slide bài giảng quản trị học quyết định quản trị

• Giải thích các loại vấn đề mà người ra quyết định phải đối mặt và sự khác biệt giữa các quyết định theo chương trình và không theo chương trình.. Thông tin và môi trường bên ngoài: Các

QUYẾT ĐỊNH QUẢN TRỊ

THÔNG TIN & RA QUYẾT ĐỊNH

Mục tiêu

Sau khi học chương này, học viên có thể:

• Hiểu được thông tin và tầm quan trọng của thông tin

và công nghệ thông tin trong việc ra quyết định.

• Giải thích các loại vấn đề mà người ra quyết định phải đối mặt và sự khác biệt giữa các quyết định theo chương trình và không theo chương trình

• Nắm vững các điều kiện môi trường khi ra quyết định

• Mô tả các bước trong quá trình ra quyết định hiệu quả

• Giải thích cách thức để vượt qua những rào cản, chấp nhận những thách thức và tìm kiếm các giải pháp thay thế phù hợp

Nội dung

1 Thông tin và quản trị

2 Thông tin và quyết định

quản trị

3 Quá trình ra quyết định

4 Các vấn đề trong ra

quyết định quản trị

I Thông tin, công nghệ và quản trị

1 Thông tin hữu ích là gì?

2 Nhu cầu thông tin trong tổ chức.

3 Hệ thống thông tin và công nghệ thông tin

thay đổi tổ chức

1 Thông tin hữu ích là gì?

Dữ liệu & Thông tin

• Dữ liệu là những sự kiện và những quan sát thô

• Thông tin là dữ liệu được làm cho hữu ích và có ý nghĩa cho việc ra quyết định

Năm tiêu chuẩn của thông tin:

2 Nhu cầu thông tin trong tổ chức

Nhu cầu thông tin trong tổ chức được thể hiện:

1 Thông tin và môi trường bên ngoài: Các nhà quản trị

sử dụng thông tin thông minh, thông tin công cộng để

giao dịch với khách hàng, đối thủ cạnh tranh, và các đối tượng hữu quan bên ngoài khác như các cơ quan chính phủ, các tổ chức tín dụng, nhà cung cấp, và cổ đông.

2 Thông tin và môi trường bên trong: con người cần khối

lượng lớn về thông tin nội bộ để ra các quyết định và

giải quyết các vấn đề trong công việc hàng ngày Thông tin nội bộ được chuyển dịch trong khắp tổ chức như

những “dòng chảy”- xuống, ngang và đi lên

1 Hệ thống thông tin

2 Công nghệ thông tin thay đổi các tổ chức

(2)Công nghệ thông tin thay đổi các tổ chức

Công nghệ thông tin (IT) phá vỡ rào cản và thay đổi tổ chức

Quan hệ khách hàng được cải thiện bởi kết nối IT

Khách hàng Nhà cung cấp

Quản trị chuỗi cung ứng được cải thiện bởi kết nối IT

Đối tác chiến lược

Nhiều việc được thực hiện bởi thuê

ngoài và đối tác dùng IT

IT phá các rào cản

II.Thông tin và quyết định quản trị

1 Nhà quản trị - người xử lý thông tin

Nhà quản trị như người xử lý thông tin và trung tâm não bộ cho các chức năng: hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát

Vai trò quyết định

Thông tin dùng

để khởi nghiệp, bố trí nguồn lực, xử trí rối loạn, thương

thạo máy tính

Hoạch định

tổ chức lãnh đạo, kiểm soát

Công

nghệ

thông tin

Năng lực thông tin

Vai trò liên cá nhân

Thông tin dùng cho các nghi lễ, động viên và nối mạng

Vai trò thông tin

Thông tin được tìm

kiếm, ghi nhận,

chuyển đi giữa nội

bộ và bên ngoài

1 Nhà quản trị - người xử lý thông tin

• Lợi thế của công nghệ thông tin đối với hoạch định: đánh

giá tốt và đúng hơn đối với thông tin hữu ích, thu hút nhiều người hơn tham gia quá trình hoạch định

• Lợi thế của công nghệ thông tin đối với tổ chức: truyền

đạt thông trong mọi bộ phận liên tục hơn và cải thiện sự phối hợp và hợp nhất hoạt động

• Lợi thế của công nghệ thông tin đối với lãnh đạo: Truyền

thông thường xuyên và tốt hơn đến nhân viên và các đối tượng hữu quan, duy trì các mục tiêu rõ ràng

• Lợi thế của công nghệ thông tin đối với kiểm soát: Đo

lường các kết quả hoạt động kịp thời hơn, giúp có các giải pháp theo thời gian thực tế cho các vấn đề

2 Nhà quản trị-người giải quyết vấn đề

• Vấn đề là những rắc rối nảy sinh đòi

hỏi chúng ta phải giải quyết

• Vấn đề là một cơ hội để cải tiến.

2 Nhà quản trị-người giải quyết vấn đề

2.1 Các loại vấn đề

2.2 Phong cách tiếp nhận giải quyết vấn đề

Có 3 phong cách tiếp nhận vấn đề:

1 Tránh né giải quyết vấn đề, họ bỏ qua thông tin có thể là

những tín hiệu về sự hiện diện của một cơ hội hay nguy cơ đối với kết quả Những nhà quản trị này thường thụ động trong thu thập thông tin, không muốn ra quyết định và xử lý các vấn

đề nảy sinh

Có 3 phong cách tiếp nhận vấn đề:

2 Người giải quyết vấn đề: sẵn lòng ra quyết định và cố gắng giải

quyết vấn đề, nhưng chỉ khi tình huống bắt buộc Nhà quản trị thu thập thông tin và giải quyết các vấn đề khi chúng đã xảy ra, không phải trước khi xảy ra Những nhà quản trị này có thể xử

lý tốt với những đe dọa kết quả hoạt động nhưng họ cũng bỏ lỡ nhiều cơ hội

2.2 Phong cách tiếp nhận giải quyết vấn đề

Có 3 phong cách tiếp nhận vấn đề:

3 Tìm kiếm vấn đề: chủ động xử lý thông tin và liên tục tìm kiếm

các vấn đề để giải quyết, nhà quản trị chủ động và tư duy hướng tới phía trước, dự kiến các nguy cơ và cơ hội kết quả hoạt động, và tiến hành những hành động cần thiết để đạt được lợi thế

2.2 Phong cách tiếp nhận giải quyết vấn đề

2.3 PHƯƠNG HƯỚNG GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

2.4 Tư duy hệ thống và tư duy trực giác

hoạch trước khi hành động, và

cẩn thận tìm kiếm thông tin để

tạo thuận lợi cho việc giải quyết

vấn đề theo cách từng bước.

Tư duy trực giác

• Linh hoạt và ngẫu hứng, đạt hiệu quả tốt trong các tình huống giới hạn về dữ kiện và ít tiền lệ cho việc

ra quyết định

• Sử dụng cách thức đánh giá nhanh

và tổng quát về tình huống và các phương án hành động khả dĩ

• Nhà quản trị trực giác có thể kỳ vọng xử lý nhiều khía cạnh của một vấn đề ngay lập tức, và xem xét

“cảm tính” dựa trên các ý tưởng kinh nghiệm hay ngẫu hứng

2.5 Phong cách nhận thức

• Người tư duy cảm giác (ST): Có xu hướng nhấn mạnh sự

khách quan và chọn tiếp cận giải quyết vấn đề một cách thực tiễn, ưa thích “sự kiện” vững chắc, mục tiêu rõ ràng, sự chắc chắn và các tình huống có sự kiểm soát cao

• Người tư duy trực giác (IT): Phù hợp với các tình huống trừu

tượng và phi cấu trúc, có xu hướng duy tâm, thiên về lý trí và

lý thuyết, có tính logic và khách quan nhưng cũng tránh chi tiết

• Người cảm nhận trực giác (IF): ưa thích các vấn đề tổng quan

và toàn thể, có kiến thức và tránh chi tiết, thỏa mái với các yếu tố vô hình Coi trọng tính linh hoạt và quan hệ con người

• Người cảm nhận cảm giác (SF): Có xu hướng nhấn mạnh cả

tính phân tích và quan hệ con người, thực tiễn và ưu thích dữ kiện, truyền đạt cởi mở và nhạy cảm với tình cảm và giá trị

3 Quyết định quản trị

3.1 Quyết định là gì?

• Quyết định là sự lựa chọn giữa những phương án giải pháp để giải quyết những vấn đề đang nảy sinh

• Ra quyết định là một quá trình làm giảm những bất

ổn và hoài nghi về các phương án giải pháp đến mức đủ cho phép lựa chọn một phương án hợp lý

3 Quyết định quản trị

3.1 Quyết định là gì?

• Quyết định quản trị là hành vi sáng tạo của nhà quản trị nhằm định ra những chương trình và tính chất hoạt động cho một tổ chức, để giải quyết vấn

đề đã chín muồi, trên cơ sở nắm vững các quy luật hoạt động khách quan đang chi phối đối tượng và việc phân tích thông tin về hiện trạng của hệ thống.

3 Chức năng và các yêu cầu của quyết định

Chức năng

1 Chức năng định hướng

2 Chức năng bảo đảm

3 Chức năng phối hợp

4 Các loại quyết định quản trị

1 Quyết định theo chương trình

2 Quyết định không theo chương trình

3 Quyết định khủng hoảng

5 Các điều kiện môi trường của quyết định

Môi trường chắc chắn Môi trường rủi ro Môi trường không chắc chắn

Người ra quyết định biết các

phương án hành động và kết

quả.

Người ra quyết định có các phương án và quyết định về phương diện xác suất

Người ra quyết định không biết toàn bộ các phương án và kết quả, các xác suất.

Rủi ro thất bại Theo chương trình Không theo chương trình

Kết quả C

Vấn

đề Phương án 2 Phương án 1

Phương án 3

Kết quả B Kết quả A

Kết quả C

0,7 0,5 0,2

Vấn

đề Phương án 2 Phương án 1

Phương án ?

Kết quả ?

Kết quả A

0,4 0,2

III.QÚA TRÌNH RA QUYẾT ĐỊNH

1 Quá trình ra quyết định

2 Đạo đức trong quá trình ra quyết định

Bước 3

Ra quyết định

Bước 4

Thực hiện quyết định

Bước 5

Đánh giá kết quả

Kiểm tra kép tính hợp lý đạo đức

Mô hình cổ điển & hành vi

Mô hình cổ điển

 Vấn đề có cấu trúc

 Xác định rõ ràng

 Môi trường chắc chắn

 Thông tin đầy đủ

 Mọi phương án và kết quả

 Môi trường không chắc chắn

 Thông tin không đầy đủ

 Không biết mọi phương án

Hoạt động vớngi hạn chế nhận thức

OB: Mơ hồ, mẫu thuẫn, thiếu đồng thuận

OB: Con người chỉ có thể xử lý lượng thông

Lý trí: Tối đa hóa – Lựa chọn tối ưu

đối

OB: Đánh giá dựa vào các ưa thích ngầm

OB: Lệ thuộc vào các thông tin bị bóp méo

theo cảm giác

OB: Vừa ý – một giải pháp “vừa đủ tốt”

Mô hình cổ điển & hành vi

2 Đạo đức trong ra quyết định

Tiêu chuẩn xem xét khía cạnh đạo đức ra quyết định:

 Lợi ích: Quyết định có thỏa mãn tất cả

những người đại diện và các đối tác hữu quan?

 Quyền hành: Quyết định có tôn trọng

quyền hạn và trách nhiệm của mỗi người?

 Pháp luật: Quyết định có nhất quán với quy

định của luật pháp?

 Trách nhiệm: Quyết định có nhất quán với

việc quan tâm đến trách nhiệm của bản thân?

 Hậu quả: Cảm giác bản thân và người liên

quan? Phương tiện truyền thông đại chúng? Người tốt sẽ hành động thế nào?

IV.CÁC VẤN ĐỀ TRONG RA QUYẾT ĐỊNH

1 Sai lầm khi ra quyết định

2 Sáng tạo trong ra quyết định

1 Sai lệch trong quyết định

• Sai lệch do kinh nghiệm chủ quan

• Sai lệch chủ quan của mẫu so sánh

• Sai lệch quy kết và điều chỉnh

• Sai lệch khuôn mẫu tình huống

• Sai sót khẳng định

• Cam kết leo thang

2.Sáng tạo trong ra quyết định

Nhân tố sáng tạo cá nhân

Tác nhân sáng tạo tình huống

Năng lực nhiệm vụ

Động viên nhiệm vụ

Kỹ năng sáng tạo

Sự sáng tạo

Sự sáng tạo

Kỹ năng sáng tạo nhóm

Sự hỗ trợ của cấp quản trị Văn hóa

tổ chức