để biết rõ thông tin về ô nhiễm trên biển Đông, đặc biệt là hiện tượng ô nhiễm dầu hiện nay, bào báo cáo sẽ giúp bạn có cái nhìn khách quan, cụ thể hơn về vấn đề ô nhiễm nói chung cũng như vấn đề ô nhiễm dầu nói riêng trên biển Đông. Từ đó, chúng ta co thể đánh giá mức độ ô nhiễm môi trường biển Việt Nam hiện nay.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
KHOA ĐỊA LÝ
Đề tài:
TÌM HIỂU HIỆN TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
KHẮC PHỤC Ô NHIỄM DẦU Ở BIỂN VIỆT NAM
Trang 22 3
4
Cơ sở lý luận Tổng quan môi trường biển việt nam
Thực trạng ô nhiễm dầu trên biển Việt Nam
Giải pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm dầu trên biển Việt Nam
Kết luận Đặt vấn đề
Trang 3Những nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng 2/3 năng lượng mà thế
giới đang sử dụng hiện nay là từ dầu khí Nguồn năng lượng này trên đất liền đứng trước nguy cơ cạn kiệt.Nên việc tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí tại các vùng biển trên thế giới hiện nay đang được tiến hành mạnh mẽ
Việt Nam là quốc gia đang phát triển, nhu cầu năng lượng đáp ứng hoạt động sản xuất và sinh hoạt là vô cùng lớn
Với bờ biển kéo dài trên 3260km và vùng biển đặc quyền kinh tế trên 1.000.000km2 đây là tiền đề cho phép hoạch định một chiến lược biển, phù hợp với xu thế phát triển của một quốc gia biển
Nhưng phát triển đi đôi với bảo vệ môi trường biển là vấn đề cấp
thiết cần được quan tâm để phát triển đất nước vững mạnh và lâu dài
Xuất phát từ vấn đề trên nên tôi chọn đề tài “ Tìm hiểu hiện trạng
và giải pháp khắc phục ô nhiễm dầu ở biển Việt Nam”
1.ĐẶT VẤN ĐỀ
Trang 4 Khái niệm môi
toàn cầu và là tài sản
hữu ích tạo cơ hội
cho sư phát triển bền
2.1 Một số khái niệm
2 CƠ SỞ LÝ LUẬN
Trang 5- Khái niệm ô nhiễm môi trường biển
Theo khoản 4 điều 1 công ước luật biển năm 1982 : “ Ô nhiễm môi trường
biển là việc con người trực tiếp hoặc gián tiếp đưa các chất liệu hoặc năng lượng vào môi trường biển, bao gồm cả các cửa sông, gây ra các tác hại như gây tổn hại đến nguồn lợi sinh vật, đến hệ động vật và hệ thực vật biển, gây nguy hiểm cho sức khỏe con người, gây trở ngại cho các hoạt động ở biển, kể
cả việc đánh bắt hải sản và các việc sử dụng biển một cách hợp pháp khác.Làm biến đổi chất lượng nước biển về phương diện sử dụng nó, làm giảm sút các giá trị thẫm mĩ của biển”.
Tổ chức hàng hải quốc tế: : “ Ô nhiễm môi trường biển là việc con người
trực tiếp hoặc gián tiếp đưa các chất hoặc năng lượng vào môi trường biển,
kể cả các cửa sông, dẫn đến những ảnh hưởng có hại cho các tài nguyên hữu sinh, gây nguy hiểm cho sức khỏe con người, cản trỏ các hoạt động trên biển
kể cả khai thác thủy sản, suy giảm chất lượng và lợi ích của biển.”
2 CƠ SỞ LÝ LUẬN
Trang 62 CƠ SỞ LÝ LUẬN
Dầu là một dạng gây ô nhiễm đặc biệt vì nó không trộn lẫn được với nước và có trọng lượng riêng nhẹ hơn nước Do đó, dầu khi bị tràn tạo ra một vệt dầu loang trôi trên bề mặt nước.
Tràn dầu là sự giải phóng hydrocarbon dầu mỏ lỏng vào môi trường do các hoạt động của con người Tràn dầu thường xảy ra trong các hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác, vận chuyển, chế biến, phân phối và tàng trữ dầu khí và các sản phẩm của chúng ảnh hưởng xấu đến sinh thái và thiệt hại đến các hoạt động kinh tế, đặc biệt
là các hoạt động có liên quan đến khai thác và sử dụng các dạng tài nguyên thuỷ sản.
Trang 7
2 CƠ SỞ LÝ LUẬN
Ô nhiễm môi trường biển
Trang 8Theo Công ước Luật biển 1982, từ Điều 207 đến Điều 212,
ô nhiễm môi trường biển bắt nguồn từ những nguyên
nhân sau:
- Ô nhiễm bắt nguồn từ đất, kể cả các ô nhiễm xuất phát từ
các dòng sông ngòi, cửa sông, ống dẫn và các thiết bị thải
đổ công nghiệp
- Ô nhiễm do các hoạt động liên quan đến đáy biển thuộc
quyền tài phán quốc gia gây ra
- Ô nhiễm do các hoạt động tiến hành trong Vùng gây ra;
- Ô nhiễm do sự nhận chìm tàu thuyền
- Ô nhiễm có nguồn gốc từ bầu khí quyển hay qua bầu
khí quyển
2 CƠ SỞ LÝ LUẬN
2.2 Nguyên nhân ô nhiễm môi trường biển
Trang 9
3 TỔNG QUAN MÔI TRƯỜNG BIỂN VIỆT NAM
3.1 Khái quát về biển Việt
Nam Biển Đông là một biển nửa kín, có diện tích khoảng
3,5 triệu km vuông, trải rộng từ vĩ độ 3o lên đến vĩ
độ 26o Bắc và từ kinh độ
100o đến 121o Đông Ngoài Việt Nam, Biển Đông được bao bọc bởi tám nước khác là Trung Quốc, Philippin, Indonesia, Bruney, Malaysia, Singapore, Thái Lan và Campuchia
Trang 10
3 TỔNG QUAN MÔI TRƯỜNG BIỂN VIỆT NAM
3.1 Khái quát về biển Việt
Nam
Biển Đông có ảnh hưởng trực tiếp tới cuộc sống của khoảng 300
triệu người dân của các nước này Biển Đông không chỉ là địa bàn chiến lược quan trọng đối với các nước trong khu vực mà còn cả của châu Á - Thái Bình Dương và Mỹ
Biển Đông còn là nơi chứa đựng nguồn tài nguyên thiên nhiên biển quan trọng cho đời sống và sự phát triển kinh tế của các nước xung quanh, đặc biệt là nguồn tài nguyên sinh vật (thuỷ sản), khoáng sản (dầu khí), du lịch và là khu vực đang chịu sức ép lớn về bảo vệ môi trường sinh thái biển
Trang 11
3 TỔNG QUAN MÔI TRƯỜNG BIỂN VIỆT NAM
3.2 Nguồn lợi từ biển
Hàng năm, kinh tế
biển đóng góp 12%
GDP và khoảng
50% giá trị xuất khẩu
của cả nước Biển
mô trữ lượng khai thác khác nhau thuộc các nhóm:
nhiên liệu, kim loại, vật liệu xây dựng,đá quý, khoáng sản lỏng
Các ngành khác như: vận tải biển; đóng, sửa chữa tàu biển đã mang lại nguồn thu ngoại tệ lớn cho sự phát triển đất nước với 7,3 triệu USD từ xuất khẩu thuyền viên
Trang 12
3 TỔNG QUAN MÔI TRƯỜNG BIỂN VIỆT NAM
3.3 Hiện trạng môi trường biển Việt Nam
Báo cáo hiện trạng môi trường biển Việt Nam đã chỉ rõ, chất lượng môi trường biển và vùng ven bờ Việt Nam đang tiếp tục suy giảm theo chiều hướng xấu đi
Các nguồn ô nhiễm từ lục địa theo sông ngòi mang ra biển như dầu và sản phẩm dầu, nước thải, phân bón nông nghiệp, thuốc trừ sâu, chất thải công nghiệp, chất thải phóng xạ và nhiều chất ô nhiễm khác
Ða dạng sinh học động vật đáy ở ven biển miền bắc và thực vật nổi ở miền Trung suy giảm rõ rệt
Những công trình trên biển ngày càng mọc thêm nhiều
Ô nhiễm không khí có tác động mạnh mẽ tới ô nhiễm biển.
Bên cạnh các nguồn ô nhiễm nhân tạo trên, biển có thể bị ô nhiễm bởi các quá trình tự nhiên như núi lửa, tai biến bão lụt, sự cố rò rỉ dầu tự nhiên
Trong tương lai, việc khai thác dầu khí trên biển có tác động mạnh mẽ đến môi trường biển
Trang 13
4.1 Khái quát tình hình ô nhiễm dầu trên vùng biển Việt Nam
Những hoạt động khai thác dầu khí và vận tải trên biển đang mang đến nhiều nguy cơ gây ô nhiễm dầu trên biển
Trong quá khứ từng xảy
ra nhiều vụ ô nhiễm dầu trên biển gây nên những ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sinh thái
Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Hoa Kỳ (NRC) năm 2009 đưa ra con số ước đoán, hàng năm có khoảng 3,2 triệu tấn dầu làm ô nhiễm biển từ các nguồn khác nhau.
4 THỰC TRẠNG Ô NHIỄM DẦU TRÊN BIỂN VIỆT NAM
Trang 14Nguồn: Trung tâm truyền thông bảo vệ môi trường.
4.1 Khái quát tình hình ô nhiễm dầu trên vùng biển Việt Nam
Hoạt động khai thác dầu khí
Giao thông v n t i trên bi n ận tải trên biển ải trên biểnTai n n tàu ch d u ạn tàu chở dầu ển ở dầu ầu
Cơ sở CN và dân cư đô thị
Ô nhi m d u t nhiên ễm dầu tự nhiên ầu ự nhiên
64 704 416 960
256
Nguyên nhân chính gây ô nhiễm dầu
ở Việt Nam năm 2009
Ô nhi m d u (nghìn t n) ễm dầu tự nhiên ầu ấn)
4 THỰC TRẠNG Ô NHIỄM DẦU TRÊN BIỂN VIỆT NAM
Trang 15
4.2 Những nguyên nhân gây ô nhiễm dầu trên vùng biển Việt Nam
4.2.1 Ô nhiễm dầu từ các cơ sở công nghiệp và dân cư đô thị
Ninh
Đà Nẵng -Quảng
Nam
Vũng Tàu -Tp HCM
Trang 16
4.2 Những nguyên nhân gây ô nhiễm dầu trên vùng biển Việt Nam
4.2.2 Ô nhiễm dầu từ các hoạt động khai thác dầu khí và sự cố tràn dầu Trên biển
Khoảng 200 triệu tấn dầu được vận chuyển hàng năm qua các vùng biển ngoài khơi Việt Nam từ Trung Đông tới Nhật Bản và Triều Tiên
Biển Đông đã trở thành một trong các địa điểm thăm dò và khai thác dầu khí nhộn nhịp nhất
Trong quá trình khai thác dầu ngoài biển khơi đôi khi xảy ra sự cố dầu phun lên cao dẫn đến một khối lượng lớn dầu tràn ra biển làm cho một vùng biển rộng lớn bị ô nhiễm
Các hoạt động thăm dò và khai thác sau đó là vận chuyển dầu gây
ra tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng do dầu
4 THỰC TRẠNG Ô NHIỄM DẦU TRÊN BIỂN VIỆT NAM
Trang 17Nguồn: Bộ tài nguyên và môi trường
4.2 Những nguyên nhân gây ô nhiễm dầu trên vùng biển Việt Nam
0 5.000 10.000 15.000 20.000 25.000
Trang 184.2 Những nguyên nhân gây ô nhiễm dầu trên vùng biển Việt Nam
4 THỰC TRẠNG Ô NHIỄM DẦU TRÊN BIỂN VIỆT NAM
Trang 194.2 Những nguyên nhân gây ô nhiễm dầu trên vùng biển Việt Nam
Ô nhiễm biển Việt Nam
từ hoạt động hàng hải năm 2008
Súc rửa hầm hàng
Xả thải nước lacanh, balat Nước dằn, nước làm mát máy Tràn dầu
Sự cố nhận dầu Nguyên nhân khác
4.2.3 Giao thông
vận tải trên biển
gây ô nhiễm dầu
Nguồn: Mạng cộng đồng Hàng Hải Việt Nam.
4 THỰC TRẠNG Ô NHIỄM DẦU TRÊN BIỂN VIỆT NAM
Trang 204.2 Những nguyên nhân gây ô nhiễm dầu trên vùng biển Việt Nam
4.2.3 Giao thông vận tải trên biển gây ô nhiễm dầu
Cái Lân Vũng Tàu Vietso
Petro 0,42 0,6 0,52
Trang 214.3 Ảnh hưởng gây ra do ô nhiễm dầu ở biển Việt Nam
4.3.1 Ô nhiễm dầu tác động đến hệ sinh thái biển Việt Nam
Ô nhiễm dầu đã tác động trực tiếp hoặc gián tiếp lên các HST biển và ven biển ở các khía cạnh sau:
Làm biến đổi cân bằng ôxy của
HST: Dầu có tỷ trọng nhỏ hơn
nước, khi chảy loang trên mặt
nước, dầu tạo thành váng và bị
biến đổi về thành phần và tính
chất.làm giảm khả năng trao đổi
ôxy giữa không khí với nước, làm
giảm hàm lượng ôxy của HST,
như vậy cán cân điều hòa ôxy
trong hệ bị đảo lộn.
Cá voi chết do sự cố tràn dầu
4 THỰC TRẠNG Ô NHIỄM DẦU TRÊN BIỂN VIỆT NAM
Trang 224.3 Ảnh hưởng gây ra do ô nhiễm dầu ở biển Việt Nam
4.3.1 Ô nhiễm dầu tác động đến hệ sinh thái biển Việt Nam
Ô nhiễm dầu đã tác động trực tiếp hoặc gián tiếp lên các HST biển và ven biển ở các khía cạnh sau:
Làm nhiễu loạn các
hoạt động sống trong
HST:
4 THỰC TRẠNG Ô NHIỄM DẦU TRÊN BIỂN VIỆT NAM
Cá là loài chịu tác động tiêu
cực mạnh mẽ của ô nhiễm
dầu
Trang 234.3 Ảnh hưởng gây ra do ô nhiễm dầu ở biển Việt Nam
4.3.1 Ô nhiễm dầu tác động đến hệ sinh thái biển Việt Nam
Ô nhiễm dầu đã tác động trực tiếp hoặc gián tiếp lên các HST biển và ven biển ở các khía cạnh sau:
Trang 244.3 Ảnh hưởng gây ra do ô nhiễm dầu ở biển Việt Nam
4.3.1 Ô nhiễm dầu tác động đến hệ sinh thái biển Việt Nam
Ô nhiễm dầu đã tác động trực tiếp hoặc gián tiếp lên các HST biển và ven biển ở các khía cạnh sau:
Cản trở các hoạt
động kinh tế ở vùng
ven biển:
4 THỰC TRẠNG Ô NHIỄM DẦU TRÊN BIỂN VIỆT NAM
Ngư dân phải kéo lưới và thúng vào bờ vì dầu tràn không đánh bắt được
Trang 254 THỰC TRẠNG Ô NHIỄM DẦU TRÊN BIỂN VIỆT NAM
4.3 Ảnh hưởng gây ra do ô nhiễm dầu ở biển Việt Nam
4.3.2 Thiệt hại do ô nhiễm dầu gây ra cho con người
Chất lượng môi trường biển thay đổi dẫn đến nơi cư trú tự nhiên của loài bị phá huỷ gây tổn thất lớn về đa dạng sinh học vùng bờ Dẫn tới hiệu suất khai thác hải sản giảm Tổn thất lớn cho nền kinh tế biển nước ta
Cản trở các hoạt động kinh tế ở vùng ven biển
Tràn dầu không chỉ gây tổn thất nguồn nguyên liệu cho quốc gia
mà còn gây tốn kém chi phí bồi thường thiệt hại từ phía nhà nước, chi phí ứng cứu, khắc phục sau ô nhiễm,…
Sự cố tràn dầu còn gây ảnh hưởng đến sức khỏe của con người
Trang 265 GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC Ô NHIỄM DẦU TRÊN BIỂN VIỆT NAM
5.1 Giải pháp từ phía nhà nước
- Hoàn thiện hệ
thống pháp luật
quốc gia về bảo vệ
mội trường và tài
nguyên thiên nhiên
- Tăng cường giáo
dục pháp luật,
nhận thức về bảo vệ
môi trường nói
chung và BVMT
biển nói riêng
Trồng rừng ngập mặn để bảo vệ môi trường biển đang được Việt Nam triển khai sâu rộng
Trang 275 GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC Ô NHIỄM DẦU TRÊN BIỂN VIỆT NAM
5.1 Giải pháp từ phía nhà nước
- Khuyến khích sự tham
gia nghiên cứu của các đơn
vị môi trường, tổ chức phi
Chính phủ vào việc bảo vệ
môi trường.
- Có cơ chế thích đáng để
khuyến khích xã hội hóa
việc đầu tư vào công tác
ứng cứu, xử lý sự cố môi
trường trong đó bao gồm
chính sách về tài chính từ
nguồn thu phí, cho vay vốn
ưu đãi… Việt Nam diễn tập ứng phó sự cố tràn dầu trên
Biển Đông.
Trang 285 GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC Ô NHIỄM DẦU TRÊN BIỂN VIỆT NAM
5.1 Giải pháp từ phía nhà nước
Giám sát và đánh giá mức độ ô nhiễm sau sự cố để có cơ
sở bồi thường hợp lý do việc gây ô nhiễm và thiệt hại
Á p dụng biện pháp kinh tế vào vấn đề bảo vệ môi trường là “người gây ô nhiễm phải trả tiền”.
Củng cố và cải tiến cơ cấu quản lý giữa các ban ngành
để tránh tình trạng chồng chéo chức năng và quyền hạn.
T hống nhất chỉ đạo hành động giữa các ban – ngành, các
cơ quan chức năng từ Trung ương đến địa phương.
Trang 29- Kết quả đạt được từ việc ứng cứu kịp thời các sự cố tràn dầu:
* Ngày 27/4/2007, tại TP HCM, Bộ
Tài nguyên - Môi trường phối hợp
vối Ủy ban Quốc gia Tìm kiếm Cứu
nạn cứu hộ đã tổ chức tại Hội thảo
"Phát hiện và xử lý ô nhiễm dầu trên
biển".
* Theo báo cáo của Ủy ban Quốc gia
Tìm kiếm Cứu nạn cứu hộ Có tổng
cộng hơn 1.720 tấn dầu đã được các
cơ quan chức năng thu gom, theo số
liệu tính đến ngày 23/4/2007 Trong
đó các địa phương bị ảnh hưởng nhiều
như Quảng Nam, Thừa thiên – Huế,
Hà Tĩnh,
70 90 150
446
746 0
200 400 600 800
Bà Rịa Vũng Tàu
-Phú Yên Hà Tĩnh Thừa Thiên
-Huế
Quảng Nam
Dầu được thu gom (tấn)
Lượng dầu được thu gom ở một số địa phương.
5 GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC Ô NHIỄM DẦU TRÊN BIỂN VIỆT NAM
5.1 Giải pháp từ phía nhà nước
Trang 305 GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC Ô NHIỄM DẦU TRÊN BIỂN VIỆT NAM
5 2 Giải pháp từ phía các doanh nghiệp và tổ chức phi chính phủ
nhất là sự cố tràn dầu Triển khai đóng tài để ứng phó với
các sự cố tràn dầu trên biển
Trang 315 GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC Ô NHIỄM DẦU TRÊN BIỂN VIỆT NAM
5 2 Giải pháp từ phía các doanh nghiệp và tổ chức phi chính phủ
- Phân loại và xử lý chất thải nhiễm dầu theo quy định
Công nghệ tách
Dầu thu gom
Nước lẫn dầu
-Rác nhiễm dầu, -Vật liệu ứng cứu nhiễm dầu, -Đất nhiễm dầu.
Phân loại
Đốt bằng lò đốt
Trang 326 KẾT LUẬN
Dầu khí là một loại tài nguyênđóng vai trò
quan trọng trong việc phát triển nền kinh
Ô nhiễm dầu là sự cố mang tính toàn cầu và
xuyên biên giới Hậu quả của ô nhiễm dầu
đối với môi trường sinh thái là rất nặng nề
Trang 33TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Ứng phó sự cố tràn dầu - http://www.monre.gov.vn
- Biển ô nhiễm như thế nào - http://www.nuocsachmoitruong.com
- Viện nghiên cứu môi trường và phát triển bền vững -
http://www.iesd.gov.vn
- Ô nhiễm môi trường biển ở VN ngày càng nghiêm trọng -
http://www.vfej.vn
- Vấn đề ô nhiễm và đa dạng sinh học biển - http://hanoi.vnn.vn
- Bảo vệ môi trường biển và xu thế toàn cầu -
http://www.kinhtenongthon.com.vn
- Tình hình ô nhiễm biển Việt Nam và thế giới - http://www.vusta.vnN.B Diến / Tạp chí, Khoa học ĐHQGHN, Kinh tế - Luật 24 (2008) 224-238
Trang 34CHÂN THÀNH CẢM ƠN
THẦY VÀ CÁC HỌC VIÊN
ĐÃ LẮNG NGHE