Dạy học Tích hợp giáo dục bảo vệ pháp luật môn GDCD THCS

Có nghĩa là trong quá trình tập huấn, HV sẽ được tạo cơ hội tham gia tích cực vào các HĐ tập huấn, cùng chia sẻ những suy nghĩ, ý kiến, kinh nghiệm về DH pháp luật của bản thân,…để thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo

TẬP HUẤN VỀ TÍCH HỢP GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO

HỌC SINH TRONG MÔN GIÁO DỤC

CÔNG DÂN Ở TRƯỜNG THCS

TRÒ CHƠI: Khóa và chìa

- Mỗi người nhận một bìa màu có biểu tượng

là khóa hoặc chìa

- Tự tìm khóa hoặc chìa của mình bằng cách ghép hình trùng khít với nhau

- Sau khi đã tìm được nhóm, mỗi người tự

giới thiệu về mình với 3 thông tin sau:

+ Tên

+ Công việc đang đảm nhận

Mong đợi về khoá tập huấn

"Anh, chị có mong muốn được tìm hiểu và trao

đổi những vấn đề gì ở khoá tập huấn này?”

Yªu cÇu:

1 Động não về mong đợi của cá nhân (5’)

2 Thảo luận nhóm để chia sẻ mong muốn vÒ

khóa tập huấn (10’)

Ghi kÕt qu¶ th¶o luËn nhãm lªn thÎ mµu

MỤC TIÊU KHÓA TẬP HUẤN

Học xong khóa tập huấn này, HV có khả năng:

• Hiểu được những vấn đề cơ bản, cần thiết về

DG pháp luật cho HS phổ thông

• Hiểu được địa chỉ, ND tích hợp GDPL; PP, hình thức GDPL cho HS THCS

• Có kĩ năng thực hiện tích hợp GDPL trong môn GDCD

• Có khả năng tập huấn lại cho đồng nghiệp

những vấn đề đã học trong khóa tập huấn này tại địa phương

NỘI DUNG TẬP HUẤN

PHƯƠNG PHÁP TẬP HUẤN

• Lớp tập huấn sẽ được tiến hành theo PP cùng tham gia Có nghĩa là trong quá trình tập huấn,

HV sẽ được tạo cơ hội tham gia tích cực vào

các HĐ tập huấn, cùng chia sẻ những suy nghĩ,

ý kiến, kinh nghiệm về DH pháp luật của bản

thân,…để thông qua đó, với sự hướng dẫn, giúp

đỡ của GV, HV sẽ cùng nhau xây dựng và

chiếm lĩnh được các ND tập huấn

néi quy cña kho¸ tËp huÊn

"Theo anh, chị để khoá tập huấn thành công, chúng ta nên làm gì ? hoặc không nên làm gì?

Để tập huấn đạt kết quả tốt

tham dự viên cần:

 Tham gia đõ̀y đủ, nhiệt tỡnh và sẵn sàng tiếp

thu những kinh nghiệm mới

 Suy ngõ̃m và nhỡn nhận cỏc kinh nghiệm từ

nhiờ̀u gúc độ khỏc nhau, nhằm phỏt hiện

những đặc điểm, ý nghĩa của cỏc kinh

nghiệm đú

 Tự rỳt ra kết luận để đỳc kết thành khỏi niệm,

lý thuyết từ những bài học thực tiờ̃n

 Áp dụng những điờ̀u học được vào thực tế

thay đụ̉i cỏch làm cũ, thử nghiệm cỏch làm

bàn ghế, theo dõi thời gian, …

- Nhóm ôn bài : tổ chức cho lớp ôn lại

những ND đã học vào đầu mỗi ngày học

- Nhóm phản hồi, đánh giá : Tổ chức cho

THỜI GIAN HỌC TẬP

• SÁNG: 8h30 – 11.30

• CHIỀU: 14.00 – 17.00

Bài 2

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC PL CHO HỌC

SINH TRONG MÔN GDCD Ở THCS

Nguyên tắc tÝch hîp GDPL

- không gượng ép ;

- không làm nặng nội dung bài học ;

- không biến dạng bài học đạo đức, thành bài học pháp luật.

- Những ví dụ minh họa, câu chuyện, tình

huống pháp luật phải phù hợp với HS ở

THCS.

2 Cách tiếp cận

Việc DHPL cho HS theo cách tiếp cận năng

và kĩ thuật dạy học tích cực để tạo điều kiện,

cơ hội cho HS được thực hành, trải nghiệm những điều đã học trong quá trình học tập

Một số phương pháp

dạy học tích cực

Các yếu tố của dạy học tích cực:

1 HS được nói, nghe, viết, đọc, phản

ánh.

2 Học sinh: khám phá, xử lý, áp dụng

thông tin

3 GV: tạo điều kiện, thu hút học sinh

tham gia, phát triển các kỹ năng của học sinh.

- Giáo viên thành công hơn.

BÀI GIẢNG VẪN CÓ GIÁ TRỊ CỦA NÓ.

4 bước dạy học môn GDCD

1 Giới thiệu bài (khám phá)

Kích thích HS tự tìm hiểu xem các em đã có những hiểu biết gì có liên quan đến bài học

mới

2 Dạy bài mới

Tổ chức các HĐ dạy học nhằm đạt MT dạy học bài mới, có sự kết nối kinh nghiệm hiện có của

HS

4 bước DH môn GDCD (tiếp)

3 Thực hành/luyện tập

- Tổ chức HĐ cho HS thực hành/ vận dụng kiến thức và kĩ năng mới

- Định hướng để HS thực hành đúng cách

- Điều chỉnh những hiểu biết và kĩ năng còn sai lệch

4 bước DH môn GDCD (tiếp)

4 Vận dụng/Hoạt động tiếp nối

HS mở rộng và vận dụng kiến thức và kĩ năng có được vào các tình huống / bối

cảnh mới trong thực tế cuộc sống.

MỤC TIÊU CỦA GV KHI HOẠT ĐỘNG VỚI HS

• Tăng cường hợp tác giữa các em học sinh.

• HS được tham gia ở mức cao.

• HS có cảm giác thoải mái.

Thảo luận chung

• Hãy cho biết những khó khăn của thầy cô khi dạy học pháp luật cho HS tại nhà

trường (khó khăn về phương pháp) ?

Nhiệm vụ

Mỗi nhóm đọc các phương pháp/kĩ thuật dạy học được phân công, để:

• Tóm tắt ND cơ bản các phương pháp/kĩ thuật dạy học đó

• Nêu những khó khăn, thắc mắc về phần vừa đọc

• Thời gian thực hiện 25 phút

1 PP dạy học nhóm

tên khác nhau như: Dạy học hợp tác, Dạy học theo nhóm nhỏ, trong đó HS của một lớp học được chia thành các nhóm nhỏ,

trong khoảng thời gian giới hạn, mỗi nhóm

tự lực hoàn thành các nhiệm vụ học tập

trên cơ sở phân công và hợp tác làm việc Kết quả làm việc của nhóm sau đó được trình bày và đánh giá trước toàn lớp.

QUY TRÌNH DẠY HỌC NHÓM

NHẬP ĐỀ VÀ GIAO NHIỆM VỤ

•Thoả thuận quy tắc làm việc

•Tiến hành giải quyết nhiệm vụ

•Chuẩn bị báo cáo kết quả

TRÌNH BÀY KẾT QUẢ / ĐÁNH GIÁ

•Các nhóm trình bày

Làm việc toàn lớp

Làm việc toàn lớp Làm việc nhóm

Ví dụ TL nhóm tích hợp GDPL

• Đọc hoạt động 3 TL nhóm về các biểu

hiện biết ơn trong cuộc sống

• Lưu ý tích hợp ở mức liên hệ để đưa ra

quy định của PL về trách nhiệm chăm sóc, giúp đỡ người có công với cách mạng và thân nhân của họ.

PP thảo luận lớp

- GV nêu vấn đề cần thảo luận

- HS thảo luận (nêu ý kiến, có thể tranh luận, hỏi lại nhưng điều mình chưa rõ, phản hồi ý kiến,

phát biểu bổ sung ý kiến của bạn, )

- GV hoặc đại diện HS ghi tóm tắt ý kiến phát biểu của từng HS lên bảng phụ (hoặc giấy khổ rộng)

- Lớp thống nhất ý kiến

- GV chính xác hóa đáp án

Phương pháp tọa đàm

• - GV và HS thống nhất vấn đề cần tọa đàm

• - HS cử 1 người điều khiển tọa đàm (có thể là lớp trưởng, hoặc 1 HS nào đó mà các em tín

nhiệm, ), 1 người làm thư kí ghi biên bản

• - GV ghi tóm tắt ý kiến HS, chỉ hỗ trợ các em khi cần thiết

• - Người điểu khiển nêu vấn đề tọa đàm

Phương pháp tọa đàm (T)

• - HS tiến hành thảo luận.

• - HS tranh luận, phản hồi ý kiến

Ví dụ PP tọa đàm

Tọa đàm về thực hiện quy định của pháp

luật về bảo vệ thiên nhiên để thể hiện tình yêu thiên nhiên.

Liên hệ thực tế và tự liên hệ

• Tác dụng : Liên hệ thực tế và tự liên hệ là phương

pháp tạo ra những điều kiện thuận tiện cho học

sinh được nghĩ đến những vấn đề đang diễn ra

trong thực tế có liên quan đến bài học Trên cơ sở

đó, HS được bộc lộ thái độ, ý kiến, cách làm riêng của mình, hoặc so sánh, đối chiếu với nội dung bài học để hiểu sâu sắc hơn nội dung pháp luật cần

học HS cũng có thể so sánh, đối chiếu thái độ,

hành vi của mình với nội dung bài học để củng cố những mặt tốt, tránh được việc vi phạm pháp luật

Thực hiện

- Giáo viên có thể đặt câu hỏi gợi mở học sinh liên hệ với thực tế cuộc sống:

Ví dụ ở bài 14.Bảo vệ môi trường và tài nguyên

thiên nhiên (lớp 7) , GV có thể hỏi các câu hỏi sau

- Vấn đề liên hệ phải phù hợp với nội dung bài học.

- Vấn đề liên hệ phải gần gũi, vừa sức với HS.

- Cần động viên những HS rụt dè, nhút nhát liên hệ hoặc tự liên hệ.

Tranh luận

• Tác dụng : Tranh luận tạo cơ hội cho HS được bày tỏ nhiều ý kiến khác nhau về

cùng một vấn đề Phương pháp này phát triển ở HS kĩ năng trình bày suy nghĩ logic, khả năng tập trung vào những điểm chính, cốt lõi ; biết phân tích quan điểm của bản

và phản hồi ý kiến kịp thời ; biết chấp

nhận quan điểm của người khác, nếu

quan diểm đó hợp lí.

Cách thực hiện

- Chọn người tham gia tranh luận, tổ chức thành 2 đội hoặc 2 nhóm (nên để HS xung phong)

- GV nêu vấn đề để HS tranh luận

- HS suy nghĩ, tìm ý để trả lời câu hỏi

- Từng đội/ nhóm lần lượt nêu ý kiến để bảo vệ

cho quan điểm của mình

- Lớp nhận xét đánh giá

- Kết luận, đánh giá của GV

Ví dụ PP Tranh luận

Tranh luận về mối quan hệ giữa kỉ luật và pháp luật.

Thuyết trình tích cực

- HS được cho một danh sách câu hỏi và được hướng dẫn

để lưu ý tìm câu trả lời trong khi lắng nghe thuyết trình.

- Trong quá trình thuyết trình, GV dừng lại một vài phút và yêu cầu học sinh ghi các câu hỏi mà các em muốn đặt ra liên quan đến nội dung bài Trong giờ học tiếp theo, việc học của cả lớp sẽ bắt đầu bằng các câu hỏi mà học sinh

đã ghi lại Như vậy, những câu hỏi đó sẽ là cầu nối từ bài học trước với bài học hiện tại.

- Trong quá trình thuyết trình, GV thỉnh thoảng yêu cầu học sinh tự liên hệ và kết nối giữa nội dung bài đang học và nội dung các bài đã học trước đó.

Phương pháp nghiên cứu

trường hợp điển hình

Nghiên cứu trường hợp điển hình là

phương pháp sử dụng một câu chuyện có thật hoặc chuyện được viết dựa trên

những trường hợp thường xảy ra trong

cuộc sống thực tiễn để minh chứng cho

một vấn đề hay một số vấn đề Đôi khi

nghiên cứu trường hợp điển hình có thể được thực hiện trên video hay một băng catset mà không phải trên văn bản viết

• Suy nghĩ về nó (có thể viết một vài suy

nghĩ trước khi thảo luận điều đó với người khác).

• Thảo luận về trường hợp điển hình theo các câu hỏi hướng dẫn của GV

VD Giam con đối tác để đòi nợ

• Trong quá trình buôn bán vỏ cây bời lời, vợ chồng

Bà Hoa bị ông Đặng Văn Hoàng (45 tuổi) nợ 25

triệu đồng Đòi mãi không được, ông bà bàn nhau bắt con trai ông này nhằm gây áp lực.

Chiều 2/7/2012, Ông bà Hoa cho người lái ôtô chở theo hai người làm thuê xuống nhà ông Hoàng ở xã Tây Giang, huyện Tây Sơn đòi nợ Không gặp ông này, họ bắt cậu con trai 16 tuổi mang về “giam” tại nhà Vợ chồng bà Hoa sau đó nhiều lần gọi điện

hăm doạ, buộc ông Hoàng mang tiền đến trả nợ,

nếu không sẽ “xử đẹp" con tin.

Câu hỏi:

Việc làm của ông bà Hoa có gì sai? Vì sao?

HS.

Ví dụ PP Tọa đàm

Tạo đàm về biện pháp rèn luyện để sống

có đạo đức và tuân theo pháp luật (Bài

18- lớp 9)

Phương phỏp giải quyết

vấn đề

Dạy học (DH) phát hiện và giải

quyết vấn đề (GQVĐ) là PPDH đặt

ra tr ớc HS các vấn đề nhận thức có chứa đựng mâu thuẫn giữa cái đã biết và cái ch a biết, chuyển HS vào tình huống có vấn đề , kích thích

họ tự lực, chủ động và có nhu cầu mong muốn giải quyết vấn đề

KH ÁI NIỆM VẤN ĐỀ

Trạng thái

đích

Vật cản

Vấn đề là những câu hỏi hay nhiệm vụ đặt ra

mà việc giải quyết chúng chưa có quy luật sẵn cũng như những tri thức, kỹ năng sẵn có chưa

đủ giải quyết mà còn khó khăn, cản trở cần vượt qua

Một vấn đề được đặc trưng bởi ba thành phần

• Trạng thái xuất phát: không mong muốn

Trạng thái

xuất phát

T ÌNH HUỐNG CÓ VẤN ĐỀ

Trạng thái

đích

Vật cản

Tình huống có vấn đề xuất hiện khi một cá

nhân đứng trước một mục đích muốn đạt tới,

nhận biết một nhiệm vụ cần giải quyết nhưng

chưa biết bằng cách nào, chưa đủ phương tiện (tri thức, kỹ năng…) để giải quyết

Trạng thái

xuất phát

II) Tìm cỏc phương ỏn giải quyết

• So sánh với các nhiệm vụ đã giải quyết

• Tìm các cách giải quyết mới

• Hệ thống hoá, sắp xếp các ph ơng án giải quyết

III) Quyết định phương ỏn (giải quyết VĐ)

• Phân tích cỏc phương ỏn

• Đánh giá cỏc phương ỏn

CẤU TRÚC CỦA QUÁ TRèNH GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Phương pháp đóng vai

Đóng vai là phương pháp tổ chức cho học sinh thực hành, “ làm thử” một số cách

ứng xử nào đó trong một tình huống giả

định Đây là phương pháp nhằm giúp HS suy nghĩ sâu sắc về một vấn đề bằng cách tập trung vào một sự việc cụ thể mà các

em vừa thực hiện hoặc quan sát được

Việc “diễn” không phải là phần chính của phương pháp này mà điều quan trọng là

sự thảo luận sau phần diễn ấy.

Quy trình thực hiện

• Giáo viên nêu chủ đề, chia nhóm và giao tình huống, yêu cầu đóng vai cho từng

nhóm Trong đó có quy định rõ thời gian

chuẩn bị, thời gian đóng vai của mỗi nhóm.

• Các nhóm thảo luận chuẩn bị đóng vai.

• Các nhóm lên đóng vai.

• Lớp thảo luận, nhận xét về cách ứng xử và cảm xúc của các vai diễn; về ý nghĩa của các cách ứng xử.

• GV kết luận, định hướng cho HS về cách ứng xử tích cực trong tình huống đã cho.

• Đánh giá sau trò chơi

• Thảo luận về ý nghĩa giáo dục của trò

chơi

Dạy học theo dự án

( Phương pháp dự án)

• Dạy học theo dự án còn gọi là phương pháp dự

án, trong đó HS thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, gắn với thực tiễn, kết hợp lí thuyết

với thực hành

• Nhiệm vụ này được người học thực hiện với

tính tự lực cao, từ việc lập kế hoạch đến việc

thực hiện và đánh giá kết quả thực hiện dự án Hình thức làm việc chủ yếu là theo nhóm Kết

quả dự án là những sản phẩm hành động có thể giới thiệu được

CÁC GIAI ĐOẠN CỦA DẠY HỌC THEO DỰ ÁN

Một số kĩ thuật dạy học tích cực

Kĩ thuật chia nhóm

Có nhiều cách chia nhóm khác nhau:

• Theo số điểm danh, theo các màu sắc, theo các loài

hoa, các mùa trong năm,…

• Theo biểu tượng

Kĩ thuật giao nhiệm vụ

- Giao nhiệm vụ phải cụ thể, rõ ràng:

+ Nhiệm vụ giao cho cá nhân/nhóm nào?

+ Nhiệm vụ là gì?

+ Địa điểm thực hiện nhiệm vụ ở đâu?

+ Thời gian thực hiện nhiệm vụ là bao nhiêu?

+ Phương tiện thực hiện nhiệm vụ là gì?

+ Sản phẩm cuối cùng cần có là gì?

+ Cách thức trình bày/ đánh giá sản phẩm như thế nào?

- Nhiệm vụ phải phù hợp với:

+ Mục tiêu HĐ + Trình độ HV + Thời gian, không gian HĐ + CSVC, trang thiết bị

Kĩ thuật đặt câu hỏi

Khi đặt câu hỏi cần đảm bảo các yêu cầu sau:

• Liên quan đến việc thực hiện MT bài học

• Phù hợp với thời gian thực tế

• Sắp xếp thep trình tự từ dễ đến khó,từ đơn giản đến

phức tạp.

• Không ghép nhiều câu hỏi thành một câu hỏi móc xính

Kĩ thuật “khăn trải bàn”

Kĩ thuật dạy học “Khăn trải bàn”

1

2 3

4

Kĩ thuật khăn trải bàn:

- Chia giấy A0 thành phần chính giữa và phần xung quanh Chia phần xung quanh thành các phần theo số thành viên của nhóm.

- Cá nhân trả lời câu hỏi và viết trên phần xung quanh.

- Thảo luận nhóm , thống nhất ý kiến và viết vào phần chính giữa.

- Treo SP, trình bày

• GV nêu câu hỏi/ vấn đề cho cả lớp hoặc cho các

nhóm.

• Mỗi thành viên ( hoạt động cá nhân) hoặc các

nhóm (hoạt động nhóm) phác hoạ những ý tưởng

về cách giải quyết vấn đề trên một tờ bìa và dán lên tường xung quanh lớp học như một triển lãm tranh

• HS cả lớp đi xem “ triển lãm’’và có thể có ý kiến

bình luận hoặc bổ sung.

• Cuối cùng, tất cả các phương án giải quyết được tập hợp lại và tìm phương án tối ưu

K Ỹ THUẬT “PHÒNG TRANH”

Kĩ thuật công đoạn

• HS được chia thành các nhóm, mỗi nhóm được giao giải quyết một nhiệm vụ khác nhau Ví dụ: nhóm 1- thảo luận câu A, nhóm 2- thảo luận câu

B, nhóm 3- thảo luận câu C, nhóm 4- thảo luận câu D,…

• Sau khi các nhóm thảo luận và ghi kết quả thảo luận vào giấy A0 xong, các nhóm sẽ luân

chuyển giáy A0 ghi kết quả thảo luận cho nhau

Cụ thể là: Nhóm 1 chuyển cho nhóm 2, Nhóm 2 chuyển cho nhóm 3, Nhóm 3 chuyển cho nhóm

4, Nhóm 4 chuyển cho nhóm 1

Kĩ thuật công đoạn

( tiếp)

• Các nhóm đọc và góp ý kiến bổ sung cho nhóm bạn Sau đó lại tiếp tục luân chuyển kết quả cho nhóm tiếp theo và nhận tiếp kết quả từ một

nhóm khác để góp ý

• Cứ như vậy cho đến khi các nhóm đã nhận lại được tờ giấy A0 của nhóm mình cùng với các ý kiến góp ý của các nhóm khác Từng nhóm sẽ xem và xử lí các ý kiến của các bạn để hoàn

thiện lại kết quả thảo luận của nhóm Sau khi

hoàn thiện xong, nhóm sẽ treo kết quả thảo luận lên tường lớp học

Kĩ thuật các mảnh ghép

• Một số HS được phân thành các nhóm và được GV

phân công cho mỗi nhóm thảo luận tìm hiểu sâu về một vấn đề khác nhau của bài học Chẳng hạn: nhóm 1-

thảo luận vấn đề A, nhóm 2- thảo luận vấn đề B, nhóm 3- thảo luận vấn đề C, nhóm 4- thảo luận thảo luận D,….

• HS thảo luận theo nhóm các vấn đề đã được phân công

• Sau đó, mỗi thành viên của các nhóm này sẽ tập hợp lại thành các nhóm mới, như vậy trong mỗi nhóm mới sẽ

có đủ các “chuyên gia” về vấn đề A, B, C, D, và “

chuyên gia” về từng vấn đề sẽ có trách nhiệm trao đổi lại với cả nhóm về vấn đề mà em đã có cơ hội tìm hiểu sâu ở nhóm cũ