bài giảng tài chính công ngân sách địa phương

 Do vậy, lệ phí có chức năng đảm bảo cho người tiêu dùng phải đối mặt với chi phí thực của lợi ích mà mình nhận được, từ đó tạo ra khuyến khích sử dụng hiệu quả.. Phân bổ chi phí giữa n

25-Jul-13 1

NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG

Kết cấu chương 3

1 Chức năng của chính quyền địa phương

2 Nguồn tài chính của chính quyền địa phương

3 Chi ngân sách địa phương

4 Khả năng cung ứng hàng hóa, dịch vụ công cấp địa phương

Chức năng của chính quyền địa phương

 Chức năng hành chính: quản lý nhà nước

trên các lĩnh vực kinh tế, xã hội, an ninh

quốc phòng…

 Chức năng kinh tế: huy động và phân bổ

nguồn lực để điều tiết các khu vực kinh tế

theo mục tiêu cụ thể, cũng như cung ứng

hàng hóa và dịch vụ công trên phạm vi địa

lý nhất định

Nguồn tài chính của CQĐP

1 Thuế

2 Các khoản tài trợ từ NSTW (trợ cấp)

3 Lệ phí sử dụng

4 Vay nợ của CQĐP

5 Khác: như thu lợi nhuận từ các cơ sở kinh

tế thuộc sở hữu nhà nước, bán tài sản công, viện trợ không hoàn lại…

25-Jul-13 NTH 5

Thuế và tác động kinh tế của thuế

 Hệ thống thuế bao gồm:

• Thuế quan (thuế nhập khẩu)

• Các loại thuế tiêu thụ nội địa: thuế GTGT, thuế TTĐB, thuế tài

nguyên,…

• Các loại thuế với mục tiêu vào thu nhập (thuế trực thu): thuế

TNDN, thuế TNCN, thuế nhà đất,…

 Tác động kinh tế của thuế:xem tài liệu

 Ở địa phương: các khoản thuế liên quan đến nhà đất, tài sản,

môi trường… thường được để lại toàn bộ cho NSĐP

Qui mô thu NSNN ở các tỉnh tăng

Qui mô thu NSNN (tỷ đồng)

Số tỉnh, thành phố trực thuộc TW 2007(DT) 2012(DT) 2013 (DT)

TỔNG THU NSNN CẢ NƯỚC DỰ TOÁN NĂM 2011 LÀ 632.000 TỶ ĐỒNG;

STT Các tỉnh, thành phố

có số thu NSNN lớn

Dự toán 2011 (tỷ đồng)

Dự toán 2012 (tỷ đồng)

TỔNG THU NSNN CẢ NƯỚC DỰ TOÁN NĂM 2012 LÀ 805.500 TỶ ĐỒNG;

STT Các tỉnh, thành phố

có số thu NSNN lớn

Dự toán 2012 (tỷ đồng)

Dự toán 2013 (tỷ đồng)

25-Jul-13 NTH 9

STT Các tỉnh, thành phố

có số thu NSNN nhỏ

Dự toán 2012 (tỷ đồng)

Dự toán 2013 (tỷ đồng)

STT

Các tỉnh lân cận

có số thu NSNN tương phản

Dự toán 2012 (tỷ đồng)

Dự toán 2013 (tỷ đồng)

 Khoản thu ở NSTW có gì khác so với địa

phương?

CÁC KHOẢN THU NSNN CHỦ YẾU:

 Thuế: là nguồn thu chiếm tỉ trọng lớn trong tổng thu NS

 Phí, lệ phí

 Bán tài nguyên, tài sản quốc gia

 Các khoản thu từ phân phối lợi nhuận trong các DNNN

 Thu viện trợ không hoàn lại

 Vay dân

 vay nước ngoài

25-Jul-13 NTH 13

0

50,000

100,000

150,000

200,000

250,000

300,000

350,000

400,000

450,000

tỷ đồng

Thu nội địa

Thu từ dầu thô

Thu từ xuất nhập khẩu

Thu từ viện trợ không hoàn lại

CƠ CẤU THU NSNN 2001-2011

50.66 50.43 53.32 54.90 53.07 52.06 55.40 51.38

59.58 63.9 64.20

25.30 21.78 21.74 24.93 28.35 30.33 23.79

24.56 16.31 14.4 11.65

22.09 25.94 22.93

18.63 17.51 16.24 19.62

22.81 22.58 20.7 23.31

0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

80%

90%

100%

2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Thu nội địa Thu từ dầu thô

Thu từ xuất nhập khẩu Thu từ viện trợ không hoàn lại

Phí và lệ phí

 Lệ phí bao gồm phí trực tiếp đánh vào việc :

• Sử dụng các công trình công cộng(đường, công viên) hay tiêu dùng

một dịch vụ (nước, giáo dục, y tế)

• Lệ phí giấy phép (bằng lái xe, giấy kết hôn, công chứng)

 Lệ phí tuân theo “nguyên tắc lợi ích” trong đó mức phí được căn

cứ vào lợi ích thu được và chi phí cung cấp dịch vụ

 Nếu không có phí, việc tiêu dùng dịch vụ công có xu hướng lãng

phí nguồn lực Trong những trường hợp đặc biệt, các công trình

công cộng không có nguồn lực để trang trãi chi phí bảo dưỡng

 Do vậy, lệ phí có chức năng đảm bảo cho người tiêu dùng phải

đối mặt với chi phí thực của lợi ích mà mình nhận được, từ đó

tạo ra khuyến khích sử dụng hiệu quả

Phân bổ chi phí giữa người sử dụng trực tiếp và

phần còn lại của xã hội

 Các dịch vụ giáo dục, bệnh viện, công viên… dựa vào cơ chế lệ phí đều mang lại lợi ích cho cả người sử dụng trực tiếp và toàn xã hội

 Nguyên tắc cơ bản là phân bổ giữa người sử dụng trực tiếp và phần còn lại của xã hội theo tỷ lệ lợi ích tương ứng

mà họ nhận được

 Nguyên tắc áp dụng lệ phí:Lệ phí được áp dụng khi có thể xác định được người tiêu dùng trực tiếp và đảm bảo ai không trả lệ phí thì không được sử dụng dịch vụ

Cơ sở xác định phí sử dụng

Q

F

P*

+ s

D2

MSC

P*

s

Q*

E

MSB=MPB+MEB MPB

P

Phân bổ chi phí đầu tư

 Bên cạnh người sử dụng trực tiếp, những đối tượng khác của xã hội cũng thu được lợi ích theo hai cách:

• Sự tồn tại của cơ sở cung cấp hh.dv công cho phép những người hiện không sử dụng một “quyền chọn” trong sử dụng nếu có nhu cầu trong tương lai

• Những người hiện không là người sử dụng trực tiếp vẫn thu được lợi ích nếu cơ sở tạo ra tác động lan tỏa dưới dạng thúc đẩy các hoạt động kinh tế khác

 Như vậy, đối với phần chi phí đầu tư tạo lợi ích chung, tất cả mọi người cùng phải chịu Còn mức phí khác nhau sẽ được áp dụng đối với người sử dụng trực tiếp

Phân bổ chi phí hoạt động

 Chi phí hoạt động của cơ sở được xác định bởi đối

tượng và lượng sử dụng

 Chi phí hoạt động phải được phân bổ dựa trên lợi ích

biên của việc sd hh.dv công

 Nếu lợi ích của việc sử dụng tăng thêm chỉ dành cho

người sd t.tiếp thì những người này phải trả toàn bộ

CPHĐ

 Nếu những người không sd t.tiếp cũng được hưởng

một số lợi ích ngoại tác khi việc sd được tăng thêm,

thì toàn xã hội phải đóng góp một phần cho chi phí

hoạt động (thông qua thuế)

Lệ phí và vấn đề công bằng

 Lệ phí buộc người không thường trú trả tiền cho dịch

vụ mà họ được hưởng Về khía cạnh này, lệ phí đảm bảo công bằng giữa người dân thường trú và người ngoài

 Đối với người nghèo: tốt nhất là không thay đổi nguyên tắc lệ phí mà nên dùng c.sách trợ cấp thu nhập cho những người xứng đáng nhưng bị bất lợi về mặt kinh tế

 Không sd lệ phí dưới danh nghĩa đảm bảo công bằng

có thể dẫn đến kết quả là tạo lợi ích cho người giàu nhiều hơn người nghèo

25-Jul-13 NTH 21

Xét thưởng thu vượt dự toán

về khoản thu phân chia giữa NSTW và NSĐP

 Chỉ xét thưởng đối với số thu vượt dự toán Thủ tướng

Chính phủ giao, phần NSTW được hưởng từ các

khoản thu phân chia giữa NSTW và NSĐP

 Tính trên tổng thể các khoản thu phân chia, không xét

riêng từng khoản thu

 Mức thưởng được tính theo tỷ lệ (%) trên tổng số thu

vượt, song không quá 30% số tăng thu so với dự toán

và không vượt quá số tăng thu so với mức thực hiện

năm trước

 Tỷ lệ thưởng đối với từng tỉnh, TP trực thuộc TW thực

hiện theo QĐ của T.tg C.Phủ khi giao dự toán ngân

sách

Ví dụ 1

Tại tỉnh A, số thu (NSTW) từ các khoản thu phân chia thực hiện năm trước là 500 tỷ đồng Năm nay, dự toán thu NSTW được giao là 550 tỷ đồng, tỷ lệ thưởng trên số thu vượt dự toán giao theo QĐ của TTg C.Phủ là 30%, kết quả thực hiện đạt 600 tỷ đồng Mức thưởng cho tỉnh A xác định như sau:

- Số thưởng theo tỷ lệ : (600 tỷ - 550 tỷ) x 30% = 15 tỷ đồng

- Số tăng thu so với năm trước : 600 tỷ – 500 tỷ = 100 tỷ đồng

Do số tăng thu so năm trước lớn hơn số tăng thu theo dự toán, nên mức thưởng thu vượt dự toán cho tỉnh A là 15 tỷ đồng

Ví dụ 2

Vẫn tại tỉnh A nêu trên, nếu kết quả thực hiện năm

trước là 590 tỷ đồng; dự toán thu được giao là 550 tỷ

đồng, kết quả thực hiện 600 tỷ đồng

- Số thưởng theo tỷ lệ: (600 tỷ - 550 tỷ) x 30% = 15 tỷ

đồng

- Số thưởng vượt thu so với năm trước: 600 tỷ - 590 tỷ =

10 tỷ đồng

Số được thưởng chỉ bằng mức tăng thu so năm trước

là 10 tỷ đồng

Ví dụ 3

 Vẫn tại tỉnh A nêu trên, nếu kết quả thực hiện năm trước

là 610 tỷ đồng, dự toán thu được giao là 550 tỷ đồng, kết quả thực hiện là 600 tỷ đồng

- Số thưởng theo tỷ lệ: (600 tỷ - 550 tỷ) x 30% = 15 tỷ đồng

- Số tăng thu so năm trước: 600 tỷ - 610 tỷ = - 10 tỷ đồng

Địa phương không được thưởng vì số thu không tăng so thực hiện năm trước

25-Jul-13 NTH 25

Vay của CQĐP

 Khoản 3 điều 8 Luật NSNN: Về nguyên tắc, NSĐP được cân

đối với tổng số chi không vượt quá tổng số thu; trường hợp tỉnh,

TP trực thuộc TW có nhu cầu đầu tư CT kết cấu hạ tầng do NS

tỉnh đảm bảo, thuộc danh mục ĐT trong KH 5 năm, nhưng vượt

quá khả năng cân đối của NS tỉnh năm dự toán, thì được phép

huy động vốn trong nước

 Mức dư nợ từ nguồn vốn huy động không vượt quá 30% vốn

ĐTXDCB trong nước hàng năm của NS tỉnh

 Việc huy động phải cân đối NS tỉnh hàng năm để chủ động trả

hết nợ khi đến hạn

Nội dung thu NSTW

I Các khoản thu trong cân đối NSNN

1 Các khoản thu phân chia giữa NSTW và NSĐP

2 Khoản thu 100% thuộc NSTW:

• Các khoản thuế , phí nội địa theo quy định

• Thu từ hoạt động XNK

• Thu từ dầu thô

• Thu từ quỹ dự trữ tài chính

• Thu kết dư NS năm trước

II Các khoản thu để lại chi quản lý qua NSNN

Nội dung thu NSĐP

I Các khoản thu trong cân đối NSNN

1 Các khoản thu phân chia giữa NSTW và NSĐP

2 Khoản thu 100% thuộc NSĐP:

• Các khoản thuế, phí theo quy định

• Thu từ quỹ dự trữ tài chính

• Thu chuyển nguồn từ năm trước sang

• Thu từ đóng góp tự nguyện

• Thu bổ sung từ NS cấp trên

• Thu từ kết dư NS năm trước

II Các khoản thu để lại chi quản lý qua NSNN

Cân đối dự toán NSNN(tỷ đồng)

STT Nội dung Dự toán

2011

Dự toán

2012

Thực hiện 2012

Dự toán

2013

A TỔNG THU NSNN 595.000 740.500 743.190 816.000

1

Thu nội địa (không kể từ dầu thô) 382.000 494.600 467.430 545.500

2 Thu từ dầu thô 69.300 87.000 140.107 99.000

3 Thu từ xuất khẩu, nhập khẩu 138.700 153.900 127.828 166.500

4

Thu từ viện trợ KHL và quỹ dự trữ tài chính 5.000 5.000 7.825 5.000

B

KẾT CHUYỂN TỪ NĂM TRƯỚC SANG NĂM SAU 10.000 22.400 22.400

C TỔNG CHI NSNN 725.600 903.100 905.790 978.000

Trong đó: Chi đầu tư PT 152.000 180.000 195.054 175.061

D BỘI CHI NSNN 120.600 140.200 140.200 162.000

Tỷ lệ bội chi so với GDP(%) 5,3 4,8 4,8 4,8

25-Jul-13 NTH 29

Chi chuyển nguồn sang NS năm sau

 Các khoản tạm ứng kinh phí (gồm cả tạm ứng ĐTXDCB) phải

được thanh toán theo thời hạn qui định

 Các khoản tạm ứng theo chế độ trong dự toán chưa thanh toán

đến hết 31.12 được tiếp tục thanh toán trong thời gian chỉnh lý

quyết toán và quyết toán vào NS năm trước theo chế độ qui

định

 Đối với số tạm ứng vốn ĐTXDCB đến ngày 31.01 chưa thanh

toán được chuyển sang năm sau thanh toán và quyết toán vào

NS năm sau

Số chi chuyển nguồn sang năm sau là số thu chuyển nguồn từ năm

trước sang

S D P P

P0  0  0

P  P  t*P  t*(P  ΔP )

* ΔP *ΔP

0

0

1

1

d s

s d

tP P

t tP P

t





 

 

s d 2



2



S1

P

Q

S0

E0

Q0

Q1

PD

P0

E1

D

PS F

 d

 s

P P

P 1 0  