phương pháp nâng cao chất lượng giáo dục học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp

hướng: Đề ra một số giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp, với mong muốn góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả của hoạt động chủ nhiệm lớp ở trư

Xuất phát từ nhận thức và suy nghĩ ở trên, qua thực tiễn giảng dạy và chủ nhiệm lớp tại trường THPT Nguyễn Dục, chúng tôi lựa chọn đề tài theo

hướng: Đề ra một số giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp, với mong muốn góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả của hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường trung học phổ thông

3.2 Đối tượng nghiên cứu

- Nghiên cứu quá trình chủ nhiệm lớp

- Thực trạng giáo dục học sinh và một số giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác chủ nhiệm; về vai trò, nhiệm vụ và quyền hạn của giáo viên chủ nhiệm

- Đề ra một số giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp ở trong trường THPT

- Rút ra các bài học kinh nghiệm giáo dục học sinh từ công tác chủ nhiệm lớp

5 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài chỉ nghiên cứu việc nâng cao chất lượng giáo dục học sinh trong công tác chủ nhiệm ở trường THPT Nguyễn Dục, tỉnh Quảng Nam năm học 2012-2013

6 Giả thuyết nghiên cứu

Trên cơ sở vận dụng lý luận dạy học, công tác chủ nhiệm và thực tiễn chủ nhiệm lớp để đưa ra một số giải pháp giáo dục học sinh trong quá trình chủ nhiệm lớp, nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của hoạt động chủ nhiệm lớp ở nhà trường phổ thông

7 Quan điểm và phương pháp nghiên cứu

7.1 Quan điểm nghiên cứu

7.1.1 Quan điểm khách quan: Đánh giá sự vật, hiện tượng luôn dựa trên các

tư liệu, số liệu, bằng chứng cụ thể Quan điểm này được vận dụng trong nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn Các giải pháp đưa ra phải phù hợp với thực tiễn của nhà trường

7.1.2 Quan điểm hệ thống-cấu trúc: Xem xét đối tượng một cách toàn diện, nhiều mặt, nhiều mối quan hệ khác nhau trong chỉnh thể trọn vẹn, ổn định của một hệ thống Quan điểm này được vận dụng trong nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận và nhóm nghiên cứu thực tiễn

7.1.3 Quan điểm lịch sử-lôgic: Chú ý đến hoàn cảnh cụ thể (không gian, thời gian) của đối tượng nghiên cứu, giúp người nghiên cứu xác định phạm vi không gian, thời gian và điều kiện, hoàn cảnh cụ thể để điều tra, thu thập số liệu chính xác, phù hợp với mục đích nghiên cứu

7.2 Phương pháp nghiên cứu

7.2.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Nghiên cứu, phân tích, tổng hợp những tài liệu lý luận, các công trình nghiên cứu về những nội dung có liên quan đến đề tài

7.2.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Tham khảo ý kiến của các chuyên gia, các giáo viên chủ nhiệm nhiều kinh nghiệm

Tham khảo ý kiến, trao đổi với các giáo viên bộ môn, học sinh, đại diện cha mẹ học sinh

NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN 1.1 Vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp trong trường trung học phổ thông

Trước hết, ta cần xác định rõ vai trò của GVCN lớp Nhưng thực tế nhiều người đã coi nhẹ và lẫn lộn họ với các giáo viên bộ môn(GVBM) khác

Ví dụ: hàng năm không làm nhiệm vụ bổ nhiệm chức vụ chủ nhiệm lớp, không công bố quyết định đó trước toàn trường, trước hội phụ huynh của trường, hiện nay gọi là ban đại diện hội CMHS mà chỉ ghi ở thời khóa biểu như mọi GV bình thường khác có giờ dạy Đáng lẽ phải làm đúng quy trình

bổ nhiệm, miễn nhiệm, bãi nhiệm tuỳ theo thành tích hoặc sai phạm mà họ mắc phải Về mặt đánh giá xếp loại GV, nhiều cán bộ quản lý chỉ coi trọng chuyên môn mà chưa coi trọng hiệu quả công tác quản lý lớp ở GVCN, lại có biểu hiện lệch lạc khi lớp có khuyết điểm thì quy trách nhiệm cho họ, khi lớp

có thành tích thì lẫn lộn giữa thành tích đoàn thể với thành tích chính quyền,

cụ thể là công của các cán bộ ngành dọc chứ chưa hẳn là của tập thể lớp do GVCN lãnh đạo Tuy vậy cũng cần phải thấy trong thực tế có những GVCN yếu, vai trò của mình mờ nhạt nên dấu ấn của công tác đoàn thể sâu đậm hơn, vai trò của chính quyền bị lấn át, từ đó càng tạo ra sự nhìn nhận thiên lệch Có nhiều GVCN lớp đặc biệt là chủ nhiệm trẻ chưa biết mình có một quyền hạn nên chưa ai dám làm là đi dự giờ các GVBM trong lớp khi mình thấy cần GVCN được xếp loại học sinh, được thi hành kỉ luật học sinh theo quy định, được hưởng giờ công tác theo định mức quy định, có chăng loại sổ sách làm việc pháp quy trong hệ thống sổ sách của nhà trường Từ đó nếu có nhiều chủ nhiệm lớp trong trường có năng lực và bản lĩnh thì công cuộc giáo dục sẽ đạt được nhiều thành tựu đáng kể

1.2 Nhiệm vụ và quyền hạn của giáo viên chủ nhiệm lớp

1.2.1 Nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm trong trường trung học phổ thông

Giáo viên chủ nhiệm, ngoài các nhiệm vụ quy định của giáo viên:

a) Dạy học và giáo dục theo chương trình, kế hoạch giáo dục, kế hoạch dạy học của nhà trường theo chế độ làm việc của giáo viên do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định; quản lý học sinh trong các hoạt động giáo dục

do nhà trường tổ chức; tham gia các hoạt động của tổ chuyên môn; chịu trách nhiệm về chất lượng, hiệu quả giáo dục; tham gia nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng

b) Tham gia công tác phổ cập giáo dục ở địa phương

c) Rèn luyện đạo đức, học tập văn hoá, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ

để nâng cao chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục; vận dụng các phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo, rèn luyện phương pháp tự học của học sinh

d) Thực hiện Điều lệ nhà trường; thực hiện quyết định của Hiệu trưởng, chịu sự kiểm tra, đánh giá của Hiệu trưởng và các cấp quản lý giáo dục

đ) Giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo, gương mẫu trước học sinh, thương yêu, tôn trọng học sinh, đối xử công bằng với học sinh, bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của học sinh, đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp, tạo dựng môi trường học tập và làm việc dân chủ, thân thiện, hợp tác, an toàn

và lành mạnh

e) Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm, các giáo viên khác, gia đình học sinh, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong dạy học và giáo dục học sinh

g) Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật

còn có những nhiệm vụ sau đây:

- Xây dựng kế hoạch các hoạt động giáo dục thể hiện rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục bảo đảm tính khả thi, phù hợp với đặc điểm học sinh, với hoàn cảnh và điều kiện thực tế nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của cả lớp

và của từng học sinh

- Thực hiện các hoạt động giáo dục theo kế hoạch đã xây dựng

- Phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh, với các giáo viên bộ môn, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, các tổ chức xã hội có liên quan trong việc hỗ trợ, giám sát việc học tập, rèn luyện, hướng nghiệp của học sinh lớp mình chủ nhiệm và góp phần huy động các nguồn lực trong cộng đồng phát triển nhà trường

- Nhận xét, đánh giá và xếp loại học sinh cuối kỳ và cuối năm học; đề nghị khen thưởng và kỷ luật học sinh; đề nghị danh sách học sinh được lên lớp thẳng, phải kiểm tra lại, phải rèn luyện thêm về hạnh kiểm trong kỳ nghỉ

hè, phải ở lại lớp; hoàn chỉnh việc ghi sổ điểm và học bạ học sinh

- Báo cáo thường kỳ hoặc đột xuất về tình hình của lớp với Hiệu trưởng

1.2.2 Quyền của giáo viên chủ nhiệm

Giáo viên chủ nhiệm ngoài các quyền quy định của giáo viên:

a) Được nhà trường tạo điều kiện để thực hiện nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục học sinh

b) Được hưởng mọi quyền lợi về vật chất, tinh thần và được chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ theo các chế độ, chính sách quy định đối với nhà giáo

c) Được trực tiếp hoặc thông qua các tổ chức tham gia quản lý nhà trường

d) Được hưởng lương và phụ cấp (nếu có) khi được cử đi học để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ theo quy định hiện hành

đ) Được cử tham gia các lớp bồi dưỡng, hội nghị chuyên đề để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ

e) Được hợp đồng thỉnh giảng và nghiên cứu khoa học tại các trường và

cơ sở giáo dục khác nếu thực hiện đầy đủ những nhiệm vụ quy định tại Điều

30 của Điều lệ này và được sự đồng ý của Hiệu trưởng

g) Được bảo vệ nhân phẩm, danh dự, an toàn thân thể

h) Được hưởng các quyền khác theo quy định của pháp luật

còn có những quyền sau đây:

- Được dự các giờ học, hoạt động giáo dục khác của học sinh lớp mình

- Được dự các cuộc họp của Hội đồng khen thưởng và Hội đồng kỷ luật khi giải quyết những vấn đề có liên quan đến học sinh của lớp mình

- Được dự các lớp bồi dưỡng, hội nghị chuyên đề về công tác chủ nhiệm

- Được quyền cho phép cá nhân học sinh nghỉ học không quá 3 ngày liên tục

- Được giảm giờ lên lớp hàng tuần theo quy định khi làm chủ nhiệm lớp

1.3 Các yêu cầu đối với người giáo viên chủ nhiệm

Giáo viên chủ nhiệm là cán bộ quản lý lớp cho nên người dạy giỏi và người chủ nhiệm giỏi không nhất thiết là một Có đồng thuận, có lệch pha trong thực tế là bình thường Tố chất quan trọng của giáo viên chủ nhiệm là tố chất của một con người hành động Cũng như hiệu trưởng, chủ nhiệm lớp phải nghiêm túc và cần một bộ óc kế hoạch hoá Đối tượng quản lý trường học, lớp học là con người phải giáo hoá do đó không thể có một chương trình cài đặt sẵn Phải lao vào làm Thấy đúng thì tổng kết và áp dụng tiếp, thấy sai phải điều chỉnh kế hoạch kịp thời hoặc huỷ bỏ theo quy trình: xây dựng kế hoạch - thực hiện kế hoạch - kiểm tra kế hoạch - tổng kết và vạch kế hoạch mới Rất cần ở chủ nhiệm lớp các phẩm chất nhiệt tình, sâu sát, cần cù trí nhớ tốt, quan sát tinh, tâm lí giỏi, có khả năng xây dựng đội ngũ cán bộ HS Giáo

viên chủ nhiệm phải vừa là thầy vừa là bạn của học trò

Trong lớp học, giáo viên chủ nhiệm là người để học sinh noi theo Cách hành động, suy nghĩ, cư xử của giáo viên chủ nhiệm sẽ ảnh hưởng rất nhiều

về quan niệm của học sinh và phụ huynh về người giáo viên chủ nhiệm Bên cạnh đó, giáo viên chủ nhiệm biết thông cảm và chia sẻ những khó khăn của các em Trả lời những câu hỏi của các em một cách thấu đáo (nếu chưa có câu trả lời, hứa sẽ tìm câu trả lời chính xác) Cho các em biết là các em có thể điện thoại cho thầy cô để nói chuyện hay hỏi bài vở (cách làm bài, giải thích chữ khó, cách trả lời .) Hỏi các em về những khó khăn trong đời sống, những khó khăn ở trường giúp các em giải quyết những khó khăn này Trong lớp học hay ngoài lớp học, thầy cô còn phải đóng vai người anh, người

chị mà các em có thể tin tưởng, nhờ cậy được Qua đó, các em sẽ biết sống nhẫn nại, kiên trì và giàu lòng nhân ái

CHƯƠNG 2: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO

DỤC HỌC SINH TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP

2.1 Thực trạng công tác chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông hiện nay

Trong những năm gần đây, sự phát triển kinh tế - xã hội đã mang lại không ít những thuận lợi cho công tác chủ nhiệm trong nhà trường Sự quan tâm đầu tư của Đảng, nhà nước cùng với sự hỗ trợ tích cực từ phía xã hội Cơ

sở vật chất, trang thiết bị giáo dục của nhà trường ngày một khang trang, đầy

đủ, đảm bảo cho việc dạy và học Mô hình ít con, kinh tế ngày càng được cải thiện đã tạo thuận lợi cho trẻ em được quan tâm và chăm sóc tốt hơn Bên cạnh đó, sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin đã hỗ trợ cho giáo viên và phụ huynh trong việc liên lạc, trao đổi, nắm bắt nhanh những thông tin cần thiết trong phối hợp giáo dục; đồng thời hỗ trợ tích cực cho hoạt động dạy của giáo viên trong những giờ lên lớp, trong những hoạt động tập thể khiến học sinh thấy hứng thú hơn Sự phối kết hợp giữa các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhà trường ngày càng trở nên chặt chẽ

Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi kể trên, công tác chủ nhiệm lớp còn gặp không ít những khó khăn, thách thức Trong thời đại khoa học công nghệ

và kinh tế thị trường hiện nay, ngoài những tiện ích to lớn mà nó mang đến cho nhân loại thì kèm theo đó là hàng loạt các tác động tiêu cực đến đối tượng học sinh: xu hướng đua đòi chưng diện theo trang phục, mái tóc của các ca sĩ, diễn viên trong phim ảnh không lành mạnh và đặc biệt là game online Chính những vấn đề này ảnh hưởng không ít đến việc học tập, việc hình thành nhân cách, đạo đức của học sinh và gây ra rất nhiều khó khăn cho giáo viên chủ nhiệm trong công tác giáo dục đạo đức học sinh

Nguyên nhân chủ yếu là do nhiều công nghệ kinh doanh chỉ chú ý đến lợi nhuận Hầu hết các điểm truy cập Internet đều trang bị những trò chơi bạo

lực thu hút học sinh Vì thế, hiện tượng trốn tiết, giấu tiền học phí để chơi game là điều không tránh khỏi Không những thế, hậu quả do những tác động của những trò chơi nguy hiểm này dẫn đến các hành vi bạo lực khôn lường Mặt khác, nhiều gia đình do quá bận rộn với công việc nên thời gian dành cho việc giáo dục con cái không nhiều, gần như phó mặc cho nhà trường

và xã hội, thậm chí cung cấp tiền bạc dư thừa không nghĩ đến hậu quả Nhiều phụ huynh chỉ gặp gỡ trao đổi với giáo viên chủ nhiệm trong vài buổi họp phụ huynh trong một năm học, còn chủ yếu là trao đổi qua điện thoại trong những trường hợp cần thiết Trẻ thiếu thốn tình cảm, thiếu sự quan tâm của gia đình,

dễ bị kẻ xấu lôi cuốn sa ngã Một số em do được chiều chuộng và chăm sóc quá chu đáo nên nảy sinh tính ích kỉ, ương bướng, khó bảo

Hơn nữa, công tác chủ nhiệm chủ yếu là kiêm nhiệm, thực tế hiện nay chưa có một khoá đào tạo chính thức nào cho giáo viên chủ nhiệm Chính vì vậy, không nhiều giáo viên chủ nhiệm thực sự có năng lực, làm chủ nhiệm chủ yếu bằng kinh nghiệm của bản thân, cộng với trao đổi học hỏi trong nhà trường Bên cạnh đó, số tiết dành cho giáo viên chủ nhiệm còn quá ít, chỉ 4 tiết trên tuần, chưa tương xứng công sức giáo viên đầu tư vào công tác chủ nhiệm, dẫn đến nhiều giáo viên chưa hăng say với công tác chủ nhiệm Nội dung chương trình giảng dạy còn nặng về kiến thức thuần tuý, số tiết giành cho giáo dục công dân, giáo dục đạo đức học sinh còn quá ít, trong khi xã hội ngày càng phát triển Hơn nữa ở lứa tuổi này, tâm sinh lí của các em đang phát triển mạnh, các em ngày càng có nhiều nhu cầu hiểu biết, tìm tòi, bắt chước, thích giao lưu, đua đòi, thích sự khẳng định mình , trong khi kiến thức về xã hội, gia đình, sự hiểu biết về pháp luật còn hạn chế, nên chiều hướng học sinh hư, lười học, hiện tượng bỏ giờ, trốn tiết, vi phạm pháp luật,

vi phạm đạo đức ngày càng nhiều

Đó là khó khăn về mặt khách quan gây cản trở cho những người làm công tác chủ nhiệm lớp

Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận những thiếu sót về phía đội ngũ giáo viên chủ nhiệm Một bộ phận giáo viên chưa thật nhiệt tình, một phần do công việc giảng dạy chiếm nhiều thời gian, hiệu quả công tác chủ nhiệm ít nhiều bị ảnh hưởng Một thiếu sót khác là nhiều giáo viên chủ nhiệm tiến hành công việc khá cảm tính, chưa có phương pháp chủ nhiệm sáng tạo thích hợp Có người quá nghiêm khắc, có người quá dễ dãi Người nghiêm khắc gò

ép học sinh theo khuôn khổ một cách máy móc Và như thế, về mặt tâm lí, cả giáo viên và học sinh đều như bị áp lực Người dễ dãi thì lại buông lỏng công tác quản lí, thiếu quan tâm sâu sát Thực tế, nhiều khi giữa thầy cô chủ nhiệm

và học sinh không phải bao giờ cũng tìm được tiếng nói chung

Để khắc phục những khó khăn trên trong công tác chủ nhiệm không phải

là điều dễ dàng và đơn giản Tuy nhiên, chúng tôi xin được đưa ra một số giải pháp để các đồng nghiệp cùng chia sẻ

2.2 Một số giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông

2.2.1 Giáo viên chủ nhiệm cần phải xây dựng kế hoạch chủ nhiệm lớp ngay từ đầu năm học

Giáo viên chủ nhiệm có nội dung công tác phong phú, đa dạng, phức tạp, toàn diện liên quan đến tất cả các mặt hoạt động của học sinh trong lớp Vì vậy muốn đạt kết quả cao cần phải có kế hoạch sát đúng, phù hợp

Trên cơ sở nắm được mục tiêu, nhiệm vụ của nhà trường trong năm học, đặc điểm tình hình lớp, địa phương, cơ sở vật chất của nhà trường, GVCN tiến hành xây dựng kế hoạch giáo dục Trong kế hoạch giáo dục phải xác định rõ ràng mục đích, chỉ tiêu phấn đấu và các biện pháp chính Đặc biệt chú trọng chiến lược phối hợp giữa các lực lượng giáo dục để đạt mục đích đề ra, cần có phương hướng phát triển lớp, sự thực hiện tuần tự hợp lí nhằm đi đến mục đích Kế hoạch phải phát huy được mặt mạnh, khắc phục được hạn chế của lớp Biện pháp thực hiện cần thể hiện tính phong phú, đa dạng Tuy nhiên các biện pháp đề ra trong kế hoạch chỉ là “phần cứng” Trong quá trình thực hiện

cần phải vận dụng, điều chỉnh một cách linh hoạt các biện pháp giáo dục sao cho phù hợp với tình hình thực tế để công việc đạt hiệu quả cao

2.2.2 Tìm hiểu và nắm vững đối tượng giáo dục

Nhà giáo dục Nga K.D Usinski từng nói: “Muốn giáo dục con người về mọi mặt thì phải hiểu con người về mọi mặt” Để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp, giáo viên chủ nhiệm phải nắm vững tâm sinh lí, nhu cầu, nguyện vọng, ước mong, khả năng trình độ của học sinh, nắm vững hoàn cảnh sống, những tác động của gia đình, mối quan hệ xã hội, bạn bè của học sinh Tôi đã cố gắng tìm hiểu học sinh thông qua nhiều biện pháp Cụ thể như sau:

- Tìm hiểu học sinh qua các tài liệu liên quan: Xem học bạ, sơ yếu lí lịch, bản tự nhận xét của học sinh, nhận xét của GVCN cấp THCS hoặc của GVCN

cũ Đây là tài liệu đáng tin cậy ban đầu giúp tôi nhận biết và phân loại học sinh

- Tìm hiểu học sinh thông qua quan sát trực tiếp: Quan sát trực tiếp học sinh hằng ngày trong các hoạt động trên lớp, ngoài lớp để biết hành vi thái độ học sinh Đây là tài liệu sống, qua đó tôi cố gắng tìm ra những nét cá tính nhất của từng em Tôi quan sát lớp chủ nhiệm cả trong giờ ra chơi xem em nào nghịch thái quá, em nào từ tốn, hiền lành, có khi trên đường vào dạy lớp khác tôi cũng ngang qua lớp chủ nhiệm Nếu thấy những sai phạm của học sinh thì phải nhắc nhở ngay

- Có thể tiến hành những thử nghiệm tìm hiểu học sinh Đây là cách làm giúp cho người giáo viên chủ nhiệm có thể thu được thông tin về một hay nhiều vấn đề cần làm sáng tỏ Những thử nghiệm này là những bài tập tình huống đã được xây dựng về một vấn đề nào đó để học sinh có dịp bộc lộ mình Chẳng hạn có thể đưa ra tình huống: Cô đang rất cần một số em chiều nay tham gia trang trí lại lớp học cho đẹp mắt hơn; hoặc cho học sinh trả lời nhanh vào phiếu in sẵn một số câu hỏi về vấn đề định tìm hiểu (ví dụ: tìm hiểu về thái độ của học sinh đối với cha mẹ và anh chị em trong gia đình bằng những câu hỏi đơn giản), Những thử nghiệm nhỏ này có thể áp dụng linh

hoạt sao cho phù hợp với học sinh ở từng vùng dân cư Kết quả thử nghiệm sẽ giúp giáo viên chủ nhiệm lớp có thể nắm bắt được thêm những thông tin mới,

bổ sung cho những nhận định của mình về học sinh

2.2.3 Giáo dục học sinh tính tự giác, thực hiện nội quy của trường, lớp

Công việc này ban đầu khá vất vả, GVCN có thể phải thường xuyên đến lớp vào đầu buổi học, giữa các tiết và cuối buổi học

Để rèn cho học sinh tính tổ chức kỷ luật, phải giúp các em nhận thức đúng vấn đề, trên cơ sở đó các em sẽ thực hiện một cách tự giác

Cụ thể: Giờ tập trung đầu tuần của khối lớp học ca chiều là vào tiết 5 -

tiết cuối cùng trong ngày Học sinh ra tập trung giao ban thường mang theo cặp để sau buổi giao ban có thể ra về được ngay Việc này tuy có tiện nhưng ảnh hưởng đến tác phong của các em Ngoài ra những công việc nhà trường triển khai trong giờ giao ban, do tác động của ngoại cảnh, học sinh ngồi nghe chắc chắn không lĩnh hội được hết mọi vấn đề Do đó tôi đã quy định học sinh phải để cặp tại lớp, sau giờ giao ban học sinh mới quay lại lớp lấy cặp và nghe

cô giáo quán triệt lại những công việc nhà trường vừa triển khai Trong thực

tế các lớp do tôi chủ nhiệm thực hiện rất tự giác nội quy này

Có những việc tưởng chừng như rất nhỏ nhưng hiệu quả lại lớn Chẳng hạn: quy định học sinh thống nhất viết bút mực thay cho bút bi (cùng một loại mực), thống nhất sử dụng một loại giấy kiểm tra (học sinh nộp tiền và lớp đặt mua) cũng tạo cho các em tác phong học tập tốt

2.2.4 Phát huy khả năng tự quản của học sinh

Việc này phải dựa vào ban cán sự lớp và Ban chấp hành chi đoàn Điều quan trọng là phải chọn được những học sinh nhiệt tình và có năng lực công tác Song dù có năng lực tốt thế nào thì các em vẫn đang ở lứa tuổi học trò, do

đó GVCN phải giáo dục cho học sinh ý thức được đầy đủ vai trò, nhiệm vụ của người cán bộ lớp để các em thực sự có trách nhiệm, và nâng cao tinh thần trách nhiệm đối với công tác được giao

Khi xây dựng đội ngũ tự quản cần xuất phát từ đặc điểm, nhiệm vụ từng năm học và tính chất phát triển của tập thể học sinh Nhiều GVCN chỉ căn cứ vào một số tiêu chuẩn cán bộ lớp như học giỏi, đạo đức tốt, rất ít GVCN dựa vào đặc điểm của quá trình phát triển của tập thể để xây dựng cấu trúc đội ngũ

tự quản Nên căn cứ vào 3 giai đoạn phát triển của tập thể lớp mà lựa chọn đội ngũ tự quản Ví dụ: ở giai đoạn đầu (tập thể mới hình thành) rất cần có một lớp trưởng, bí thư chi đoàn (thủ lĩnh) biết hi sinh, có uy tín, biết quan tâm đến người khác, gương mẫu, biết cảm hoá các bạn , không nhất thiết phải là học sinh học giỏi nhất lớp Nhưng sang giai đoạn 2 và 3 (khi tập thể đã phát triển) rất cần có “thủ lĩnh” năng động, sáng tạo, luôn tìm tòi nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động mọi mặt để cuốn hút các bạn Giáo viên chủ nhiệm nên lấy hoạt động chiều sâu của nội dung học tập, hoạt động ngoại khoá, văn hoá xã hội làm phương tiện giáo dục tập thể, rèn luyện năng lực tự quản, thái độ, tình cảm và hành vi của học sinh Để phát huy vai trò cố vấn, GVCN cần có năng lực dự báo chính xác khả năng của học sinh trong lớp, biết khêu gợi tiềm năng sáng tạo của các em trong việc đề xuất các nội dung hoạt động, xây dựng kế hoạch hoạt động toàn diện phù hợp với nhiệm vụ và điều kiện của mỗi tháng, mỗi học kì của từng năm học Giáo viên chủ nhiệm chỉ là người giúp học sinh tự tổ chức các hoạt động đã được kế hoạch hoá Điều đó không có nghĩa là GVCN khoán trắng, đứng ngoài hoạt động của tập thể lớp học mà nên cùng hoạt động, điều chỉnh hoạt động, kịp thời giúp các

em tháo gỡ những khó khăn trong quá trình hoạt động

Ngoài ra cần tạo hứng thú trong công việc, tạo sự đoàn kết nhất trí cao trong ban cán sự để làm sao các em cũng phải biết làm việc “hết mình”, biết phấn đấu vì tập thể và biết tự giác, chủ động điều hành lớp ngay cả khi không

có giáo viên chủ nhiệm Sử dụng phiếu giao việc cũng là một hình thức tạo cho học sinh phát huy tính tự giác, tự quản, tinh thần trách nhiệm trong công việc Trên cơ sở được giao việc học sinh phải tự lập kế hoạch và giáo viên chủ nhiệm hẹn thời gian để duyệt Nhìn chung được giao việc và nhất là được