Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM --- LƯƠNG CÔNG TRỮ NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ RA HOA C
Trang 1Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
-
LƯƠNG CÔNG TRỮ
NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT ĐẾN SINH TRƯỞNG
VÀ RA HOA CỦA CÂY LAN HỒ ĐIỆP
(PHALAENOPSIS) TẠI THÁI NGUYÊN
Trang 2
Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là hoàn toàn trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào Tôi cũng xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được tác giả cảm ơn và các thông tin tài liệu trích dẫn trong luận văn đều được chỉ
LƯƠNG CÔNG TRỮ
NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT ĐẾN SINH TRƯỞNG
VÀ RA HOA CỦA CÂY LAN HỒ ĐIỆP
(PHALAENOPSIS) TẠI THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
Mã số: 60.62.01.10
Thái Nguyên -2013
Trang 3
Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Ban giám hiệu nhà trường, tập thể cán bộ, giảng viên Phòng quản lý đào tạo sau đại học và Khoa Nông học Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên Đặc biệt là cô giáo TS Nguyễn Thúy Hà, cô giáo TS Đặng Thị Tố Nga đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn tôi trong việc định hướng đề tài cũng như suốt quá trình thực hiện và hoàn thiện luận văn
Tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo và các cán bộ Trung tâm dạy nghề huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên đã tạo điều kiện cơ sở vật chất, kỹ thuật cho tôi thực hiện đề tài này
Cuối cùng tôi xin được cảm ơn gia đình, bạn bè đã nhiệt tình giúp đỡ tôi thực hiện và hoàn thành luận văn
Xin chân thành cảm ơn!
Tác giả
Lương Công Trữ
Trang 4Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
MỤC LỤC
Trang
Lời cam đoan i
Lời cảm ơn ii
Mục lục iii
Danh mục các từ viết tắt vii
Danh mục các bảng viii
Danh mục các hình x
MỞ ĐẦU i
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Mục tiêu nghiên cứu và yêu cầu của đề tài 2
2.1 Mục tiêu nghiên cứu 2
2.2 Yêu cầu nghiên cứu 2
3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 2
3.1 Ý nghĩa khoa học của đề tài 2
3.2 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài 2
Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4
1.1 Nguồn gốc của hoa lan 4
1.2 Giới thiệu về lan Hồ Điệp (Phalaennopsis) 7
1.3 Tình hình sản xuất hoa lan trên thế giới và ở Việt nam 10
1.3.1 Tình hình sản xuất hoa lan trên thế giới 10
1.3.2 Tình hình sản xuất hoa lan ở Việt Nam 12
1.4 Tình hình nghiên cứu hoa lan trên thế giới và ở Việt Nam 13
1.4.1 Tình hình nghiên cứu hoa lan trên thế giới 13
1.4.1.1 Các nghiên cứu về phân bón 13
1.4.1.2 Các nghiên cứu về chậu trồng và giá thể 16
Trang 5Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
1.4.1.3 Các nghiên cứu về chế độ chiếu sáng 18
1.4.2 Tình hình nghiên cứu về hoa lan ở Việt Nam 18
1.4.2.1 Các nghiên cứu về phân bón 18
1.4.2.2 Các nghiên cứu về giá thể 21
1.4.2.3 Các nghiên cứu về chế độ chiếu sáng 22
Chương 2: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU 25
2.1 Vật liệu nghiên cứu 25
2.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu 25
2.3 Nội dung nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu 25
2.3.1 Nội dung nghiên cứu 25
2.3.2 Phương pháp nghiên cứu 26
2.3.2.1 Nghiên cứu ảnh hưởng của một số loại phân bón đến sinh trưởng và ra hoa của hoa lan Hồ Điệp 26
2.3.2.2 Nghiên cứu ảnh hưởng của giá thể đến khả năng sinh trưởng và ra hoa của lan Hồ Điệp 28
2.3.2.3 Nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ che sáng đến sinh trưởng và ra hoa của lan Hồ Điệp 29
2.3.3 Các chỉ tiêu theo dõi 30
2.3.3.1 Các chỉ tiêu sinh trưởng 30
2.3.3.2 Các chỉ tiêu sinh dưỡng 30
2.3.4 Kỹ thuật chăm sóc 31
2.4 Phương pháp xử lý và phân tích số liệu 39
Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 40
3.1 Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón đến sinh trưởng và ra hoa của hoa lan Hồ Điệp 40
Trang 6Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
3.1.1 Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của một số loại phân bón đối với khả năng sinh trưởng bộ lá cây lan Hồ Điệp 40 3.1.1.1 Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của một số loại phân bón đến động thái tăng trưởng lá của hoa lan Hồ Điệp 40 3.1.1.2 Ảnh hưởng của một số loại phân bón đến động thái tăng trưởng kích thước lá của cây lan Hồ Điệp 42 3.1.1.3 Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của một số loại phân bón đến tăng trưởng kích thước mầm hoa của hoa lan Hồ Điệp 45 3.1.1.4 Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của một số loại phân bón đến tỷ lệ nở hoa và độ bền hoa của lan Hồ Điệp 46 3.1.2 Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của liều lượng phân bón lá Scotts đến sinh trưởng và ra hoa của cây lan Hồ Điệp 47 3.1.2.1 Ảnh hưởng của liều lượng phân bón lá Scotts đến tốc độ ra lá của cây lan Hồ Điệp 47 3.1.2.2 Ảnh hưởng của liều lượng phân bón lá Scotts đến động thái tăng trưởng kích thước lá của cây lan Hồ Điệp 49 3.1.2.3 Ảnh hưởng của liều lượng phân bón lá Scotts (10:10:30) đến sự ra nụ
và độ bền hoa của cây lan Hồ Điệp 52 3.2 Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của giá thể đến khả năng sinh trưởng và ra hoa của lan Hồ Điệp 53 3.2.1 Ảnh hưởng của giá thể đến tốc độ ra lá của cây lan Hồ Điệp 53 3.2.2 Ảnh hưởng của giá thể đến động thái tăng trưởng chiều dài, chiều rộng
lá của hoa lan Hồ Điệp 55 3.2.3 Ảnh hưởng của giá thể đến khả năng tăng trưởng kích thước mầm hoa của lan Hồ Điệp 57 3.2.4 Ảnh hưởng của các loại giá thể đến tỷ lệ nở hoa và độ bền hoa của lan
Hồ Điệp 58
Trang 7Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
3.3 Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ che sáng đến sinh trưởng và ra
hoa của lan Hồ Điệp 59
3.3.1 Ảnh hưởng của chế độ che sáng đến tỷ lệ sống của cây lan Hồ Điệp 59
3.3.2 Ảnh hưởng của chế độ ánh sáng đến sự tăng trưởng kích thước bộ lá của cây lan Hồ Điệp 60
3.3.3 Ảnh hưởng của chế độ ánh sáng đến sự tăng trưởng kích thước mầm hoa của cây lan Hồ Điệp 61
3.3.4 Ảnh hưởng của chế độ che sáng đến tỷ lệ nở hoa và độ bền hoa của lan Hồ Điệp 62
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 64
1 Kết luận 64
2 Đề nghị 65
TÀI LIỆU THAM KHẢO 66
A Tiếng Việt 66
B Tiếng Anh 68
Trang 8Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Trang 9Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang Bảng 3.1: Ảnh hưởng của một số loại phân bón đến động thái ra lá của
lan Hồ Điệp 40 Bảng 3.2: Ảnh hưởng của các loại phân bón lá đến động thái tăng trưởng kích
thước lá (chiều dài và chiều rộng lá) của lan Hồ Điệp 42 Bảng 3.3: Ảnh hưởng của một số loại phân bón đến tăng trưởng kích thước
mầm hoa của hoa lan Hồ Điệp (Sau 84 ngày theo dõi) 45 Bảng 3.4: Ảnh hưởng của một số loại phân bón đến tỷ lệ nở hoa và độ bền
hoa của hoa lan Hồ Điệp 46 Bảng 3.5: Ảnh hưởng của liều lượng phân bón Scotts (30:10:10) đến tốc độ ra
lá của cây lan Hồ Điệp 47 Bảng 3.6: Ảnh hưởng của liều lượng phân bón lá Scotts (30:10:10) đến động
thái tăng trưởng kích thước lá của cây lan Hồ Điệp 49 Bảng 3.7: Ảnh hưởng của liều lượng phân bón lá Scotts (10:10:30) đến khả
năng ra hoa và độ bền hoa của lan Hồ Điệp 52 Bảng 3.8: Ảnh hưởng của giá thể đến tốc độ ra lá của cây lan Hồ Điệp 53 Bảng 3.9: Ảnh hưởng của giá thể đến động thái tăng trưởng chiều dài, chiều
rộng lá của hoa lan Hồ Điệp 55 Bảng 3.10: Ảnh hưởng của giá thể đến khả năng tăng trưởng kích thước mầm
hoa của lan Hồ Điệp 57 Bảng 3.11: Ảnh hưởng của các loại giá thể đến tỷ lệ nở hoa và độ bền hoa của
cây lan Hồ Điệp 58 Bảng 3.12: Ảnh hưởng của chế độ che sáng đến tỷ lệ sống của
cây lan Hồ Điệp 59
Trang 10Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Bảng 3.13: Ảnh hưởng của chế độ ánh sáng đến sự tăng trưởng kích thước bộ
lá của cây lan Hồ Điệp 60 Bảng 3.14: Ảnh hưởng của chế độ ánh sáng đến sự tăng trưởng kích thước
mầm hoa của cây lan Hồ Điệp 61 Bảng 3.15: Ảnh hưởng của chế độ che ánh sáng đến tỷ lệ nở hoa và độ bền
hoa của lan Hồ Điệp 62
Trang 11Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
DANH MỤC CÁC HÌNH
Trang Hình 3.1: Đồ thị ảnh hưởng của một số loại phân bón đến động thái ra lá của
cây lan Hồ Điệp 41 Hình 3.2: Đồ thị ảnh hưởng của một số loại phân bón đến tăng trưởng chiều
dài lá lan Hồ Điệp 43 Hình 3.3: Đồ thị ảnh hưởng của một số loại phân bón đến tăng trưởng chiều
rộng lá lan Hồ Điệp 43 Hình 3.4: Đồ thị ảnh hưởng của liều lượng phân bón Scotts (30:10:10) đến tốc
độ ra lá của cây lan Hồ Điệp 49 Hình 3.5: Đồ thị ảnh hưởng của liều lượng phân bón lá Scotts đến tăng trưởng
chiều dài lá cây lan Hồ Điệp 51 Hình 3.6: Đồ thị ảnh hưởng của liều lượng phân bón lá Scotts đến tăng trưởng
chiều rộng lá cây lan Hố Điệp 51 Hình 3.7: Đồ thị ảnh hưởng của các loại giá thể đến động thái ra lá của cây
lan Hồ Điệp 54 Hình 3.8: Đồ thị ảnh hưởng của các giá thể đến tăng trưởng chiều dài lá cây
lan Hồ Điệp 56 Hình 3.9: Đồ thị ảnh hưởng của các giá thể đến tăng trưởng chiều rộng lá cây
lan Hồ Điệp 57
Trang 12Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong những năm gần đây, kinh tế nước ta đang dần đi lên và hội nhập vào nền kinh tế trong khu vực và thế giới với nhiều mặt hàng nông nghiệp xuất khẩu như: cà phê, hồ tiêu, cao su, điều, lúa gạo đã đóng góp một phần quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, cùng với những thành tựu to lớn đạt được trong sản xuất nông nghiệp, ngành sản xuất hoa lan cũng có những bước tiến đáng kể Hoa lan thực sự trở thành sản phẩm nông nghiệp có giá trị kinh
tế cao, nó thúc đẩy ngành sản xuất kinh doanh phát triển mạnh mẽ Việt Nam trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển nhanh chóng của nền kinh
tế, xã hội nhu cầu sử dụng hoa nói chung và hoa lan nói riêng cũng tăng nhanh, không chỉ dùng trong những dịp lễ tết như trước đây mà nhu cầu về hoa trong cuộc sống thường ngày của người dân cũng rất lớn, bên cạnh đó nhu cầu về số lượng cũng đòi hỏi ngày càng cao Trong những năm gần đây,
một số loài lan lai được nhập nội ngày càng nhiều vào nước ta (Catteya,
Phalaenopsis, Dendrobium, Vanda), trong đó lan Hồ Điệp (Phalaenopsis) có
chất lượng cao, màu sắc đa dạng, cánh môi hấp dẫn được tiêu thụ mạnh nhất Hiện nay lan Hồ Điệp là một trong những loại phong lan được trồng phổ biến trên thế giới, so với đa số các loại lan khác thì Hồ Điệp khá nổi bật bởi các đặc tính đa dạng, kích thước hoa to, màu sắc hấp dẫn, lâu tàn và ra hoa quanh năm, lan Hồ Điệp được mệnh danh là hoàng hậu của các loại lan
Thái Nguyên là một trong những tỉnh có điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển ngành trồng lan, nhu cầu sử dụng hoa lan và nhất là hoa lan Hồ Điệp ngày càng được ưa chuộng Tuy nhiên, cũng như các vùng khác chủ yếu sản xuất hoa dựa vào kinh nghiệm là chính Công nghệ sản xuất còn thiếu tính đồng bộ, diện tích trong nhà có mái che còn thấp nên chất lượng hoa không
Trang 13Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
cao, nhiều loại hoa chưa thể trồng trái vụ nên chưa đáp ứng được nhu cầu hoa cắt thường xuyên Bên cạnh đó, đầu tư cho khoa học kỹ thuật chưa nhiều Vì vậy, sản xuất bị động, giá thành sản xuất cao
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn trên, để góp phần xây dựng quy trình kỹ thuật trồng và chăm sóc cây lan Hồ Điệp tại thành phố Thái Nguyên chúng tôi
tiến hành thực hiện đề tài “Nghiên cứu ảnh hưởng của một số biện pháp kỹ
thuật đến sinh trưởng và ra hoa của cây lan Hồ Điệp (Phalaenopsis) tại Thái Nguyên”
2 Mục tiêu nghiên cứu và yêu cầu của đề tài
2.1 Mục tiêu nghiên cứu
Xác định một số biện pháp kỹ thuật phù hợp đến sinh trưởng và ra hoa
của cây lan Hồ Điệp tại Thái Nguyên
2.2 Yêu cầu nghiên cứu
Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón đến sinh trưởng và ra hoa của cây lan Hồ Điệp
Nghiên cứu ảnh hưởng của giá thể đến sinh trưởng và ra hoa của cây lan Hồ Điệp
Nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ che sáng đến sinh trưởng và ra hoa
của cây lan Hồ Điệp
3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
3.1 Ý nghĩa khoa học của đề tài
Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở khoa học cung cấp các số liệu khoa học về các biện pháp kỹ thuật cho sự phát triển và ra hoa của giống lan
Hồ Điệp tại Thái Nguyên
3.2 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
Kết quả nghiên cứu đề tài góp phần giải quyết yêu cầu thực tế sản xuất của ngành trồng hoa nói chung và cây lan Hồ Điệp nói riêng cho các hộ nông dân, các doanh nghiệp trồng hoa lan để lựa chọn các biện pháp kỹ thuật tốt nhất
Trang 14Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Là tiền đề thúc đẩy nghề trồng hoa lan ở Thái Nguyên, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển kinh tế xã hội của tỉnh nhất là trong tình hình mới, phục vụ phát triển kinh tế, đời sống văn hóa trong “Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng Nông thôn mới”
Trang 15Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU
1.1 Nguồn gốc của hoa lan
Theo các tác giả Trần Hợp (1990) [4], Nguyễn Tiến Bân (1997) [8],
Phạm Hoàng Hộ (2000) [9], cây lan Orchida thuộc họ phong lan
Orchidaceae, bộ lan Orchidales, lớp một lá mầm Monoctyledoneae Cây lan
được biết đến đầu tiên ở Phương Đông Hoa lan được biết đến vào khoảng
2500 năm về trước (Thời đại của Đức Khổng Tử, 551- 479 trước công nguyên) Ở Phương Đông, lan được chú ý đến vì vẻ đẹp duyên dáng của lá, hương thơm tuyệt vời của hoa Khổng Tử đề cao lan là Vua của những loài cỏ cây có hương thơm
Hoa lan thường mọc ở các vùng nhiệt đới, đã được các thuỷ thủ, các lái buôn, nhà truyền giáo… mang về nên người châu Âu biết đến rất muộn, lan được chú ý trước hết để làm thuốc chữa bệnh Ở đây người ta đã tiến hành nghiên cứu rất công phu tỉ mỉ về lan Có thể nói Theophara stus là cha đẻ
ngành học về lan và ông cũng là người đầu tiên dùng từ Orchid để chỉ một
loài lan có củ tròn Sau đó Robut Bron (1773 - 1858) là người đầu tiên đã phân biệt rõ ràng giữa họ lan và các họ khác Người đặt nền tảng hiện đại cho môn học về lan là John Lindley (1799 - 1865) Năm 1836 ông công bố, sắp
xếp các tông họ lan (A tabuler view of the tribes of orchidaler) Tên của họ
lan do ông đưa ra được dùng cho đến ngày nay [10]
Ở Việt Nam, dấu vết nghiên cứu về lan thời kỳ đầu không rõ rệt, có lẽ người đầu tiên có khảo sát về lan ở Việt Nam là Gioalas Noureiro - Nhà truyền giáo người Bồ Đào Nha, ông đã mô tả cây lan ở Việt Nam lần đầu tiên vào năm 1789 trong cuốn “Flora cochin chinensis”, gọi tên các cây lan trong
cuộc hành trình đến nam phần Việt Nam là Aerides, Phaius và Sarcopodium
Trang 16Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
mà đã được Bentham và Hooker ghi lại trong cuốn “Genera planterum” (1862
- 1883) [9] Chỉ sau khi người Pháp đến Việt Nam mới có những công trình nghiên cứu được công bố đáng kể là F Gagnepain và A Gnillaumin mô tả 70 chi gồm 101 loài cho cả 3 nước Đông Dương trong bộ “Thực vật Đông Dương chí” do H Lecomte chủ biên, xuất bản năm 1932 - 1934 [15]
Theo tác giả Phạm Hoàng Hộ (1972), đã mô tả kèm hình vẽ 289 loài lan gặp ở Nam Việt Nam trong bộ “Cây cỏ Việt Nam” (quyển II )
Sau năm 1975 các nhà khảo cứu Việt Nam, Liên Xô, Tiệp Khắc bắt đầu tìm kiếm và nghiên cứu về những giống lan tại Việt Nam
Năm 1992, tác giả Gunnar Seidenfaden người Đan Mạch đã phát hành cuốn “Hoa Lan tại Đông dương” gồm 200 giống và 2000 loài, trong đó có khoảng 136 giống và 720 loài của Việt Nam
Đến năm 1993, tác giả Phạm Hoàng Hộ [9] cho rằng, ở Việt Nam có tới
755 loài lan
Gần đây nhất tác giả Leonid Averyanov (người Nga) và các tác giả Nguyễn Tiến Hiệp, Phan Kế Lộc, Dương Đức Huyến đã lần lượt công bố trên tờ nguyệt san Orchids của Hội hoa lan Hoa Kỳ những khám phá mới lạ đã phát
hiện thấy 4 loài lan ở Việt Nam chưa được biết đến đó là Paphio pledilum
helenae, Renamthera citrina, Paphiopedilum hiepii và Vanda bidupensis
Hoa lan đa số mọc tại vùng nhiệt đới, đã được các thuyền trưởng, lái buôn, các nhà truyền giáo, khách du lịch mang về nên người Châu Âu biết đến rất muộn (Leonid V Averyanov, 2003)[25] Pharatus (376 - 285 TCN) - cha đẻ của ngành lan học - là người đầu tiên dùng từ Orchid trong tác phẩm Nghiên cứu thực vật” Sau đó Robut Bron (1773 - 1858) (dẫn theo Hoàng Ngọc Thuận, 2003) [17] là người đầu tiên phân biệt rõ ràng giữa họ lan và các họ khác Năm
1794, ở Anh người ta đã biết đến 15 loài lan nhiệt đới
Trang 17Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Giống Hồ điệp có trên 70 loài và càng ngày càng lai tạo ra rất nhiều Loài hoa này có xuất xứ ở miền Bắc Australia, Ấn Độ và các nước Đông Nam
Á như Philippines, Inđônêsia, bán đảo Đông Dương Cây có thể mọc ở xứ nhiệt đới và đồi núi cao 2.000 mét nên vừa chịu khí hậu nóng ẩm lại vừa chịu khí hậu mát, nhiệt độ trung bình từ 200C đến 300C, trong đó điều kiện khí hậu
lí tưởng nhất cho việc nuôi trồng loài hoa này là từ 220
C- 270C
Việt Nam có khoảng 5-6 loài Hồ Điệp thuần, bao gồm Phalaenopsis
gibbosa Sweet, Phalaenopsis mannii Rchob.f, Phalaenopsis braceana (Hook.f), Christenson, Phalaenopsis lobbii (Rchob.f), Phalaenopsis fuscata Rchob.f Hầu
hết đều có hoa nhỏ nhưng màu sắc sặc sỡ và hương thơm độc đáo Bên cạnh những loài lan hồ điệp thuần, những người yêu thích loài hoa này còn không ngừng sưu tầm, nhập và thuần dưỡng các giống nhập ngoại khiến chủng loài, màu sắc của Lan Hồ điệp trong nước ngày càng đa dạng, đặc sắc
Người Việt Nam biết đến lan từ vẻ đẹp thuần khiết của những bông hoa, những vị thuốc chữa bệnh được lưu truyền trong dân gian từ đời này qua đời khác Vua Trần Anh Tông thích sưu tầm các loài hoa đã lập nên “Ngũ Bách Viên” với 500 loài lan quý Vườn lan của Lữ Hồng Chiêu ở Phương Thanh Hà - Thăng Long gồm toàn những loài lan quý hiếm và có hương thơm ngào ngạt Đối với người Việt Nam hoa lan tượng trưng cho sự trang trọng và thanh cao Những người chơi lan chủ yếu là những người giàu có, những Nho
sĩ, cụ già nhàn rỗi… Mục “Hoa thảo” trong “Vũ trung tuỳ bút” của Phạm Đình Hổ đã mô tả nhiều loài hoa như Thạch hoa, Thanh lan, Đông lan, Kiết lan đồng thời có nói rõ kỹ thuật trồng lan Đặc biệt trong sách về cây thuốc của Hải Thượng Lãn Ông có nói đến những cây lan làm thuốc chữa bệnh (Việt Chương; Nguyễn Việt Thái, 2002) [5] Tuy nhiên dấu vết về buổi đầu nghiên cứu lan ở Việt Nam không rõ rệt, có lẽ người đầu tiên khảo sát về lan
ở Việt Nam vào khoảng thế kỷ 17 là nhà truyền giáo người Bồ Đào Nha -
Trang 18Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Joanisde Loureiro Nhưng chỉ sau khi người Pháp đến Việt Nam thì mới có những công trình nghiên cứu đáng kể F Gagnepain và A Ginillaumin mô tả
70 chi gồm 101 loài lan cho cả ba nước Đông Dương trong cuốn “Thực vật chí Đông Dương” do H Lecomte chủ biên xuất bản năm 1932 đến 1934 Đến năm 1972, Phạm Hoàng Hộ trong bộ “Cây cỏ miền Nam Việt Nam” (Quyển II) [8] đã mô tả kèm hình vẽ 289 loài lan gặp ở Việt Nam Năm 1993 ông lại công bố có 755 loài lan ở nước ta trong cuốn “Cây cỏ Việt Nam” (Quyển III)
1.2 Giới thiệu về lan Hồ Điệp (Phalaenopsis)
Lan Hồ Điệp (Phalaennopsis) là một trong những loại phong lan được
trồng phổ biến nhất trên thế giới Lan Hồ Điệp được mệnh danh là hoa hậu của các loài phong lan, được phát hiện đầu tiên năm 1750, đến năm 1852 dùng từ Blume để định danh Đến nay đã phát hiện được hơn 70 loài, đa số mọc tại các vùng nóng ẩm của Châu Á, lan Hồ Điệp trồng thương thẩm đều là giống lai Nhu cầu hoa lan của thị trường quốc tế cũng tăng không ngừng Đến năm 2002 trong bảng xếp hạng của Hà Lan, Hồ Điệp đứng thứ 2 trong
16 loại hoa được xếp hạng
* Phân loại hoa lan Hồ Điệp
Năm 1753, Linnee đã dùng danh từ Orchid để chỉ các loài lan Đến năm
1836, John Lindley (1779-1865) dùng danh từ Orchid để chỉ chung cho các loài lan và từ đó các loài lan được xếp thành một họ trong hệ thống phân loại
gọi là Orchidaceae Ông công bố, sắp xếp các tông thuộc họ lan và tên của họ
lan được dùng cho đến ngày nay (dẫn theo Trần Văn Bảo, 2001)[1]
Theo Taktajan (1980) họ lan được chia làm ba họ phụ, tuy nhiên theo phân tích đầy đủ và chuyên sâu đặc tính di chuyền của các nhà khoa học đã chia lan thành 6 họ phụ (dẫn theo Trần Hợp, 1990)[8]
Trang 19Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Theo Leonid V Averyanov & Anna L Averyanova (2003)[25] Việt Nam hiện nay người ta đã biết được 897 loài thuộc 152 chi Chúng chiếm khoảng 75-80% trong tổng số các loài lan ước tính của nước ta Trong đó một số chỉ có giá
trị kinh tế lớn như Aerides (có 7 loài); Cymbidium (24 loài); Dendrobium (có
107 loài); chi Paphiopedilum (có 18 loài) và Rhychotilis (có 3 loài)…
* Điều kiện trồng lan Hồ Điệp
Giá thể trồng lan:
Giá thể trồng lan Hồ Điệp phải khá tơi xốp và thoáng khí, đồng thời phải có khả năng giữ nước như gỗ mùn, than bùn khô, hạt đá nhỏ, rêu… Dưới rễ của cây non lót một lớp rêu hoặc trồng cây lan con trực tiếp vào rêu Với những giá thể trồng khác nhau cũng phải có cách trồng và chăm sóc khác nhau, đặc biệt là chế độ tưới nước, với các giá thể kém giữ nước thì phải tưới thường xuyên hơn
+ Xơ dừa
Xơ dừa là nguyên liệu rất cần trong thành phần giá thể nuôi trồng lan,
xơ dừa có nhược điểm là dễ mọc rêu, thông thoáng, dễ mục mặt trên, mau khô
và nhẹ cho nên cây trong chậu hay bị đổ Do vậy khi dùng xơ dừa trồng trong chậu phải chú ý chế độ tưới nước, không để bị ngậm nước gây thối rễ Nên dùng để lót đáy chậu hay rổ treo hoặc trồng những loại lan yêu cầu ráo nước Cần chú ý các loại xơ dừa đề có nhiều muối ở trong nên cần phải ngâm nước vài ngày, xả cho sạch rồi mới trồng được Theo kinh nghiệm các giống lan Laelia không ưa trồng bằng xơ dừa
+ Vỏ cây
Vỏ cây cũng là loại nguyên liệu quan trọng trong giá thể trồng lan, có rất nhiều vỏ cây có thể làm giá thể trồng lan nhưng nên chọn loại cây nào lâu mục để không làm chậu lan bí, đọng nước gây thối rễ Đồng thời đó cũng là môi trường thích hợp cho một số loài sâu hại rễ lan sinh sống, do vậy trồng lan bằng vỏ cây cần quan sát tình trạng của vỏ cây để thay chậu lan Trong các loại vỏ có chất resin
có tính sát khuẩn cao, lâu mục, không đóng rêu và ít các mầm bệnh gây hại
Trang 20Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
+ Rong biển
Dùng rong biển để làm giá thể trồng hoa lan ngoài việc giữ nước, dinh dưỡng và tạo độ thông thoáng cho rễ còn là nơi bám rất tốt cho bộ rễ Trước khi dùng cần phải xử lý tiệt trùng trước và rửa đi rửa lại bằng nước sạch 3-4 lần Giai đoạn cây con của lan Hồ Điệp kéo dài, nếu dùng rong biển để làm giá thể ươm cây con thì phải chọn lựa loại rong biển chất lượng tốt nhất Rong biển nếu không qua xử lý ở nhiệt độ cao thì vẫn có màu xanh và thành các đoạn ngắn, dễ bị thối mốc dẫn đến thối rễ lan, cây non sinh trưởng kém, các loại sâu bệnh có cơ hội và môi trường tốt để phát triển và làm chết cây con
Hạn chế của giá thể rong biển; Rong biển dễ bị chua dẫn đến giá thể bị thối chua và xuất hiện bệnh như: Mốc trắng giá thể, ảnh hưởng nghiêm trọng đến bộ rễ của lan
Nguyên nhân: Do tưới nước nhiều gây quá ẩm cho giá thể, công với chất lượng nước tưới có độ pH dưới 5,5
Biện pháp phòng và trừ: Tưới lượng nước vừa đủ (khoảng 1/3 chậu), cộng với đo độ pH của nước trước khi tưới, độ pH tốt nhất là 5,8-6,4
Thiết bị trồng lan Hồ Điệp
Các thiết bị trồng chủ yếu là nhà kính, nhà lưới… Dựa vào sự khác nhau của chất liệu lợp nhà lưới có thể chia thành các loại sau: nhà lợp kính, nhà lợp tấm PVC, nilon… Nhà trồng thường dùng khung sắt, ở nóc hoặc bốn bên xung quanh dùng kính hoặc tấm PVC có khung nhôm xung quanh để nối lại khít với nhau Nhà kính vẫn chủ yếu dùng khung sắt để làm, các phòng có thể thông liền với nhau hoặc tách nhau Còn vật liệu lợp vẫn dùng tấm nilon
để lợp Do việc trồng lan Hồ Điệp đòi hỏi nghiêm ngặt về nhiệt độ, vì thế vườn ươm và vườn trồng lan phải có các thiết bị để khống chế điều chỉnh nhiệt độ trong nhà nuôi trồng thì mới có thể đảm bảo môi trường tốt nhất để rút ngắn thời gian sinh trưởng, nâng cao chất lượng của hoa Thiết bị điều chỉnh nhiệt độ gồm có hệ thống tăng nhiệt độ và hệ thống giảm nhiệt
Trang 21Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Các phương pháp tăng nhiệt độ có thể dùng các máy hơi nóng chạy bằng dầu, máy phát điện chạy bằng điện hoặc hệ thống làm nóng bằng nước Trong quá trình tăng nhiệt độ cũng phải đảm bảo giữ nhiệt độ cho vườn trồng
Để giảm nhiệt độ có thể dùng quạt gió, vải ướt, hệ thống phun sương mù, hệ thống che năng giảm nhiệt và hệ thống phun sương mù ở nóc nhà
1.3 Tình hình sản xuất hoa lan trên thế giới và ở Việt nam
1.3.1 Tình hình sản xuất hoa lan trên thế giới
Trong những năm gần đây, nhờ các thành tựu khoa học và công nghệ sinh học được áp dụng rộng rãi cùng với phương tiện giao thông phát triển mạnh mẽ, việc xuất nhập khẩu hoa lan ngày càng tăng với quy mô rộng lớn
Thái Lan là nước dẫn đầu thế giới về xuất khẩu lan với tổng thu nhập 68,20 triệu USD vào năm 1994 và lên đến 110,0 triệu USD năm 2003, chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm 2007, Thái Lan đã thu được hơn 70,0 triệu USD từ việc xuất khẩu hoa lan, diện tích trồng loại hoa này chiếm hơn 1/3 tổng diện tích các loại hoa khác [6] Vì vậy trong suốt một thập kỷ qua, Thái lan luôn giữ vị trí dẫn đầu xuất khẩu lớn nhất thế giới người Thái Lan đã biết đến loài hoa đẹp và khó tính này thành một nguồn lợi đáng kể đới với thu nhập Quốc gia Hoa lan Thái Lan xuất khẩu phần lớn thuộc nhóm lan Dendrobium, hơn 80% lượng hoa thuộc nhóm này trên thị trường thế giới có xuất xứ từ Thái Lan Hiện nay, Thái Lan có khoảng hơn 1.000 giống lan với chất lượng rất tốt
và được xuất sang nhiều nước trên thế giới trong đó chủ yếu là Hà Lan và Hoa
Kỳ Chính phủ Thái Lan đang nỗ lực để xúc tiến hoạt động quảng bá ngành lan nước này ra thị trường thế giới thông qua hội chợ triển lãm về hoa [6]
Singapore, nghề trồng hoa lan xuất khẩu trên quy mô lớn bắt đầu từ năm 1987 Nhà nước đã thấy rõ tiềm năng xuất khẩu loại hoa này trên thị trường thế giới nên đã mở rộng các trang trại trồng hoa phong lan Năm 1992, xuất khẩu đạt hơn 18 triệu USD, năm 1995 đạt 37,0 triệu USD, chiếm 12 %
Trang 22Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
thị trường phong lan thế giới (Phan Thúc Huân, 1989) [10] Chính phủ Singapore đặt kế hoạch vào năm 2010, xuất khẩu đạt 100,0 triệu USD
Ấn Độ đã đưa tiến bộ kỹ thuật cấy mô vào nghề trồng lan để sản xuất mỗi năm 10 triệu cây lan các loại Mặt khác, Ấn Độ được xem là một nước có nhiều giống lan nguyên thủy, khoảng 140 loài với hơn 1.300 giống Mặc dù bị khai thác triệt để trước đây, nhưng tới nay nhà nước đã hình thành các khu bảo tồn bảo vệ các loài lan quý để phục vụ cho ngành trồng lan thương mại
Hoa lan là loài hoa mới được thương mại hóa ở Mỹ Tuy nhiên, chúng
đã chiếm được cảm tình của người tiêu dùng, doanh thu của chúng đem lại đã tăng lên nhanh chóng Năm 2006 với tổng giá trị thu nhập từ một số loại lan chính đạt trên 800 triệu USD, trong đó hoa lan trong chậu là một trong những loại hoa được bán nhiều nhất (đứng thứ 2 sau hoa Trạng nguyên) đạt 144,0 triệu USD [10] Theo thống kê từ năm 1996 đến năm 2006 giá trị lan chậu bán gia tăng 206,4%, hoa Trạng nguyên chỉ tăng 12,6% trong khi đó nhiều loại hoa chủ lực trước đó lại không tăng, đặc biệt nhiều chủng loại còn đạt giá trị -37,20% như hoa Hồng, Violet là -32,90%, Cúc là -18,60% [10]
Hà Lan đã đầu tư 20,0 triệu USD vào Ấn Độ để lắp đặt các thiết bị máy móc… tạo điều kiện cho việc xuất khẩu hoa tại thị trường này
Thị trường xuất khẩu hoa lan trên thế giới ngày càng mở rộng Kim ngạch thương mại hoa lan cắt cành trên thế giới năm 2002 đạt 150,0 triệu USD, trong đó Nhật Bản là nước nhập khẩu hoa lan cắt cành nhiều nhất thế giới, sau đó đến Ý, tiếp theo là Pháp, Đức đứng thứ tư và thứ năm là Mỹ (Griesbach, R.J, 2002) [24]
Vì có giá trị kinh tế cao nên rất nhiều nước đã tập trung vào việc nghiên cứu hoa lan chất lượng cao để phục vụ cho thị trường trong nước và xuất khẩu Các nước như Thái Lan, Nhật Bản, Inđônêsia, Hà Lan đã đầu tư mạnh cho các trang trại, công ty để sản xuất hoa lan chậu và hoa cắt cành Họ tập
Trang 23Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
trung chủ yếu vào việc nhân nhanh lan sạch bệnh, hoa đẹp, có mùi thơm, đa dạng về màu sắc và hình dạng, tươi lâu để cung cấp cho hơn 50 nước trên thế giới Do đó, chúng ta có thể nói rằng sản xuất lan đã đem lại lợi nhuận rất cao cho các nước đang phát triển và phát triển
1.3.2 Tình hình sản xuất hoa lan ở Việt Nam
Theo thống kê năm 1993 tổng cộng diện tích trồng hoa của Việt Nam là 1.585ha Tuy nhiên, diện tích sản xuất hoa lan chỉ chiếm xấp xỉ 10,0% Riêng hoa lan nhiệt đới, qua các năm từ 2003-2005 đã tăng từ 20,0ha lên 50ha (tăng 150%) Xu hướng tiêu dùng hoa lan đã tăng lên đáng kể và dự đoán sẽ tăng mạnh trong các thập niên tiếp theo do Việt Nam đã là thành viên của tổ chức Thương mại Thế giới WTO sẽ là yếu tố tăng mạnh đầu tư nước ngoài làm tăng các dịch vụ du lịch, tổ chức hội nghị Quốc tế
Hiện nay, mỗi năm Việt Nam vẫn phải chi hàng tỷ đồng để nhập hoa lan từ các nước láng giềng cho nhu cầu nội địa Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, kim ngạch nhập khẩu hoa lan cắt cành qua đường chính ngạch của nước ta trong tháng 01/2007 vẫn tăng 51,76% so với tháng 12/2006 Thị trường nhập khẩu hoa lan cắt cành chính của Việt Nam trong thời gian qua là Thái Lan gần 100% lượng lan cắt cành Chính vì vậy, không chỉ thị trường trong nước cũng rất tiềm năng cho người trồng lan
Trong những năm gần đây xuất khẩu hoa lan Việt Nam tăng mạnh Chín tháng đầu năm 2008, kim ngạch xuất khẩu hoa phong lan lại tăng lên 218% so với tháng 8/2008, đạt 61,0 nghìn USD Nhật Bản là thị trường xuất khẩu hoa lan tiềm năng của chúng ta [10]
Theo các chuyên gia, Việt Nam được đánh giá là nước có tiềm năng lớn trong sản xuất phong lan Nhưng một thực tế hiện nay là: Trong khi nhu cầu hoa lan nội địa và nhu cầu xuất khẩu đang ở mức cao thì Việt Nam vẫn phải chi hàng tỷ đồng mỗi năm để nhập khẩu hoa lan Vậy nên, tìm giải pháp phát
Trang 24Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
huy tiềm năng của ngành lan Việt Nam là một trong những vấn đề được quan tâm trong Đề án phát huy tiềm năng xuất khẩu rau, hoa quả mà Bộ Thương mại đã và đang triển khai hiện nay
Phong lan là giống cây trồng có đặc điểm sinh trưởng rất phù hợp với điều kiện tự nhiên và khí hậu của Việt Nam Với khoảng hơn 755 loài lan hiện có cùng nhiều giống lan mới được lai tạo từ công nghệ nuôi cấy mô, Việt Nam có nhiều tiềm năng trở thành nước sản xuất lan lớn trong khu vực Theo thống kê, hiện nay nhu cầu tiêu thụ hoa lan của Việt Nam là khá cao Chỉ tính riêng tại thành phố Hồ Chí Minh, năm 2003 doanh thu từ kinh doanh hoa lan
và cây cảnh mới chỉ đạt 200-300 tỷ đồng thì đến quý I năm 2006, con số này
đã tăng lên mức 400 tỷ đồng Ngoài ra, các cơ sở kinh doanh hoa lan, cây lan cảnh cũng tăng từ 264 cơ sở năm 2003 lên trên 1.000 cơ sở, với lượng phong lan tiêu thụ trung bình mỗi năm lên tới 1 triệu cây
Trên thực tế, tình hình sản xuất phong lan hiện nay ở Việt Nam còn chưa tương xứng với tiềm năng Qua khảo sát, hiện mới chỉ có một số công ty lớn, trong đó có những công ty nước ngoài trồng phong lan tại Đà Lạt, TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai với diện tích khoảng 50 - 60 ha/doanh nghiệp Một vài địa phương khác cũng tiến hành trồng phong lan nhưng mới dừng ở quy mô gia đình, trên diện tích từ vài m2
đến vài nghìn m2, cá biệt vài hộ trồng trên 1 -
2 ha chứ chưa có các vùng quy hoạch trồng lan tập trung ứng dụng công nghệ hiện đại
1.4 Tình hình nghiên cứu hoa lan trên thế giới và ở Việt Nam
1.4.1 Tình hình nghiên cứu hoa lan trên thế giới
1.4.1.1 Các nghiên cứu về phân bón
Phân bón đóng vai trò quan trọng trong việc tăng năng suất, phẩm chất cây trồng nông nghiệp Đặc biệt phân bón lá chiếm một vị trí vô cùng quan trọng trong nền nông nghiệp sạch nhất là rau, hoa, quả Cây hoa lan cũng
Trang 25Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
không ngoại trừ ảnh hưởng này Nhiều người cho rằng cây hoa lan trong thiên nhiên mọc hoang dại được tận hưởng nguồn nước, nguồn dinh dưỡng từ nước mưa, vỏ lá mục, rêu, dương xỉ ở các hộc cây khe núi Vì thế khi mang cây lan
về trồng, nguồn nước, muối khoáng bị cắt đứt nên việc bón thêm phân là cần thiết nhất là trong sản xuất kinh doanh hiện nay
Theo các tác giả Ajchara - Boonrote (1987) [21]; Richard - HW (1985) [20]; Soebijanto và CS (1988) [19], dinh dưỡng đối với lan hết sức quan trọng, nó không đòi hỏi số lượng lớn nhưng phải đầy đủ các thành phần dinh dưỡng Tuy nhiên còn tuỳ thuộc vào từng thời kỳ sinh trưởng của cây lan mà nhu cầu dinh dưỡng khác nhau
Theo BFC (Bangkok Flower Centre) chế độ dinh dưỡng cho cây, khi cây con còn nhỏ thì phun NPK dạng 10:10:10, khi cây ở giai đoạn sinh trưởng mạnh thì phun NPK dạng 20:20:20, để cây ra hoa thì phun NPK dạng 10:20:10 hoặc 10:20:20 Như vậy, quy trình trồng hoa lan của họ đạt đến mức hoàn hảo
Nhiều tác giả của các nước có ngành lan phát triển đều có chung một nhận xét: Để cây lan sinh trưởng tốt ra hoa đúng lúc, hoa bền thì việc nghiên cứu từng yếu tố ảnh hưởng cho từng loài lan là cả một vấn đề công phu và nghệ thuật
Theo Keithly (1991), ở giai đoạn cây con (bồn mạ) lan Dendrobium và
Phalaenopsis phun 50 ppm N tổng số + 4,5 ppm P + 8,2 ppm K+ Chelat Sắt +
vi lượng là tốt nhất
Poole và Seeleing (1978) cho biết nồng độ 100 ppm N + 50 - 100 ppm
PK + 25 ppm Mg là tốt nhất cho lan Kiếm và Hồ điệp phát triển
Theo Way và Lee 1994, cây con Hồ Điệp phun loại NPK tỷ lệ 20:20:20
là tốt nhất
Theo Hãng G&B orchid Laboratory & NurseryInc, cây con lan Hồ điệp
Trang 26Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
sinh trưởng tốt nhất khi phun loại NPK tỷ lệ 20:20:20 kết hợp với phun phân hữu cơ ngâm từ xác bã động vật
+ Theo các nhà vườn Thái Lan, họ đã chế phân hữu cơ như sau: 3 kg rác thực vật (rau, củ, quả, hoa, lá) + 1kg đường đen Để trong bình không rỉ, đậy nắp nhưng không cần kín, để chỗ râm mát Sau 1 tháng chắt lấy nước để
sử dụng: hoà 1/1000 tưới cho rau, 1/5000 tưới cho hoa lan rất tốt
Cách tốt nhất để bón phân cho lan là dùng phân bón lá (phân lỏng) Phân bón khô khó sử dụng đồng đều, nếu nó dễ hoà tan có thể gây hại cho các
rễ non Phân bón lỏng dễ sử dụng và phân được phân tán khắp trong chậu mau chóng thấm xuống rễ, lá Phân bón bọc nhựa, giải phóng chậm, cũng có thể dùng được cho lan
Theo tác giả Bốc Kim Chấn (Đài Loan): lấy một lon sữa bột than củi ngâm trong 10 lít nước trong 2 tuần, mỗi ngày khuấy trộn một lần, sau khi lắng trong thì cho 4 phần nước, tưới định kỳ mỗi tuần 1 lần sẽ làm tăng độ dày của lá
Vai trò của các nguyên tố đối với cây lan:
Nhóm 1: gồm các nguyên tố cacbon (C), Hyđrô (H), Oxy (O) những nguyên tố này thường có sẵn trong không khí và nước mà cây sử dụng trong quá trình quang hợp
Nhóm 2: các nguyên tố đa lượng:
N, P, K vai trò của nitơ (N): là một trong 3 nguyên tố cần thiết cho cây lan, giúp cho sự tăng trưởng của lá, làm cho cây xanh tốt, mặt khác N còn giúp cho quá trình điều hoà P, nếu thiếu N lá nhỏ hơi vàng, mầm yếu ít hoa
Vai trò của P: là nguyên tố quan trọng thứ hai sau N, dùng kết hợp với
N giúp cho cây nẩy mầm khoẻ, ra hoa nhanh, ra rễ nhiều P còn giúp cho quá trình thụ phấn dễ dàng hơn, đậu quả nhiều, quả mập, hạt chắc tỷ lệ nẩy mầm cao Nếu tỷ lệ P quá lớn kích thích cho sự ra hoa sớm lá ngắn, cứng
Trang 27Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Vai trò của K: giúp cho cây hấp thụ N một cách dễ dàng giúp cho sự
phát triển của chồi mới, K còn giúp cho sự vận chuyển nước và chất dinh dưỡng trong cây K giúp cho cây cứng, thúc đẩy sự ra hoa, hoa có mầu sắc tươi hơn, cây đề kháng với bệnh tốt hơn Nếu thiếu K cây cằn cỗi, khô đầu lá đậu quả ít hạt lép, tỷ lệ nẩy mầm thấp, khả năng chịu hạn kém
Nhóm 3: bao gồm các nhân tố Ca, Mg, S
Vai trò của Ca: là nhân tố cần thiết để tạo lập vách tế bào, giúp cho tế
bào hoạt động một cách điều hoà trong việc tạo lớp prôtêin, giúp cây hấp thụ nhiều đạm bộ rễ phát triển khoẻ Nếu cây hấp thụ quá nhiều Ca, cây không hấp thụ được Fe nhưng lại hấp thụ nhiều N dẫn đến cây có mầu xanh khác thường, thiếu Ca rễ lan chậm phát triển, lá nhỏ
Vai trò của Mg: là một trong những nguyên tố tạo nên diệp lục, giúp
cây phát triển cân đối, hài hoà Phân bón có nhiều Mg, lá lan to xanh nhưng quá nhiều mầu sắc lá lại nhạt đi, ngọn lá sẽ bị héo, thiếu Mg thì biểu hiện ngay ở rễ, rễ phát triển rất tốt, nhưng thân lá lại không phát triển, tỷ lệ rễ, thân, lá không cân đối
Vai trò của S: là nguyên tố không kém phần quan trọng là thành phần
của nguyên sinh chất trong tế bào Thiếu S cây cằn cỗi, lá vàng, mép lá đen kích thước lá nhỏ
Các nguyên tố vi lượng: bao gồm Fe, Cu, Zn, Mn, Bo, Mo… Cây lan cần các nguyên tố vi lượng với lượng rất nhỏ nhưng không thể thiếu được Thường chúng có sẵn trong nước tưới, trong phân bón, nhưng cũng cần bổ sung thêm các nguyên tố này miễn sao không gây độc cho cây
1.4.1.2 Các nghiên cứu về chậu trồng và giá thể
Tuỳ theo loài lan, độ tuổi của cây mà lựa chọn chậu trồng sao cho phù hợp Có thể trồng bằng chậu đất nung, chậu nhựa Chậu nhựa hay dùng hơn
cả vì rẻ tiền, bền Chậu đất nung thấm nước, mau khô và thoáng khí cho nên
Trang 28Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
cần tưới thường xuyên hơn chậu nhựa Ngoài ra, còn trồng vào chậu gỗ, thân
cây, phù hợp với những loài lan cần thoáng gió như: Vanda, Aerides,
Rhynchostylis… Đặc biệt, với lan Hồ điệp, do bộ rễ thuộc loại rễ thịt nên chậu
trồng tốt nhất là chậu nhựa có lỗ thoát nước ở đáy và đường kính chậu chỉ được phép bằng 1/2 đường kính tán lá Thông thường, những cây lan con thường được trồng chung vào một chậu, sau 3 - 4 tháng thì trồng chuyển sang chậu lớn hơn, sau 1 - 2 lần chuyển chậu thì giữ nguyên cho đến khi ra hoa
Các giá thể được sử dụng hiện nay gồm: than củi, gạch nung, rêu, xơ dừa, rễ bèo tây, vỏ cây, rễ dương xỉ
Than củi: dùng để giữ ẩm Là một giá thể tốt vì không chứa mầm bệnh, không mục nát và có khả năng giữ nước, hấp thụ dinh dưỡng tốt Phù hợp với
rất nhiều loại lan như Cattleya, Rhychostylis, Oncidium
Gạch nung: trồng lan rất tốt nhưng phải nung già, ngăn rêu mọc, luôn tạo độ thoáng thích hợp cho bề mặt rễ bám, nhược điểm là nặng chỉ phù hợp
trồng chậu thích hợp với nhiều loài lan thuộc chi Cymbidium
Rêu: có dạng sợi, dai, thoáng xốp giữ ẩm rất tốt, hấp thụ dinh dưỡng tốt rất phù hợp với nhiều loài lan khác nhau, nhất là lan Hồ điệp, nhưng giá thành rất cao, đây cũng là nguyên nhân làm tăng giá thành sản phẩm
Xơ dừa: là giá thể rẻ tiền, dễ kiếm Tuy nhiên cũng có nhược điểm thoát nước nhanh, chóng mục, vì vậy dễ bị sâu bệnh Đối với giá thể này cần phải thường xuyên phun thuốc phòng trừ sâu bệnh
Rễ bèo tây (lục bình): giữ ẩm tốt, dễ kiếm, rẻ tiền, trong rễ bèo có chứa một phần dinh dưỡng Chính vì vậy, từ xa xưa con người đã dùng để bó bầu cành chiết nhanh ra rễ, nhưng chóng mục, dễ bị sâu bệnh vì vậy cũng phải thường xuyên phun phòng trừ sâu bệnh
Mút xốp: dễ kiếm, giữ nước rất nhanh nhưng thoát cũng nhanh vì vậy khi sử dụng giá thể này cần chú ý đến chế độ tưới nước, phân
Trang 29Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
1.4.1.3 Các nghiên cứu về chế độ chiếu sáng
Cường độ ánh sáng ảnh hưởng rất lớn tới quá trình sinh trưởng, phát triển và ra hoa của lan Thiếu nắng cây lan vươn cao nhưng nhỏ và ốm yếu, lá màu xanh tối, dễ bị sâu bệnh tấn công, cây ít nảy chồi, khó ra hoa, hoa nhỏ và ngắn màu sắc không tươi, hoa nhanh tàn Thừa nắng lan thấp cây, lá vàng có vết nhăn và khô, mép lá có xu hướng cụp vào, dễ ra hoa sớm khi cây còn nhỏ nên hoa ngắn, nhỏ, cây kém phát triển Nếu nắng gắt quá lá sẽ bị khô dần rồi chết Lan có yêu cầu khác nhau về mức độ chiếu sáng tùy theo loài lan và tuổi
cây Lan Hồ điệp (Phalaennopsis) ít chịu nắng nhất, có thể chịu được 30%
nắng, lan Cattleya chịu được 50% nắng, lan Dendrobium hay Vanda lá hẹp chịu được 70% nắng, trong khi lan Vanda lá dài và Bò cạp chịu được tới 100% nắng Lan con từ 0-12 tháng đang trong giai đoạn tăng trưởng thân lá chỉ cần chiếu sáng 50%, lan nhỡ từ 12-18 tháng cần chiếu sáng tới 70% và thời điểm kích thích ra hoa có thể cho chiếu sáng nhiều hơn, thậm chí bỏ dàn che để chiếu sáng tự nhiên Hướng chiếu sáng cũng rất quan trọng đối với lan Lan đặt ở hướng Đông nhận ánh nắng buổi sáng sẽ tốt hơn nhiều so với lan đặt ở hướng Tây nhận ánh nắng buổi chiều Chính vì vậy nếu trồng lan trên sân thượng hay ban công ở phía Tây lan kém phát triển và ít hoa Khi trồng lan cần bố trí hàng theo hướng Bắc - Nam để cây nhận được ánh sáng phân bố
đầy đủ nhất
1.4.2 Tình hình nghiên cứu về hoa lan ở Việt Nam
1.4.2.1 Các nghiên cứu về phân bón
Theo tác giả Nguyễn Hạc Thuý (2001) [14], hiện nay trên thị trường Việt Nam có khoảng trên 40 loại phân bón lá khác nhau trong đó có rất nhiều loại phân bón lá vô cơ dùng cho lan mà phần lớn là các sản phẩm ngoại nhập hoặc sản xuất theo quy trình nước ngoài như Grow more (Hoa Kỳ), Yogen (Nhật), Agricomik (Thái Lan) Chính vì có những chủng loại như vậy cho nên
Trang 30Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
bón phân gì, bón như thế nào có lợi cho sinh trưởng phát triển của cây và đạt hiệu quả kinh tế cao đó là một bài toán khó Do nhu cầu về dinh dưỡng ở mỗi giai đoạn sinh trưởng là khác nhau nên phân bón cũng thay đổi tuỳ từng giai đoạn sinh trưởng của cây
Phân bón qua lá gồm: phân hoá học (vô cơ), phân hữu cơ (xác bã động, thực vật) và phân phức hữu cơ
- Cách sử dụng với phân hoá học: tuỳ theo từng loài và tuỳ theo giai
đoạn sinh trưởng phát triển của cây
Phân có tỷ lệ đạm cao (30:10:10): rất phù hợp cho cây con, những cây đang nảy chồi mới, những cây sau khi cắt hoa
Phân có tỷ lệ lân cao: kích thích ra rễ, hoa, làm cho lá bớt màu xanh, giảm lượng nước ở trong lá, tăng khả năng đề kháng của cây
Việc sử dụng phân có hàm lượng lân cao cần thận trọng vì nếu cây đang ở giai đoạn sung yếu (do sâu bệnh, thiếu dinh dưỡng) càng làm cho cây chậm lớn và ra hoa cũng xấu
Phân có tỷ lệ kali cao: giúp cây khoẻ, chống hạn, sâu bệnh tốt So với cây trồng khác thì cây lan cần lượng kali tương đối nhiều vì mục đích chính của nuôi trồng lan là thưởng thức hoa, kali giúp hoa có màu sắc đẹp, bền thường sử dụng phân kali vào lúc cây lan có hoa
Với lan Hồ điệp dùng phân bón vô cơ là tốt nhất và chỉ nên bón vào mùa mưa (từ tháng 5- tháng 8) Sau khi cây hết hoa có thể thúc cho cây ra khi phun 3 lần liên tục hỗn hợp 0,5% của (Urê +KH2PO4+ FeSO4) theo tỷ lệ (1:1:1)
Theo Trung tâm kỹ thuật Rau- Hoa- Quả Thường Tín, giai đoạn cây con (15 ngày sau trồng) phun dinh dưỡng NPK có tỷ lệ 30:10:10 với nồng độ 0,2% định kỳ 5 ngày 1 lần cây con sinh trưởng rất tốt
- Cách sử dụng phân hữu cơ: ngoài nguồn phân bón vô cơ ra, phân hữu
cơ cũng rất tốt cho lan, phân hữu cơ dễ chế biến, nguyên liệu phong phú
Trang 31Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Trong phân hữu cơ chứa đầy đủ các dưỡng chất cần thiết cho cây như axítamin, vitamin, vi lượng Điều chú ý là các dạng phân hữu cơ dùng cho
hoa lan phải hoàn toàn hoai mục, không có mùi
Phân hữu cơ ở các dạng: nước tiểu người và động vật, phân động vật, xác bã động vật, than xương Sự pha chế phân hiện nay dễ hơn nhờ nguyên liệu sẵn có, dễ tìm nhưng thành phần của phân không rõ rệt
+ Nước tiểu: hoà loãng nước tiểu với tỷ lệ 1:10 hay loãng hơn, tưới cách nhật tốt nhất 1 tuần tưới 2 lần Phù hợp với tất cả các loài lan Hoặc 100ml nước tiểu + 100g bã đậu phụ ngâm với 0,8 lít nước cho lên men từ 7 - 10 ngày để lắng lọc lấy phần nước trong (nguyên chất) Mỗi tháng tưới 1 - 2 lần pha tỷ lệ 1:4 rất
thích hợp với Dendrobium, Phalaenopsis, Paphiopedilum, Oncidium, Renather
+ Xác bã động vật: theo các nhà trồng lan Đài Loan thì nước ngâm lông
gà, vịt, bột cá là tốt nhất đối với lan Hồ Điệp mà không mọc rêu xanh
Cách tưới phân: việc lựa chọn phân cho lan rất quan trọng nhưng cách
tưới phân cũng không kém phần quan trọng Tưới phân sao cho cây hấp thụ được nhiều nhất Tưới phân sao cho có hiệu quả kinh tế nhất
Phân được sử dụng hiệu quả qua đường lá khi: phân ở dạng dung dịch, dung dịch ấy bám vào rễ, lá và giá thể Các chất tan dù ở dạng phân tử hay ion
sẽ xuyên qua màng tế bào chất để vào bên trong nguyên sinh chất của tế bào
Vì vậy, phân mà ta tưới vào lá sẽ xâm nhập liên tục vào bên trong tế bào chừng còn ở dạng dung dịch Ngược lại tưới không lâu đã thấy chúng khô đọng lại các vệt trắng ở ngoài của lá thì chỉ ít phân được hấp thụ vào lá
Khoảng cách giữa những lần tưới: tuỳ thuộc vào điều kiện khí hậu, giá thể, tình trạng cây, loại phân, nồng độ phân, việc tưới nên tiến hành từ nồng độ thấp đến cao, như vậy sẽ tốn công lao động nhưng không nguy hại cho lan
Với lan con 5 ngày tưới 1 lần, lan trưởng thành 7 ngày/1lần (mùa hè),
từ 7 - 10 ngày (mùa đông) Sau khi tưới phân, ngày hôm sau nên gia tăng
Trang 32Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
lượng nước tưới với mục đích nếu lượng phân chưa hấp thụ hết thì vẫn có thể tiếp tục đồng thời giúp rửa sạch muối đọng trên lá và trong giá thể
Sản phẩm phức hữu cơ có nguồn gốc từ EDTA (etilendiamin tetraaxetic axit) và các Aminoacid thuỷ phân từ các chất hữu cơ giàu protein (Pomior-polymicroelements organic) Sản phẩm ở dạng dung dịch màu xanh
lá mạ, trong, đặc sánh; tỷ trọng từ 1,18 - 1,22; độ pH 6,5 - 7 Kết quả phun phân bón lá Pomior với nồng độ 0,4% định kỳ phun 5 ngày 1 lần, làm tăng năng suất và chất lượng hoa Cúc đồng tiền rất rõ rệt, tỷ lệ hoa loại I đạt 31,2% (Hoàng Ngọc Thuận, 2005) [17] Phân bón Pomior cũng làm tăng năng suất chất lượng hoa hồng, hoa cúc một cách rõ rệt
1.4.2.2 Các nghiên cứu về giá thể
Giá thể trồng lan Hồ Điệp phải tơi xốp và thoáng khí, đồng thời phải
có khả năng giữ nước như gỗ mùn, than bùn khô, hạt đá nhỏ, rêu… Dưới rễ của cây non lót một lớp rêu hoặc trồng cây lan con trực tiếp vào rêu Với những giá thể trồng khác nhau cũng phải có cách trồng và chăm sóc khác nhau, đặc biệt là chế độ tưới nước, với các giá thể kém giữ nước thì phải tưới thường xuyên hơn
Xơ dừa là nguyên liệu rất cần trong thành phần giá thể nuôi trồng lan,
xơ dừa có nhược điểm là dễ mọc rêu, thông thoáng, dễ mục mặt trên, mau khô
và nhẹ cho nên cây trong chậu hay bị đổ Do vậy khi dùng xơ dừa trồng trong chậu phải chú ý chế độ tưới nước, không để bị ngậm nước gây thối rễ Nên dùng để lót đáy chậu hay rổ treo hoặc trồng những loại lan yêu cầu ráo nước Cần chú ý các loại xơ dừa đề có nhiều muối ở trong nên cần phải ngâm nước vài ngày, xả cho sạch rồi mới trồng được Theo kinh nghiệm các giống lan Laelia không ưa trồng bằng xơ dừa
Vỏ cây cũng là loại nguyên liệu quan trọng trong giá thể trồng lan, có rất nhiều vỏ cây có thể làm giá thể trồng lan nhưng nên chọn loại cây nào lâu mục
Trang 33Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
để không làm chậu lan bí, đọng nước gây thối rễ Đồng thời đó cũng là môi trường thích hợp cho một số loài sâu hại rễ lan sinh sống, do vậy trồng lan bằng
vỏ cây cần quan sát tình trạng của vỏ cây để thay chậu lan Trong các loại vỏ có chất resin có tính sát khuẩn cao, lâu mục, không đóng rêu và ít các mầm bệnh gây hại
Dùng Rong biển để làm giá thể trồng hoa lan ngoài việc giữ nước, dinh dưỡng và tạo độ thông thoáng cho rễ còn là nơi bám rất tốt cho bộ rễ Trước khi dùng cần phải xử lý tiệt trùng trước và rửa đi rửa lại bằng nước sạch 3-4 lần Giai đoạn cây con của lan Hồ Điệp kéo dài, nếu dùng Rong biển để làm giá thể ươm cây con thì phải chọn lựa loại rong biển chất lượng tốt nhất Rong biển nếu không qua xử lý ở nhiệt độ cao thì vẫn có màu xanh và thành các đoạn ngắn, dễ bị thối mốc dẫn đến thối rễ lan, cây non sinh trưởng kém, các loại sâu bệnh có cơ hội và môi trường tốt để phát triển và làm chết cây con
Hạn chế của giá thể Rong biển: Rong biển dễ bị chua dẫn đến giá thể bị thối chua và xuất hiện bệnh như: Mốc trắng giá thể, ảnh hưởng nghiêm trọng đến bộ rễ của lan
Nguyên nhân: Do tưới nước nhiều gây quá ẩm cho giá thể, công với chất lượng nước tưới có độ pH dưới 5,5
Biện pháp phòng và trừ: Tưới lượng nước vừa đủ (khoảng 1/3 chậu), cộng với đo độ pH của nước trước khi tưới, độ pH tốt nhất là 5,8-6,4
1.4.2.3 Các nghiên cứu về chế độ chiếu sáng
Ánh sáng là điều kiện rất cần thiết cho sự sinh trưởng và phát triển thông qua quá trình quang hợp và hô hấp Nhu cầu về ánh sáng của các loài lan là rất khác nhau Vanda lá tròn, Arachinis, Renanthera yêu cầu 100% ánh sáng tự nhiên, tức là khoảng 40000 lux Dendrobium yêu cầu 70% ánh sáng
tự nhiên, khoảng 15000 - 30000 lux Trong khi đó lan Hồ điệp (Phalaenopsis)
nhu cầu chỉ là 30% ánh sáng tự nhiên, khoảng 5000 - 14000 lux Cường độ
Trang 34Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
quang hợp gia tăng cùng với cường độ ánh sáng Tuy nhiên, khi cường độ ánh sáng vượt quá một trị số giới hạn nào đó thì cường độ quang hợp không tăng lên nữa và có thể giảm do quá trình quang hô hấp Vì vậy, cần thiết kế vườn lan và hệ thống lưới che sao cho phù hợp với từng loài lan cụ thể Dựa vào nhu cầu ánh sáng của từng loài lan mà người ta chia ra làm 3 nhóm:
Nhóm lan ưa ánh sáng mạnh: Cần ánh sáng nhiều 100% ánh sáng
trực tiếp như các loài Vanda, Renanthera, Cattleya
Nhóm lan ưa ánh sáng yếu: bao gồm các loài có nhu cầu ánh sáng
khoảng 30 - 40% như Phalaenopsis, Paphiopedilum
Nhóm lan ưa ánh sáng trung bình: bao gồm các loài có nhu cầu ánh
sáng khoảng 50 - 80% như các loài Dendrobium, Cymbidium
Ánh sáng ảnh hưởng đến khả năng phân hoá mầm hoa và ra hoa của
một số loài lan Hầu hết các loài thuộc chi Cattleya, Dendrobium nếu thiếu
ánh sáng cây không ra hoa
Điều chỉnh cường độ ánh sáng cho phù hợp với nhu cầu của cây lan đang trồng ở các nước tiên tiến người ta trồng lan trong nhà kính có hệ thống điều chỉnh ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm ngay cả chế độ chăm sóc cũng đều tự động cho nên cây sinh trưởng, phát triển rất tốt
Một số tiêu chuẩn về giàn che:
Giàn cao 2,5 - 4 m, mái nằm ngang hay xiên nhưng phải theo hướng Bắc - Nam để khi mặt trời di chuyển theo hướng Đông - Tây ánh sáng không ảnh hưởng liên tục làm hại cây
Tuỳ theo nhu cầu ánh sáng của từng giai đoạn sinh trưởng của cây mà
có chế độ chiếu sáng thích hợp Với lan con để sinh trưởng phát triển tốt cần nhận được 100% ánh sáng từ lúc bình minh cho đến 8 h sáng, lan trưởng thành nhu cầu ánh sáng tăng lên Tuỳ theo nhu cầu ánh sáng của từng cây mà
có chế độ chiếu sáng thích hợp Ví dụ: Phalaenopsis, Paphiopedilum cần 30 -
Trang 35Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
40% ánh sáng Dendrobium, Cattleya cần 50 - 60% ánh sáng Vanda cần 60 -
70% thậm chí có loại cần chiếu sáng 100%
Hiện trên thị trường có bán các loại lưới che với chế độ che phủ 40, 50,
60, 70 - 80% ánh sáng rất nhẹ và tiện lợi Bên cạnh đó có thể dùng giàn che bằng phên nứa đan có ưu điểm mát rẻ tiền nhưng không bền và khó có được lượng ánh sáng phù hợp
Trang 36Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Chương 2 VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1 Vật liệu nghiên cứu
- Giống lan Hồ Điệp (giống V31) 1 năm tuổi đã được trồng và chăm sóc tại huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên
Một số loại phân bón dạng lỏng:
- Phân bón qua lá Scotts tỷ lệ N:P:K (30:10:10)
- Phân bón qua lá Scotts tỷ lệ N:P:K (10:10:30)
- Phân bón qua lá Scotts tỷ lệ N:P:K (20:20:20)
- Phân bón hữu cơ sinh học chậm tan do Công ty phân bón Hải Tiến, địa chỉ tại 82A, Nguyễn Chí Thanh, Phường 3, Quận 10, TP Hồ Chí Minh sản xuất có thành phần gồm: 25% chất hữu cơ, 5% đạm, 5% lân (P2O5), 2% Kali (K2O) Vitamin B1
Các loại giá thể : Rong biển, Vỏ thông, Than hoạt tính, Vỏ sò
Lưới che sáng: Loại 1 lớp mỏng, loại 1 lớp dày
2.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu
- Thời gian nghiên cứu: từ tháng 8/2012 đến tháng 8/2013
- Địa điểm nghiên cứu: Trung tâm dạy nghề huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên
2.3 Nội dung nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu
2.3.1 Nội dung nghiên cứu
Nội dung 1: Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón đến sinh trưởng và ra
hoa của cây lan Hồ Điệp
Nội dung 2: Nghiên cứu ảnh hưởng của giá thể đến sinh trưởng và ra
hoa của cây lan Hồ Điệp
Nội dung 3: Nghiên cứu ảnh hưởng của ánh sáng đến sinh trưởng và ra
hoa của cây lan Hồ Điệp
Trang 37Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
2.3.2 Phương pháp nghiên cứu
2.3.2.1 Nghiên cứu ảnh hưởng của một số loại phân bón đến sinh trưởng và
ra hoa của hoa lan Hồ Điệp
* Thí nghiệm 1: Nghiên cứu ảnh hưởng của một số loại phân bón đến
động thái tăng trưởng lá của cây lan Hồ Điệp
- Phương pháp bố trí thí nghiệm:
+ Thời gian tiến hành thí nghiệm: Từ tháng 4/2012 đến tháng 11/2012 + Thí nghiệm được thiết kế theo kiểu ngẫu nhiên hoàn chỉnh gồm 5 công thức, 3 lần nhắc lại Số cây thí nghiệm là 10 cây/lần nhắc lại
+ Các công thức thí nghiệm được tiến hành:
CT1: Không sử dụng phân bón (đối chứng)
CT2: Phân bón lá Scotts tỷ lệ N:P:K (20:20:20) (500 ppm)
CT3: Phân bón lá Scotts tỷ lệ N:P:K (30:10:10) (500 ppm)
CT4: Sử dụng phân bón lá Scotts tỷ lệ N:P:K (30:10:10) (500 ppm) + Vitamin B1
CT5: Phân bón hữu cơ sinh học chậm tan
Sơ đồ bố trí thí nghiệm
* Thí nghiệm 2: Nghiên cứu ảnh hưởng của một số loại phân bón đến
sự ra hoa của cây lan Hồ Điệp
- Phương pháp bố trí thí nghiệm:
+ Thí nghiệm được bố trí theo kiểu ngẫu nhiên hoàn chỉnh gồm 5 công thức, mỗi công thức nhắc lại 3 lần, mỗi lần nhắc lại 10 cây/công thức
Trang 38Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
+ Các công thức tiến hành thí nghiệm:
CT1: Không bón phân (Đối chứng)
CT2: Sử dụng phân bón lá Scotts tỉ lệ N:P:K (20:20:20) (500 ppm) CT3: Sử dụng phân bón lá Scotts tỉ lệ N:P:K (10:10:30) (500 ppm) CT4: Sử dụng phân bón lá Scotts tỉ lệ N:P:K (10:10:30) (500 ppm) + Vitamin B1 liều lượng 3ml/lít nước
+ Thời gian bố trí thí nghiệm: Từ tháng 11/2012 đến tháng 4/2013
Thí nghiệm 3: Nghiên cứu ảnh hưởng của liều lượng phân bón lá
Scotts (30:10:10) đến sinh trưởng của bộ lá của cây lan Hồ Điệp
+ Các công thức thí nghiệm tiến hành:
CT1: Liều lượng phân bón lá Scotts 500 ppm (Đối chứng)
CT2: Liều lượng phân bón lá Scotts 1.000 ppm
CT3: Liều lượng phân bón lá Scotts 1.500 ppm
CT4: Liều lượng phân bón lá Scotts 2.000 ppm
Trang 39Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Sơ đồ bố trí thí nghiệm
+ Thời gian bố trí thí nghiệm: Từ tháng 8/2012 đến tháng 11/2012
Thí nghiệm 4: Nghiên cứu ảnh hưởng của liều lượng phân bón lá
Scotts (10:10:30) đến sự ra hoa của cây lan Hồ Điệp
- Phương pháp bố trí thí nghiệm:
+ Thí nghiệm sử dụng phân Scotts tỉ lệ N:P:K (10:10:30)
+ Thí nghiệm được bố trí theo kiểu ngẫu nhiên hoàn chỉnh gồm 4 công thức, mỗi công thức nhắc lại 3 lần, mỗi lần nhắc lại gồm 10 cây/công thức
+ Các công thức thí nghiệm tiến hành:
CT1: Phân bón lá Scotts (10:10:30): 500 ppm (Đối chứng)
+ Thời gian bố trí thí nghiệm: Tháng 11/2012 đến tháng 04/2013
2.3.2.2 Nghiên cứu ảnh hưởng của giá thể đến khả năng sinh trưởng và ra hoa của lan Hồ Điệp
Thí nghiệm 5: Nghiên cứu ảnh hưởng của giá thể đến khả năng sinh
trưởng và ra hoa của lan Hồ Điệp
- Phương pháp bố trí thí nghiệm:
Trang 40Số hóa bởi trung tâm học liệu http://www.lrc-tnu.edu.vn/
+ Thí nghiệm được bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh gồm 4 công thức, mỗi công thức nhắc lại 3 lần, mỗi lần nhắc lại gồm 10 cây/công thức
+ Các công thức thí nghiệm tiến hành:
CT1: Sử dụng giá thể Rong biển Chile
+ Thời gian bố trí thí nghiệm: Tháng 11/2012 đến 4/2013
2.3.2.3 Nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ che sáng đến sinh trưởng và ra hoa của lan Hồ Điệp
Thí nghiệm 6: Nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ che sáng đến sinh
trưởng và ra hoa của lan Hồ Điệp
CT2: Che sáng bởi lớp lưới đen mỏng
CT3: Che sáng bởi 1 lớp lưới đen dày
CT4: Che sáng bởi 2 lớp lưới đen dày