (HT&TĐC)

- Đề xuất các giải pháp giải quyết trên cơ sở các Nghị định, Quy định, phù hợp với thực tế của địa phương và mang tính khả thi

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

- Góp phần hạn chế, giải tỏa những bức xúc, khiếu kiện của người dân bị thiệt hại do phải giải tỏa mặt bằng, bàn giao đất để triển khai Dự án trên địa bàn

- Giúp học viên hiểu được một cách cặn kẽ, sâu sắc và nắm chắc quy trình, cách thức tổ chức thực hiện công tác bồi thường, GPMB, HT&TĐC khi nhà nước thu hồi đất

* Ý nghĩa thực tiễn:

- Trong thời gian qua, công tác bồi thường, GPMB, HT&TĐC trên địa bàn huyện Đại Từ tuy được triển khai mạnh mẽ, nhưng vẫn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc ảnh hưởng lớn đến tiến độ thực hiện các Dự án Từ kết quả nghiên cứu đề tài giúp tìm ra được những thuận lợi, khó khăn của công tác bồi thường, GPMB, rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất giải pháp khắc phục, đẩy nhanh tiến độ GPMB của các Dự án tại địa phương Từ đó, mới phát huy tối đa các tiềm năng, nguồn lực về khoáng sản góp phần vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của huyện Đại Từ

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 Cơ sở khoa học của đề tài

1.1.1 Cơ sở lý luận của đề tài

* Đặc điểm của quá trình bồi thường, GPMB:

Quá trình giải phóng mặt bằng được tính từ khi bắt đầu hình thành Hội đồng giải phóng mặt bằng đến khi giải phóng xong và giao cho chủ đầu tư mới Đây là một quá trình đa dạng và phức tạp thể hiện khác nhau đối với mỗi

Dự án, nó liên quan trực tiếp đến lợi ích của các bên tham gia và lợi ích của

toàn xã hội

- Tính đa dạng thể hiện: mỗi dự án được tiến hành trên một vùng đất khác nhau với điều kiện tự nhiên kinh tế - xã hội và trình độ dân trí nhất định Đối với khu vực nội thành mức độ tập chung dân cư cao, ngành nghề của dân

cư đa dạng, giá trị đất và tài sản trên đất lớn dẫn đến quá trình GPMB có đặc trưng nhất định Đối với khu vực ven đô mức độ tập trung dân cư khá cao, ngành nghề dân cư phức tạp, hoạt động sản xuất đa dạng: công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại, buôn bán nhỏ quá trình GPMB cũng có những đặc trưng riêng của nó Đối với khu vực ngoại thành hoạt động sản xuất chủ yếu của dân cư là sản xuất nông nghiệp Do đó GPMB cũng được tiến hành với những đặc điểm riêng biệt

- Tính phức tạp thể hiện: Đất đai là tài sản có giá trị cao, có vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội đối với mọi người dân Ở khu vực nông thôn dân cư sống chủ yếu nhờ vào hoạt động sản xuất nông nghiệp, mà đất đai lại là tư liệu sản xuất trong khi trình độ sản xuất của nông dân thấp, khả năng chuyển đổi nghề nghiệp khó khăn, do đó tâm lý dân cư vùng này là giữ được đất để sản xuất, thậm chí họ cho thuê đất còn thu được lợi nhuận cao hơn là sản xuất nhưng họ vẫn không cho thuê Trước tình hình đó, dẫn đến công tác tuyên truyền vận động dân cư tham gia di chuyển là rất khó khăn Việc hỗ trợ

chuyển đổi nghề nghiệp là điều cần thiết đảm bảo đời sống dân cư sau này Mặt khác, cây trồng vật nuôi trên vùng đất đó cũng rất đa dạng không tập chung một loại cây trồng, vật nuôi nhất định nên gây khó khăn cho công tác định giá bồi thường (T.S Đỗ Thị Lan và cs, 2007)[10]

* Vai trò, ý nghĩa của công tác bồi thường, GPMB:

Để cho các Dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng nhằm phát triển kinh

tế - xã hội cho đất nước, có tính khả thi được thực hiện đúng tiến độ, thì công tác bồi thường, GPMB đóng một vai trò hết sức quan trọng Bồi thường, GPMB ảnh hưởng tới lợi ích của các tổ chức, cá nhân, các hộ gia đình và ảnh hưởng tới nền kinh tế, chính trị, xã hội chung Có thể nói GPMB là một lĩnh vực rất nhạy cảm và gặp nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện

GPMB là một trong những công việc quan trọng phải làm trên con đường công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước Nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng kéo theo giá trị đất đai ngày càng cao, để có mặt bằng thực hiện các

Dự án bắt buộc chúng ta phải thu hồi và chuyển đổi mục đích sử dụng đất Công tác GPMB mang tính chất quan trọng, nó quyết định đến tiến độ thực hiện các dự án, là công việc đầu tiên khi triển khai một Dự án Việc làm này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của Nhà nước, của các chủ đầu tư,

mà còn ảnh hưởng lớn đến đời sống vật chất, tinh thần của người dân bị thu hồi đất

- Về mặt tiến độ hoàn thành của Dự án:

+ Tiến độ thực hiện các Dự án phụ thuộc vào nhiều điều kiện khác nhau như: tài chính, lao động, công nghệ, điều kiện tự nhiên, phong tục tập quán từng vùng,… Nhưng nhìn chung, nó phụ thuộc nhiều vào thời gian tiến hành GPMB

GPMB thực hiện đúng tiến độ đề ra sẽ tiết kiệm được thời gian, công sức, tiền của…và quan trọng là việc thực hiện Dự án có hiệu quả cao Ngược lại, GPMB kéo dài gây ảnh hưởng đến tiến độ thi công các công trình, chậm tiến

độ thực hiện Dự án từ đó gây thiệt hại lớn cho các chủ đầu tư xây dựng

- Về mặt kinh tế của Dự án: GPMB thực hiện tốt sẽ giảm tối đa chi phí cho việc bồi thường, HT&TĐC, có điều kiện tập chung vốn đầu tư cho các công trình khác GPMB kéo dài dẫn đến chi phí bồi thường lớn, không kịp hoàn thành tiến độ thực hiện Dự án dẫn đến việc quay vòng vốn chậm gây khó khăn cho các nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư trong nước

- Về mặt phát triển kinh tế - xã hội: GPMB thực hiện đúng tiến độ đề

ra, giúp cho các Dự án đi vào hoạt động nhanh chóng, làm ra các sảm phẩm thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội Ngược lại, GPMB thực hiện không đúng tiến độ đề ra sẽ xảy ra hiện tượng “treo” các công trình làm cho chất lượng công trình bị giảm, các mục tiêu ban đầu không thực hiện được, từ đó gây lãng phí lớn cho ngân sách nhà nước Mặt khác, khi giải quyết không thỏa đáng quyền và lợi ích của người có đất bị thu hồi sẽ dễ dàng nổ ra những khiếu kiện, đặc biệt là những khiếu kiện tập thể làm cho tình hình chính trị -

xã hội mất ổn định

1.1.2 Cơ sở thực tiễn của đề tài

Trong những năm qua cùng với sự thay đổi chung của Thái Nguyên, là một trong những địa phương thực hiện quá trình đô thị hoá

để đáp ứng mục tiêu đẩy mạnh CNH - HĐH đất nước, phát triển kinh tế xã

Trên địa bàn đã có trên nhiều công trình Dự án của của và

; đặc biệt các hạng mục công trình của Dự án

, đã góp phần thay đổi bộ mặt của nói chung, của nói riêng, từng bước góp phần cải thiện cơ sở hạ tầng và đời sống dân sinh

Dự án Khai thác và chế biến khoáng sản Núi Pháo là Dự án lớn trong

cả nước, khai thác và chế biến khoáng sản đa kim quý hiếm như: vàng, vonfram, fluorit, bismuth, đồng tiến hành thu hồi GPMB trên địa bàn 4 xã:

Hà Thượng, Hùng Sơn, Tân Linh, Cát Nê; trong đó Hà Thượng chiếm diện

tích đất thu hồi nhiều nhất và là trọng điểm của Dự án Sau khi quy hoạch,

đây sẽ là khu khai thác và chế biến khoáng sản đa kim lớn trên địa bàn tỉnh

và cả nước

Nhận thức được ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư và giải phóng mặt bằng cho Dự án triển khai thi công;

luôn quan tâm, tập trung chỉ đạo với nhiều biện pháp Đã thành lập Hội đồng bồi thường hỗ trợ tái định cư, xây dựng quy chế hoạt động của Hội đồng, phân công làm rõ trách nhiệm cho từng thành viên tham gia Thường xuyên kiểm tra tiến độ dự án, sơ kết rút kinh nghiệm, đồng thời những giải pháp

nhằm thúc đẩy công tác GPMB đạt hiệu quả cao nhất Trong quá trình triển khai thực hiện gặp nhiều vướng mắc khó khăn vì các cơ chế chính sách có sự đan xen, thiếu đồng bộ, mối quan hệ phối hợp của Ban Quản

lý dự án với các cấp chính quyền có lúc, có nơi thiếu chặt chẽ, một số chế độ chính sách mang tính xã hội cũng chưa được quan tâm đúng mức Với sự đồng thuận, quyết tâm của Huyện uỷ, HĐND, UBND huyện; sự chủ động, tích cực của các cơ quan chuyên môn, sự phối hợp chặt chẽ của các tổ chức đoàn thể trong công tác tuyên truyền, vận động các hộ dân trong khu vực thực hiện dự án Cùng với vai trò quản lý nhà nước của các cấp chính quyền được nâng cao, chắc chắn công tác bồi thường, GPMB, HT&TĐC của Dự án Núi Pháo trong thời gian tới sẽ có những bước chuyển biến đáng kể, góp phần không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân, thu hút các nhà đầu tư; hạn chế, giải tỏa những bức xúc về khiếu kiện của công dân khi bị thu hồi để Dự

án được triển khai đúng tiến độ

1.1.3 Cơ sở pháp lý của đề tài

1.1.3.1 Các văn bản pháp quy của Nhà nước về bồi thường, GPMB

- Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai;

- Nghị định 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ quy định

về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất;

- Nghị định 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ quy định

về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;

- Thông tư 116/2004/TT-BTC ngày 07/12/2004 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;

- Thông tư số 114/2004/TT-BTC ngày 26 tháng 11 năm 2004 của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành nghị định 188/2004/NĐ-CP;

- Thông tư số 69/2006/TT-BTC ngày 02 tháng 08 năm 2006 của Bộ Tài chính sửa đổi, bổ xung thông tư 116/2004/TT-BTC;

- Nghị định 84/2007/NĐ-CP ngày 25/05/2007 của Chính phủ quy định

bổ sung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất;

- Thông tư số 06/2007/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi Trường ngày 02/7/2007 Hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số

84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ Quy định bổ sung về việc cấp Giấy chứng nhận QSD đất, thu hồi đất, thực hiện QSD đất, trình tự thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai;

- Thông tư liên tịch số 14/2008/TTLT-BTC-BTNMT ngày 30/01/2008 của liên bộ Tài chính - Tài nguyên và Môi Trường Hướng dẫn thực hiện một

số điều của Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ Quy định bổ sung về việc cấp Giấy chứng nhận QSD đất, thu hồi đất, thực hiện QSD đất, trình tự thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai;

- Nghị định 69/2009/NĐ-CP ngày 13/08/2009 của Chính phủ quy định

bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và

tái định cư;

- Thông tư 14/2009/TT-BTNMT ngày 01/10/2009 của Bộ Tài nguyên

& Môi trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư và trình tự thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất;

- Thông tư số 57/2010/TT-BTC ngày 16 tháng 4 năm 2010 của Bộ Tài chính quy định việc lập dự toán, sử dụng và quyết toán kinh phí tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

1.1.3.2 Các văn bản pháp quy của tỉnh về bồi thường, GPMB

việc Quy định giá các loại đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên năm 2008;

- Quyết định số 23/2008/QĐ-UBND ngày 22 tháng 4 năm 2008 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc Ban hành đơn giá bồi thường nhà và các công trình kiến trúc gắn liền với đất khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 32/2008/QĐ-UBND ngày 17 tháng 6 năm 2008 của UBND tỉnh Thái Nguyên vể việc đính chính đơn giá bồi thường nhà và các

công trình kiến trúc gắn liền với đất khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã ban hành tại Quyết định số 23/2008/QĐ-UBND ngày 22 tháng 4 năm 2008 của UBND tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 18/2008/QĐ-UBND ngày 11 tháng 4 năm 2008 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành đơn giá bồi thường cây cối, hoa màu khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 19/2009/QĐ-UBND ngày 03 tháng 07 năm 2009 về việc điều chỉnh một số một số nội dung đơn giá bồi thường cây cối, hoa màu gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 37/2009/QĐ-UBND ngày 29 tháng 12 năm 2009 về việc quy định giá các loại đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên năm 2010;

- Quyết định số 01/2010/QĐ-UBND ngày 05 tháng 01 năm 2010 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành thực hiện quy định về việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 06/2010/QĐ-UBND ngày 23 tháng 02 năm 2010 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc sửa đổi, bổ sung một số nội dung quy định kèm theo Quyết định số 01/2010/QĐ-UBND ngày 05 tháng 01 năm 2010 của UBND tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định 47/2010/QĐ-UBND ngày 22/12/2010 của UBND tỉnh Thái Nguyên phê duyệt khung giá các loại đất năm 2011 trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định 19/2011/QĐ-UBND ngày 20 tháng 04 năm 2011 của UBND tỉnh Thái Nguyên về đơn giá bồi thường nhà, công trình kiến trúc gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

1.2 Khái quát về công tác bồi thường, GPMB, HT&TĐC

1.2.1 Khái niệm bồi thường, HT&TĐC khi nhà nước thu hồi đất

* Bồi thường (đền bù) GPMB có thể được hiểu là việc chi trả, bù đắp

những chi phí tháo dỡ, di chuyển, bàn giao mặt bằng cho người sử dụng đất

và người sở hữu tài sản trên đất (nhà cửa, vật kiến trúc, cây cối, hoa màu ) khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi

ích Quốc gia, lợi ích công cộng (T.S Đỗ Thị Lan và cs, 2007)[10]

* Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền

sử dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi cho người bị thu hồi đất (Luật đất đai 2003)[13]

* Thu hồi đất là việc nhà nước ra quyết định hành chính để thu lại quyền sử

dụng đất hoặc thu lại đất đã giao cho tổ chức, Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn

quản lý theo quy định của Luật này (Luật đất đai 2003)[13]

* Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước giúp đỡ người bị

thu hồi đất thông qua đào tạo nghề mới, bố trí việc làm mới, cấp kinh phí để

di dời đến địa điểm mới (Luật Đất Đai 2003)[13]

* Tái định cư (TĐC) là việc di chuyển đến một nơi ở khác với nơi ở trước

đây để sinh sống TĐC bắt buộc đó là việc di chuyển không thể tránh khỏi khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích Quốc phòng, an ninh, lợi ích Quốc gia, lợi ích công cộng Hiện nay ở nước ta, khi Nhà nước thu hồi đất mà phải di chuyển chỗ ở thì người sử dụng đất được bố trí TĐC bằng một trong các hình thức sau:

- Bồi thường bằng nhà ở;

- Bồi thường bằng giao đất ở mới;

- Bồi thường bằng tiền để tự lo chỗ ở mới;

TĐC là một bộ phận không thể tách rời và giữ vị trí rất quan trọng trong chính sách GPMB

1.2.2 Bản chất của bồi thường, GPMB

Trước tiên GPMB được tiến hành theo các dự án xây dựng, là một bộ phận không thể thiếu của dự án GPMB bắt đầu bằng quyết định thu hồi đất của các đối tượng đang sử dụng đất và giao dịch cho các chủ dự án Đất đai

thuộc sở hữu toàn dân do nhà nước thống nhất quản lý Nhà nước giao đất cho các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất ổn định lâu dài và cho thuê đất Nhà nước là chủ sở hữu pháp lý duy nhất với đầy đủ ba quyền chiếm hữu, sử dụng và định đoạt với toàn bộ quỹ đất đai trên toàn bộ lãnh thổ Việt Nam một cách toàn vẹn không bị giới hạn Các đối tượng sử dụng đất chỉ có hai quyền chiếm hữu và sử dụng một cách hạn chế về không gian, thời gian và nội dung pháp lý GPMB thực chất là nhà nước thu hồi hai quyền trên của các đối tượng và trao cho đối tượng sử dụng khác GPMB không chỉ là thay đổi chủ

sử dụng đất mà còn bao hàm cả sự thay đổi mục đích sử dụng đất Giải phóng mặt bằng là quá trình thực hiện các công việc liên quan đến việc di dời nhà cửa, cây cối, các công trình xây dựng và một bộ phận dân cư trên một phần đất nhất định được quy hoạch cho việc cải tạo, mở rộng hoặc xây dựng một công trình mới Quá trình giải phóng mặt bằng được tính từ khi bắt đầu hình thành hội đồng giải phóng mặt bằng đến khi giải phóng xong và giao cho chủ đầu tư mới Đây là một quá trình đa dạng và phức tạp thể hiện sự khác nhau giữa các Dự án và liên quan đến lợi ích trực tiếp của các bên tham gia và cả của xã hội

GPMB nhất thiết phải tiến hành bồi thường thiệt hại, TĐC cho các đối tượng sử dụng đất phải di dời Để ổn định đời sống sinh hoạt cũng như hoạt động sản xuất kinh doanh cho các đối tượng sử dụng đất phải di dời, chủ Dự án phải tiến hành bồi thường những thiệt hại do GPMB gây ra như: giá trị quyền sử dụng đất, giá trị tài sản trên đất và các khoản hỗ trợ ổn định cuộc sống khác theo giá trị thị trường hiện hành

Trong điều kiện hiện nay, GPMB còn gắn liền với việc bố trí ổn định đời sống, sản xuất của các đối tượng di dời Nó không chỉ đơn thuần là việc sắp xếp nơi ở cho các đối tượng mà cao hơn nó còn đòi hỏi sự hợp lí trong bố trí, tái hòa nhập nâng cao chất lượng cuộc sống cộng đồng về kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế theo hướng sắp xếp lại cơ cấu dân cư, cơ cấu xã hội hiện

đại văn minh GPMB còn phải đảm bảo cho yêu cầu tái sản xuất, mở rộng kinh doanh cho các đối tượng theo xu hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế, bảo

vệ môi trường sống và sức khỏe cộng đồng

1.2.3 Những yếu tố tác động đến công tác GPMB

GPMB là một hoạt động hết sức nhạy cảm và phức tạp do tác động tương hỗ qua lại với nhiều yếu tố kinh tế, văn hóa, xã hội các yếu tố này có thể giúp cho quá trình GPMB diễn ra nhanh hay chậm, như vậy nó phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố Khái quát lại, ta có một số yếu tố chính như sau:

- Chính sách bồi thường, TĐC của Nhà nước

Chính sách của nhà nước về bồi thường, TĐC có ảnh hưởng hết sức rõ rệt tới việc thực hiện công tác GPMB Các chính sách quy định về trình tự tiến hành GPMB, quy định về quyền và nghĩa vụ của các bên, đồng thời cũng quy định cụ thể về mức bồi thường TĐC Do vậy, chính sách có ảnh hưởng xuyên suốt đến quá trình tiến hành GPMB Chính sách cặn kẽ, tỉ mỉ toàn diện,

có tính pháp lý và khả năng áp dụng thực tiễn cao sẽ tạo điều kiện cho GPMB nhanh chóng Ngược lại, nếu các chính sách mà không phù hợp, mâu thuẫn với điều kiện thực tế thì nó lại trở thành một trở lực đối với GPMB

- Quy mô Dự án và đặc điểm kinh tế - xã hội của địa bàn

Địa điểm, quy mô Dự án và đặc điểm kinh tế - xã hội của địa bàn quyết định khối lượng GPMB, tính chất và đặc điểm của các đối tượng, độ phức tạp của GPMB Các Dự án có quy mô lớn sẽ có khối lượng GPMB lớn hơn, thời gian kiểm kê, kê khai tài sản sẽ dài hơn, số lượng vốn cho giải phóng mặt bằng cũng lớn hơn Dự án có quy mô nhỏ

- Công tác giao đất, cho thuê đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCN QSDĐ), thống kê, kiểm kê đất đai, nhà ở

Khi tiến hành bồi thường thiệt hại thì việc xác lập hồ sơ pháp lý về đất đai và tài sản là một yêu cầu không thể thiếu Việc xác lập hồ sơ không chỉ dựa vào đo vẽ thực tế mà còn dựa vào hồ sơ lưu như: GCN QSDĐ, nhà ở,

giấy chuyển quyền sử dụng đất, mua bán nhà, thừa kế, giấy phép xây dựng, biên bản thống kê, kiểm kê đất đai thường xuyên, định kỳ các loại giấy tờ đầy đủ thì việc xác lập hồ sơ sẽ đơn giản, nhanh gọn tránh được tranh chấp giữa các bên Do vậy, công tác giao đất, cho thuê đất, cấp giấy chứng nhận, thống kê kiểm kê của Nhà nước có ảnh hưởng lớn tới công tác GPMB

- Thị trường bất động sản (BĐS)

BĐS là tài sản rất lớn, giá cả biến động từng ngày từng giờ trên thị trường Giá cả trên thị trường BĐS thực tế rất cao, chênh lệch nhiều so với mức giá đền bù Mức giá đền bù thấp hơn giá thị trường sẽ khiến cho các đối tượng di dời bị ảnh hưởng mạnh mẽ tới quyền lợi Hơn nữa giá đất theo xu hướng ngày càng tăng làm cho lợi ích các hộ ngày càng bị hao hụt Do vậy, hiện tượng khiếu nại, không chịu hợp tác liên quan tới giá BĐS làm chậm tiến

độ GPMB là phổ biến

- Quỹ đất, nhà tái định cư

Quỹ nhà TĐC là một yêu cầu cấp thiết tới việc ổn định đời sống, sản xuất đối với các đối tượng phải di dời GPMB với quy mô lớn, thị trường trong giai đoạn ngắn không thể đáp ứng nhu cầu nhà ở ngay được Do đó, không thể ổn định được cuộc sống hoàn toàn bằng tiền mà phải có quỹ nhà TĐC cho các hộ gia đình và tổ chức sản xuất kinh doanh Có quỹ nhà đầy đủ phù hợp để tổ chức di dân thì mới có thể GPMB được

- Tổ chức thực hiện

Đây là yếu tố quyết định đối với việc thực hiện GPMB Trên cơ sở chính sách của Nhà nước, điều kiện thực tế của địa bàn và Dự án, việc tổ chức thực hiện, trình tự công việc, cơ cấu nhân sự, phương pháp làm việc được bố trí một cách hợp lý và khoa học sẽ mang lại kết quả tốt như: đúng khối lượng, tiến độ, trình tự, thủ tục, giảm được cưỡng chế, đảm bảo lợi ích các bên

Ngoài các yếu tố trên còn nhiều yếu tố khác ảnh hưởng trực tiếp cũng

như gián tiếp tới công tác GPMB như:

- Yếu tố quản lý Nhà nước về đất đai

- Tác động của công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

- Đăng ký đất đai, lập và quản lý hồ sơ địa chính, quản lý hợp đồng sử dụng đất

- Nhiệm vụ ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản pháp luật về quản lý, sử dụng đất tác động đến công tác bồi thường, GPMB

- Thanh tra chấp hành các chế độ, thể lệ về quản lý và sử dụng đất đai

1.3 Thực trạng về công tác bồi thường giải phóng mặt bằng trên thế giới, tỉnh thành trong nước

1.3.1 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng trên thế giới

1.3.1.1 Trung Quốc

Đối với Trung Quốc, chế độ sở hữu về đất đai là chế độ công hữu Nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa thi hành chế độ công hữu Xã hội chủ nghĩa về đất đai - đó là chế độ sở hữu Nhà nước và chế độ sở hữu tập thể của quần chúng lao động Vấn đề bồi thường cho người có đất bị thu hồi được quy định như sau:

Về trình tự thu hồi:

- Trước hết, tiến hành khảo sát về các điều kiện thu hồi đất về các mặt dân số nông nghiệp, đất canh tác trên thu nhập đầu người, tổng sản lượng hàng năm, diện tích đất, loại đất, và vấn đề sở hữu của khu vực bị ảnh hưởng

- Thứ hai, dự thảo kế hoạch thu hồi đất Kế hoạch này là cơ sở để Chính phủ phê duyệt công tác thu hồi đất và thực hiện việc bồi thường và tái định cư Công tác này bao gồm trưng mua đất thuộc sở hữu hợp tác xã, mục đích sử dụng đất, vị trí chính xác của khu đất bị trưng mua, chủ sở hữu và diện tích

- Thứ ba, báo cáo với chính quyền cấp địa phương Cơ quan quản lý đất đai đệ trình kế hoạch thu hồi đất và các tài liệu khác lên cấp cao hơn để kiểm tra, phê duyệt.

Ngày công bố dự án được phê duyệt:

- Việc công bố sẽ được thực hiện: kịp thời, nêu cụ thể kế hoạch trưng mua và bồi thường, các chính quyền địa phương sẽ nỗ lực để thông báo và giải thích các vấn đề có liên quan

- Sau ngày thông báo, các tài sản trong khu vực dự án sẽ không được cải tạo, nâng cấp, mở rộng

Cơ sở để bồi thường:

- Bồi thường không căn cứ giá thị trường Mức bồi thường phụ thuộc vào mục đích sử dụng ban đầu của khu đất bị trưng mua, mức này thấp hơn nhiều so với phí giao đất

- Trong trường hợp mức bồi thường không đủ để duy trì mức sống ban đầu, có thể tăng thêm, tuy nhiên, tổng mức bồi thường không vượt quá 30 lần giá trị sản lượng trung bình của 3 năm trước khi thực hiện trưng mua

- Bồi thường cho giá trị nhà ở không thấp hơn giá thị trường

- Cơ quan thẩm định giá bất động sản sẽ do chủ sở hữu lựa chọn

Về hình thức bồi thường: Có một số hình thức bồi thường và tái định cư cho những hộ nông dân như sau:

- Chỉ bồi thường tiền

- Tái định cư và có việc làm

- Tái định cư với bảo hiểm phúc lợi

Về công trình Tái định cư: Không quy định cụ thể (Kinh nghiệm nước ngoài về quản lý và pháp luật đất đai)[4]

1.3.1.2 Australia

Từ khi người dân Châu Âu đến định cư tại Úc, Nữ hoàng nắm giữ toàn

bộ đất đai Quyền sở hữu đất phụ thuộc vào sự ban phát của Nữ hoàng cho những người nắm giữ và người sử dụng Trong khi ban phát Nữ hoàng thường quy định một điều khoản dành riêng, quyền lấy lại một phần đất cho các mục đích công cộng Mọi sự thu hồi đất của tư nhân cho Nữ hoàng và những cơ quan chức trách tiến hành đều phải căn cứ vào quyền hạn theo luật định

Vấn đề bồi thường cho người có đất bị thu hồi được quy định như sau:

Về trình tự thu hồi:

- Chuẩn bị kế hoạch khảo sát

- Chuẩn bị kế hoạch triển khai

Ngày công bố dự án được phê duyệt:

- Thông báo về kế hoạch dự kiến ngay sau khi kế hoạch đó được đăng ký

- Thông báo về kế hoạch dự kiến phải bao gồm:

a, Bản miêu tả về khu đất, chi tiết về mục đích của công trình công cộng sẽ xây dựng, thông tin chi tiết về các lợi ích bị ảnh hưởng

b, Nêu chi tiết về:

- Địa điểm mà mọi người có thể xem bản kế hoạch vào những thời gian thích hợp;

- Lí do lựa chọn khu đất để xây dựng công trình công cộng;

- Thời hạn dự kiến tiền hành thu hồi đất;

- Tên của cán bộ đầu mối trong cơ quan chịu trách nhiệm về thu hồi;

- Địa chỉ để khiếu nại, khiếu kiện;

Sẽ không có giao dịch nào được tiến hành đối với những tái sản trong khu vực này nếu không có sự phê duyệt của Bộ trưởng

Cơ sở để bồi thường:

* Nguyên tắc “giá trị đối với chủ sở hữu” thừa nhận rằng mức bồi thường cao hơn giá trị thị trường Giá trị đối với chủ sở hữu bao gồm:

- Giá trị thị trường của lợi ích bị ảnh hưởng;

- Giá trị đặc biệt do sở hữu hoặc việc sử dụng đất bị thu hồi;

- Thiệt hại do thửa đất bị chia cắt;

- Thiệt hại về tiếng ồn hoặc các thiệt hại khác;

- Không tính đến phần giá trị tài sản tăng thêm hay giảm đi do bị thu hồi

* Giá tính mức bồi thường là giá thị trường hiện tại, được quyết định với

cơ quan quản lý với sự tư vấn của người đứng đầu cơ quan định giá

* Bộ trưởng sau khi tham vấn, phài quyết định các vấn đề có liên quan như quyền, lợi ích, giá trị tài sản,…

* Giá trị thị trường được xác định là mức tiền mà tài sản đó có thể bán

được một cách tự nguyện, sẵn sàng ở một thời điểm nhất định

Về hình thức bồi thường: Bồi thường được trả bằng tiền mặt

Về công trình Tái định cư: Không quy định cụ thể, chủ sở hữu sẽ phải

tự tìm nhà mới (Kinh nghiệm nước ngoài về quản lý và pháp luật đất đai)[4]

1.3.2 Chính sách bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam qua các thời kỳ

1.3.2.1 Thời kỳ 1993 đến 2003

Trên cơ sở Hiến pháp 1992, Luật Đất đai 1993 được Quốc hội thông qua

và có hiệu lực từ ngày 15 tháng 10 năm 1993 Những quy định về bồi thường, GPMB của Luật Đất đai năm 1993 đã thu được những thành tựu quan trọng trong giai đoạn đầu thực hiện, nhưng càng về sau, do sự chuyển biến mau lẹ của tình hình kinh tế - xã hội, nó đã dần mất đi vai trò làm động lực thúc đẩy phát triển Để tạo điều kiện đẩy nhanh tốc độ GPMB, đẩy nhanh tiến độ thi công công trình, đồng thời bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai đã được thông qua ngày 29 tháng 6 năm 2001

Để cụ thể hoá các quy định của Luật Đất đai năm 1993 và Luật sửa đổi,

bổ sung một số điều của Luật Đất đai năm 2001, nhiều văn bản quy định về chính sách bồi thường, GPMB đã được ban hành, bao gồm:

- Nghị định số 90/CP ngày 17 tháng 9 năm 1994 của Chính phủ quy định về việc bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích an ninh, quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng;

- Nghị định số 22/1998/NĐ-CP ngày 24 tháng 4 năm 1998 của Chính phủ về việc bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, thay thế Nghị

định số 90/CP nói trên;

- Thông tư 145/1998/TT-BTC ngày 04/11/1998 của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành Nghị định số 22/1998/ NĐ-CP ngày 24 tháng 4 năm 1998 của Chính phủ;

* Chính sách bồi thường, GPMB theo quy định của Chính phủ:

Nghị định số 22/1998/NĐ-CP và Thông tư số 145/1998/TT-BTC đã quy định rõ phạm vi áp dụng bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất, đối tượng phải bồi thường thiệt hại, đối tượng được bồi thường thiệt hại, phạm vi bồi thường thiệt hại và các chính sách cụ thể về bồi thường thiệt hại về đất, tài sản gắn liền với đất, việc lập khu TĐC cũng như việc tổ chức thực hiện

Về phạm vi áp dụng: Chính sách bồi thường, GPMB theo quy định của

Nghị định số 22/1998/NĐ-CP và Thông tư số 145/1998/TT-BTC áp dụng chung cho mọi trường hợp bị Nhà nước thu hồi đất Đây là một điểm khác so với Nghị định số 90/CP

Đối tượng phải bồi thường thiệt hại:

Người sử dụng đất được Nhà nước giao đất hoặc cho thuê đất có trách nhiệm bồi thường thiệt hại về đất và tài sản cho người có đất bị thu hồi để giao hoặc cho mình thuê

Đối tượng được bồi thường thiệt hại: Phải là người có quyền sử dụng đất, người sở hữu tài sản hợp pháp theo quy định của Pháp luật

Phạm vi bồi thường thiệt hại, gồm:

- Bồi thường thiệt hại về đất cho toàn bộ diện tích đất bị thu hồi

- Bồi thường thiệt hại về tài sản hiện có

- Trợ cấp đời sống và sản xuất cho những người phải di chuyển chỗ ở,

di chuyển địa điểm sản xuất kinh doanh

- Trả chi phí chuyển đổi nghề nghiệp cho người có đất bị thu hồi

- Trả các chi phí phục vụ trực tiếp cho việc tổ chức thực hiện bồi

thường, di chuyển, GPMB

Về nguyên tắc bồi thường thiệt hại về đất: Khi Nhà nước thu hồi đất thì

tuỳ từng trường hợp cụ thể mà người có đất bị thu hồi được bồi thường bằng tiền, nhà ở hoặc bằng đất

Về giá đất để tính bồi thường thiệt hại: Giá đất để tính bồi thường thiệt

hại được xác định trên cơ sở giá đất của địa phương ban hành theo quy định của Chính phủ nhân với hệ số K, để đảm bảo giá đất tính bồi thường phù hợp

với khả năng sinh lợi và giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở địa phương

Về chính sách hỗ trợ:

- Hỗ trợ để ổn định sản xuất và đời sống, chi phí đào tạo chuyển nghề

- Trợ cấp ngừng việc cho cán bộ công nhân viên của doanh nghiệp trong thời gian ngừng sản xuất kinh doanh đến lúc sản xuất kinh doanh trở lại hoạt động bình thường

- Trợ cấp chi phí di chuyển, hỗ trợ tạo lập chỗ ở mới đối với người đang sử dụng nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước, thưởng tiến độ

- Hỗ trợ cho các đối tượng chính sách

Về tái định cư: Chính sách TĐC được đề cập đầy đủ hơn so với các

Nghị định trước đó, việc Nhà nước chuẩn bị đủ điều kiện để lập khu TĐC (bao gồm: quỹ đất, quỹ nhà ở và quỹ tiền mặt) là một phần đảm bảo cho công tác GPMB thực hiện nhanh chóng

1.3.2.2 Từ khi có Luật Đất đai 2003

Luật Đất đai năm 2003 được Quốc hội khoá IX kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 26 tháng 11 năm 2003 là luật có phạm vi điều chỉnh bao quát nhất so với các Luật Đất đai đã ban hành trước đó Luật Đất đai 2003 có nhiều nội dung mới, trong đó tập chung vào các vấn đề đặt ra trong quản

lý sử dụng đất đai sau:

1 Làm rõ nội dung quyền sở hữu toàn dân về đất đai với những quyền định đoạt, quyền hưởng lợi cụ thể và vai trò của Nhà nước với tư cách là người đại diện chủ sở hữu

2 Hoàn chỉnh chính sách đất đai đối với khu vực nông nghiệp, phù hợp với nền kinh tế thị trường và tạo điều kiện đẩy nhanh tiến trình CNH - HĐH nông nghiệp và nông thôn

3 Coi trọng chính sách đất đai đối với khu vực công nghiệp và dịch vụ tạo ra sự chủ động về chuyển đổi cơ cấu sử dụng quỹ đất đáp ứng nhu cầu phát triển công nghiệp và dịch vụ trong quá trình CNH - HĐH đất nước

4 Thiết lập sự bình đẳng, công bằng giữa các thành phần kinh tế; xoá bỏ

cơ bản sự khác biệt giữa người trong nước và người Việt Nam định cư ở nước ngoài Thu hẹp đáng kể sự phân biệt giữa các nhà đầu tư trong nước với các nhà đầu tư nước ngoài trong việc tiếp cận đất đai, thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa

vụ của người sử dụng đất

5 Xoá bỏ bao cấp về đất đai trên cơ sở coi đất là nguồn vốn, nguồn nội lực to lớn của đất nước cần phải được định giá theo đúng quy luật của kinh tế thị trường và phải được đối xử như một loại hàng hoá có tính đặc thù trong quá trình giao dịch trên thị trường BĐS

6 Khuyến khích phát triển các giao dịch dân sự về quyền sử dụng đất, trên cơ sở coi QSD đất là tài sản của người sử dụng đất, hạn chế sự can thiệp

về hành chính không cần thiết trong thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, tặng cho quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, thế chấp, bảo lãnh, góp vốn bằng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất

7 Khắc phục về cơ bản những bất cập trong chính sách pháp luật về bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng,

an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và phát triển kinh tế thông qua cơ chế giá đất bồi thường, chính sách TĐC và hạn chế phạm vi dự án phải thu hồi đất

8 Đẩy mạnh cải cách hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai bằng việc phân cấp toàn bộ các quyền quyết định giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất cho chính quyền địa phương, quy định cụ thể thủ tục và

trình tự thực hiện các thủ tục hành chính về quản lý và sử dụng đất

9 Đổi mới công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại về đất đai theo hướng phát huy vai trò của toà án trong giải quyết các tranh chấp dân sự và các khiếu nại hành chính về đất đai, khắc phục tình trạng đùn đẩy tránh nhiệm dẫn tới khiếu kiện kéo dài, khiếu kiện vượt cấp

Sau khi Luật Đất đai 2003 được ban hành, Nhà nước đã ban hành nhiều các văn bản dưới Luật như Nghị định, Thông tư cụ thể hoá các điều luật về giá đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư bao gồm:

Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16 tháng 11 năm 2004 về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất;

Thông tư số 114/2004/TT- BTC ngày 26 tháng 11 năm 2004 của Bộ Tài chính về hướng dẫn thực hiện Nghị định số 188/2004/NĐ-CP;

Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

Gần đây nhất là Nghị định 69/2009/NĐ-CP ngày 13/08/2009 của Chính phủ quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường,

hỗ trợ và tái định cư và Thông tư số 14 /2009/TT-BTNMT ngày 01 tháng 10 năm 2009 của Bộ Tài nguyên và Môi trường Quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và trình tự, thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất

1.4 Quy định chung của Nghị định 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 08 năm 2009 về bồi thường hỗ trợ và tái định cư

* Nguyên tắc bồi thường, hỗ trợ (Điều 14 – Nghị định

69/2009/NĐ-CP)[8]

1 Nhà nước thu hồi đất của người đang sử dụng có đủ điều kiện quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5, 7, 9, 10 và 11 Điều 8 Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất (sau đây gọi là Nghị định số 197/2004/NĐ-CP) và các Điều 44, 45 và 46 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày

25 tháng 5 năm 2007 của Chính phủ quy định bổ sung về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai (sau đây gọi là Nghị định số 84/2007/NĐ-CP) thì được bồi thường; trường hợp không đủ điều kiện được bồi thường thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét để hỗ trợ

2 Nhà nước thu hồi đất của người đang sử dụng vào mục đích nào thì được bồi thường bằng việc giao đất mới có cùng mục đích sử dụng, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng giá trị quyền sử dụng đất tính theo giá đất tại thời điểm quyết định thu hồi đất; trường hợp bồi thường bằng việc giao đất mới hoặc giao đất ở tái định cư hoặc nhà ở tái định

cư, nếu có chênh lệch về giá trị thì phần chênh lệch đó được thanh toán bằng tiền theo quy định sau:

a) Trường hợp tiền bồi thường, hỗ trợ lớn hơn tiền sử dụng đất ở hoặc tiền mua nhà ở tại khu tái định cư thì người tái định cư được nhận phần chênh lệch;

b) Trường hợp tiền bồi thường, hỗ trợ nhỏ hơn tiền sử dụng đất ở hoặc tiền mua nhà ở tái định cư thì người tái định cư phải nộp phần chênh lệch, trừ trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 19 Nghị định này

3 Trường hợp người sử dụng đất được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất mà chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai đối với Nhà nước theo quy định của pháp luật thì phải trừ đi khoản tiền phải thực hiện nghĩa vụ tài chính vào số tiền được bồi thường, hỗ trợ để hoàn trả ngân sách nhà nước

4 Nhà nước điều tiết một phần lợi ích từ việc thu hồi, chuyển mục đích

sử dụng đất để thực hiện các khoản hỗ trợ cho người có đất bị thu hồi quy định tại Điều 17 Nghị định này

* Chi trả bồi thường, hỗ trợ và tái định cư (Điều 14 – Nghị định

69/2009/NĐ-CP)[8]

1 Tổ chức, cá nhân trong nước; người Việt Nam định cư ở nước ngoài;

tổ chức, cá nhân nước ngoài được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất theo quy định của pháp luật về đất đai nếu thực hiện ứng trước tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và kinh phí tổ chức thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng theo phương án đã được xét duyệt thì được ngân sách nhà nước hoàn trả bằng hình thức trừ vào tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp Mức được trừ không vượt quá tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp

2 Tổ chức, cá nhân trong nước; người Việt Nam định cư ở nước ngoài;

tổ chức, cá nhân nước ngoài được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất, giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất theo quy định của pháp luật

về đất đai mà được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất thì tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và kinh phí tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo phương án đã phê duyệt được tính vào vốn đầu tư của dự án

* Các khoản hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất bao gồm: (Điều 14 –

Nghị định 69/2009/NĐ-CP)[8]

1 Hỗ trợ di chuyển, hỗ trợ tái định cư đối với trường hợp thu hồi đất ở;

2 Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất, hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề

và tạo việc làm đối với trường hợp thu hồi đất nông nghiệp;

3 Hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp trong khu dân cư; đất vườn, ao không được công nhận là đất ở;

4 Hỗ trợ khác

1.5 Tình hình GPMB trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

1.5.1 Quy trình của công tác bồi thường, GPMB trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên (Quyết định 01/2010/QĐ-UBND) [21]

Bước 1: Thông báo thu hồi đất, thành lập hội đồng bồi thường, HT&TĐC

UBND cấp huyện thông báo thu hồi đất Khi đã có thông báo thu hồi đất của cấp có thẩm quyền, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có nhà, đất nằm trong diện phải GPMB (kể cả khu vực không bị thu hồi đất nhưng thuộc phạm

vi ảnh hưởng) phải giữ nguyên hiện trạng nhà, đất

Thành lập hội đồng bồi thường hỗ trợ, tái định cư Sau khi có quyết định phê duyệt thành lập Hội đồng bồi thường hỗ trợ tái định cư, Tổ chuyên viên giúp việc của Hội đồng; phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện phối hợp với Tổ chuyên viên giúp việc của Hội đồng, chủ đầu tư và UBND xã nơi có dự

án đầu tư lập kế hoạch tiến độ chi tiết GPMB để trình UBND cấp huyện phê duyệt Thời gian lập kế hoạch tiến độ chi tiết GPMB và thông qua Hội đồng bồi thường, hỗ trợ tái định cư để trình phê duyệt tối đa 5 ngày làm việc

Bước 2: Kê khai, tổ chức điều tra hiện trạng, xác minh nội dung kê khai

Trong thời gian không quá 07 ngày, kể từ ngày thành lập Hội đồng bồi thường, HT&TĐC cấp huyện tổ chức họp công khai với các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có đất và tài sản thuộc phạm vi dự án, phát tờ khai theo mẫu quy định chung và thực hiện kê khai Trong thời hạn không quá 05 ngày làm việc (đối với hộ gia đình, cá nhân); không quá 10 ngày làm việc (đối với tổ chức) kể từ ngày nhận được tờ khai, người bị thu hồi nhà, đất có trách nhiệm

kê khai theo mẫu tờ khai và nộp tờ khai cho tổ công tác hoặc bộ phận tiếp nhận hồ sơ theo quy chế một cửa của UBND cấp xã nơi có đất thuộc phạm vi

dự án Quá thời hạn trên, tổ công tác phối hợp với UBND cấp xã và chủ đầu

tư lập biên bản và lưu hồ sơ GPMB

Tổ chức điều tra hiện trạng, xác minh nội dung kê khai Hết thời hạn

mà tổ chức, hộ gia đình, các nhân nằm trong phạm vi thu hồi đất phải nộp tờ

kê khai

Xác nhận các hồ sơ liên quan: về nguồn gốc, quá trình sử dụng đất đai, nhà cửa, tài sản thao từng thời gian cụ thể; nhân khẩu thường trú của từng hộ; xác nhận đối tượng chính sách

Bước 3: Lập, niêm yết lấy ý kiến về phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư

Lập phương án bồi thường, HT&TĐC Phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư phải được niêm yết công khai tại địa điểm sinh hoạt khu dân cư và

trụ sở UBND cấp xã nơi có đất thu hồi Việc niêm yết phải được lập thành biên bản có xác nhận của đại diện UBND cấp xã, đại diện Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã, đại diện những người có đất bị thu hồi Thời gian niêm yết và tiếp nhận ý kiến đóng góp là hai mươi (20) ngày, kể từ ngày đưa ra niêm yết

Bước 4: Hoàn chỉnh, thẩm định phương án bồi thường, HT&TĐC chi tiết

Hết thời hạn niêm yết và tiếp nhận ý kiến, Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, GPMB có trách nhiệm tổng hợp ý kiến đóng góp bằng văn bản, nêu

rõ số lượng ý kiến đồng ý, số lượng ý kiến không đồng ý, số lượng ý kiến khác đối với phương án bồi thường, HT&TĐC; hoàn chỉnh lại phương án và gửi phương án đã hoàn chỉnh kèm theo bản tổng hợp ý kiến đóng góp đến cơ quan Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) để thẩm định

Trường hợp còn nhiều ý kiến không tán thành phương án bồi thường, HT&TĐC thì Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, GPMB cần giải thích rõ hoặc xem xét, điều chỉnh trước khi chuyển cơ quan TN&MT thẩm định

Bước 5: Quyết định thu hồi đất, phê duyệt và thực hiện phương án bồi thường, HT&TĐC, giao đất, cho thuê đất

Thẩm quyền quyết định thu hồi đất, giao đất hoặc cho thuê đất thực hiện theo quy định tại Điều 37 và Điều 44 của Luật Đất đai 31 Trường hợp thu hồi đất và giao đất hoặc cho thuê đất thuộc thẩm quyền của một cấp thì việc thu hồi đất và giao đất hoặc cho thuê đất được thực hiện trong cùng một quyết định Trường hợp khu đất thu hồi có cả tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất thì UBND cấp huyện quyết định thu hồi đất đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư; trong thời hạn không quá 05 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được quyết định thu hồi đất của UBND cấp huyện, Sở TN&MT trình UBND tỉnh quyết định thu hồi đất đối với tổ chức, người Việt Nam định

cư ở nước ngoài, tổ chức, cá nhân nước ngoài và giao đất, cho thuê đất theo

dự án cho chủ đầu tư trong cùng một quyết định

Trong thời hạn không quá 05 ngày làm việc, kể từ ngày ra quyết định

thu hồi đất, giao đất hoặc cho thuê đất, cơ quan TN&MT trình UBND cùng cấp phê duyệt và công bố công khai phương án bồi thường, HT&TĐC

Trong thời hạn hai mươi (20) ngày, kể từ ngày Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, GPMB thanh toán xong tiền bồi thường, hỗ trợ cho người bị thu hồi đất theo phương án đã được xét duyệt thì người có đất bị thu hồi phải bàn giao đất cho Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, GPMB Trường hợp việc bồi thường được thực hiện theo tiến độ thì chủ đầu tư được nhận bàn giao phần diện tích mặt bằng đã thực hiện xong việc bồi thường, hỗ trợ để triển khai dự án

Trường hợp chủ đầu tư và những người bị thu hồi đất đã thỏa thuận bằng văn bản thống nhất về phương án bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất hoặc khu đất thu hồi không GPMB thì UBND cấp có thẩm quyền ra quyết định thu hồi đất, giao đất hoặc cho thuê đất mà không phải chờ đến hết thời hạn thông báo thu hồi đất

1.5.2 Bồi thường về đất (Quyết định 01/2010/QĐ-UBND) [21]

1.5.2.1 Nguyên tắc bồi thường, hỗ trợ

1 Thực hiện theo Điều 14 Nghị định 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ, Điều 4 Thông tư 14/2009/TT-BTNMT ngày 01/10/2009 của Bộ TN&MT

2 Diện tích đất để bồi thường là diện tích trong GCN QSDĐ, hồ sơ địa chính, các giấy tờ có liên quan khác hoặc xác định trên thực địa theo thực tế

đo đạc

3 Người bị thu hồi đất nông nghiệp được bồi thường, hỗ trợ bằng tiền (do Nhà nước không còn quỹ đất nông nghiệp để bồi thường bằng đất), trường hợp chủ dự án và địa phương bố trí được quỹ đất nông nghiệp thì mới được bồi thường

bằng đất

1.5.2.2 Điều kiện được bồi thường đất và không được bồi thường

1 Điều kiện được bồi thường

a) Thực hiện theo quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5, 7, 9, 10 và 11