NGUYÊN LÝ CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊ NIN VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC HIỆN THỰC NGUYÊN LÝ CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊ NIN VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC HIỆN không phải là tương lai của xã hội l
Trang 1Nguyên lý của Chủ nghĩa Mác Lênin
về Chủ Nghĩa Xã hội hiện thực và
Triển vọng
Nguyên lý của Chủ nghĩa Mác Lênin
về Chủ Nghĩa Xã hội hiện thực và
Triển vọng
Giảng viên HD: TS Nguyễn Khánh Vân
Thực hiện: sinh viên lớp 7 khóa 34
Trang 2NGUYÊN LÝ CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊ NIN
VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC HIỆN
THỰC
NGUYÊN LÝ CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊ NIN
VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC HIỆN
không phải là tương lai của xã hội loài người
I Chủ nghĩa Xã hội hiện thực
II Sự khủng hoảng, sụp đổ của mô hình
CNXH Xô Viết và nguyên nhân của nó
II Chủ nghĩa xã hội
tương lai của xã hội loài người
Trang 3NGUYÊN LÝ CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊ NIN VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI
KHOA HỌC HIỆN THỰC
NGUYÊN LÝ CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊ NIN VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI
KHOA HỌC HIỆN THỰC
Trang 41 Cách mạng tháng 10 Nga và mô hình CNXH hiện thực đầu tiên trên thế giới
a Cách mạng tháng 10 Nga
1 Cách mạng tháng 10 Nga và mô hình CNXH hiện thực đầu tiên trên thế giới
a Cách mạng tháng 10 Nga
Thời gian 24 tháng 10 năm 1917, do Vladimir Ilyich Lenin và Ðảng Bolshevik lãnh đạo Cách mạng tháng Mười
thành công vào ngày 7 tháng 11 năm 1917.
Ý nghĩa
Xóa bỏ ách áp bức, bóc lột tư bản chủ nghĩa và những tàn dư của chế độ PK, giải phóng nhân dân lao động, đưa họ tới địa vị của người làm chủ xã hội
Kết quả
Đánh đổ giai cấp tư sản và giai cấp phong kiến địa chủ, giành chính quyền về tay vô sản và nhân dân lao động.
Trang 592 năm trước, Cách mạng tháng Mười Nga thắng lợi, khai sinh Nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới, đánh dấu một bước ngoặt to lớn trong lịch sử thế giới,
mở đầu thời kỳ giai cấp công nhân và nhân dân lao động đứng lên làm chủ, xây dựng nền chuyên chính vô sản
Trang 6Đọc thêm:
Chính sách cộng sản thời chiến bao gồm:
1 Tất cả nền công nghiệp được quốc hữu hóa và áp dụng cơ chế quản lý tập trung nghiêm ngặt.
2 Độc quyền nhà nước về ngoại thương.
3 Kỷ luật nghiêm khắc đối với người lao động.
4 Nghĩa vụ lao động công ích bắt buộc áp dụng cho "tầng lớp
7 Xí nghiệp tư nhân là bất hợp pháp
8 Quản lý đường sắt theo dạng quân sự.
Trang 7Lấy thương nghiệp làm khâu trung tâm
để khôi phục kinh tế.
Thay thế chế độ trưng thu lương thực thừa
bằng thuế lương thực.
Thực hiện chính sách nông dân được
tự do trao đổi nông sản.
Đặt các xí nghiệp nhà nước trên cơ sở
hạch toán kinh tế.
Sử dụng chủ nghĩa tư bản nhà nước và tô nhượng
cho tư bản nước ngoài nhằm phục vụ lợi ích xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Trang 8Sau chiến tranh thế giới lần thứ hai, hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới ra đời bao gồm các nước Liên Xô, Cộng hòa dân chủ Đức, Bungari, Ba Lan, Hungari, Rumani, Tiệp Khắc, Anbani, Mông Cổ, Trung Quốc, Triều Tiên, Việt Nam, Cuba Nhưng đến thập niên 90 của thế kỷ 20 một số nước đã thay đổi thể chế chính trị nhà nước cầm quyền, mà đầu tiên là Liên Xô.
2 Sự ra đời và phát triển của hệ thống CNXH và thành tựu của nó
a Sự ra đời của hệ thống các nước XHCN
2 Sự ra đời và phát triển của hệ thống CNXH và thành tựu của nó
a Sự ra đời của hệ thống các nước XHCN
Trang 9Giai đoạn Mác và Ăngghen hình thành lý luận khoa học về chủ nghĩa cộng sản, tổ chức phong trào cộng sản quốc tế (Quốc tế I)
và bước chuyển sang việc thành lập các đảng công nhân ở các nước châu Âu
Giai đoạn Mác và Ăngghen hình thành lý luận khoa học về chủ nghĩa cộng sản, tổ chức phong trào cộng sản quốc tế (Quốc tế I)
và bước chuyển sang việc thành lập các đảng công nhân ở các nước châu Âu
Giai đoạn thứ nhất
Trang 10Bước chuyển từ lý luận khoa học sang thực tiễn của chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản, là việc thực hiện cách mạng chính trị, xã hội vĩ đại nhất thế kỷ 20 – Cách mạng Tháng Mười Nga
Bước chuyển từ lý luận khoa học sang thực tiễn của chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản, là việc thực hiện cách mạng chính trị, xã hội vĩ đại nhất thế kỷ 20 – Cách mạng Tháng Mười Nga
Giai đoạn thứ hai
Trang 11Giai đoạn hàng loạt nước
đi theo con đường chủ nghĩa xã hội sau Thế chiến thứ 2.
Giai đoạn hàng loạt nước
đi theo con đường chủ nghĩa xã hội sau Thế chiến thứ 2.
Giai đoạn thứ ba
Trang 12Giai đoạn bắt đầu từ năm
1985 đến cuối những năm
90 – bi kịch lớn nhất của thế kỷ 20 và có thể là toàn
bộ lịch sử loài người.
Giai đoạn bắt đầu từ năm
1985 đến cuối những năm
90 – bi kịch lớn nhất của thế kỷ 20 và có thể là toàn
bộ lịch sử loài người.
Giai đoạn thứ tư
Trang 13Giai đoạn phát triển hiện tại của chủ nghĩa
xã hội Đây là giai đoạn khó khăn đối với các nước xã hội chủ nghĩa
Giai đoạn phát triển hiện tại của chủ nghĩa
xã hội Đây là giai đoạn khó khăn đối với các nước xã hội chủ nghĩa
Giai đoạn thứ năm
Trang 14c Những thành tựu của CNXH hiện thực:
Phát triển kinh tế
Phát triển giáo dục
Phát triển khoa học kĩ thuật
Trang 15Từ một nước nông nghiệp lạc hậu, lại bị tàn phá trong chiến tranh Liên Xô chỉ cần 20 năm để trở thành một nước siêu cường công nghiệp đứng đầu châu Âu và đứng thứ nhì thế giới, chiếm 20% sản xuất công nghiệp thế giới vào năm 1985 Trong suốt 70 năm sau Cách mạng tháng Mười, nhịp độ tăng trưởng kinh tế của Liên Xô luôn gấp đôi Mỹ.
Phát triển
kinh tế
Trang 16Liên Xô năm 1917 từ một đất nước có 3/4 dân
số mù chữ, đến năm 1987 trở thành đất nước có trình đô học vấn cao nhất thế giới (78% dân cư
có trình độ trung học và đại học, chiếm 1/4 số lượng các nhà khoa học và 1/5 phát minh khoa học trên thế giới)
Phát triển
giáo dục
Trang 17Liên xô là nước đầu tiên phóng thành công vệ tinh nhân tạo (1957), năm 1961, phóng tàu vũ trụ bay vòng quanh trái đất Đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX, Liên xô đã đạt được thế cân bằng chiến lược về sức mạnh lực lượng hạt nhân nói riêng với Mĩ và các nước phương Tây
Phát triển
khoa học
kĩ thuật
Trang 18Trong các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, khoa học và công nghệ, các nước XHCN cũng đạt được những thành tựu hết sức to lớn.
Trang 19Viết và nguyên nhân của nó
Viết và nguyên nhân của nó
1 Sự khủng hoảng và sụp đổ của mô hình
chủ nghĩa xã hội Xô Viết
1 Sự khủng hoảng và sụp đổ của mô hình
chủ nghĩa xã hội Xô Viết
Cuối thế kỉ XIX đến thế kỉ XX, chủ nghĩa tư bản chuyển sang chủ nghĩa đế quốc, Ăngghen qua đời, phong trào chủ nghĩa lại lâm vào khủng hoảng lần thứ hai Sau cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga thành công, dưới sự lãnh đạo của V.I.Lênin, Quốc tế III – Quốc tế Cộng sản được thành lập, chấm dứt khủng hoảng lần hai.
Trang 20Cuối thập kỉ 80 của thế kỉ XX, Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu đi vào thời kì khủng hoảng.Trong vòng 2 năm ( 1989 – 1991), Liên Xô và sáu nước Đông Âu sụp đổ hoàn toàn,
cả Mông Cổ và Anbani
Trang 21Nguyên nhân sâu xa là quan niệm giáo điều về CNXH
Quan niệm giản đơn, phiến diện quy luật về mối quan
hệ giữa sản xuất và lực lượng sản xuất; cho rằng, có thể dùng ý chí cách mạng để xây dựng nhanh quan hệ sản xuất tiên tiến trên cái nền lực lượng sản xuất còn nhiều yếu kém và lạc hậu, và cho rằng, quan hệ sản xuất tiên tiến tự nó mở đường cho lực lượng sản xuất phát triển mạnh mẽ
Trang 22Nguyên nhân sâu xa là quan niệm giáo điều về CNXH
Không phát huy được vai trò lãnh đạo của Đảng.
Không phát huy được vai trò lãnh đạo của Đảng.
Trang 23lãnh đạo của Đảng.
lãnh đạo của Đảng.
Mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân, xây dựng năng lực cầm quyền của một chính đảng cách mạng sau khi giành được chính quyền chưa thực hiện đầy đủ, khiến Đảng không phát huy được vai trò của người lãnh đạo, người tổ chức nhân dân; vừa không phát huy dân chủ trong Đảng và trong xã hội , dẫn đến tình trạng quan liêu, tham nhũng, xa rời quần chúng, xa rời thực tiễn
Trang 24Những sai lầm chủ quan nghiêm trọng kéo dài trên cản trở sự cải tổ, cải cách, đổi mới đúng đắn
là nguyên nhân sâu xa làm chế độ XHCN suy yếu, rơi vào khủng hoảng Đó không phải những sai lầm khuyết tật do bản chất của chế độ XHCN,
mà do quan niệm giáo điều về CNXH
Đánh giá quá cao CNXH hiện thực
đánh giá quá thấp chủ nghĩa tư bản
Đánh giá quá cao CNXH hiện thực
đánh giá quá thấp chủ nghĩa tư bản
2
Trang 25Nguyên nhân chủ yếu và trực tiếp dẫn đến sự sụp đổ
Trong cải tổ Đảng Cộng sản Liên Xô đã mắc những sai lầm rất nghiêm trọng về đường lối chính trị, tư tưởng và tổ chức.
Trong cải tổ Đảng Cộng sản Liên Xô đã mắc những sai lầm rất nghiêm trọng về đường lối chính trị, tư tưởng và tổ chức.
1
Chủ nghĩa đế quốc đã can thiệp toàn diện, vừa tinh vi,
vừa trắng trợn, thực hiện được “diễn biến hòa bình”
trong nội bộ Liên Xô và các nước Đông Âu.
Chủ nghĩa đế quốc đã can thiệp toàn diện, vừa tinh vi,
vừa trắng trợn, thực hiện được “diễn biến hòa bình”
trong nội bộ Liên Xô và các nước Đông Âu.
2
Trang 26Từ sau Cách mạng Tháng Mười đến kết thúc chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô là nước xã hội chủ nghĩa duy nhất Ðiều kiện xây dựng chế độ mới cực kỳ khó khăn phức tạp: nền kinh tế lạc hậu bị tàn phá nặng nề trong chiến tranh thế giới thứ nhất, tiếp đến là nội chiến, rồi chiến tranh can thiệp của 14 nước đế quốc, bị bao vây về kinh tế và về mọi mặt, v.v
Trong cải tổ Đảng Cộng sản Liên Xô đã mắc những sai lầm rất nghiêm trọng về đường lối chính trị, tư tưởng và tổ chức.
Trong cải tổ Đảng Cộng sản Liên Xô đã mắc những sai lầm rất nghiêm trọng về đường lối chính trị, tư tưởng và tổ chức.
Trang 27Chủ nghĩa đế quốc thường xuyên tiến hành cuộc chiến tranh khi thì bằng súng đạn, khi bằng “diễn biến hòa bình” chống chủ nghĩa xã hội, gây ra cuộc chiến tranh lạnh từ sau Chiến tranh Thế giới thứ hai
Chủ nghĩa đế quốc đã can thiệp toàn diện, vừa tinh vi,
vừa trắng trợn, thực hiện được “diễn biến hòa bình”
trong nội bộ Liên Xô và các nước Đông Âu.
Chủ nghĩa đế quốc đã can thiệp toàn diện, vừa tinh vi,
vừa trắng trợn, thực hiện được “diễn biến hòa bình”
trong nội bộ Liên Xô và các nước Đông Âu.
Trang 28Sự phá hoại của chủ nghĩa đế quốc cùng với sự phản bội từ bên trong là nguyên nhân trực tiếp làm Liên Xô sụp đổ Hai nguyên nhân này quyện chặt vào nhau, tác động cùng chiều, tạo nên lực cộng hưởng rất mạnh và nhanh như một cơn lốc chính trị trực tiếp phá hoại ngôi nhà của chủ nghĩa xã hội.
Kết luận
Trang 29ĐÁNH GIÁ VỀ TRIỂN VỌNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI
ĐÁNH GIÁ VỀ TRIỂN VỌNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI
Trang 30I Chủ nghĩa tư bản không phải là tương lai của xã hội loài người
I Chủ nghĩa tư bản không phải là tương lai của xã hội loài người
Chủ nghĩa tư bản có vai trò to lớn trong sự phát
triển của xã hội loài người
Sự tự điều chỉnh và thích ứng
Sử dụng triệt để những thành tựu của cuộc Cách mạng khoa học kỹ thuật
Có những tiến bộ vượt bậc, vượt qua một số
cuộc khủng hoảng và vẫn còn khả năng phát
triển
1 Đặc điểm của chủ nghĩa tư bản
Trang 31Tuy nhiên, Chủ nghĩa tư bản vẫn còn bộc lộ một số khuyết tật.
Tuy nhiên, Chủ nghĩa tư bản vẫn còn bộc lộ một số khuyết tật.
Trang 32(theo BBC World service)
- Kết quả cuộc thăm dò 29.033 người trưởng
(theo BBC World service)
Trang 34Chủ nghĩa tư bản không phải là tương lai của xã hội loài người
Trang 35Bản thân CNTB không vượt qua được
những mâu thuẫn thời đại và mâu thuẫn
nội tại nảy sinh trong quá trình phát triển của nó.
Chủ nghĩa tư bản không phải là tương lai của xã hội loài người
Trang 36Những mâu thuẫn CNTB phải đối mặt:
Trang 37- Chủ nghĩa TB đang phá hủy hành tinh
của chúng ta:
Chính việc tư nhân hóa đất đai và biển
cả là nguyên nhân gây ra ô nhiễm.
Chủ nghĩa tư bản không phải là tương lai của xã hội loài người
Trang 38- Các yếu tố xã hội chủ nghĩa đã xuất hiện trong
lòng xã hội tư bản:
• Những yếu tố của nền văn minh hậu công nghiệp.
• Kinh tế tri thức nảy sinh và phát triển.
• Tính chất xã hội của sở hữu ngày càng gia tăng.
• Tính nhân dân và xã hội của nhà nước tăng lên.
• Những vấn đề phúc lợi xã hội và môi trường…
ngày càng được giải quyết tốt hơn
Chủ nghĩa tư bản không phải là tương lai của xã hội loài người
Trang 39 Đây chỉ là sự sụp đổ một mô hình của chủ nghĩa
xã hội trong quá trình đi tới XHCN
Tương lai của xã hội loài người vẫn là chủ nghĩa
xã hội quy luật khách quan của sự phát triển lịch sử
1 Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu sụp đổ
không có nghĩa là sự cáo chung của chủ nghĩa xã hội.
Trang 40Việt Nam và Trung Quốc là hai nước tiến
hành công cuộc cải cách, đổi mới tương đối
thành công nhất.
Chủ nghĩa xã hội là tương lai của xã hội loài người
2 Các nước xã hội chủ nghĩa còn lại tiến hành cải cách, đổi mới và ngày càng đạt được những thành tựu to lớn.
Trang 41Những nét tương đồng giữa công cuộc cải cách, mở cửa ở Trung Quốc và công cuộc đổi mới ở Việt Nam:
- Đã từ bỏ mô hình kinh tế kế hoạch tập trung.
- Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa theo hướng xây dựng hệ thống luật pháp ngày càng tương đồng với hệ thống pháp luật hiện đại.
- Xây dựng các tổ chức phi chính phủ đa dạng.
- Hội nhập quốc tế sâu rộng, tham gia hầu hết các tổ chức quốc tế.
- Bảo đảm sự cầm quyền và lãnh đạo của Đảng Cộng sản.
Trang 42Thành tựu của Việt Nam
Trang 43
• Thành tựu của Việt Nam
- Cơ cấu thành phần kinh tế năm 2005:
• Khu vực kinh tế nhà nước: 38,4%
• Khu vực kinh tế tư nhân: 45,7%
• Khu vực hợp tác và hợp tác xã: 6,8%
• Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài: 15,9%
Chủ nghĩa xã hội là tương lai của xã hội loài người
Trang 45• Thành tựu của Việt Nam
Theo đánh giá của Liên hiệp quốc, Việt Nam về đích trước 10 năm với mục tiêu xóa đói giảm nghèo trong thực hiện mục tiêu thiên niên kỷ.
Trang 46• Thành tựu của Việt Nam
“Những thành tựu đó chứng tỏ đường lối đổi mới của Đảng ta là đúng đắn, sáng tạo, phù hợp với thực tiễn Việt Nam Nhận thức về CNXH
và con đường đi lên CNXH ngày càng sáng tỏ hơn; hệ thống quan điểm lý luận và công cuộc đổi mới, về xã hội XHCN và con đường đi lên CNXH ở Việt Nam đã hình thành trên những
nét cơ bản” (ĐH X của Đảng)
Chủ nghĩa xã hội là tương lai của xã hội loài người
Trang 47
• Thành tựu của Trung Quốc
-Về kinh tế: Trung Quốc đã liên tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao nhất thế giới
Tốc độ tăng trưởng GDP 8,8%
GDP/người: từ 856 USD (2000) đến 1.380 USD (2005)
Lợi nhuận xí nghiệp công nghiệp từ 439,3
tỷ NDT tăng lên tới 1.134,2 tỷ NDT
Trang 48
• Thành tựu của Trung Quốc
Thành tựu lớn tiêu biểu cho sự tiến bộ về khoa học công nghệ của Trung Quốc là việc phóng thành công con tầu vũ trụ Thần Châu-6 trong đó lần đầu tiên hai phi công vũ trụ Trung Quốc
đã bay nhiều ngày trong vũ trụ
Chủ nghĩa xã hội là tương lai của xã hội loài người
Trang 49+ Trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Nhật, Hàn, Ấn,
Việt Nam, Mông Cổ.
+ Không ngừng tăng cường đoàn kết hợp tác cùng có lợi; ủng
hộ các nước Châu Á, Châu Phi, Châu Mỹ la tinh trong đấu tranh bảo vệ độc lập dân tộc và phát triển kinh tế
+ Năm 2006, tổ chức thành công Diễn đàn hợp tác Trung Phi, tuyên bố 8 biện pháp viện trợ cho Châu Phi
Trang 50Vào những năm cuối của thế kỷ XX đầu thế kỷ XXI đã có nhiều dấu hiệu ghi nhận sự khởi sắc của phong trào cánh tả trên thế giới bằng những thắng lợi liên tiếp của phong trào cánh tả ở Mỹ La-tinh và
xu hướng đi lên chủ nghĩa xã hội của một số nước trong khu vực: Venezuela, Bolivia, Ecuado, Nicaragoa,…
Chủ nghĩa xã hội là tương lai của xã hội loài người
3 Đã xuất hiện những nhân tố mới của xu hướng đi lên chủ nghĩa xã hội ở một số quốc gia trong thế giới đương đại