Tiểu luận tài chính công QUY MÔ CHÍNH PHỦ, NỢ CÔNG VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ THỰC: MỘT PHÂN TÍCH THEO BẢNG Tóm tắt Mục đích – Mục đích của nghiên cứu này là để kiểm định ảnh hưởng của quy mô chính phủ và nợ công đối với tăng trưởng kinh tế thực, với mẫu 175 quốc gia trên thế giới. Thiết kế Phương pháp Hướng tiếp cận nghiên cứu – Nghiên cứu sử dụng phương pháp tác động cố định và tác động ngẫu nhiên để ước lượng mô hình hồi quy bảng. Kết quả Các kết quả cho thấy cả quy mô chính phủ lẫn quy mô nợ công chính phủ có tương quan âm đối với tăng trưởng kinh tể.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM
KHOA TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 8/2013
TIỂU LUẬN:
[ GOVERNMENT SIZE, PUBLIC DEBT AND REAL ECONOMIC GROWTH: A PANEL ANALYSIS ]
Nhóm 12:
1 Nghiêm Phúc Hiếu
2 Nguyễn Thị Thu Hà
3 Tôn Thất Khánh Hoàng
4 Lê Thị Hữu
5 Đặng Phương Thảo
GVHD: PGS.TS
Sử Đình Thành
Lĩnh vực: Tài chính công Tác giả: William R DiPeitro & Emmanuel Anoruo
Trang 2| TCDN NGÀY 4 K22 NHÓM 12 2
Nội dung
Tóm tắt 3
Giới thiệu 4
1 Tổng quan nghiên cứu 6
2 Khung lý thuyết 8
3 Nguồn dữ liệu 11
4 Kết quả thực nghiệm 11
5 Kết luận và hàm ý 14
Tài liệu tham khảo 17
Trang 3| TCDN NGÀY 4 K22 NHÓM 12 3
QUY MÔ CHÍNH PHỦ, NỢ CÔNG VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ
THỰC: MỘT PHÂN TÍCH THEO BẢNG
William R DiPeitro
Đại học Daemen , Amherst, New York, Mỹ, và
Emmanuel Anoruo
Khoa kế toán, tài chính và quản trị kinh tế, Đại học Coppin State, Baltimore, Maryland, Mỹ
Tóm tắt
Mục đích – Mục đích của nghiên cứu này là để kiểm định ảnh hưởng của quy mô chính
phủ và nợ công đối với tăng trưởng kinh tế thực, với mẫu 175 quốc gia trên thế giới
Thiết kế/ Phương pháp/ Hướng tiếp cận nghiên cứu – Nghiên cứu sử dụng phương
pháp tác động cố định và tác động ngẫu nhiên để ước lượng mô hình hồi quy bảng
Kết quả - Các kết quả cho thấy cả quy mô chính phủ lẫn quy mô nợ công chính phủ có
tương quan âm đối với tăng trưởng kinh tể
Hàm ý thực tiễn – Các kết luận chỉ ra rằng các nhà cầm quyền nên thực hiện cắt giảm các
khoản chi tiêu chính phủ không cần thiết và các khoản nợ công, để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế
Đóng góp/ Giá trị - Đóng góp của nghiên cứu đó là việc ứng dụng phương pháp tác động
cố định và tác động ngẫu nhiên khi xây dựng mô hình mối tương quan giữa tốc độ tăng trưởng kinh tế thực với quy mô chính phủ và nợ công, với bảng dữ liệu gồm 175 quốc gia trên toàn thế giới
Từ khóa Economic growth, Government, Public finance, Real economic growth, Public
debt, Fixed effects, Random effects
Trang 4| TCDN NGÀY 4 K22 NHÓM 12 4
Thể loại Nghiên cứu học thuật
Giới thiệu
Từ thế kỉ trước xuất hiện xu hướng gia tăng quy mô của chính phủ Tiếp theo đó, trong những năm gần đây, quy mô của nợ công cũng có chiều hướng gia tăng Nợ đã trở thành mối lo lắng chủ yếu đối với các quốc gia trên toàn thế giới, và các cuộc tranh luận bắt đầu nổi lên về một mức quy mô phù hợp của chính phủ Hy Lạp đã bị gần như sụp đổ và theo
đó các quốc gia khác cũng xảy ra vấn đề sức khỏe tài chính của mình Mỹ, một trong những chủ nợ lớn nhất trên thế giới, ngay cả bây giờ cũng mắc nợ nặng nề Có một sự lo ngại rằng khoản nợ đội trên đầu chính phủ Mỹ thậm chí có thể ngăn cản các khu vực phát triển kinh tế của Mỹ, và các chính phủ khác cũng vậy, xuất phát do quá trình theo đuổi chính sách tài khóa tối ưu
Sự gia tăng quy mô chính phủ và nợ công có vẻ như gây ra nhiều hậu quả cho hiệu quả kinh tế Điểm nhấn của bài viết trước hết đó là kiểm định mối tương quan âm giữa tăng trưởng kinh tế và quy mô của chính phủ, và thứ hai là kiểm định mối tương quan âm giữa quy mô của nợ công và tăng trưởng kinh tế Hai mối tương quan này có liên quan lẫn nhau Có khả năng là về mối tương quan âm giữa nợ công và tăng trưởng kinh tế có thể giải thích mối tương quan âm giữa quy mô chính phủ và tang trưởng kinh tế
Bài viết xây dựng khung lý thuyết dựa trên một số các kết quả hợp lôgic mà bài viết muốn nhắc đến Đầu tiên, kết quả cho thấy rằng có một mối tương quan hình chữ U ngược (hoặc V ngược) (gọi là tương quan Armey) giữa quy mô chính phủ và tăng trưởng kinh tế Thứ hai, bài viết bảo vệ quan điểm rằng sự gia tăng thực tế về quy mô của chính phủ trong suốt thế kỉ trước và trong các thập kỉ gần đây đã thúc đẩy quy mô của chính phủ của hầu hết các quốc gia vượt qua cả giá trị tối đa của chúng đối với tăng trưởng kinh tế Nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng, có một mối tương quan âm giữa tăng trưởng kinh tế và quy mô của chính phủ Tương tự như vậy, nghiên cứu cũng giả thuyết rằng có một mối tương quan
âm giữa tăng trưởng kinh tế và quy mô nợ công Chỉ xét trong trường hợp quy mô chính phủ, dù tăng trưởng kinh tế và quy mô nợ công thực sự có mối tương quan dạng chữ U
Trang 5| TCDN NGÀY 4 K22 NHÓM 12 5
ngược (hoặc V ngược), thì sự tích lũy chồng chất của nợ công, khiến cho các quốc gia đã đạt tới ngưỡng tối đa của nợ Với các lý do tương tự, có một mối tương quan âm có thể tồn tại hiện nay giữa thuế và tăng trưởng kinh tế Đường cong Laffer có dạng chữ U ngược (hoặc chữ V ngược) về mối quan hệ giữa quy mô của thuế và tăng trưởng kinh tế,
và ông cũng cho rằng thuế cũng có ngưỡng tối đa của nó Kết quả là, thêm một lần nữa, xuất hiện mối tương quan âm giữa tăng trưởng kinh tế và thuế
Khi vượt ngưỡng tối đa quy mô chính phủ và ngưỡng tối đa nợ công có thể có tương quan với nhau Hai trong số nguồn tài chính chủ yếu của chính phủ, bên cạnh tiền in trực tiếp, đó là thuế và sự phát hành nợ (ví dụ ở đây là trái phiếu) Muốn được nhiều tiền hơn, chính phủ cần tự tìm các nguồn tài trợ Nếu cả thuế hoặc nợ vượt quá ngưỡng các ngưỡng tăng trưởng tối đa, thì sẽ xuất hiện một lý do về sự xuất hiện mối tương quan âm giữa tăng trưởng kinh tế và quy mô chính phủ Khi thuế vượt ngưỡng tối đa của nó, thì sau đó sự gia tăng quy mô chính phủ thông qua thuế làm giảm động lực cho công việc, năng suất lao động, và sức sáng tạo, dẫn tới tăng trưởng kinh tế thấp Khi nợ vượt qua giá trị tối đa, việc gia tăng quy mô chính phủ thông qua nợ dẫn tới tăng trưởng kinh tế thấp do lấn át đầu tư Nhìn chung, các tác động tích cực của chính phủ đối với tăng trưởng kinh tế, ví dụ như
sự cung ứng hàng hóa công, nguồn cung ứng cơ sở hạ tầng cơ bản, sự bảo hộ tài sản, và luật pháp, bị lấn át bởi các nhân tố tăng trưởng tiêu cực khi quy mô chính phủ vượt quá một ngưỡng nhất định Một số các nhân tố tăng trưởng tiêu cực bao gồm – chi phí cơ hội cao hơn trong quá trình phân bổ nguồn lực từ khu vực tư sang chính phủ, theo đó nó bắt đầu sử dụng các nguồn lực từ các dự án đầu tư với lợi nhuận càng ngày càng cao, nó làm tiêu biến tính chủ động và óc sáng tạo bởi vì sự phụ thuộc càng nhiều vào chính phủ và thói phụ thuộc bám rễ sâu hơn, sự bất hiệu quả hơn do sự thiếu rõ ràng của chính sách, hiệu quả sử dụng vốn thấp, nạn tham nhũng gia tăng trong các hoạt động tập thể, và sự tăng cao thói quan liêu thiếu hiệu quả và không cần thiết
Nghiên cứu sắp xếp chia bố cục theo năm phần Phần thứ nhất nêu lên một số nghiên cứu trước đây xem xét sự tương quan giữa tăng trưởng kinh tế và quy mô chính phủ Phần
Trang 6| TCDN NGÀY 4 K22 NHÓM 12 6
thứ hai giới thiệu một mô hình lý thuyết chính thức Phần thứ ba đưa ra nguồn dữ liệu của các biến khác nhau trong bảng Phần thứ tư dẫn ra các kết luận ước lượng từ các hồi quy bảng về tăng trưởng kinh tế thực đối với quy mô của chính phủ và đối với quy mô nợ công Và phần thứ năm cũng là cuối cùng, đó là kết luận
1 Tổng quan nghiên cứu
Phần này tóm tắt ngắn gọn một số bài viết quan trọng trong tổng quan nghiên cứu vấn đề
về mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và quy mô chính phủ để đưa ra một số điểm nhấn
về nội dung Tổng quan nghiên cứu tổng thể về quy mô chính phủ và tăng trưởng có thể tìm thấy trong phụ lục nghiên cứu của Chobanov và Mladenova (2009)
Đối với Mỹ, Vedder và Gallaway (1998) đưa ra bằng chứng hỗ trợ mối tương quan hình chữ U ngược của Armey giữa tăng trưởng kinh tế và quy mô chính phủ Hai ông sử dụng bình phương nhỏ nhất với dữ liệu theo năm của Mỹ về quy mô chính phủ và bình phương quy mô của chính phủ làm các biến phụ thuộc Theo dự báo dựa trên cơ sở của đường cong phi tuyến Armey, họ nhận thấy hệ số hồi quy của biến quy mô chính phủ có ý nghĩa thống kê và mang dấu dương, và hệ số quy mô chính phủ bình phương có ý nghĩa thống kê và mang dấu âm
Ghali (1998) sử dụng dữ liệu theo quý từ quý đầu năm 1970 cho đến quý ba năm 1994 đối với 10 nước OECD để kiểm định mối quan hệ nhân quả giữa quy mô chính phủ và tăng trưởng kinh tế Ông cho rằng quy mô chính phủ Granger – dẫn tới tăng trưởng kinh
tế Ông cũng tìm thấy quy mô chính phủ tác động gián tiếp lên tăng trưởng thông qua đầu
tư và thương mại quốc tế
Pevcin (2004) dùng dữ liệu của 12 quốc gia Châu âu trong giai đoạn 1950-1960 kiểm định mối quan hệ giữa quy mô chính phủ và tăng trưởng kinh tế Pevcin chạy hồi quy bảng đối với 12 quốc gia, và các hồi quy theo thời gian cho riêng từng quốc gia với 8 trong số 12 nước Cũng giống với các nghiên cứu khác, ông sử dụng quy mô chính phủ và bình phương của nó là cơ sở trong các hồi quy tăng trưởng của ông Kết quả từ hai hồi quy cả dạng bảng lẫn riêng cho mỗi quốc gia cho thấy sự hiện hữu của các chính phủ có
Trang 7| TCDN NGÀY 4 K22 NHÓM 12 7
quy mô quá khổ Kết quả từ các phương trình riêng cho mỗi quốc gia chỉ ra rằng quy mô thực tế của chính phủ thực sự lớn hơn so với quy mô tối đa đối với 7 trong số 8 trong mẫu nghiên cứu
Cho dù như vậy, nhìn chung, có sự gia tăng quy mô chính phủ trung bình trong giai đoạn thế kỉ 20 và cho đến nay, thì các nền kinh tế quá độ đại diện cho một nhóm duy nhất các quốc gia được đặt trong trường hợp đặc biệt đó là quy mô của chính phủ giảm dần Gupta và cộng sự ghi nhận xu hướng và sự thay đổi quy mô chính phủ đối với các quốc gia trong thời kì quá độ Họ cho rằng xu hướng giảm quy mô chính phủ đối với các quốc gia quá độ thì không phải do các chính sách chủ định, mà thay vào đó, là việc kém hiểu biết ngày càng cao hơn khi dùng các nguồn tài trợ để duy trì mức chi tiêu chinh phủ Theo Chen và Lee (2005), bên cạnh viêc đưa ra tổng quan nghiên cứu hoàn hảo về mối tương quan giữa tăng trưởng kinh tế và quy mô chính phủ, sử dụng các hồi quy ban đầu
dữ liệu theo quý của Đài Loan trong giai đoạn từ quý đầu năm 1979 cho đến quý thứ ba năm 2003 để kiểm định sự hiện hữu của quy mô chính phủ vượt ngưỡng khi không còn tác động tích cực mà ngược lại có tác động tiêu cực đối với tăng trưởng kinh tế Hai ông
sử dụng ba phương pháp đo lường khác nhau về quy mô chính phủ trong hồi quy của họ
và dựa trên các đặc điểm phương trình của họ trong mô hình lý thuyết mà nó có tính đến các yếu tố ngoại tác sản xuất tích cực từ khu vực công sang khu vực tư Nhìn chung, họ tìm được bằng chứng vê sự hiện hữu của một ngưỡng trong quy mô chính phủ, và hỗ trợ cho mối tương quan chữ U ngược của Armey giữa tăng trưởng kinh tế và quy mô chính phủ với một mối tương quan âm giữa tăng trưởng kinh tế và quy mô chính phủ vượt ngưỡng
Về mặt lý thuyết, đặt theo quan điểm mô hình chữ U ngược của Armey, Chobanov và Mladenova (2009) ước lược thực nghiệm quy mô tối đa của chính phủ đối với tăng trưởng kinh tế (cụ thể hơn quy mô chính phủ làm tối đa hóa tăng trưởng kinh tế) Hai ông ước lượng hồi quy riêng hai bảng Trong mỗi hồi quy, hai ông sử dụng mỗi một phương pháp
đo lường quy mô chính phủ khác nhau Mẫu dữ liệu trong hồi quy bảng đầu tiên bao gồm
Trang 8| TCDN NGÀY 4 K22 NHÓM 12 8
28 quốc gia trong khối OECD trong giai đoạn từ năm 1970 cho đến 2007 Chobanov và Mladenova ước lượng hồi quy bảng đầu tiên bằng cách sử dụng quy trình bình phương nhỏ nhất phổ biến với các tác động cố định theo thời kì khi xây dựng mô hình mà họ lấy nguồn gốc từ hàm sản xuất Cobb-Douglas mà nó xem quy mô chính phủ như một biến giải thích Kết quả của họ cho thấy quy mô tối đa trong của chi tiêu chính phủ so với GDP nằm trong khoảng 25% Trong bảng chi tiết này, tổng chi tiêu chính phủ được sử dụng là công cụ đo lường quy mô chính phủ Đây là một phương pháp toàn diện mà nó bao gồm tất cả các chi phí của các mức độ chính phủ khác nhau Trong hồi quy thứ hai , họ sử dụng một bảng gồm các dữ liệu theo năm của 81 quốc gia trong giai đoạn từ 1961-2005 Họ kiểm ước lượng phương trình hồi quy sử dụng bình phương nhỏ nhất dạng bảng với các tác động chéo hoặc theo thời kì cố định khi xây dựng phương trình bậc hai mà trong đó nó bao gồm quy mô chính phủ và bình phương quy mô chính phủ làm biến giải thích Họ thấy rằng quy mô chính phủ tối đa (đo lường bởi tỉ lệ phần trăm mức chi tiêu chính phủ so
với GDP) rơi vào khoảng 10,8%
2 Khung lý thuyết
Mô hình bao gồm một phương trình đi kèm với các dấu kì vọng của hai trong số các đạo hàm riêng của nó Phương trình với đạo hàm riêng được cho dưới đây, gọi đó là phương trình (1):
R = f(S, L, D), δR / δS < 0, δR / δD < 0 và δR/ δL > 0 (1) Trong phương trình (1), R đo lường tăng trưởng kinh tế thực, S dùng để đo lường quy mô của chính phủ, L dùng để đo lường quy mô của phát triển kinh tế, và D dùng để đo lường mức độ của nợ công Theo đó, mô hình đơn giản chỉ ra rằng tăng trưởng kinh tế phụ thuộc vào quy mô chính phủ, quy mô nợ công và mức độ phát triển kinh tế
Đạo hàm riêng của hai biến quy mô chính phủ và quy mô nợ công với tăng trưởng được kì vọng mang giá trị âm Nguyên nhân bao gồm có hai lý do chính Thứ nhất là với mức tối đa quy mô chính phủ với mức tối đa nợ chính phủ, khi vượt quá ngưỡng này quy
mô chính phủ và quy mô nợ chính phủ có tác động nghịch đối với nền kinh tế Thứ hai là
Trang 9| TCDN NGÀY 4 K22 NHÓM 12 9
có một khuynh hướng phổ biến đối với các chính phủ ngày nay khi vượt quá giới hạn tối
đa quy mô chính phủ và giới hạn nợ chính phủ tối đa Các chính trị gia được nhìn nhận rằng khi họ chi tiêu thoải mái trong các cuộc bầu cử, đùn đẩy tiền bạc cho các thế hệ tương lai thông qua nợ để tạo thuận lợi cho sự nghiệp chính trị của họ Hệ quả tăng trưởng tiêu cực của chính sách như vậy có thể gây chút lo ngại cho cộng đồng Hoặc tác động tăng trưởng tiêu cực có thể cộng đồng cũng nhận biết được, hoặc là do giá trị mà xã hội đánh giá lợi ích hiện tại, cộng đồng cũng không muốn biết Hơn nữa, trong một hệ thống
xã hội phức tạp, thật quá khó để thấy ngay tầm quan trọng đối với nhiều nhân tố tiềm tàng phức tạp đến tới sự thay đổi tăng trưởng kinh tế
2A Xây dựng mô hình Kinh tế lượng
Nghiên cứu này sử dụng hai mô hình fixed-effect và random-effect để ước ước lượng phương trình (1) Các mô hình được mô tả như sau:
Y it = χ’ it γit + μit (2)
Trong đó Y là biến phụ thuộc ( tốc độ tăng trưởng kinh tế thực), χ’ là danh sách các biến
giải thích (trong nghiên cứu của chúng tôi đó là quy mô chính phủ, phát triển kinh tế và
quy mô nợ công), i đại diện cho các quốc gia trong mẫu (i = 1, 2, 3, …, 175), t là thời kì điều tra (t = 1997, 1998, 1999, … 2008) và μit là phần sai số Mô hình tác động cố định
được xuất phát từ phương trình (2) liên quan tới lời giải thích như sau:
R it = β 1 S it + β 2 L it + β 2 D it + α i + δ i + μ it (3)
Trong đó R đặc trưng cho tốc độ tăng trưởng kinh tế; S là giá trị đo lường quy mô chính phủ, L là giá trị đo lường quy mô phát triển kinh tế, và D là giá trị đo lường quy mô nợ
từng quốc gia không quan sát được mà được cho rằng là cố định theo thời gian Các tác
động theo thời gian đại diện bởi δ i nhằm tính đến các cú sốc chung đối với tất cả các quốc gia trong mẫu nghiên cứu
Từ phương trình (2) chúng tôi xây dựng mô hình tác động ngẫu nhiên theo sau:
Trang 10| TCDN NGÀY 4 K22 NHÓM 12 10
R it = β 1 S it γ i + β 2 L it γ i + β 3 D it γ i + δ i + μ it ,, γ i = + i (4)
Các biến R, S và L vẫn còn được giữ như phương trình (3) Trong phương trình (4) μ là
phần sai số, i đại diện cho tác động ngẫu nhiên các nước trong khi là trung bình của các
hệ số Các hệ số độ dốc khác biệt giữa các quốc gia trong mô hình tác động ngẫu nhiên Hầu hết các nghiên cứu đều ứng dụng quy trình OLS chuẩn để kiểm định ảnh hưởng của quy mô chính phủ và nợ công đối với tăng trưởng kinh tế Bằng việc sử dụng các kĩ thuật OLS, các nghiên cứu này giả định rằng các biến bỏ sót không phụ thuộc vào biến giải thích và không phân bố đồng nhất với nhau Tuy nhiên giả định này có thể gây ra các kết luận lệch lạc nếu với các đặc trưng cụ thể từng quốc gia, ví dụ như chiến tranh, sự thay đổi chính sách; hệ thống chính trị và chính sách thuế mà chúng có thể tác động đến tăng trưởng kinh tế mà lại không được xem xét đến Hsiao (1996) cho rằng quy trình OLS ước lượng bị lệch và không bền, đặc biệt khi biến bỏ sót đặc trưng từng quốc gia có mối tương quan với biến giải thích
Việc sử dụng dữ liệu bảng cung cấp một cách thức thông qua đặc điểm cụ thể từng quốc gia (kể cả quan sát hoặc không quan sát được) có thể được đưa vào trong các nghiên cứu giữa các quốc gia để tránh gây ra kết quả bị lệch xuất phát từ sự thiếu các biến biến quan Nghiên cứu này sử dụng cả hai mô hình tác động cố định và tác động ngẫu nhiên
Sử dụng mô hình tác động cố định ước lượng bền và không bị lệch khi các biến bị bỏ sót riêng cho từng quốc gia có tương quan với biến giải thích Tuy nhiên, mô hình tác động ngẫu nhiên thì lại thích hợp khi xem xét mẫu hơn là tổng thể Quy mô bảng của chúng tôi (175 quốc gia) đủ lớn để đảm bảo ứng dụng cả hai phương pháp Tuy vậy, quy trình kiểm định Hausman (1978) lại chọn mô hình thích hợp nhất trong hai mô hình, quy trình kiểm định Hausma kiểm định giả thiết không bằng cách cho trung bình có điều kiện của phần
dư nhiễu bằng không Việc sử dụng hướng tiếp cận phương pháp tác động cố định được
ưu tiên hơn mô hình tác động ngẫu nhiên nếu giả thiết không bị bác bỏ Tuy nhiên, ngược lại phương pháp tác động ngẫu nhiên được ưu tiên so với phương pháp tác động cố định nếu giả thiết không chấp nhận
