Phần I: Lịch sử Kế toánKế toán thời kỳ cổ đạiTrong một quy ước Hammurabi ban bố trong triều đại đầu tiên của Babylonia (2285 2242 B.C.) có quy định rằng việc bán hàng phải được ghi nhận bằng một bản thảo có dấu. Do vậy các giao dịch đều được các bên ghi chép lại.Ở Mesopotamian có một nghề tương đương với nghề kế toán hiện này là ghi chép bản thảo. Công việc của họ cũng tương tự như một kế toán viên là phải ghi chép lại các giao dịch, và hơn nữa họ còn phải đảm bảo rằng các thoả ước giao dịch phù hợp với yêu cầu về giao dịch thương mại. Đã có hàng trăm ngư¬ời được thuê làm công việc này, và đây được coi là một nghề nghiệp có uy thế.Khi một giao dịch được thực hiện, các bên tham gia giao dịch đi thuê ng¬ười chép bản thảo, mô tả thỏa thuận của họ với người đó, và sau đó nhận lấy bản chép ghi trên đất sét vì đất sét có rất nhiều trong vùng này.Kế toán trong thời Ai cập cổ đại cũng phát triển tương tự như tại thung lũng Mesopotamia. Tuy nhiên họ sử dụng giấy cói thay cho đất sét và điều này giúp cho việc ghi chép bản thảo đựơc thực hiện dễ dàng hơn. Hiện nay còn lưu giữ được nhiều bản thảo khổ lớn, dùng riêng cho các kho hàng hoàng cung. Tuy vậy, kế toán Ai cập cổ xưa chỉ dừng lại ở việc ghi chép đơn giản qua hàng nghìn năm tồn tại. Nguyên nhân chính là do tình trạng mù chữ và sự vắng mặt của đồng tiền đúc đã ngăn cản sự phát triển của nó.Người Hy Lạp đã có đóng góp quan trọng đối với ngành kế toán qua việc sử dụng đồng tiền đúc vào khoảng 600 năm trước công nguyên. Việc đưa đồng tiền đúc vào tiêu dùng đã khởi nguồn cho một cuộc cách mạng của ngành kế toán. Ngành nghề ngân hàng trong xã hội Hy Lạp cổ xưa rất phát triển so với các xã hội trư¬ớc đó. Các chủ ngân hàng giữ những sổ tài khoản, trao đổi hoặc cho vay, thậm chí thu xếp chuyển tiền mặt thông qua những ngân hàng cộng sự tại các thành phố khác nhau.Ở xã hội Rome cổ đại có một tục lệ là những người chủ gia đình ghi chép lại các khoản thu chi thường nhật của gia đình vào quyển sổ nhật ký. Việc quản lýy chi tiêu gia đình như vậy rất quan trọng vì ở Rome người dân phải định kỳ tường trình về tài sản và công nợ, để theo đó Nhà nước tính thuế và thậm chí xác định quyền công dân.Người La mã đã xây dựng dự toán ngân sách hàng năm, với nỗ lực tổng hợp hoạt động của các công ty tài chính, hạn chế chi tiêu nhằm đạt được khoản ngân sách dự tính và đánh thuế người dân.Kế toán Thời Trung cổHàng nghìn năm sau sự sụp của Đế quốc La mã và trước khi tu sĩ Luca Pacioli xuất bản “Summa” được xem là thời kỳ ngư¬ng trệ của kế toán, và thường không được nhắc đến trong lịch sử kế toán. Tuy nhiên, theo sử gia Michael Chatfield, kế toán thời Trung cổ đã đặt nền tảng cho những học thuyết của chủ nghĩa bảo thủ, và đã tạo tiền đề cho sự phát triển thần tốc của kế toán thời Phục hư¬ng.Bản ghi chép kế toán còn tồn tại lâu nhất cho đến nay bằng tiếng Anh là “Pipe Roll”, hoặc Great Roll of the Exchequer” ghi chép số tiền thuê mướn, tiền phạt và tiền thuế hàng năm của hoàng tộc Anh từ năm 1130 đến 1830.“Pipe Roll” là bản ghi chép trên giấy da cuối cùng về một hệ thống proffer sử dụng một vật đối chiếu “tally stick” làm bằng gỗ như¬ một cơ sở của việc ghi sổ kế toán. Hai lần mỗi năm, vào Lễ phục sinh và Ngày lễ thánh Misen (299), các lãnh chúa được gọi đến kho bạc quốc gia tại Westminster. ở Lễ phục sinh, mỗi lãnh chúa phải nộp một nửa trong tổng mức định giá tài sản hàng năm người đó sở hữu. Sau khi nhận được các khoản đóng góp này, viên thủ quỹ sẽ cắt “tally stick” được chuẩn bị trước coi như một ghi nhận của giao dịch đó.Đư¬ợc sử dụng thậm chí trước khi bản thảo Pipe Roll ra đời, “tally stick”là một thanh gỗ hẹp, dài chín inch, được cắt với những với các kích cỡ khác nhau tương ứng cho số tiền nhận được. Một mẩu cắt kích cỡ một bàn tay người có định giá 1000 bảng, mẩu cắt rộng bằng một ngón tay cái trị giá 100 bảng; mẩu cắt dày bằng một hạt ngô hoặc lúa mạch chín trị giá 1 bảng; và một shilling, chỉ là một vết khía.
Trang 1Phần I: Lịch sử Kế toán
Kế toán thời kỳ cổ đại
Trong một quy ước Hammurabi ban bố trong triều đại đầu tiên củaBabylonia (2285 2242 B.C.) có quy định rằng việc bán hàng phải được ghi nhậnbằng một bản thảo có dấu Do vậy các giao dịch đều được các bên ghi chép lại
Ở Mesopotamian có một nghề tương đương với nghề kế toán hiện này làghi chép bản thảo Công việc của họ cũng tương tự như một kế toán viên là phảighi chép lại các giao dịch, và hơn nữa họ còn phải đảm bảo rằng các thoả ướcgiao dịch phù hợp với yêu cầu về giao dịch thương mại Đã có hàng trăm ngườiđược thuê làm công việc này, và đây được coi là một nghề nghiệp có uy thế
Khi một giao dịch được thực hiện, các bên tham gia giao dịch đi thuê ười chép bản thảo, mô tả thỏa thuận của họ với người đó, và sau đó nhận lấy bảnchép ghi trên đất sét vì đất sét có rất nhiều trong vùng này
ng-Kế toán trong thời Ai cập cổ đại cũng phát triển tương tự như tại thung
lũng Mesopotamia Tuy nhiên họ sử dụng giấy cói thay cho đất sét và điều nàygiúp cho việc ghi chép bản thảo đựơc thực hiện dễ dàng hơn Hiện nay còn lưugiữ được nhiều bản thảo khổ lớn, dùng riêng cho các kho hàng hoàng cung Tuyvậy, kế toán Ai cập cổ xưa chỉ dừng lại ở việc ghi chép đơn giản qua hàng nghìnnăm tồn tại Nguyên nhân chính là do tình trạng mù chữ và sự vắng mặt củađồng tiền đúc đã ngăn cản sự phát triển của nó
Trang 2Người Hy Lạp đã có đóng góp quan trọng đối với ngành kế toán qua việc
sử dụng đồng tiền đúc vào khoảng 600 năm trước công nguyên Việc đưa đồngtiền đúc vào tiêu dùng đã khởi nguồn cho một cuộc cách mạng của ngành kếtoán Ngành nghề ngân hàng trong xã hội Hy Lạp cổ xưa rất phát triển so vớicác xã hội trước đó Các chủ ngân hàng giữ những sổ tài khoản, trao đổi hoặccho vay, thậm chí thu xếp chuyển tiền mặt thông qua những ngân hàng cộng sựtại các thành phố khác nhau
Ở xã hội Rome cổ đại có một tục lệ là những người chủ gia đình ghi chép
lại các khoản thu chi thường nhật của gia đình vào quyển sổ nhật ký Việc quảnlýy chi tiêu gia đình như vậy rất quan trọng vì ở Rome người dân phải định kỳtường trình về tài sản và công nợ, để theo đó Nhà nước tính thuế và thậm chí xácđịnh quyền công dân
Người La mã đã xây dựng dự toán ngân sách hàng năm, với nỗ lực tổnghợp hoạt động của các công ty tài chính, hạn chế chi tiêu nhằm đạt được khoảnngân sách dự tính và đánh thuế người dân
Kế toán Thời Trung cổ
Hàng nghìn năm sau sự sụp của Đế quốc La mã và trước khi tu sĩ LucaPacioli xuất bản “Summa” được xem là thời kỳ ngưng trệ của kế toán, và thườngkhông được nhắc đến trong lịch sử kế toán Tuy nhiên, theo sử gia MichaelChatfield, kế toán thời Trung cổ đã đặt nền tảng cho những học thuyết của chủ
Trang 3nghĩa bảo thủ, và đã tạo tiền đề cho sự phát triển thần tốc của kế toán thời Phụchưng.
Bản ghi chép kế toán còn tồn tại lâu nhất cho đến nay bằng tiếng Anh là
“Pipe Roll”, hoặc "Great Roll of the Exchequer” ghi chép số tiền thuê mướn,tiền phạt và tiền thuế hàng năm của hoàng tộc Anh từ năm 1130 đến 1830
“Pipe Roll” là bản ghi chép trên giấy da cuối cùng về một hệ thống
"proffer" sử dụng một vật đối chiếu “tally stick” làm bằng gỗ như một cơ sở củaviệc ghi sổ kế toán Hai lần mỗi năm, vào Lễ phục sinh và Ngày lễ thánh Mi-sen(29/9), các lãnh chúa được gọi đến kho bạc quốc gia tại Westminster ở Lễ phụcsinh, mỗi lãnh chúa phải nộp một nửa trong tổng mức định giá tài sản hàng nămngười đó sở hữu Sau khi nhận được các khoản đóng góp này, viên thủ quỹ sẽcắt “tally stick” được chuẩn bị trước coi như một ghi nhận của giao dịch đó
Được sử dụng thậm chí trước khi bản thảo Pipe Roll ra đời, “tally stick”làmột thanh gỗ hẹp, dài chín inch, được cắt với những với các kích cỡ khác nhautương ứng cho số tiền nhận được Một mẩu cắt kích cỡ một bàn tay người cóđịnh giá 1000 bảng, mẩu cắt rộng bằng một ngón tay cái trị giá 100 bảng; mẩucắt dày bằng một " hạt ngô hoặc lúa mạch chín " trị giá 1 bảng; và một shilling,chỉ là một vết khía
Nước Ý thời kỳ Phục hưng : sự ra đời của kế toán kép
Những người Italia cách tân thời kỳ Phục hưng (TK 14 th - 16 th) đượccho là cha đẻ của kế toán hiện đại Họ đã nâng hoạt động mậu dịch và thương
Trang 4mại lên một tầm cao mới qua việc sáng tạo các phương thức xác định lợi nhuậnchuẩn xác hơn
Mặc dầu đã biết đến chữ số Arập từ lâu, vào thời kỳ này, người Italia sửdụng chúng thường xuyên để theo dõi những tài khoản kế toán Họ giữ lại chonhững bản ghi chép hoạt động kinh doanh do thời kỳ này việc sử dụng vốn vàtín dụng quy mô lớn ngày một phát triển
Luca Pacioli và Summa
Luca Pacioli là đại diện tiêu biểu của thời kỳ Phục hưng, ông thông hiểucác kiến thức về văn học, nghệ thuật, toán học, kinh doanh và các môn khoahọc Sinh năm 1445 tại Borgo San Sepulcro, Tuscany, Frater Luca BartolomesPacioli thu thập được một lượng kiến thức đáng kinh ngạc về khoa học kỹ thuật,tôn giáo, kinh doanh, khoa học quân sự, toán học, y học, nghệ thuật, âm nhạc,pháp luật và ngôn ngữ Ông đồng ýtình với quan điểm cho rằng tồn tại mối quan
hệ nội sinh giữa vô vàn các quy luật khác nhau và trong mối quan hệ đó luônduy trì sự hoà hợp và cân bằng như giưã toán học và kế toán
Bạn của ông, Leonardo da Vinci đã giúp ông chuẩn bị những bản vẽ chotuyển tập 1497, Divina Proportione; đổi lại, Pacioli tính cho Da Vinci mà số lư-ợng đồng đỏ cần cho pho tượng khổng lồ Duke Lidovico Sforza ở Milan
Khoảng năm 1482, sau khi hoàn thành luận thuyết thứ ba về toán học,Pacioli một người muốn cống hiến đời mình cho công việc thuyết giáo, khoác
Trang 5lên mình chiếc áo tu sĩ Ông đi chu du khắp Italy thuyết trình về toán học, và đếnnăm 1486, ông đã hoàn thành cấp bậc đại học tương đương với học vị tiến sĩ.
Pacioli không bao giờ cho rằng mình sáng tạo ra kế toán kép Ba mươi sáunăm trước khi ông hoàn thành luận thuyết nổi tiếng này, Benedetto Cotrugli đãviết Delia Mercatura et del Mercante Perfetto, trong đó có một chương ngắn gọn
mô tả nhiều đặc tính của kế toán kép Mặc dầu công trình này không được xuấtbản, Pacioli đã biết đến bản thảo này và lấy đó làm khởi nguồn viết nên Phươngpháp kế toán kép
Vào năm 1494, ở tuổi 50, chỉ 2 năm sau khi Colombus phát hiện ra châu
Mỹ, Pacioli trở lại Venice cho xuất bản xuất bản ấn phẩm thứ năm mình,Summa de Arithmetica, Geometria, Proportioni et Proportionalita Cuốn sáchnày được coi là một bản tóm lược và kiến giải về toán học, trong đó sổ kế toánchỉ là một trong số năm đề mục được đề cập đến với 36 chương ngắn về sổ kếtoán
Vào thời điểm đó, 10 tháng 11 năm 1494, tức là mới một phần tư thế kỷsau khi Gutenberg sáng chế ra máy chữ, nên việc xuất bản sách là vô cùng đắt
đỏ Điều đó cho thấy việc Pacioli xuất bản các tác phẩm nghiên cứu khoa họccủa mình quả thật là kỳ công
Trang 6Ý nghĩa của Summa
Trong vòng 1 thế kỷ đầu tiên sau khi được công bố, Summa được dịch ra
5 ngôn ngữ khác nhau như tiếng Hà lan, Đức, tiếng Anh và đã nhanh chóngđụơc truyền bá khắp châu lục
Có lẽ nhiều người trong số chúng ta không tránh khỏi ngạc nhiên rằng tạisao kể từ sau Pacioli, phương thức ghi sổ kế toán dường như không có thay đổi
gì đáng kể Trong thực tế, điểm khác nhau sơ đẳng giữa kế toán hiện đại và ương pháp Venice " là có sự bổ sung và tinh giản hơn nhằm đáp ứng quy môkinh doanh ngày càng được mở rộng
"Ph-Kế toán phát triển xuyên lục địa
Vào giữa thế kỷ 19, Nước Anh đang ở vào thời kỳ thịnh vượng với Cáchmạng Công nghiệp Nước Anh dẫn đầu về sản xuất than đá, hàng dệt bông vàsắt, và là trung tâm tài chính của thế giới
Năm 1880 Institute of Chartered Accountants mới được hình thành ở Anh
và xứ Wales tập hợp tất cả những người hành nghề kế toán tại các nước đó.Ngoài 587 thành viên ghi danh đầu tiên, sau đó đã bổ sung thêm 606 thành viên
là những kế toán viên có kinh nghiệm
Vào cuối những năm 1800, một số lượng lớn của tư bản Anh chảy sangcác ngành công nghiệp phát triển ở Hoa kỳ Các kế toán viên người Anh vàXcốt-len đã sang Mỹ để kiểm toán các khoản mục đầu tư này, và một số trongbọn họ đã tiếp tục ở lại và hành nghề ở Mỹ
Trang 7Thư mục thành phố từ năm 1850 liệt kê 14 kế toán viên đang hành nghềtại New York, bốn ở Philadelphia và một ở Chicago Đến năm 1886, con số đó
la 115 tại New York, 87 ở Philadelphia và 31 ở Chicago Những nhóm những kếtoán viên đã tập hợp lại và phát triển thành hiệp hội kế toán chuyên nghiệp tạikhắp các thành phố Mỹ Năm 1887, hiệp hội kế toán quốc gia đầu tiên ở Mỹ đ-ược thành lập là American Association of Public Accountants, tiền thân củaAmerican Institute of Certified Public Accountants
Kế toán hiện đại
Cuối thế kỷ 19 là thời kỳ phát triển của kinh tế Mỹ song cũng gắn liền vớinhững vụ bê bối tài chính Sự tập trung tư bản thái quá và đầu cơ cổ phiếu lànguyên nhân gây ra khủng hoảng tài chính giai đoạn 1873-1893
Sự chuyển giao chế độ từ nhà nước tư bản sang đế quốc một pàân là đểnắm quyền kiểm soát hoạt động tài khoá và tăng cường ngân sách phục vụ chocác cuộc chiến Với vỏ bọc chủ nghĩa cộng hòa, đế quốc Anh đã tập trung sứcmạnh chính trị và tài chính trong tay hoàng đế Bước sang những năm 1920, nềnkinh tế Mỹ bắt đầu khủng hoảng, giá cả trên thị trường rớt xuống đến 40%.Luồng Tiền mặt bị đình chệ, vốn vay trở nên khan hiếm Đáp lại, các doanhnghiệp đã thắt chặt quỹ tiền mặt hiền thời của mình Tại thời điểm đó, người takhông còn lựa chọn nào hơn là phát hành cổ phiếu để thu hút vốn
Vào những năm 1940, báo cáo ngân sách được đưa vào sử dụng và nhanhchóng trở thanh bộ phận thiết yếu của báo cáo tài chính Năm 1971, American
Trang 8Institure of Certified Public Accountants bắt đầu yêu cầu nộp báo cáo thu nhậpthường niên của các cổ đông Hiện nay, với hơn 330,000 thành viên, AICPA làhiệp hội kế toán chuyên nghiệp quốc gia hàng đầu cho CPAs ở Hoa kỳ TrangWeb-site của họ đầy những tài liệu hữu ích, kể cả tin tức kế toán Mỹ gần đâynhất.
Vào đầu năm 2005, các nước thành viên trong Liên minh châu Âu (EU),bao gồm cũ và mới thay hệ thống tiêu chuẩn kế toán và kiểm toán riêng của từngnước bằng một chuẩn mực kế toán và kiểm toán chung Khác biệt trong hệ thống
kế toán của từng quốc gia đó cản trở về mặt thương mại toàn cầu, báo cáo tàichính, xây dựng cấu trúc và qui trỡnh về mặt luật phỏp giữa cỏc doanh nghiệp ởnhững quốc gia hoặc khu vực khỏc nhau Vỡ vậy xu hướng của thế giới là hợpnhất để có một chuẩn mực thống nhất trong lĩnh vực kế toán và kiểm toán toàncầu
Trờn thế giới cú nhiều hệ thống bỏo cỏo tài chớnh và tức nhiên, đi theo đó
là tiêu chuẩn kế toán và kiểm toán khác nhau Phổ biến nhất hiện nay là hệ thốngchuẩn mực kế toán quốc tế và hệ thống báo cáo tài chính Mỹ Cũn ở Việt Nam,cỏc doanh nghiệp thực hiện bỏo cỏo tài chớnh theo hệ thống tiờu chuẩn quốcgia Các doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Việt Nam luôn lập hai hệ thốngbáo cáo tài chính, một báo cáo với cơ quan chức năng Việt Nam và một báo cáo
về công ty mẹ
Trang 9Phần II: Sự phát triển của Kế toán Việt nam
Trong xu thế phát triển chung của nền kinh tế thế giới nói chúng và ngành
kế toán nói riêng, kế toán Việt nam cũng đã có những bước chuyển mình để mauchóng hoà nhịp với tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế đã và đang diễn ra
Tiếp thu nền kinh tế văn hoá Trung Hoa qua hàng nghìn nắm Bắc thuộc,hơn nữa do có vị trí thông thương đường biển, đường sông thuận lợi, nghề kếtoán Việt nam có cơ hội phát triển từ rất sớm Tuy vậy kế toán chỉ phần lớn phục
vụ lợi ích cho giai cấp vua chúa, quan lại với việc thắt chặt gánh nặng địa tô,thuế má lên người dân Mặt khác, cũng do chiến tranh diễn ra liên miên khiếncuộc sống người dân luôn bị xáo trộn, sản xuất bị ngưng trệ
Thế kỷ 20 đã chứng kiến cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp,
đế quốc Mỹ đã chia tách đất nước làm hai phần Mãi đến thắng lợi lịch sử mùaxuân năm 1975 lại nền độc lập thống nhất cho đất nước sau hơn một thế kỷ chiacắt Lúc này chúng ta mới có thể thực hiện hệ thống kế toán độc lập thống nhất
cả nước
Sau chiến tranh, Việt nam đã xây dựng hệ thống kế toán xã hội chủ nghĩatheo mô hình các nước xã hôi chủ nghĩa, mà điển hình là Liên Xô cũ, một môhình cứng nhắc, không phù hợp với xu thế phát triển kinh tế quốc tế nói chung
Chúng ta đó cú những chớnh sỏch tài chớnh riờng biệt, quy định đối vớicỏc doanh nghiệp Nhà nước mà khụng quy định đối với doanh nghiệp cổ phần
Trang 10và TNHH, cũn kế toỏn chỉ là cụng cụ để ghi chộp cỏc hoạt động tài chính theoquy định của Nhà nước, mà chủ yếu để quyết toỏn thuế, do vậy, các báo cáo tàichính được ghi chộp trờn số liệu của kế toỏn rất khỏc nhau giữa doanh nghiệpNhà nước và doanh nghiệp thuộc cỏc thành phần khỏc, khụng tạo ra môi trườngbỡnh đẳng và sự đồng nhất, cú thể so sánh được
Khắc phục hạn chế này, từ những năm 1993 - 1994 Việt Nam đó bắt đầutiếp cận với cỏc chuẩn mực quốc tế và được nghiờn cứu một cách đầy đủ từ giaiđoạn năm 1996- 1998, khi thực hiện dự ỏn kế toỏn kiểm toỏn của cộng đồngchõu Âu (EURO-TAPVIET) Kể từ năm 1999, chúng ta đó bắt tay vào soạn thảo
và xõy dựng chuẩn mực kế toỏn Việt Nam trên cơ sở hệ thống chế độ kiểm toỏnquốc tế Đến thỏng 12/2001, Bộ Tài chớnh ban hành 4 chuẩn mực đầu tiờn vàliờn tiếp cho đến nay, sau 4 năm, đó ban hành được 22 chuẩn mực kế toỏn.:
Tháng 10/ 2000, Bộ Tài chính (MOF) ban hành các sắc lệnh hướng dẫnthực hiện các chuẩn mực kế toán đối với các doanh nghiệp hoạt động tại Việtnam Các doanh nghiệp trong nước phải tuân thủ Hệ thống Kế toán Việt nam(VAS) Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trừ một số trường hợp ngoại
lệ cũng phải tuân thủ hệ thống kế toán này Với dự định tiến tới việc thực hiệnmột hệ thống kế toán thống nhất, MOF ban hành một bức thư xác nhận vị thếcủa mình yêu cầu các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài phải tuân thủVAS kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2001 những công ty mà đã không áp dụng VAS
để bắt đầu áp dụng VAS từ 1 Tháng giêng 2001
Trang 11Tháng 1/ 2001, Bộ Tài chính (MOF) đã thông qua chương trình xây dựngmột hệ thống chuẩn mực kế toán và kiểm toán Việt nam Các chuẩn mực kế toán
sẽ được xây dựng dựa theo các chuẩn mực kế toán quốc tế, các chuẩn mực kiểmtoán cắn cứ theo Các chuẩn mực kiểm toán quốc tế Các chuẩn mực nói trên sẽđược áp dụng đối với tất cả các doanh nghiệp và công ty kiểm toán hoạt động tạiViệt nam
Tháng 4/ 2001, với nỗ lực xúc tiến phát triển hoạt động kiểm toán ở Việtnam, Bộ Tài chính (MOF) đã thông qua 6 chuẩn mực mới về kiểm toán có hiệulực từ 15 tháng 1 năm 2001, số 250, 310, 500, 510, 520, 580
Tháng 4/2003, Việt nam thông qua các chuẩn mực kế toán Việt nam gồm
10 tiêu chuẩn (số 01, 02, 03, 04, 06, 10, 14, 15, 16, 24) dựa trên một phần từ cáctiêu chuẩn Kế toán Quốc tế có liên quan IAS Những tiêu chuẩn này do Bộtrưởng Bộ Tài chính phê duyệt thực hiện được áp dụng với các doanh nghiệpthuộc tất cả các thành phần kinh tế khác nhau ở Việt Nam thay thế nhữngnguyên tắc kế toán tương ứng Các chuẩn mực số 02, 03, 04, 14 có hiệu lực ápdụng đối với các báo cáo tài chinh năm 2002, các chuẩn mực còn lại áp dụngcho các báo cáo năm 2003
Ban hành theo theo sắc lệnh ngày 26/6/2003 của Thủ tướng và theo nghịđịnh số 129/2004/ND-CP ngày 31/5/2004 của chính phủ, “Act on Accounting”(Đạo luận kế toán) quy định về mô hình kế toán tiêu chuẩn và vị trí kế toántrưởng, kế toán viên Theo Nghị định này, doanh nghiệp có thể thuê dịch vụ kế
Trang 12toán của một công ty kế toán hoặc kiểm toán chuyên nghiệp mà không cần bố trí
vị trí kế toán chuyên biệt
Các năm 2003, 2004, 2005 là 3 năm liên tiếp chúng ta thực hiện luật kếtoán, với sự ban hành “Act of Accounting”, 3 sắc lệnh hướng dẫn, hệ thống cácchuẩn mực kế toán, các quy định đối với kế toán trưởng, và đối với việc hànhnghề kế toán đã tạo một hành lang pháp lý thuận lợi đối với hoạt động kế toáncủa doanh nghiệp đang hoạt động ỏ Việt nam nói chung
15 năm là quóng thời gian đáng ghi nhận trong sự nghiệp phát triển kế toán, kiểm toán nước nhà Chỳng ta đó đạt một số thành tựu :
1- Đó tập trung quản lý thống nhất việc nghiờn cứu, ban hành và đưa vào vậnhành trong nền kinh tế quốc dân một hệ thống chế độ kế toán doanh nghiệp phùhợp với yêu cầu quản lý nền kinh tế thị trường, đó và đang thực hiện có hiệu quảtrong mọi lĩnh vực hoạt động kinh tế, xó hội
2 - Đổi mới một bước và đẩy mạnh tiến trỡnh cải cỏch hệ thống kế toỏn Nhànước, bao gồm cả kế toỏn quản lý quỹ NSNN, tài sản quốc gia và kế toỏn cỏcđơn vị thụ hưởng NSNN, đang hướng đến việc xây dựng mới hệ thống kế toánNhà nước theo hướng tập trung hỡnh thành Tổng Kế toỏn Nhà nước
3 - Bước đầu đó đạt được sự quản lý thống nhất chế độ kế toán ở một số lĩnhvực, như: chế độ kế toán ngân sách; chế độ kế toán NHNN và các TCTD; chế độ