Tài liệu tập huấn đổi mới sinh hoạt chuyên môn cấp THCS THPT

KĨ NĂNG XÂY DỰNG KẾ HOẠCH CHUYÊN ĐỀ SHCM 1 Tầm quan trọng, ý nghĩa và quy trình chung của việc lập kế hoạch sinh hoạt chuyên môn?. Thu thập, xử lí thông tinXác định mục tiêu và nhiệm v

PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG LẬP KẾ HOẠCH,

CHIA SẺ VÀ CHỦ TRÌ TRONG SINH HOẠT CHUYÊN MÔN

CHỦ ĐỀ

Làm thế nào nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn?

3

KĨ NĂNG XÂY DỰNG KẾ HOẠCH

CHUYÊN ĐỀ SHCM

1) Tự giới thiệu, làm quen, ổn định tổ chức, dùng kỹ thuật công não xây dựng nội quy của lớp.

2) Kỹ thuật KWL về những nội dung tập huấn

NỘI DUNG PHẦN CHUNG

1. KN xây dựng kế hoạch/nội dung/chủ

đề/chuyên đề SHCM

trong SHCM

3. KN chia sẻ, trao đổi trong SHCM trực tiếp

trong SHCM qua mạng

5. Triển khai nhiệm vụ năm học và những công

việc liên quan đến các hoạt động GD, dạy học trong các cơ sở GD

KĨ NĂNG XÂY DỰNG KẾ HOẠCH

CHUYÊN ĐỀ SHCM

1) Tầm quan trọng, ý nghĩa và quy trình chung của việc lập kế hoạch sinh hoạt chuyên môn?

2) Nêu những hạn chế, khó khăn trong quá trình tổ chức xây dựng

và thực hiện các KH của TCM ở trường PT, TTGDTX (nhận thức,

Nhóm 2: Nghiên cứu PL 2b về phân tích SWOT

Nhóm 3: Nghiên cứu PL 2c về qui trình chung xây dựng kế hoạch chuyên môn hiệu quả cao

KĨ NĂNG XÂY DỰNG KẾ HOẠCH

CHUYÊN ĐỀ SHCM

Phân tích SWOT

• Trong mỗi ô, nhìn nhận lại và viết ra các đánh giá

• Không bỏ sót trong quá trình thống kê

• Biên tập lại, bỏ những điểm trùng lặp, gạch chân

những điểm riêng, quan trọng

Thu thập, xử lí thông tin

Xác định mục tiêu và nhiệm vụ năm học

Xây dựng yêu cầu và các chỉ tiêu

Xác định biện pháp thực hiện

Dự kiến bố trí công việc và thời gian

KĨ NĂNG XÂY DỰNG KẾ HOẠCH

CHUYÊN ĐỀ SHCM

Quy trình chung của việc lập kế hoạch SHCM:

•Thông qua, lấy ý kiến đóng góp của tập thể

•Điều chỉnh, hoàn thiện, chỉnh lí dự thảo

•Hiệu trưởng phê duyệt

•Công bố và thực hiện

• Kế hoạch năm học của tổ chuyên môn

• Kế hoạch học kỳ

• Kế hoạch hàng tháng

• Kế hoạch tuần

• Kế hoạch hoạt động trong năm học của GV

• Kế hoạch cho từng mặt hoạt động:

11

GV, …

Các loại kế hoạch hoạt động TCM

Kế hoạch hoạt động trong năm học của TCM

(Kế hoạch SHCM)

2

Kế hoạch hoạt động trong năm học của giáo

viên

(Kế hoạch

cá nhân)

2 loại kế hoạch có tính pháp quy

“Điều lệ trường THCS, trường THPT và trường phổ thông

Những vấn đề chung về xây dựng kế hoạch TCM

XÂY DỰNG KẾ HOẠCH NĂM HỌC

CỦA TỔ CHUYÊN MÔN

1 KỸ NĂNG XÂY DỰNG KẾ HOẠCH NĂM HỌC CỦA TCM

1 Dựa vào cấu trúc nội dung

và hình thức của kế hoạch SHCM, các thầy/cô có lưu ý gì khi lập kế hoạch SHCM?

2 Khảo sát trường hợp một bản kế hoạch của SHCM và nêu những điểm phù hợp và

TRƯỜNG THPT …

TỔ …

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

……, ngày 9 tháng 9 năm 2011

KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG NĂM HỌC 20… – 20…

- Căn cứ vào Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục trung học năm học 20…-20… của Sở GD-ĐT tỉnh - Căn

cứ vào phương hướng nhiệm vụ năm học của Trường THPT/THCS…

Tổ …… xây dựng kế hoạch hoạt động năm học 2014-2015 như sau:

III CÁC MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ CỤ THỂ VÀ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN :

IV LỊCH TRÌNH THỰC HIỆN KẾ HOẠCH

- Nhiệm vụ - Chỉ tiêu a1’

- Nhiệm vụ - Chỉ tiêu a2’

b)Quốc hiệu;

c)Thời gian;

d)tên văn bản;

Phần 1

Phần 2

Phần 3

 Các căn cứ pháp lý

i Đặc điểm tình hình

II Các mục tiêu, nhiệm vụ và chỉ tiêu cơ bản (của các nhiệm vụ)

III Các biện pháp thực hiện từng nhiệm vụ

IV Xác định lịch trình thực hiện

và cách thức kiểm tra, kiểm soát việc thực hiện các nhiệm vụ, các hoạt động chính của TCM

V Những đề xuất của TCM

PHÊ DUYỆT TỔ TRƯỞNG

(Hiệu trưởng (ký tên)

ký tên, đóng dấu)

PHÊ DUYỆT TỔ TRƯỞNG

(Hiệu trưởng (ký tên)

ký tên, đóng dấu)

17 1.1 Hình thức của kế hoạch SHCM

1 XÂY DỰNG KẾ HOẠCH NĂM HỌC CỦA TCM

Phần Căn cứ:

Nghị quyết Chi bộ, kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học của nhà trường (nếu có).

Lưu ý: khi đưa vào phần mở đầu của kế hoạch, chỉ nên chọn những cơ sở

Các loại nghị quyết của Đảng các cấp (liên quan đến GD)

Các chỉ thị của Nhà nước, của chính quyền các cấp

Các văn bản chỉ đạo nhiệm vụ năm học của ngành giáo dục 1.2 Nội dung của kế hoạch SHCM

1 XÂY DỰNG KẾ HOẠCH NĂM HỌC CỦA TCM

Phần nội dung chính

Phần nội dung chính

Đặc điểm tình hình

Các mục tiêu, nhiệm

vụ và chỉ tiêu cơ bản (của các nhiệm vụ)

Các biện pháp thực hiện từng nhiệm vụ

Xác định lịch trình thực hiện và cách thức kiểm tra, kiểm soát việc thực hiện các nhiệm vụ, các

HĐ chính của TCM

Những đề xuất của TCM

 Nêu bối cảnh năm học: (bối cảnh năm học (của quốc gia, của nhà trường, của TCM), thuận lợi và khó khăn, thời cơ và thách thức của TCM);

 Nêu tình hình thực tế của TCM (thống kê kết quả về tình hình thực hiện kế hoạch năm học trước; những điểm mạnh, điểm yếu và thuận lợi, khó khăn cơ bản của TCM trong năm học mới

 Mục này cần trả lời rõ 2 câu hỏi: TCM

của chúng ta đang ở đâu? TCM của chúng ta là tổ chức như thế nào?

1 Những mục tiêu nào TCM cần đạt được trong năm học này? (Đâu là mục tiêu ưu tiên?)

2 Những nhiệm vụ trọng tâm TCM cần phải thực hiện năm học này là gì? (đâu là nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên?)

3 Cần đưa ra những chỉ tiêu nào, xác định mức độ nào để đáp ứng yêu cầu của mục tiêu và phù hợp với từng nhiệm vụ? Chỉ tiêu phải được định lượng và biểu thị cụ thể bằng những con số, tỷ lệ %

4 Lưu ý: việc đề ra hệ thống mục tiêu, nhiệm vụ, chỉ tiêu cần phải dựa trên căn

cứ từ các cơ sở pháp lý nói trên để đảm bảo sự phù hợp với kế hoạch phát triển chung của nhà trường, của địa phương.

 Gồm các loại biện pháp pháp lý – hành chính, biện pháp nhận thức tư tưởng, biện pháp tâm lý, biện pháp huy động và hỗ trợ nguồn lực/điều kiện, biện pháp kiểm tra, đánh giá…

 Phần này trả lời 2 câu hỏi:

cần có hành động cụ thể nào (làm gì?) và làm như thế nào, theo những cách nào để thực hiện các nhiệm vụ đã

đề xuất?

Trả lời câu hỏi:

1.Lộ trình/kế hoạch thực hiện các nhiệm vụ/hoạt động chính trong năm học như thế nào?

2.Kiểm tra/ kiểm soát thực hiện kế hoạch thế nào?

Căn cứ vào mục tiêu và nhiệm vụ đã xác định, đối chiếu với hoàn cảnh thực tế cụ thể của tổ, TCM đưa ra một số đề xuất đối với lãnh đạo nhà trường hoặc các đơn vị, cá nhân có liên quan đê tăng cường sự hỗ trợ hoặc kết hợp hành động…

19 1.2 Nội dung của kế hoạch SHCM

1 XÂY DỰNG KẾ HOẠCH NĂM HỌC CỦA TCM

MỤC ĐÍCH, MỤC TIÊU, CHỈ TIÊU

1 Thế nào là mục đích, mục

tiêu, chỉ tiêu? Nêu sự khác biệt giữa 3 khái niệm này?

2 Thông thường, trong bản kế

hoạch, Cấu trúc logic nội dung, hình thức của một mục tiêu nên được thể hiện như thế nào?

Mục tiêu

21

- Mục tiêu là “đích cần đạt tới để thực hiện nhiệm vụ”

(Từ điển Tiếng Việt Viện Ngôn ngữ học NXB KHXH – 1988).

- Mục tiêu là dự kiến về kết quả cuối cùng cần đạt được khi thực hiện một hoạt động

-Trong xây dựng kế hoạch, mục tiêu là tuyên bố về những thay đổi mà một cá nhân hoặc một tổ chức mong muốn có được khi kết thúc thời hạn một nhiệm vụ/một hoạt động.

Có mục tiêu số lượng và mục tiêu chất lượng.

MỤC ĐÍCH, MỤC TIÊU, CHỈ TIÊU

- Chỉ tiêu nằm trong mục tiêu, biểu đạt cụ thể cho mục tiêu.

hoạt động/công

việc

MỤC ĐÍCH, MỤC TIÊU, CHỈ TIÊU

Chỉ tiêu

• Lưu ý:

Để tạo điều kiện thuận lợi cho việc lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch, mỗi mục tiêu không nên đặt ra quá nhiều chỉ tiêu (nên tối đa có 5 chỉ tiêu).

23

MỤC ĐÍCH, MỤC TIÊU, CHỈ TIÊU

So sánh mục đích - mục tiêu - chỉ tiêu

- Mục đích: là kết quả cuối cùng cần đạt được trong hoạt động

của con người.

- Mục tiêu là kết quả cần đạt được của mỗi hoạt động

- Chỉ tiêu: là mức cụ thể hoặc giá trị cụ thể định ra để làm đích cần đạt tới cho một hoạt động

Chỉ tiêu thường được biểu hiện bằng con số.

MỤC ĐÍCH, MỤC TIÊU, CHỈ TIÊU

+ Chỉ tiêu là phần định lượng (con số cụ thể) của

các MT được xác định trong mỗi hoạt động.

So sánh mục đích - mục tiêu - chỉ tiêu

25

MỤC ĐÍCH, MỤC TIÊU, CHỈ TIÊU

Thiết kế mục tiêu, nhiệm vụ, chỉ tiêu

trong xây dựng KH ở cấp cơ sở

MỤC TIÊU 1:

a Các nhiệm vụ và chỉ tiêu thực hiện

Nhiệm vụ a1: …… Chỉ tiêu a1

Gợi ý một số nhiệm vụ chủ yếu cần được quan tâm khi

xây dựng kế hoạch năm học của TCM:

• Nhiệm vụ bồi dưỡng tư tưởng chính trị và phẩm chất đạo đức

nhà giáo (gắn với việc thực hiện các cuộc vận động lớn của ngành);

• Nhiệm vụ thực hiện chương trình giáo dục: tổ chức dạy và học

theo chương trình, kế hoạch, theo chuẩn KT-KN; tổ chức hoạt động đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh… ;

• Nhiệm vụ bồi dưỡng phát triển năng lực sư phạm của GV: (qua

hoạt động nghề nghiệp thực tiễn, qua hoạt động học tập…) ;

• Các nhiệm vụ khác: chủ nhiệm lớp, hoạt động của Đoàn, Đội…

27

Gợi ý một số nhiệm vụ chủ yếu cần được TTCM quan

tâm khi xây dựng kế hoạch năm học của TCM:

Chương trình hoạt động áp dụng các phương pháp, kỹ thuật dạy học nhằm phát huy tính tích cực của học sinh;

sống…

Chương trình hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học;

phù hợp với tình hình và nhu cầu phát triển chuyên môn của tổ;

Lựa chọn nội dung sinh hoạt chuyên đề

Gợi ý Xây dựng các chuyên đề SH ở tổ chuyên môn:

Lựa chọn nội dung như thế nào?

Nguyên tắc lựa chọn nội dung sinh hoạt chuyên

đề ở TCM

Nội dung sinh hoạt chuyên đề ở TCM bao gồm:

29

Bao gồm:

• Chuyên đề về triển khai các

văn bản có nội dung mang tính chỉ đạo về chương trình, phân phối chương trình, KHDH, PPDH, KTĐG,…

• Chuyên đề về sáng kiến kinh

nghiệm, tự làm đồ dùng dạy học.

•Chuyên đề nhằm bồi dưỡng

chuyên môn nghiệp vụ:

• Bồi dưỡng kiến thức

•Bồi dưỡng kỹ năng, kỹ thuật,

…

Ý nghĩa của việc lựa chọn nội dung:

• Nó quyết định chất lượng

của buổi sinh hoạt chuyên đề

• Giải quyết mối quan hệ tổng

thể về mục tiêu và nội dung bồi dưỡng

Một số cách lựa chọn:

• Lựa chọn theo mốc thời gian

năm học: đầu năm, giữa kỳ,…

• Lựa chọn theo nhu cầu bồi

dưỡng.

• Lựa chọn theo tính cấp thiết

của vấn đề

Nguyên tắc lựa chọn nội dung:

• Phải được bắt nguồn từ việc giải

quyết các vấn dề khó, hoặc các vấn đề mới phát sinh trong thực tế dạy học.

• Bám sát định hướng đổi mới

PPGD và KTĐG hiện nay

• Mang tính phổ biến và khả thi.

• Đảm bảo nguồn lực và các điều

kiện cơ sở vật chất

Thầy cô hãy chia sẻ kinh nghiệm làm thế nào để kế hoạch sinh hoạt chuyên

đề ở TCM có tính khả thi.

Quy trình nghiên cứu chuyên đề ở TCM

Bước 5: Công bố và thực

hiện kế hoạch

Bước 4: Gửi dự thảo kế hoạch

cho HT phê duyệt

Bước 3: Điều chỉnh, hoàn

Việc 3: Xây dựng yêu cầu, các chỉ tiêu

Việc 4: Xác định các biện pháp

Việc 5: Dự kiến công việc và thời gian

31

1.3 QUY TRÌNH XÂY DỰNG KẾ HOẠCH TCM

1.3 QUY TRÌNH XÂY DỰNG KẾ HOẠCH SHCM

kế hoạch SHCM

TTCM hoàn thiện kế hoạch SHCM

Thông qua, lấy ý kiến của tập thể

Hiệu trưởng phê duyệt

kế hoạch của TCM

TTCM công bố

và triển khai thực hiện

KH SHCM

Đạt Chưa đạt

Phác th o 01 đ c ảo 01 đề cương ề cương ương ng

k ho ch SH chuyên đ ế hoạch SH chuyên đề ạch SH chuyên đề ề cương cho t CM th y (cô) ổ CM thầy (cô) ầy (cô) công tác năm h c 2014- ọc 2014- 2015/Xây d ng ựng kế k ế hoạch SH chuyên đề

ho ch SH chuyên đ t i ạch SH chuyên đề ề cương ạch SH chuyên đề

t CM ổ CM thầy (cô)

KĨ NĂNG CHỦ TRÌ, QUẢN LÝ, ĐIỀU

HÀNH THẢO LUẬN TRONG SHCM

Hoạt động 5 Kĩ năng chủ trì, điều hành thảo luận trong SHCM

1 Học viên thành lập các nhóm theo từng môn học.

2 Xây dựng nội dung buổi SHCM cụ thể.

3 Lần lượt học viên đóng vai người chủ trì, điều hành buổi sinh hoạt chuyên môn.

4 Nhóm phản biện ra tình huống, đặt câu hỏi cho học viên đóng vai người điều hành.

5 Thay đổi vai trò của chủ trì và nhóm phản biện.

KỸ NĂNG CHIA SẺ, THẢO LUẬN TRONG

SHCM

Hoạt động 6 Kĩ năng chia sẻ, thảo luận trong SHCM

1 Học viên thành lập các nhóm thảo luận cách chia sẻ khi sinh hoạt chuyên môn.

2 Thảo luận và xây dựng nội dung buổi SHCM cụ thể.

3 Lần lượt HV phát biểu, thảo luận về nội dung đã chọn.

4 Phản biện ra tình huống, đặt câu hỏi cho học viên đóng vai người điều hành.

5 Ghi chép biên bản thảo luận như sản phẩm làm việc của nhóm.

35

KỸ NĂNG CHIA SẺ, THẢO LUẬN TRONG

SHCM

Hoạt động 7 Kĩ năng chia sẻ, thảo luận trong SHCM

Nguyên tắc: Mọi người đều có ý kiến trong SHCM

7 chìa khóa để chia sẻ trong đồng nghiệp

SUY NGẪM VÀ CHIA SẺ

1- HS học ? Không học?

2- Thái độ (đọc suy nghĩ/cảm nhận bên trong của HS) 3- Nhận thức của HS

4- Các mối quan hệ và sự thay đổi

5- Cấu trúc, kết cấu của bài học

6- Chất lượng của việc học

7- Mong muốn, ý định, kỹ năng dạy học của GV

(7 chìa khóa)

37

Lắng nghe tích cực

Thế nào là lắng nghe tích cực ?

Lắng nghe tích cực là khả năng ngừng suy nghĩ và làm việc của mình để hoàn toàn tập trung vào những gì mà ai đó đang nói Lắng nghe là một mặt của giao tiếp trong cuộc sống

Cách thực hiện:

Lắng nghe bao gồm 5 hoạt động liên quan với nhau và hầu như đều xảy ra theo một chuỗi liên tiếp:

- Tham dự: Nghe thông tin một cách tự nhiên và ghi chép

- Diễn giải (phân tích TT): gắn ý nghĩa của lời nói dựa theo

giá trị, ý kiến, kỳ vọng, vai trò, yêu cầu, trình độ của bản thân

- Ghi nhớ: Lưu giữ thông tin để tham khảo sau này

- Đánh giá: ứng dụng kỹ năng phân tích phê bình để đo lường những nhận xét của diễn giả

- Đáp lại: Phản hồi lại khi đánh giá thông tin của người nói

Việc lắng nghe đòi hỏi sự phối hợp các hoạt động thể chất

và tinh thần, nên nó bị chi phối bởi các rào cản về cả hai hoạt động đó Bởi vậy, muốn lắng nghe tích cực cần phải rèn luyện để nhận biết và sửa chữa những rào cản đó

Lắng nghe tích cực

Cách thực hiện:

Các bước của quá trình phản hồi mang tính xây dựng:

- Bước 1 Quan sát (nghe, xem) và suy nghĩ (tôi nhìn thấy gì?

và tôi đánh giá như thế nào về những điều tôi nhìn thấy?)

- Bước 2 Kiểm tra nhận thức:

Đặt các câu hỏi để chắc chắn rằng mình đã hiểu đúng ý

định của người thực hiện

- Bước 3 Đưa ra ý kiến đóng góp của mình

Xác nhận và thừa nhận những ưu điểm (Cần giải thích tại sao lại đánh giá đó là những ưu điểm).

Đưa ra các gợi ý để hoàn thiện hoặc nâng cao (Cần giải thích

Phản hồi tích cực

KĨ NĂNG LẬP KẾ HOẠCH SHCM THEO CHUYÊN ĐỀ CỦA CỤM TRƯỜNG

• Hoạt động 4 Kĩ năng lập kế hoạch sinh hoạt chuyên môn theo chuyên đề của cụm trường

• Sử dụng kĩ thuật công não để liệt kê những kĩ năng

cần thiết nhằm lập kế hoạch sinh hoạt chuyên môn của cụm trường.

• Thảo luận nhóm, sử dụng kĩ thuật công não và phần

mềm Mindjet Mind Manager 8.0.

41

KỸ NĂNG CHIA SẺ, THẢO LUẬN TRÊN MẠNG

• Hoạt động 7 Kĩ năng chia sẻ, thảo luận trong sinh

hoạt chuyên môn thông qua mạng Internet.

• Thảo luận nhóm 5 người theo kỹ thuật khăn trải bàn

về những đặc điểm, nguyên tắc/lưu ý trong giao tiếp, trao đổi, chia sẻ qua mạng Internet

• Thảo luận và nghiên cứu các kĩ năng chia sẻ và lưu

trữ dữ liệu;

• Kĩ năng thảo luận trên diễn đàn; kĩ năng họp trực

tuyến (nghiên cứu tài liệu đi kèm).

• Các nhóm báo cáo kết quả thảo luận và thống nhất

chung cả lớp.

Phân tích bài học = chiều sâu của SHCM

Nghiên cứu bài học

Phần nhìn thấy thực tế của BH

Phần nhìn thấy nhờ NCBH

Phần nhìn thấy nhờ PTBH