Nhà quản lý cần thấy được thực trạng của đội ngũ giáo viên trong giai đoạn hiện nay về ưu điểm và những mặt còn hạn chế yếu kém để từ đó đưa ra những biện pháp bồi dưỡng giáo viên theo n
Trang 1ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
––––––––––––––––––
PHẠM THỊ BÍCH NHUNG
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG THEO NHU CẦU
HỌC TẬP CỦA GIÁO VIÊN TIỂU HỌC TẠI
THÀNH PHỐ UÔNG BÍ - TỈNH QUẢNG NINH
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Đức Sơn
THÁI NGUYÊN - 2014
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu là trung thực và chƣa đƣợc công bố trong bất kỳ công trình nào khác
Tác giả luận văn
Phạm Thị Bích Nhung
Trang 3
LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn và sự kính trọng tới khoa Sau đại học, khoa Tâm lý - Giáo dục trường Đại học Sư phạm, Đại học Thái Nguyên, các Thầy Cô giáo đã tham gia giảng dạy và cung cấp những kiến thức cơ bản, sâu sắc, tạo điều kiện giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu rèn luyện tại nhà trường
Tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Lãnh đạo UBND Thành phố Uông Bí, Phòng GD&ĐT thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh, Cán bộ quản lý các trường THCS thành phố Uông Bí đã tạo điều kiện về thời gian, vật chất, tinh thần cho tác giả trong suốt quá trình học tập và hoàn thành khóa học Cảm
ơn bạn bè, đồng nghiệp, gia đình đã tận tình giúp đỡ động viên tác giả hoàn thành khóa học và luận văn này
Đặc biệt với tấm lòng thành kính tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu
sắc nhất tới PGSTS Nguyễn Đức Sơn người đã trực tiếp hướng dẫn khoa học
và tận tình giúp đỡ, động viên tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn
Do điều kiện về thời gian và năng lực bản thân còn nhiều hạn chế nên luận văn này còn có những khiếm khuyết, tác giả mong nhận được sự góp ý chân thành của Thầy Cô và đồng nghiệp
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 8 năm 2014
Tác giả
PHẠM THỊ BÍCH NHUNG
Trang 4MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
BẢNG KÝ HIỆU VIẾT TẮT iv
DANH MỤC BẢNG v
MỞ ĐẦU 1
1 Lí do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 3
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3
4 Giả thuyết nghiên cứu 3
5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 4
6 Nhiệm vụ nghiên cứu 4
7 Phương pháp nghiên cứu 4
8 Cấu trúc luận văn 5
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THEO NHU CẦU HỌC TẬP 6
1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề 6
1.1.1 Ở nước ngoài 6
1.1.2 Khái quát hoạt động bồi dưỡng giáo viên ở Việt Nam 7
1.2.Hoạt động bồi dưỡng giáo viên 9
1.2.1.Vai trò của bồi dưỡng GV 12
1.2.2.Các hình thức bồi dưỡng GV 16
1.2.3.Các nội dung bồi dưỡng GV 17
1.3 Quản lý hoạt động bồi dưỡng GV tiểu học 19
1.3.1.Quản lý 19
1.3.2 Chức năng quản lý 21
1.3.3 Quản lý giáo dục 23
Trang 51.3.4.Quản lý hoạt động bồi dưỡng GV 24
1.4 Quản lý hoạt động bồi dưỡng GV theo nhu cầu học tập 25
1.4.1.Nhu cầu học tập 25
1.4.2 Quản lý hoạt động bồi dưỡng Gv theo nhu cầu học tập 27
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng GV theo nhu cầu học tập 32
1.5.1 Những yếu tố khách quan 32
1.5.2 Những yếu tố chủ quan 32
Kết luận chương 1 33
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THEO NHU CẦU HỌC TẬP TẠI PHÒNG GD&ĐT TP UÔNG BÍ - TỈNH QUẢNG NINH 34
2.1 Khái quát về tình hình kinh tế, xã hội và giáo dục thành phố Uông Bí 34
2.1.1 Về điều kiện tự nhiên và tình hình kinh tế - xã hội 34
2.1.2 Vài nét về tình hình phát triển giáo dục tiểu học 36
2.2 Thực trạng hoạt động bồi dưỡng GV tiểu học tại thành phố Uông Bí 38
2.2.1 Số lượng, trình độ đội ngũ giáo viên tiểu học 38
2.2.2 Về trình độ chuyên môn được đào tạo 41
2.2.3 Về năng lực nghiệp vụ sư phạm 42
2.3 Thực trạng nhu cầu bồi dưỡng và hoạt động bồi dưỡng chuyên môn của GV tiểu học 42
2.3.1 Thực trạng nhu cầu bồi dưỡng chuyên môn của GVTH 42
2.3.2 Thực trạng hoạt động bồi dưỡng GVTH 46
2.4 Thực trạng Quản lý hoạt động bồi dưỡng GV theo nhu cầu học tập 49
2.4.1 Thực trạng lập kế hoạch bồi dưỡng 49
2.4.2 Thực trạng tổ chức thực hiện bồi dưỡng 52
2.4.3 Thực trạng chỉ đạo bồi dưỡng giáo viên 56
2.4.4 Thực trạng kiểm tra đánh giá bồi dưỡng giáo viên 58
Trang 62.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng 60
2.6 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiểu học theo nhu cầu học tập tại thành phố Uông Bí 61
2.6.1 Ưu điểm 61
2.6.2 Những thiếu sót, hạn chế, bất cập 62
2.6.3 Những nguyên nhân của những thiếu sót, bất cập 64
Kết luận chương 2 64
Chương 3: ĐỀ XUẤT CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THEO NHU CẦU HỌC TẬP TẠI PHÒNG GD&ĐT TP UÔNG BÍ – TỈNH QUẢNG NINH 65
3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp quản lý bồi dưỡng giáo viên theo nhu cầu học tập tại phòng giáo dục thành phố Uông Bí 65
3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 65
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 65
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 66
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 66
3.2 Một số biện pháp quản lý bồi dưỡng giáo viên theo nhu cầu học tập tại phòng giáo dục thành phố Uông Bí 66
3.2.1 Tổ chức triển khai tốt Chỉ thị số 33/2006/CT – TTg ngày 08/9/2006 của Thủ tướng Chính phủ về chống tiêu cực và khắc phục bệnh thành tích trong giáo dục 67
3.2.2 Xác định rõ nhu cầu cần bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên tiểu học 70
3.2.3 Đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp bồi dưỡng nhà giáo theo nhu cầu học tập 76
3.2.4 Đổi mới và nâng cao chất lượng công tác quản lý nhà giáo 79
3.2.5 Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên 82
3.2.6 Tổ chức triển khai kế hoạch bồi dưỡng giáo viên 84
Trang 73.2.7 Xây dựng tiêu chí đánh giá giáo viên và đánh giá quản lý hoạt động
bồi dưỡng giáo viên 89
3.2.8 Đảm bảo các điều kiện cần thiết cho công tác bồi dưỡng 91
3.3 Mối liên hệ giữa các biện pháp đề xuất 95
3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất 95
3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 95
3.4.2 Nội dung khảo nghiệm 95
3.4.3 Phương pháp khảo nghiệm 95
3.4.4 Kết quả khảo nghiệm 96
Kết luận chương 3 98
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 99
1 Kết luận 99
2 Khuyến nghị 100
2.1 Với UBND Thành phố Uông Bí 100
2.2 Với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh 100
2.3 Với phòng Giáo dục và Đào tạo Thành phố 101
2.4 Với giáo viên các trường Tiểu học 101
TÀI LIỆU THAM KHẢO 103 PHỤ LỤC
Trang 8CNTT : Công nghệ thông tin
ĐNGV : Đội ngũ giáo viên
GD&ĐT : Giáo dục và đào tạo
GVTH : Giáo viên tiểu học
Trang 9DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1: Quy mô phát triển cấp học Tiểu học 37
Bảng 2.2: Kết quả giáo dục cấp học Tiểu học 38
Bảng 2.3: Đội ngũ giáo viên tiểu học 4 năm qua 38
Bảng 2.4: Thống kê trình độ đào tạo của giáo viên tiểu học từ năm học 2011- 2012 đến năm học 2013 – 2014 42
Bảng 2.5: Kết quả khảo sát nhu cầu bồi dưỡng của GV tiểu học 43
Bảng 2.6: Nhu cầu tham gia các lớp bồi dưỡng giáo viên của giáo viên các trường tiểu học 45
Bảng 2.7: Ý kiến của CBQL trường tiểu học về hình thức bồi dưỡng GVTH thành phố Uông Bí 47
Bảng 2.8: Ý kiến của CBQL trường tiểu học về nội dung bồi dưỡng GVTH thành phố Uông Bí 47
Bảng 2.9: Kết quả điều tra về công tác xây dựng kế hoạch bồi dưỡng của Phòng GD&ĐT Uông Bí 51
Bảng 2.10: Kết quả đánh giá công tác tổ chức bồi dưỡng giáo viên tiểu học của Phòng GD&ĐT Uông Bí 55
Bảng 2.11: Kết quả đánh giá công tác chỉ đạo bồi dưỡng giáo viên tiểu học của Phòng GD&ĐT Uông Bí 56
Bảng 2.12: Kết quả đánh giá công tác kiểm tra đánh giá bồi dưỡng giáo viên tiểu học của Phòng DG&ĐT Uông Bí 59
Bảng 2.13: Các yếu tố ảnh hưởng đến việc quả lý bồi dưỡng giáo viên 60
Bảng 3.1: Nội dung và kết quả khảo nghiệm tính cần thiếtcủa các biện pháp 96
Bảng 3.2: Thống kê, xử lý kết quả khảo nghiệm 97
Trang 11MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
1.1 Phát triển giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là một trong
những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, là điều kiện để tạo ra và phát huy lợi thế cạnh tranh quốc tế của Việt Nam về nguồn lực con người trong quá trình toàn cầu hoá Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, của hệ thống chính trị xã hội, của toàn dân, trong đó các nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là những người trực tiếp thực hiện và vì vậy giữ vai trò quyết định trực tiếp đến chất lượng và sự phát triển của hệ thống giáo dục quốc dân
Trong những năm qua, chúng ta đã xây dựng được đội ngũ giáo viên ngày càng đông đảo và phần lớn có phẩm chất đạo đức, ý thức chính trị tốt, có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ ngày càng được nâng cao Đội ngũ này cơ bản
đã đáp ứng yêu cầu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần vào tháng lợi của sự nghiệp bảo vệ và xây dựng đất nước
Tuy nhiên, trước những yêu cầu của sự phát triển giáo dục trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá và quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, đội ngũ giáo viên mọi mặt phải tiếp tục phát huy hiệu quả hơn những ưu điểm, mặt khác phải được phát triển và nâng cao chất lượng, khắc phục nhanh chóng và kiên quết những hạn chế, yếu kém
Vì vậy việc bồi dưỡng giáo viên là việc làm cấp bách, được đặt lên hàng đầu
1.2 Để việc bồi dưỡng giáo viên mang lại hiệu quả như mong đợi thì công tác quản lí đóng vai trò hết sức quan trọng Nhà quản lý cần thấy được thực trạng của đội ngũ giáo viên trong giai đoạn hiện nay về ưu điểm và những mặt còn hạn chế yếu kém để từ đó đưa ra những biện pháp bồi dưỡng giáo viên theo nhu cầu của họ
Trang 121.3 Nhu cầu là nguồn gốc của tính tích cực của nhân cách Nhu cầu chi
phối mãnh liệt đến đời sống tâm lý nói chung, đến hoạt động của con người nói riêng Nghiên cứu nhu cầu của con người là một việc làm hết sức cần thiết bởi nhu cầu là động lực tạo nên mức độ độc lập, tích cực và sáng tạo của con người
Trong con người tồn tại nhiều loại nhu cầu ở nhiều cấp độ khác nhau Trong đó, nhu cầu học tập là một loại nhu cầu cấp cao, chi phối mạnh mẽ đến
sự hình thành và phát triển nhân cách của con người Đối với người giáo viên, nhu cầu học tập chi phối việc hoàn thiện nhân cách nghề, ảnh hưởng lớn đến chất lượng giáo dục
Chất lượng giáo dục là một vấn đề đang được quan tâm hàng đầu trong cuộc cách mạng giáo dục ở nước ta hiện nay Không ai trong chúng ta có thể phủ nhận rằng nhân tố người thầy ảnh hưởng trực tiếp đến việc đổi mới chất lượng giáo dục Trong khi chúng ta đã và đang nghiên cứu để làm đổi mới nhiều mặt của quá trình giáo dục ( từ mục tiêu, nội dung, phương pháp, phương tiện ) rồi đem những kết quả đó nhồi nhét vào đầu giáo viên theo hình thức tập huấn ngắn hạn, một chiều Trong khi đã có không ít công trình nghiên cứu về nhu cầu học tập, về tính tích cực nhận thức của học sinh thì hầu như chưa có
ai quan tâm tìm hiểu những đặc điểm tâm lý (đặc biệt là nhu cầu học tập) của người thầy( một trong hai nhân tố quan trọng của quá trình giáo dục: Thầy – Trò) trong giai đoạn mới này
Trong tình hình chung đó, bản thân người giáo viên cũng nhận thức được vai trò quan trọng của mình Không ít người mong muốn được học tập nhiều hơn để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, nâng cao tầm hiểu biết để đáp ứng kịp thời những yêu cầu ngày càng cao của xã hội Nhưng học như thế nào? ở đâu? bằng hình thức nào? Vào thời gian nào? Không phải người giáo viên nào cũng có thể lựa chọn hay có điều kiện để lựa chọn Vấn đề đặt ra là chúng ta phải tìm hiểu nhu cầu học tập của họ, những phương thức nào họ mong muốn để thoả mãn nhu cầu học tập, giúp họ phát triển nhu cầu học tập đã
Trang 13có cũng từ đó đưa ra được phương pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng theo nhu cầu học tập của giáo viên
Tóm lại, việc quản lý hoạt động bồi dưỡng theo nhu cầu học tập của giáo viên trong giai đoạn hiện nay là hết sức cần thiết, đặc biệt là nhu cầu học tập của giáo viên tiểu học Bởi giáo viên tiểu học được xem là người thầy đầu tiên trong bậc học đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân, có ảnh hưởng lớn đến
sự hình thành và phát triển nhân cách của lớp trẻ sau này Muốn đổi mới giáo dục phải đổi mới ngay từ bậc học này
Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ giúp cho các nhà quản lý giáo dục Uông Bí quản lí và quan tâm đúng mức đến nhu cầu học tập của giáo viên tiểu học trong thành phố
Từ những lí do trên, tôi chọn đề tài nghiên cứu là: “ Quản lý hoạt động
bồi dưỡng theo nhu cầu học tập của giáo viên tiểu học tại thành phố Uông
Bí tỉnh Quảng Ninh”
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý bồi dưỡng GV tiểu học, đề xuất biện pháp quản lý bồi dưỡng giáo viên theo nhu cầu học tập nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên tại TP UB
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiểu học
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng theo nhu cầu học tập của giáo viên tiểu học tại thành phố Uông Bí
4 Giả thuyết nghiên cứu
Hiện nay việc quản lý hoạt động bồi dưỡng của giáo viên tiểu học của phòng giáo dục thành phố Uông Bí vẫn còn những hạn chế, chưa quan tâm đến nhu cầu học tập của giáo viên Nếu được áp dụng một hệ thống các biện pháp
Trang 14quản lý hoạt động bồi dưỡng theo nhu cầu học tập của giáo viên tiểu học một cách khoa học sẽ nâng cao chất lượng bồi dưỡng giáo viên
5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu nhu cầu về bồi dưỡng chuyên môn nghiệp
vụ và các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ
6 Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1 Hệ thống hóa cáccơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng theo nhu cầu học tập của giáo viên tiểu học
6.2 Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng theo nhu cầu học tập của giáo viên tiểu học tại thành phố Uông Bí, xác định đúng nguyên nhân để có hướng đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học
6.3 Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng theo nhu cầu học tập của giáo viên tiểu học tại thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá các vấn đề nghiên cứu
Nghiên cứu các tác phẩm, công trình nghiên cứu trong và ngoài nước, các văn bản pháp quy, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước và của ngành giáo dục và đào tạo có liên quan đến đề tài quản lí hoạt động bồi dưỡng theo nhu
cầu học tập của giáo viên tiểu học tại thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: gồm phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi, phương pháp tổng kết kinh nghiệm, phương pháp phỏng vấn, phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
7.2.1 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi:
Xây dựng phiếu điều tra CBQL các cấp sở, phòng và các nhà trường: Tìm hiểu về nhận thức, thái độ đối với công tác quản lý thao nhu cầu học tập của giáo viên, kết quả thực hiện của việc bồi dưỡng chuyên môn theo nhu cầu học tập trong các nhà trường
Trang 157.2.4 Phương pháp chuyên gia:
Thông qua lãnh đạo và chuyên viên Phòng GD&ĐT, Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng các nhà trường, để xác định các giải pháp tối ưu cho công tác bồi dưỡng theo nhu cầu học tập của giáo viên tiểu học
7.3 Phương pháp hỗ trợ: phương pháp thống kê toán học nhằm xử lý các số liệu kết quả nghiên cứu
Sử dụng phương pháp thống kê toán học để lượng hóa các số liệu thu thập được
8 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm 3 chương
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên theo nhu cầu học tập
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng theo nhu cầu học tập của giáo viên tiểu học tại thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh
Chương 3: Quản lý hoạt động bồi dưỡng theo nhu cầu học tập của giáo viên tiểu học tại thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh
Trang 16Hầu hết các quốc gia trên thế giới đều coi hoạt động bồi dưỡng giáo viên
là vấn đề phát triển cơ bản trong phát triển giáo dục Việc tạo mọi điều kiện thuận lợi để mọi người có cơ hội học tập suốt đời, học tập thường xuyên để kịp thời bổ sung kiến thức và đổi mới phương pháp hoạt động phù hợp với sự phát triển KT-XH là phương châm hành động của các cấp quản lý giáo dục
Tại Pakistan, có chương trình bồi dưỡng về sư phạm do nhà nước quy định trong thời gian 3 tháng, gồm các nội dung như giáo dục nghiệp vụ dạy học, cơ sở tâm lý giáo dục, phương pháp nghiên cứu, đánh giá và nhận xét học sinh, , đối với đội ngũ giáo viên mới vào nghề chưa quá 3 năm
Ở Philippin, công tác bồi dưỡng cho giáo viên không tổ chức trong năm học mà tổ chức bồi dưỡng vào các khoá học trong thời gian học sinh nghỉ hè
Hè thứ nhất bao gồm các nội dung môn học, nguyên tắc dạy học, tâm lý học và đánh giá trong giáo dục; hè thứ hai gồm các môn về quan hệ con người, triết học giáo dục, nội dung và phương pháp giáo dục; hè thứ ba gồm nghiên cứu giáo dục, viết tài liệu trong giáo dục và hè thứ tư gồm kiến thức nâng cao, kĩ năng nhận xét, vấn đề lập kế hoạch giảng dạy, viết tài liệu giảng dạy sách giáo khoa, sách tham khảo, …
Tại Nhật Bản, việc bồi dưỡng và đào tạo lại cho giáo viên và cán bộ quản
lý giáo dục là nhiệm vụ bắt buộc đối với người lao động sư phạm Tùy theo thực tế của từng đơn vị cá nhân mà các cấp quản lý giáo dục đề ra các phương thức bồi dưỡng khác nhau trong một phạm vi theo yêu cầu nhất định Cụ thể là mỗi trường cử từ 3 đến 5 giáo viên được đào tạo lại một lần theo chuyên môn mới và tập trung nhiều vào đổi mới phương pháp dạy học
Trang 17Tại Thái Lan, từ 1998 việc bồi dưỡng giáo viên được tiến hành ở các trung tâm học tập cộng đồng nhằm thực hiện giáo dục cơ bản, huấn luyện kĩ năng nghề nghiệp và thông tin tư vấn cho mọi người dân trong xã hội
Triều Tiên là một trong những nước có chính sách rất thiết thực về bồi
dưỡng và đào tạo lại đội ngũ giáo viên Tất cả đội ngũ giáo viên đều phải tham gia học tập đầy đủ các nội dung chương trình về nâng cao trình độ và nghiệp vụ chuyên môn theo quy định Nhà nước đã đưa ra hai chương trình lớn được thực thi hiệu quả trong thập kỉ vừa qua; đó là: “Chương trình bồi dưỡng giáo viên mới” để bồi dưỡng giáo viên thực hiện trong 10 năm và “Chương trình trao đổi” để đưa giáo viên đi tập huấn tại nước ngoài
1.1.2 Khái quát hoạt động bồi dưỡng giáo viên ở Việt Nam
Ngay sau năm 1975, việc đào tạo và bồi dưỡng giáo viên nói chung được thực hiện trong bối cảnh cả nước phải khắc phục hậu quả khốc liệt của cuộc chiến tranh chống Mỹ, nên gặp rất nhiều khó khăn Chương trình đào tạo giáo viên ở các vùng miền được tổ chức theo các hình thức khác nhau, nội dung đào tạo khác nhau dẫn tới trình độ chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên cũng khác nhau Để đáp ứng yêu cầu của cải cách giáo dục, Đảng và Nhà nước
ta có những chủ trương cấp bách để đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên theo nhiều loại hình khác nhau đặc biệt là đội ngũ GVTH như: đào tạo chính quy, tại chức, ngắn hạn và cấp tốc theo các hệ khác nhau 4 + 3, 7 + 2, 7 + 3, 9+3, 10 + 2, dẫn đến trình độ của GVTH không đồng đều
Từ năm 1986, cả nước ta bước vào thời kỳ đổi mới toàn diện để thực hiện mục tiêu CNH-HĐH, Đảng và Nhà nước ta hết sức coi trọng phát triển giáo dục nhằm tạo động lực phát triển KT-XH Bắt đầu từ đây, việc đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên đã có những chuyển biến tích cực nhằm dần dần chuấn hoá đội ngũ này, mặc dù nguồn ngân sách giáo dục còn rất hạn hẹp Hai chu kì bồi dưỡng thường xuyên 1992-1996 và 1997-2000 đã cho phép đúc rút được những kinh nghiệm bổ ích về hoạt động bồi dưỡng nâng cao năng lực sư phạm cho đội
Trang 18ngũ giáo viên phổ thông nói chung và GVTH nói riêng; đồng thời cũng bộc lộ nhiều điều bất cập về nội dung, chương trình, hình thức tổ chức, cơ sở vật chất, tài liệu, thời gian, và đặc biệt cho thấy những hạn chế trong các công tác quản lý của các cấp, dẫn đến hiệu quả bồi dưỡng thường xuyên chưa cao, chưa đáp ứng kịp với sự phát triển giáo dục Do đó vấn đề quản lý hoạt động bồi dưỡng nâng cao chất lượng của đội ngũ giáo viên nói chung và GVTH nói riêng còn cần phải tiếp tục nghiên cứu để đề ra những biện pháp hữu hiệu và có tính khả thi đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới
Trong thời gian qua, nhiều nhà nghiên cứu lý luận đã nghiên cứu các vấn
đề về văn hóa – giáo dục, bồi dưỡng giáo viên Nhiều tạp chí, chuyên san, báo ngành.v.v có nhiều nội dung phong phú bàn về vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và chất lượng đào tạo, bồi dưỡng giáo viên Một số tác giả như:
Vũ Quốc Chung – Đại học sư phạm Hà Nội, Nguyễn Quốc Chí – Vụ Giáo viên – Bộ GD&ĐT đã có bài viết về vấn đề tự học trong đào tạo và bồi dưỡng giáo viên Đề tài khoa học cấp Nhà nước có mã số KX 07 – 04 về: “ Bồi dưỡng và đào tạo lại đội ngũ nhân lực trong điều kiện mới” đã nghiên cứu sâu về vấn đề bồi dưỡng và đào tạo lại đội ngũ giáo viên hiện nay
Thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, Chính phủ, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Quảng Ninh có nhiều biện pháp quan tâm xây dựng, bồi dưỡng khuyến khích nâng cao chất lượng và thu hút đội ngũ giáo viên, đặc biệt là giáo viên tiểu học Trước thực trạng chất lượng đội ngũ giáo viên, thực trạng công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn, nhu cầu được bồi dưỡng của giáo viên tiểu học tỉnh Quảng Ninh đã có nhiều đề án, đề tài nghiên cứu về các giải pháp nâng cao chất lượng bồi dưỡng giáo viên tiểu học của tỉnh như: Đề án “ xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục của tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2006 – 2010”, đề án “ Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong ngành GD&ĐT tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2005 – 2010”.v.v nhưng chưa có đề tài nào quan tâm
Trang 19nghiên cứu về quản lý hoạt hoạt động bồi dưỡng chuên môn cho giáo viên tiểu học Bản thân tôi thấy rằng Phòng GD&ĐT thành phố Uông Bí cần có những giải pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng theo nhu cầu học tập của giáo viên tiểu học để góp phần thực hiện đổi mới giáo dục phổ thông, thực hiện mục tiêu “ Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” cho thành phố Uông Bí cũng như tỉnh Quảng Ninh, góp phần xây dựng tỉnh Quảng Ninh thành tỉnh công nghiệp vào năm 2015
1.2.Hoạt động bồi dưỡng giáo viên
Ngày nay, “học thường xuyên”, “ học suốt đời” là phương châm có tính thời đại của sử học Bởi ở thế kỷ XXI, “ tri thức là quyền lực”, xã hội tương lai phải được xây dựng trên nền tảng tri thức Để “mở cửa tương lai”, người giáo viên phải biết sử dụng “chìa khóa” cho thành thạo Muốn vậy, họ phải thấu suốt quan điểm “ học thường xuyên”, “ học suốt đời’ Đây là biểu hiện mức dộ khác nhau của hình thức bồi dưỡng và đào tạo lại nguồn lực cho phát triển xã hội Như vậy, khẳng định bồi dưỡng giáo viên là việc làm có ý nghĩa cần thiết và cấp bách
Giáo dục được xem là công cụ mạnh nhất, nhân tố của sự phát triển, phải
có khả năng thực hiện ba chức năng: kinh tế, khoa học và văn hóa Có nghĩa phải đào tạo một đội ngũ lao động lành nghề, có năng lực sáng tạo, tham gia vào công cuộc cách mạng trí tuệ, công nghiệp hóa – hiện đại hóa có hiệu quả
Giáo dục có vai trò là cốt lõi để đáp ứng xu thế hội nhập, cùng chung sống Theo quan điểm của UNESCO, giáo dục nhằm thực hiện 4 mục tiêu trụ cột: 1 Học để biết; 2 Học để làm; 3 Học để tồn tại; 4 Học cách chung sống và được tiến hành theo các định hướng lớn: Giáo dục là quá trình liên tục, suốt đời, cách duy nhất là phải hết sức đa dạng hóa các con đường học tập
Theo quan điểm dạy học hiện đại: dạy học lấy người học làm trung tâm, giáo viên không chỉ là người truyền thụ những tri thức mà còn mang theo chức năng rất quan trọng là phát triển năng lực của người học Người giáo viên
Trang 20không chỉ là người truyền đạt mà phải là người tổ chức, hướng dẫn quá trình nhận thức của học sinh, quá trình hình thành những phẩm chất và năng lực cần thiết cho lao động và sinh hoạt trong một xã hội không ngừng biến đổi Trong quá trình giảng dạy và hướng dẫn học sinh tham gia các hoạt động trong nhà trường, phong cách làm việc, phẩm chất của người giáo viên ảnh hưởng trực tiếp đến học sinh, nhiều khi trở thành những hình mẫu cho học sinh noi theo Quốc hội khóa X kỳ họp thứ 8 đã thông qua Nghị quyết số 40/2000/ QH10 về đổi mới chương trình Giáo dục phổ thông Thủ tướng Chính phủ đã có Chỉ thị
về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông thực hiện Nghị quyết số 40/2000/QH10 Một trong bốn mục tiêu của đổi mới chương trình và sách giáo khoa phổ thông là đổi mới phương pháp dạy học, phát huy tư duy sáng tạo và năng lực tự học của học sinh Chỉ thị nhấn mạnh việc thực hiện đồng bộ đổi mới chương trình, sách giáo khoa, phương pháp dạy và học với việc đổi mới đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên
Vì vậy, thực tế đang có sự đòi hỏi rất cao về phẩm chất và năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm của đội ngũ giáo viên Việc trang bị, bổ sung
hệ thống tri thức chuyên môn và bồi dưỡng rèn luyện tay nghề, rèn luyện kỹ năng sư phạm, giáo dục nghệ thuật làm thầy là những vấn đề cực kỳ quan trọng, cần phải được tiến hành thường xuyên
Trong công tác bồi dưỡng giáo viên, bồi dưỡng theo nhu cầu học tập cho giáo viên là nội dung cơ bản, quan trọng Bồi dưỡng giáo viên tiểu học tập trung vào những nội dung cơ bản:
- Thường xuyên cung cấp cho giáo viên những điều chỉnh hoặc đổi mới trong nội dung và phương pháp giáo dục, dạy học của từng mặt giáo dục, của từng môn học trong chương trình
- Bồi dưỡng cho giáo viên năng lực thiết kế giáo án cho môn học, năng lực ra đề kiểm tra, ra đề thi, năng lực chấm thi, trả bài
- Đối với giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp cần bồi dưỡng năng lực
tổ chức các hoạt động tập thể, năng lực thuyết phục, cảm hóa học sinh Vì giáo
Trang 21viên chủ nhiệm thay mặt hiệu trưởng quản lý toàn diện các hoạt động giáo dục trong lớp, là người cố vấn trong tập thể học sinh hoạt động tự quản, là người trực tiếp giáo dục học sinh, trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá công bằng khách quan quá trình rèn luyện, phấn đấu tu dưỡng của từng học sinh trong lớp
Do vậy, giáo viên chủ nhiệm cần được bồi dưỡng, rèn luyện kỹ năng xử lý tình huống, kĩ năng vận dụng những tri thức khoa học giáo dục vào thực tiễn sinh động và đa dạng trong quá trình giáo dục học sinh
Lao động sư phạm luôn đòi hỏi người giáo viên phải phát hiện, tìm tòi Người thầy muốn giáo dục trò trước hết bằng tấm gương nhân cách của mình, trong đó năng lực sư phạm là công cụ quan trọng nhất Hơn nữa, chức năng người thầy ngày nay có sự thay đổi, họ không chỉ là người truyền thụ mà là người thường xuyên giúp đỡ, hướng dẫn người học, do đó phải là người cán bộ tri thức, người học suốt đời Bởi vậy, việc bồi dưỡng để không ngừng nâng cao phẩm chất, trình độ là đòi hỏi tự thân, mang tính bắt buộc của nghề sư phạm
Bồi dưỡng giáo viên là bổ sung những kiến thức còn thiếu hoặc đã lạc hậu, cập nhật thêm những tri thức mới về lĩnh vực của khoa học giáo dục nhằm nâng cao trình độ mọi mặt cho đội ngũ giáo viên để đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của sự phát triển giáo dục Mặt khác, bồi dưỡng giáo viên là một việc nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, tạo điều kiện cho họ luôn đáp ứng đòi hỏi của xã hội Bồi dưỡng giáo viên được xem là việc đào tạo lại, đổi mới, cập nhật kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, tức là phải đào tạo liên tục từ trước và trong khi làm việc
Vậy, bồi dưỡng giáo viên là làm tăng thêm trình độ hiện có của đội ngũ giáo viên ( cả phẩm chất,năng lực, sức khỏe) với nhiều hình thức, mức độ khác nhau Bồi dưỡng không đòi hỏi chặt chẽ, chính quy như đào tạo và được thực hiện trong thời gian ngắn
Chủ thể bồi dưỡng là giáo viên, những người đã được đào tạo có một trình độ chuyên môn nhất định Bồi dưỡng giáo viên thực chất là quá trình bổ
Trang 22sung tri thức, kĩ năng để nâng cao trình độ chuyên môn, phẩm chất nhà giáo, năng lực dạy học và giáo dục qua hình thức đào tạo nào đó, nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả trong công tác giáo dục và dạy học
Hoạt động bồi dưỡng giáo viên bao gồm 3 loại hình:
- Hoạt động bồi dưỡng chuẩn hóa và nâng chuẩn
- Hoạt động bồi dưỡng thường xuyên theo chu kỳ ( 1,2,3) do Bộ chỉ đạo
- Hoạt động bồi dưỡng tự bồi dưỡng cá nhân
1.2.1.Vai trò của bồi dưỡng GV
Trước hết chúng ta phải khẳn
, nêu
" Với nhận thức hoạt động trung tâm của nhà trường là dạy học và giáo dục Để phát triển toàn diện học sinh, thầy cô giáo là lực lượng trực tiếp thực hiện chương trình giáo dục của cấp học Chất lượng giáo dục của nhà trường phần lớn do đội ngũ giáo viên quyết định Do đó việc bồi dưỡng, phát triển đội ngũ nhà giáo vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển nhà trường Tăng cường xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục một cách toàn diện theo hướng chuẩn hóa là nhiệm vụ vừa đáp ứng yêu cầu trước mắt, vừa mang tính chiến lược lâu dài nhằm thực hiện thành công chiến lược phát triển giáo dục
và chấn hưng đất nước Chất lượng đội ngũ trong mỗi nhà trường thể hiện ở nhiều mặt: Đủ về số lượng, hợp lý cơ cấu, đảm bảo về trình độ đào tạo và có phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu nhiệm
vụ Thầy giáo, cô giáo phải là người hiểu sâu về kiến thức chuyên ngành, biết rộng về các bộ môn khoa học liên quan và có vốn văn hóa nói chung Bước sang thế kỷ XXI nền giáo dục hiện đại có những xu hướng đổi mới sâu sắc từ
Trang 23quan niệm về vị trí ,vai trò, chức năng của giáo dục đến nội dung và phương pháp giáo dục Sự đổi mới này tất yếu đặt ra những yêu cầu xây dựng, xây dựng lại đội ngũ giáo viên nhằm đáp ứng sự đổi mới đó Sự phát triển vũ bão của khoa học- công nghệ đòi hỏi mỗi thầy cô giáo phải luôn bồi dưỡng, cập nhật thông tin, tri thức mới có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ
Về phẩm chất chính trị và đạo đức đòi hỏi người giáo viên cần phải:
- Nhận thức tư tưởng chính trị với trách nhiệm của một công dân, một nhà giáo với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc Tham gia các hoạt động
xã hội, xây dựng và bảo vệ quê hương đất nước, góp phần phát triển đời sống văn hóa cộng đồng yêu nghề, tận tụy với nghề; sẵn sàng khắc phục khó khăn hoàn thành tốt nhiệm vụ giáo dục học sinh
- Chấp hành đầy đủ các quy định của pháp luật, chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước Thực hiện nghiêm túc các quy định của địa phương Liên hệ thực tế để giáo dục học sinh ý thức chấp hành pháp luật và giữ gìn trật
tự an ninh xã hội nơi công cộng Vận động gia đình chấp hành các chủ trương chính sách, pháp luật của nhà nước, các quy định của địa phương
- Chấp hành quy chế của ngành, quy định của nhà trường, có nghiên cứu và có giải pháp thực hiện Thái độ lao động nghiêm túc, đảm bảo lên lớp đúng giờ, không tùy tiện bỏ lớp học, bỏ tiết dạy, chịu trách nhiệm về chất lượng giảng dạy và giáo dục ở lớp được phân công
- Có đạo đức, nhân cách và lối sống lành mạnh, trong sáng của nhà giáo, có tinh thần đấu tranh chống các biểu hiện tiêu cực; luôn có ý thức phấn đấu vươn lên trong nghề nghiệp; được đồng nghiệp, học sinh và cộng đồng tín nhiệm
- Trung thực trong công tác; đoàn kết trong quan hệ đồng nghiệp; hết lòng phục vụ nhân dân và học sinh
Yêu cầu về trình độ chuyên môn:
- Có trình độ chuyên môn được đào tạo theo đúng chuẩn trình độ của giáo viên giảng dạy ở cấp học
Trang 24- Nắm vững mục tiêu, nội dung cơ bản của chương trình, sách giáo khoa của các môn học được phân công giảng dạy; có kiến thức chuyên sâu, đồng thời có khả năng hệ thống hóa kiến thức trong cả cấp học để nâng cao hiệu quả giảng dạy đối với các môn học được phân công giảng dạy
- Kiến thức cơ bản trong các tiết dạy đảm bảo đủ, chính xác, có hệ thống
- Có khả năng hướng dẫn đồng nghiệp một số kiến thức chuyên sâu về một môn học hoặc có khả năng bồi dưỡng học sinh giỏi, giúp đỡ học sinh yếu kém hay học sinh còn nhiều hạn chế tiến bộ
- Có kiến thức cơ bản về tâm lý học sư phạm và tâm lý học lứa tuổi, giáo dục học của cấp học và vận dụng được vào việc lựa chọn phương pháp giảng dạy, cách ứng xử trong giáo dục phù hợp với từng đối tượng học sinh
- Có kiến thức về kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của học sinh, và vận dụng phù hợp với cấp học, đánh giá học sinh chính xác, khách quan theo đúng quy định hiện hành
- Có kiến thức phổ thông về chính trị, xã hội và nhân văn, kiến thức liên quan đến ứng dụng công nghệ thông tin, ngoại ngữ, tiếng dân tộc để đáp ứng yêu cầu dạy học
- Có hiểu biết cơ bản về nhiệm vụ chính trị, kinh tế -văn hóa, xã hội của tỉnh, thị xã, xã phường nơi công tác
Yêu cầu về nghiệp vụ sư phạm:
- Lập kế hoạch dạy học trong năm học và từng học kỳ nhằm cụ thể hóa chương trình giáo dục cấp học theo qui định của Bộ Giáo dục và Đào tạo phù hợp với đặc điểm của trường và lớp được phân công giảng dạy Biết cách soạn giáo án theo hướng đổi mới, thể hiện các hoạt động dạy học tích cực của thầy
và trò
- Xây dựng môi trường học tập thân thiện, hợp tác, lựa chọn và kết hợp tốt các PPDH thực hiện các hoạt động dạy học trên lớp, phát huy tính năng động, sáng tạo, chủ động học tập của học sinh
Trang 25Để cải thiện về chất lượng dạy học trên địa bàn Thành phố chúng ta hiện nay, con đường ngắn nhất là mỗi thầy cô giáo phải nhanh chóng thay đổi
về nhận thức, việc bồi dưỡng, tự bồi dưỡng là cấp thiết đòi hỏi mỗi giáo viên, mỗi CBQL, mỗi nhà trường phải thực sự quan tâm Trước hết hiệu trưởng các nhà trường phải là người hiểu rõ hơn ai hết về đội ngũ do mình quản lí để xây dựng một kế hoạch bồi dưỡng cho họ, trên cơ sở những đề xuất của cá nhân cũng như tổ chuyên môn ở cơ sở; đồng thời tạo điều kiện tốt nhất có thể để cho đội ngũ của mình có thể để thường xuyên cập nhật, bổ sung những gì cần thiết cho mình nhằm nâng cao năng lực và phẩm chất của người giáo viên; hiệu trưởng cần phối hợp tích cực với cơ quan quản lí cấp trên để tổ chức
Trang 26nghiêm túc việc bồi dưỡng, tự bồi dưỡng cho mỗi cán bộ, giáo viên; xây dựng mỗi đơn vị nhà trường thực sự là một “ Trung tâm bồi dưỡng giáo viên”.Vẫn biết là mỗi thầy cô giáo đều có những khó khăn riêng nhưng nếu mỗi chúng ta đều nhận thức đầy đủ vai trò trách nhiệm trước học sinh, trước nhân dân, mỗi người đều có một chút cố gắng, khắc phục khó khăn thì chúng ta sẽ làm được Chất lượng từng giờ giảng của các thầy cô giáo sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của Thành phố chúng ta
+ Bồi dưỡng tại chỗ: Tức là tổ chức bồi dưỡng ngay tại trường mà giáo viên đang công tác Giáo viên tự học là chủ yếu, dựa vào các tài liệu in và tài liệu nghe nhìn do Bộ tổ chức biên soạn, kết hợp với thảo luận, dự giờ, rút kinh nghiệm qua thực tiễn giảng dạy theo tổ, nhóm, trường hoặc theo cụm trường + Bồi dưỡng từ xa: Thông qua các phương tiện, công nghệ thông tin để hỗ trợ bồi dưỡng tại chỗ
Trong mỗi loại hình bồi dưỡng thường có sự kết hợp ba phương thức trên Bồi dưỡng chuẩn hóa thì tập trung là chủ yếu Bồi dưỡng thường xuyên, thay sách thì phương thức bồi dưỡng tại chỗ là then chốt Hiện nay công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ thì phương thức bồi dưỡng từ xa đóng vai trò ngày càng quan trọng
Xu thế phương thức bồi dưỡng đang được quan tâm và đề cao Vấn đề tự học, tự đào tạo đang được coi là phương châm thực hiện ý đồ chiến lược “ học thường xuyên, học suốt đời”, xây dựng một xã hội “ Xã hội học tập” Bồi
Trang 27dưỡng là loại hình của hoạt động dạy học Yếu tố nội lực trong dạy học là tự học, yếu tố nội lực trong bồi dưỡng là tự bồi dưỡng Đây là vấn đề cốt lõi
1.2.3.Các nội dung bồi dưỡng GV
Trong nhà trường, người giáo viên có vai trò vô cùng quan trọng trong việc đào tạo, rèn luyện, phát triển trí tuệ và phát triển nhân cách cho thế hệ trẻ
Ở tầm vĩ mô, đội ngũ giáo viên góp phần quan trọng trong việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
tổ quốc Trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội 2001 – 2010, Đảng ta đã nêu rõ: “ Công nghiệp hóa gắn với hiện đại hóa ngay từ đầu và trong suốt các giai đoạn phát triển Nâng cao hàm lượng tri thức trong các nhân tố phát triển kinh
tế tri thức ở nước ta”
Ngày nay công nghệ thông tin phát triển nhanh, tạo ra những phương pháp, phương tiện giao lưu mới, mở rộng các khả năng học tập tạo cơ hội cho mỗi người có thể học dưới nhiều hình thức khác nhau Nhà trường không còn là nơi duy nhất đem đến cho học sinh những tri thức mới Tuy nhiên giáo dục trong nhà trường dưới sự lãnh đạo trực tiếp của giáo viên vẫn là con đường đáng tin cậy và có hiệu quả nhất làm cho thế hệ trẻ tiếp thu có mục đích tri thức khoa học Vai trò của giáo viên là phải lựa chọn những tri thức cơ bản, hiện đại phù hợp với mục tiêu giáo dục của bậc học, chuyển tải tới học sinh với sự hấp dẫn cao
Trong bối cảnh kỹ thuật công nghệ phát triển đang tạo ra sự chuyển dịch hướng giá trị, giáo viên không chỉ đóng vai trò truyền đạt tri thức mà còn phải phát triển cảm xúc, thái độ, hành vi của học sinh, đảm bảo người học làm chủ được và biết ứng dụng hợp lý những tri thức đó, giáo viên phải quan tâm phát triển ở người học ý thức về các gia trị đạo đức, tin thần, thẩm mĩ, vừa kế thừa phát triển các giá trị truyền thống vừa sáng tạo những giá trị mới, thích nghi với thời đại mới
Trang 28Trong xã hội đang biến đổi nhanh, người giáo viên phải có ý thức, có nhu cầu và có tiềm năng, không ngừng hoàn thiện về đạo đức, nhân cách, chuyên môn nghiệp vụ, phát huy tinh thần chủ động sáng tạo trong hoạt động
sư phạm, biết phối hợp nhịp nhàng với tập thể nhà trường trong việc thực hiện các mục tiêu giáo dục Quá trình đào tạo ở trường sư phạm chỉ là đào tạo ban đầu, đặt cơ sở cho quá trình đào tạo tiếp tục, trong đó có sự tự học, tự đào tạo đóng vai trò quan trọng quyết định sự thành đạt của mỗi giáo viên
Ngày nay đổi mới phương pháp dạy học tập trung vào vai trò học của học sinh, từ kiểu học thông báo đồng loạt sang kiểu hoạt động phân hóa.Giáo viên không còn là người truyền đạt kiến thức mà còn là người gợi mở, hướng dẫn, tổ chức,cố vấn, trọng tài, cho các hoạt động tìm tòi, tranh luận của học sinh Giáo viên giỏi là người biết giúp đỡ học sinh tiến bộ nhanh trên con đường học tập, tự lực, kết hợp thành công việc giảng dạy tri thức với giáo dục giá trị với phát triển tư duy
Công nghệ thông tin được áp dụng ngày càng rộng rãi trong quá trình dạy học Nếu không muốn tụt hậu giáo viên cần sớm tìm hiểu và nắm vững tin học cơ sở, ứng dụng công nghệ thông tin trong giờ học
Trước yêu cầu đổi mới với người giáo viên như trên nội dung bồi dưỡng giáo viên rất đa dạng, phong phú Nhiều kiến thức ở các lĩnh vực khác nhau cần được trang bị để nâng cao trình độ giáo viên về mọi mặt Những nội dung cần bồi dưỡng là:
- Bồi dưỡng về tư tưởng chính trị, đường lối, quan điểm giáo dục của Đảng, đạo đức lối sống
- Bồi dưỡng những kiến thức pháp luật
- Bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ: Bồi dưỡng theo chu kỳ thường xuyên, chuẩn hóa, trên chuẩn, bồi dưỡng thay đổi sách, đổi mới phương pháp dạy học
- Bồi dưỡng về văn hóa, ngoại ngữ, tin học
Trang 29- Bồi dưỡng sức khỏe, thể dục, thể thao, văn nghệ
1.3 Quản lý hoạt động bồi dưỡng GV tiểu học
1.3.1.Quản lý
Từ khi con người sống thành xã hội có sự phân công hợp tác trong lao động thì bắt đầu xuất hiện sự quản lý Tính chất của việc quản lý thay đổi và phát triển theo sự phát triển của xã hội loài người, nhằm đảm bảo cho sự tồn tại
và phát triển của xã hội Vì thế có nhiều quan niệm khác nhau về quản lý
Theo quan niệm truyền thống, quản lý là quá trình tác động có ý thức của chủ thể vào một bộ máy (đối tượng quản lý ) bằng cách vạch ra mục tiêu cho bộ máy, tìm kiếm các biện pháp tác động để bộ máy đạt tới mục tiêu đã xác định
Theo quan niệm hiện nay, quản lý là những hoạt động có phối hợp nhằm định hướng và kiểm soát quá trình tiến tới mục tiêu
Theo Từ điển tiếng Việt thông dụng, thuật ngữ "quản lý" được định nghĩa là: "Tổ chức, điều khiển hoạt động của một đơn vị, cơ quan"
Theo M.I.Kunđacôp: "Quản lý là lao động điều khiển lao động" M.I.Kunđacôp đã viết: "Bất cứ lao động hay lao động chung nào mà tiến hành trên một quy mô lớn đều yêu cầu phải có một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân Một nhạc sĩ độc tấu thì điều khiển lấy mình, nhưng một dàn nhạc thì phải có nhạc trưởng" [18, tr.350]
Nhà triết học C.Mac cho rằng, quản lý xã hội một cách khoa học là nhận thức, phát hiện các quy luật, các khuynh hướng vận động của xã hội và hướng
sự vận động của xã hội cho phù hợp với các khuynh hướng đó; là phát hiện và giải quyết kịp thời các mâu thuẫn của sự phát triển; là duy trì sự thống nhất giữa chức năng và cơ cấu của hệ thống; là tiến hành một đưòng lối đúng đắn dựa trên cơ sở tính toán nghiêm túc những khả năng khách quan, mối tương quan giữa các lực lượng xã hội [7, tr 326]
Frederick Winslow Taylor (1856 - 1915) là nhà thực hành quản lý khoa học về lao động đã đưa ra định nghĩa: "Quản lý là biết được chính xác điều bạn
Trang 30muốn người khác làm và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất"
Harold Koontz thì lại khẳng định: "Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt được các mục đích của tổ chức Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của tổ chức với thời gian, tiền bạc, vật chất và
sự bất mãn cá nhân ít nhất" [11, tr 327]
Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: "Quản lý là tác động có mục đích có
kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động nói chung là khách thể quản lý, nhằm thực hiện được mục tiêu dự kiến" [22, tr 341]
Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc: "Quản lý là tác động có định hướng,
có chủ đích của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức" [6, tr 9]
Từ quan niệm của các học giả đã nêu, chúng ta có thể khái quát lại:
"Quản lý là hoạt động có ý thức của con người nhằm định hướng, tổ chức, sử
dụng các nguồn lực và phối hợp hành động của một nhóm người hay một cộng đồng người để đạt được các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất"
Sơ đồ 1.1: Sơ đồ về quản lý
Mục tiêu
QL
Trang 311.3.2 Chức năng quản lý
* Bản chất quản lý
Đó chính là các hoạt động của chủ thể quản lý tác động lên các đối tƣợng quản lý để đạt mục tiêu đã xác định Các hoạt động của chủ thể quản lý chính là việc dựa vào các nguồn lực, nhân lực để lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, thực hiện
kế hoạch và kiểm tra đánh giá hiệu quả đạt đƣợc theo mục tiêu đã đề ra
* Chức năng quản lý
Chức năng quản lý là một dạng hoạt động quản lý chuyên biệt thông qua
đó chủ thể quản lý tác động vào khách thể quản lý nhằm thực hiện một mục tiêu nhất định gồm bốn chức năng cơ bản sau đây:
- Dự báo và lập kế hoạch
- Tổ chức thực hiện kế hoạch
- Lãnh đạo/Chỉ đạo thực hiện kế hoạch
- Kiểm tra, đánh giá
Tuy nhiên, xác định các chức năng quản lý không thể rạch ròi, riêng biệt từng chức năng mà là quá trình đan xen, kết hợp thực hiện mục tiêu cuối cùng của một quá trình quản lý Những chức năng trên là phổ biến với mọi nhà quản lý, quản trị của một tổ chức song có sự khác nhau ở mức độ tầng cấp quản lý
- Nguyên tắc thu hút sự tham gia của tập thể (Tập trung dân chủ)
Vừa phải tập trung thống nhất trong hoạt động quản lý vừa phải dân chủ công khai để có thể huy động và khai thác đƣợc trí tuệ của tập thể, giúp cho chủ
Trang 32thể quản lý luôn luôn chủ động trong việc tổ chức điều hành cũng như đảm bảo
sự tác động của chủ thể lên đối tượng quản lý trong bất kỳ hoàn cảnh điều kiện nào Mặt khác việc quan tâm thu hút sự tham gia của tập thể yêu cầu không thể coi nhẹ để tạo ra sự thống nhất ý chí của các chủ thể với đối tượng để cùng hướng tới thực hiện mục tiêu của tổ chức
- Nguyên tắc kết hợp hài hòa giữa các lợi ích
Nguyên tắc này tạo cho mối quan hệ giữa các nhà quản lý với đối tượng quản lý có sự cởi mở và tác động qua lại nhau một cách tích cực Cần phải được kết hợp hài hòa các lợi ích ngay từ khi hoạch định và phát triển tổ chức Thông qua giải quyết tốt mối quan hệ lợi ích sẽ tạo nên tính thống nhất trong tổ chức, đảm bảo cho tổ chức hoạt động đồng bộ thông suốt, ít nảy sinh các mâu thuẫn cục bộ
- Nguyên tắc tiết kiệm và hiệu quả cao
Tiết kiệm và hiệu quả là mục đích của mọi hoạt động quản lý Hoạt động quản lý là hoạt động có định hướng, có chủ đích Việc đạt được mục tiêu sẽ làm thỏa mãn những lợi ích mà tổ chức mong muốn Tuy nhiên để đạt tới lợi ích một cách tối đa với các chi phí hợp lý nhất thì các nhà quản lý phải quan tâm đến tiết kiệm và hiệu quả cao
- Nguyên tắc thích ứng linh hoạt
Nhà quản lý phải có được tư duy mềm dẻo, linh hoạt, nhậy cảm và khách quan trong việc nhìn nhận đánh giá vấn đề, tránh lối tư duy bảo thủ, trì trệ, cứng nhắc, quan liêu, vì những thói quen này sẽ phá hỏng sự tồn tại của tổ chức
Trang 33- Nguyên tắc phối hợp hoạt động các bên có liên quan
Nhà quản lý phải biết liên kết phối hợp với các tổ chức khác để khai thác hết tiềm năng của họ, tăng cường sức mạnh cho mình và hạn chế những điểm yếu của
tổ chức mình Đặc biệt với địa phương, vùng lãnh thổ của tổ chức
1.3.3 Quản lý giáo dục
Giáo dục là một loại hình, lĩnh vực hoạt động xã hội rộng lớn được hình thành do nhu cầu phát triển, tiếp nối các thế hệ của đời sống xã hội thông qua quá trình truyền thụ tri thức và kinh nghiệm xã hội của các thế hệ trước cho các thế hệ sau Cũng như bất kỳ một hoạt động xã hội nào, hoạt động giáo dục cần được tổ chức và quản lý với cấp độ khác nhau (nhà nước, nhà trường, lớp học ) nhằm thực hiện có hiệu quả mục đích và các mục tiêu giáo dục phù hợp với từng giai đoạn phát triển của các thể chế chính trị - xã hội ở các quốc gia
P.V Khuđôminxky cho rằng: "Quản lý giáo dục là tác động có hệ thống,
có kế hoạch, có ý thức, có mục đích của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệ thống nhằm đảm bảo việc giáo dục cộng sản chủ nghĩa cho thế hệ trẻ, đảm bảo sự phát triển toàn diện và hài hòa của họ trên cơ
sở nhận thức và sử dụng các quy luật khách quan của quá trình dạy học và giáo dục, của sự phát triển thể chất và tâm lý của trẻ em"
Tác giả Trần Kiểm cho rằng: "Quản lý giáo dục là những tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức và hướng đích của chủ thể quản lý ở mọi cấp khác nhau đến tất cả các mắt xích của toàn bộ hệ thống nhằm mục đích đảm bảo sự hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ trên cơ sở quy luật của quá trình giáo dục về sự phát triển thể lực, trí lực và tâm lực trẻ em" [15, tr 341]
Theo Nguyễn Ngọc Quang thì: "Quản lý giáo dục là hệ thống tác động
có mục đích, có kế hoạch phù hợp quy luật của chủ thể quản lý, nhằm làm cho
hệ thống vận hành theo đường lối giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy - học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục đến mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất" [22, tr 341]
Trang 34Bản chất của quản lý giáo dục được biểu hiện ở các chức năng quản lý Các công trình nghiên cứu về khoa học quản lý trong những năm gần đây đã đưa đến một kết luận tương đối thống nhất về 5 chức năng cơ bản của quản lý là: kế hoạch hóa; tổ chức; kích thích; kiểm tra; điều phối [22, tr 146]
- Kế hoạch hóa: Lập kế hoạch, phổ biến kế hoạch
- Tổ chức: Tổ chức triển khai, tổ chức nhân sự, phân công trách nhiệm
- Kích thích: Khuyến khích tạo động cơ
- Kiểm tra: Kiểm soát, kiểm kê, hạch toán, phân tích
- Điều phối: Phối hợp, điều chỉnh
Tổ hợp tất cả các chức năng quản lý tạo nên nội dung của quá trình quản
lý, nội dung làm việc của chủ thể quản lý, phương pháp quản lý và là cơ sở để phân công lao động quản lý
Vậy có thể khái quát sự quản lý giáo dục qua sơ đồ sau:
Sơ đồ 1.2: Sơ đồ hệ thống quản lý giáo dục 1.3.4.Quản lý hoạt động bồi dưỡng GV
Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên là một trong những hoạt động của quản lý giáo dục, là quá trình tác động có ý thức của chủ thể quản lý giáo dục tới khách thể quản lý (tập thể giáo viên, mỗi giáo viên) tạo cơ hội cho giáo viên tham gia các hoạt động dạy học, giáo dục, học tập trong và ngoài nhà
MỤC TIÊU GIÁO DỤC
THÔNG TIN NGƯỢC CHỦ THỂ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
KHÁCH THỂ QUẢN LÝ NỘI DUNG
PHƯƠNG PHÁP
Trang 35trường nhằm cập nhật, bổ sung kiến thức, kĩ năng chuyên môn nghiệp vụ, bồi dưỡng tư tưởng tình cảm nghề nghiệp nhằm nâng cao phẩm chất và năng lực sư phạm đáp ứng yêu cầu ngày cao của sự nghiệp giáo dục đào tạo
Việc quản lý hoạt động bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên chủ yếu tập trung quản lý bồi dưỡng để nhằm nâng cao nhận thức, kiến thức, năng lực chuyên môn, phương pháp giảng dạy giúp đội ngũ giáo viên củng cố và nâng cao kiến thức, nâng cao chất lượng dạy và học, đồng thời nhân rộng điển hình, phát hiện và bồi dưỡng những nhân tố mới
1.4 Quản lý hoạt động bồi dưỡng GV theo nhu cầu học tập
1.4.1.Nhu cầu học tập
Nhu cầu là một hiện tượng tâm lý của con người; là đòi hỏi, mong
muốn, nguyện vọng của con người về vật chất và tinh thần để tồn tại và phát triển Tùy theo trình độ nhận thức, môi trường sống, những đặc điểm tâm sinh
lý, mỗi người có những nhu cầu khác nhau
Nhu cầu là cảm giác thiếu hụt một cái gì đó mà con người cảm nhận được Nhu cầu là yếu tố thúc đẩy con người hoạt động Nhu cầu càng cấp bách thì khả năng chi phối con người càng cao Về mặt quản lý, kiểm soát được nhu cầu đồng nghĩa với việc có thể kiểm soát được cá nhân (trong trường hợp này, nhận thức có sự chi phối nhất định: nhận thức cao sẽ có khả năng kiềm chế sự thoả mãn nhu cầu)
Nhu cầu của một cá nhân, đa dạng và vô tận Về mặt quản lý, người quản
lý chỉ kiểm soát những nhu cầu có liên quan đến hiệu quả làm việc của cá nhân Việc thoả mãn nhu cầu nào đó của cá nhân đồng thời tạo ra một nhu cầu khác theo định hướng của nhà quản lý, do đó người quản lý luôn có thể điều khiển được các cá nhân
Nhu cầu là tính chất của cơ thể sống, biểu hiện trạng thái thiếu hụt hay mất cân bằng của chính cá thể đó và do đó phân biệt nó với môi trường sống Nhu cầu tối thiểu hay còn gọi là nhu yếu đã được lập trình qua quá trình rất lâu dài tồn tại, phát triển và tiến hóa
Trang 36Nhu cầu chi phối mạnh mẽ đến đời sống tâm lý nói chung, đến hành vi của con người nói riêng Nhu cầu được nhiều ngành khoa học quan tâm nghiên cứu và sử dụng ở nhiều lĩnh vực khác nhau trong đời sống, xã hội
Nhu cầu học tập là sự mong muốn, nguyện vọng của con người về sự
hiểu biết Xã hội ngày càng phát triển thì nhu cầu học tập của con người ngày càng cao
Đối với người giáo viên thì nhu cầu học tập luôn luôn phát triển theo xu thế phát triển của thời đại
Dạy học có hiệu quả luôn phải bắt đầu từ người học Nếu người học không có nhu cầu, hoặc không
Và nếubạn chỉ quan tâm đến khía cạnh nhận thức mà không chú ý đến điều mà người học muốn biết thì cũng giống như việc bạn xếp hàng gạch thứ 5 lên bức tường mà không biết liệu hàng gạch thứ 4 có đúng vị trí hay không
Vì thế bước đầu tiên trong bất kỳ một chương trình học nào cũng phải tìm hiểu để biết được người học đến từ đâu, họ có nhu cầu gì, cũng như họ đã biết cái gì, họ có sẵn sàng biết hay không Sau đó quá trình dạy học sẽ tiếp tục
xem xét những hiểu biết trước đây của người học và các nhu cầu trên
Đất nước đi vào công nghiệp hóa, hiện đại hóa đòi hỏi nguồn nhân lực trí tuệ cao, quá trình hội nhập khu vực và quốc tế với xu thế toàn cầu hóa đang là một thách thức với nước ta, đòi hỏi nhà nước và ngành giáo dục phải có một chiến lược phát triển nhân tài Trong hệ thống giáo dục, giáo dục tiểu học có một vị trí đặc biệt quan trọng trong việc đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài cho đất nước
Điều II luật phổ cập giáo dục đã nêu: “ Giáo dục tiểu học là bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân…” Bậc tiểu học là bậc học đầu tiên của
hệ thống giáo dục, bậc học đào tạo những cơ sở ban đầu cơ bản và bền vững cho trẻ tiếp tục học lên bậc học trên, giúp trẻ hình thành những cơ sở ban đầu,
Trang 37những đường nét cơ bản của nhân cách Do vậy giáo dục ở bậc tiểu học có tính chất đặc biệt, có bản sắc riêng, với tính sư phạm đặc trưng Chính bởi vậy nhu cầu học tập của giáo viên ngày càng cao để đáp ứng yêu cầu của xã hội
1.4.2 Quản lý hoạt động bồi dưỡng Gv theo nhu cầu học tập
1.4.2.1 Khái niệm về quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên theo nhu cầu học tập
Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên theo nhu cầu học tập là quản
lý hoạt động quản lý giáo dục Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên theo nhu cầu học tập gồm: Điều tra nguyện vọng, nhu cầu cần được bồi dưỡng của giáo viên, xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, tổ chức triển khai thực hiện
kế hoạch, quản lý việc chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ bồi dưỡng, kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng
Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên nói chung, bồi dưỡng giáo viên theo nhu cầu học tâp nói riêng là một trong những hoạt động của quản lý giáo dục, là quá trình tác động có ý thức của chủ thể quản lý giáo dục tới khách thể quản lý ( tập thể giáo viên, mỗi giáo viên) tạo cơ hội cho giáo viên tham gia các hoạt động dạy học, giáo dục, học tập trong và ngoài nhà trường nhằm cập nhật,
bổ sung kiến thức, kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ, bồi dưỡng tư tưởng tình cảm nghề nghiệp nhằm nâng cao phẩm chất và năng lực sư phạm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục đào tạo
1.4.2.2 Lập kế hoạch bồi dưỡng giáo viên theo nhu cầu học tập của giáo viên
Kế hoạch hóa là khâu đầu tiên của chu trình quản lý Nội dung chủ yếu là: xác định hình thành mục tiêu đối với hoạt động bồi dưỡng giáo viên, lựa chọn các phương án, biện pháp tốt nhất phù hợp nhất với điều kiện thực tế để tiến hành hoạt động bồi dưỡng đạt kết quả tốt
Trang 38Trong các hoạt động bồi dưỡng giáo viên thì việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng là vấn đề trước nhất và mang tính định hướng cho mọi hoạt động Kế hoạch đó phải thể hiện được các yêu cầu chủ yếu sau:
1) Khảo sát nhu cầu bồi dưỡng của giáo viên tiểu học làm cơ sở xây dựng
kế hoạch bồi dưỡng :
a Khảo sát nhu cầu bồi dưỡng nâng chuẩn của giáo viên tiểu học
- Sau khi khảo sát, tổng hợp những giáo viên có nhu cầu học tập để nâng cao trình độ chuẩn, trên chuẩn Phòng GD&ĐT xây dựng kế hoạch tổ chức, tạo điều kiện cho giáo viên tham gia các lớp học để đào tạo nâng chuẩn
b Khảo sát nhu cầu bồi dưỡng về chuyên môn của giáo viên tiểu học Một số nội dung khảo sát như: Bồi dưỡng các chuyên đề theo môn học; Bồi dưỡng các chuyên đề liên môn tích hợp các môn học;
Từ kết quả khảo sát, Phòng GD&ĐT chỉ đạo tổ chuyên môn tiểu học lên
kế hoạch tổ chức các chuyên đề chuyên sâu theo nhu cầu của giáo viên
c Khảo sát nhu cầu bồi dưỡng về phát triển trình độ chính trị của giáo viên tiểu học
- Sau khi tìm hiểu những giáo viên có nhu cầu về phát triển trình độ chính trị, Phòng GD&ĐT xây dựng các phương án: mời cán bộ trung tâm chính trị thành phố tập huấn cho giáo viên hoặc lập danh sách những giáo viên có đầy đủ điều kiện để tham gia các lớp học tập trung như lớp Trung cấp lí luận chính trị
d Khảo sát nhu cầu bồi dưỡng về nghiệp vụ sư phạm của giáo viên tiểu học Nội dung khảo sát nhu cầu về nghiệp vụ sư phạm: Bồi dưỡng về hình thức
tổ chức dạy học; Bồi dưỡng về phương pháp dạy học tích cực; Bồi dưỡng về biện pháp, kĩ thuật dạy học; Bồi dưỡng về kỹ năng dạy học
Từ những nhu cầu trên, Phòng GD&ĐT phân loại các nhu cầu sau đó xây dựng kế hoạch bồi dưỡng cho từng loại nhu cầu với nhiều hình thức khác nhau: mở các lớp tập huấn về phương pháp, cách thức hoặc mở các chuyên đề chuyên sâu cho từng nội dung Cung cấp các tài liệu liên quan cho giáo viên tự nghiên cứu
Trang 39e Khảo sát nhu cầu về bồi dưỡng tin học, ngoại ngữ cho giáo viên tiểu học
- Sau khi tổng hợp kết quả khảo sát, phòng GD&ĐT phân loại những giáo viên có nhu cầu bồi dưỡng về Tin học, những giáo viên có nhu cầu về Ngoại ngữ Mở các bồi dưỡng về tin học, ngoại ngữ cho giáo viên tại phòng giáo dục
do đội ngũ chuyên viên tin học, ngoại ngữ đảm nhiệm Động viên, khuyến khích, tạo điều kiện cho giáo viên tham gia các lớp đào tạo cấp bằng, chứng chỉ tin học, ngoại ngữ
g Khảo sát nhu cầu về hình thức tổ chức bồi dưỡng
Sau khi nắm được những nhu cầu bồi dưỡng của giáo viên, Phòng GD&ĐT tiến hành khảo sát đến nhu cầu về hình thức tổ chức bồi dưỡng với những nội dung: Bồi dưỡng ngắn hạn; Bồi dưỡng dài hạn; Bồi dưỡng tập trung; Bồi dưỡng tại chỗ; Tự bồi dưỡng của giáo viên
Từ việc khảo sát phòng GD&ĐT lên kế hoạch bồi dưỡng theo các hình thức mà giáo viên có nhu cầu
2) Xác định mục tiêu của hoạt động bồi dưỡng
Cần chỉ ra hoạt động bồi dưỡng nhằm vào đối tượng nào, bồi dưỡng để người tham dự bồi dưỡng thu nhận được những kiến thức, kỹ năng và có thái
độ như thế nào Nói cụ thể hơn là sau bồi dưỡng thì đội ngũ giáo viên đạt được mức độ như thế nào so với các chuẩn của đội ngũ GVTH
3) Dự kiến các nguồn lực (nhân lực, tài lực, vật lực và thời gian) cho hoạt động bồi dưỡng
Đây là công việc chuẩn bị về lĩnh vực tổ chức nhằm định hướng được chọn ai, ở đâu để làm giảng viên, chi phí cho mọi hoạt động bồi dưỡng sẽ ở nguồn nào, tài liệu và phương tiện vật chất khác (như hội trường máy móc thiết bị, .) được khai thác ở đâu, thời lượng để thực hiện chương trình bồi dưỡng và tổ chức vào thời gian nào trong năm học,
3) Dự kiến các biện pháp thực và hình thức hiện mục tiêu bồi dưỡng
Trang 40Dự kiến các biện pháp và hình thức tổ chức là việc làm cũng không kém phần quan trọng Việc này được thực hiện khi thực hiện chương trình bồi dưỡng Nó thể hiện việc tổ chức bồi dưỡng tập trung cả thời gian, hay tập trung từng giai đoạn, tổ chức thành lớp hay theo nhóm, ở tại huyện hay tổ chức kết hợp với tham quan thực tế, và cuối cùng là biện pháp đánh giá như thế nào (thi hay làm tiểu luận, )
1.4.2.3 Tổ chức thực hiện: Tổ chức là chức năng được tiến hành sau khi lập kế
hoạch nhằm chuyển hóa những mục đích, mục tiêu bồi dưỡng giáo viên được đưa ra trong kế hoạch thành hiện thực Nhờ đó mà tạo ra mối quan hệ giữa các đơn vị trường học, các bộ phận liên quan trong hoạt động bồi dưỡng giáo viên được liên kết thành bộ máy thống nhất, chặt chẽ và nhà quản lý có thể điều phối các nguồn lực của các nguồn lực phục vụ ngày một tốt hơn cho công tác bồi dưỡng Phương pháp làm việc của cán bộ quản lý có nghĩa quyết định cho việc chuyển hóa kế hoạch quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên thành hiện thực
1)Tổ chức nhân lực thực hiện hoạt động bồi dưỡng
Vấn đề này được thể hiện trên hai mặt:
- Người được bồi dưỡng (các GVTH được chọn, cử và được triệu tập tham gia khoá bồi dưỡng) Nó trả lời câu hỏi họ là ai, triệu tập họ như thế nào,
số lượng là bao nhiêu, Nói tóm lại là tổ chức đội ngũ người học trong hoạt động bồi dưỡng
- Ai là giảng viên hoặc báo cáo viên trong lớp bồi đưỡng để phổ biến chủ trương đường lối và các quy định của Đảng, Nhà nước và của Ngành về phát triển giáo dục và những yêu cầu đổi mới mục tiêu, nội dung, chương trình và sách giáo khoa mới; ai là báo cáo viên về thực tiễn tại các cơ sở giáo dục, Nói tóm lại là tổ chức đội ngũ người dạy trong hoạt động bồi dưỡng
2) Tổ chức các điều kiện và phương tiện kỹ thuật cho hoạt động bồi dưỡng
- Chuẩn bị trụ sở nơi bồi dưỡng (phòng học, phòng hoặc bãi tập, máy móc và thiết bị dạy học, điện nước, tổ chức nơi ở, chỗ ăn, phương tiện giao thông, )