Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường Đại học Kỹ thuật công nghiệp Thái Nguyên

Mục tiêu chung Nghiên cứu thực trạng công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của trường đại học Kỹ thuật công nghiệp từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển nguồn nhân lực củ

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

TRẦN HOÀNG VIỆT VÂN

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP

THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH

THÁI NGUYÊN - 2014

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn/

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

TRẦN HOÀNG VIỆT VÂN

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP

THÁI NGUYÊN

Chuyên ngành: Quản trị Kinh doanh

Mã số: 60.34.01.02

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học: TS ĐÀM THANH THỦY

THÁI NGUYÊN - 2014

: “Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp Thái Nguyên”

Trần Hoàng Việt Vân

ọc - TS Đàm Thanh Thủy

ờng Đại học Kinh tế & Quản trị

MỤC LỤC

L I CAM ĐOAN i

L ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT vii

DANH MỤC CÁC BẢNG viii

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ ix

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Những đóng góp mới của luận văn 3

5 Kết cấu của luận văn 4

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC 5

1.1 Cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường đại học 5

1.1.1 Khái niệm về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường đại học 5

1.1.2 Đặc điểm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường đại học 9

1.1.3 Vai trò của nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường đại học 11

1.1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường đại học 12

1.1.5 Nội dung nghiên cứu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường đại học 16

1.2 Cơ sở thực tiễn về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong trường đại học 17

1.2.1 Thực tiễn nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của một số trường đại học nước ngoài 17

1.2.2 Thực tiễn về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của một số trường đại học tại Việt Nam 18

1.2.3 Thực tiễn về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của một số trường đại học tại tỉnh Thái Nguyên 20

1.2.4 Bài học kinh nghiệm về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp tỉnh Thái Nguyên 22

Chương 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 23

2.1 Các câu hỏi đặt ra mà đề tài cần giải quyết 23

2.2 Phương pháp nghiên cứu 23

2.2.1 Phương pháp tiếp cận nghiên cứu và khung phân tích 23

2.2.2 Chọn điểm nghiên cứu 25

2.2.3 Thu thập tài liệu 25

2.2.4 Phương pháp xử lý và tổng hợp thông tin 27

2.2.5 Phương pháp phân tích thông tin 28

2.3 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 29

2.3.1 Chỉ tiêu đánh giá đội ngũ nhân lực của Trường đại học Kỹ thuật Công nghiệp Thái Nguyên 29

2.3.2 Chỉ tiêu biểu hiện cơ cấu giảng viên phân theo học hàm học vị 29

2.3.3 Chỉ tiêu đạt chuẩn về tiếng Anh và tin học 30

2.3.4 Chỉ tiêu về môi trường, điều kiện, phương tiện hỗ trợ giảng dạy 30

2.3.5 Quy trình quản lý hoạt động giảng dạy 32

Chương 3 THỰC TRẠNG NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP THÁI NGUYÊN 34

3.1 Tổng quan về Trường Đại học Kỹ thuật công nghiệp Thái Nguyên 34

3.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển 34

3.1.2 Cơ cấu tổ chức của nhà trường 35

3.1.3 Mục tiêu, chiến lược phát triển của trường 41

3.1.4 Những thuận lợi và khó khăn của công tác giảng dạy đại học của nhà trường đến năm 2020 42

3.2 Đặc điểm về nguồn nhân lực ở Trường ĐH Kỹ thuật công nghiệp Thái Nguyên 44

3.2.1 Quy mô nguồn nhân lực 44

3.2.2 Chất lượng nguồn nhân lực 46

3.3 Thực trạng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực giảng dạy 51

3.3.1 Thực trạng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực giai đoạn 2010 - 2013 51

3.3.2 Thực trạng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nhìn từ thực tiễn phát triển 57

3.3.3 Kết quả thực hiện quy trình quản lý hoạt động giảng dạy trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp 61

3.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ở

Trường ĐH Kỹ thuật công nghiệp Thái Nguyên 66

3.4.1 Hợp tác quốc tế, phát triển nguồn lực giảng dạy trong các trường đại học 66

3.4.2 Các chính sách của nhà nước đối với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực 66

3.4.3 Yếu tố kinh tế thị trường 67

3.4.4 Chủ trương của nhà trường đầu tư cho công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong các trường đại học 68

3.4.5 Chiến lược nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong các trường đại học 69

3.4.6 Công tác bồi dưỡng giảng viên và nhân viên trong các trường đại học phải toàn diện 70

3.5 Đánh giá kết quả nâng cao chất lượng nguồn nhân lực 71

3.5.1 Kết quả đạt được 72

3.5.2 Những tồn tại hạn chế 72

3.5.3 Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế 74

Chương 4 MỘT SỐ GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP THÁI NGUYÊN 76

4.1 Quan điểm, phương hướng và mục tiêu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Trường Đại học Kỹ thuật công nghiệp Thái Nguyên 76

4.1.1 Quan điểm 76

4.1.2 Phương hướng 76

4.1.3 Mục tiêu 77

4.2 Đề xuất một số giải pháp thúc đẩy nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên tại Trường Đại học Kỹ thuật công nghiệp Thái Nguyên 81

4.2.1 Giải pháp về phát triển tổ chức và quản lý 81

4.2.2 Lập kế hoạch phát triển đối với đội ngũ giảng viên 83

4.2.3 Sử dụng hợp lý đội ngũ giảng viên hiện có 86

4.2.4 Đào tạo bồi dưỡng và nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ giảng viên 88

4.2.5 Giải pháp về phân phối thu nhập và hoàn thiện chính sách đối với

cán bộ viên chức 91

4.2.6 Tăng cường các điều kiện đảm bảo cho giảng viên thực hiện nhiệm vụ giảng dạy và nghiên cứu khoa học 93

4.2.7 Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp 95

4.3 Đề xuất một số giải pháp thúc đẩy nâng cao chất lượng đội ngũ nhân viên tại Trường Đại học Kỹ thuật công nghiệp Thái Nguyên 98

4.3.1 Lập kế hoạch phát triển đối với đội ngũ nhân viên 98

4.3.2 Sử dụng hợp lý đội ngũ nhân viên hiện có 100

4.3.3 Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ nhân viên 101

4.3.4 Giải pháp về phân phối thu nhập, hoàn thiện chính sách đối với cán bộ nhân viên 104

4.3.5 Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp 105

4.4 Kiến nghị 107

4.4.1 Với đại học Thái Nguyên 107

4.4.2 Đối với trường Đại học Kỹ thuật công nghiệp 107

4.4.3 Đối với giảng viên và nhân viên trường Đại học Kỹ thuật công nghiệp 108

KẾT LUẬN 110

TÀI LIỆU THAM KHẢO 111

PHỤ LỤC 112

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

CBGV : Cán bộ giảng viên QHQT : Quan hệ quốc tế NCKH : Nghiên cứu khoa học CBVC : Cán bộ viên chức CBQL : Cán bộ quản lý

SV HV : Sinh viên, học viên UBND : Uỷ ban nhân dân

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Quy trình quản lý hoạt động giảng dạy trường Đại học Kỹ

thuật Công nghiệp 33

Bảng 3.1: Số lượng giảng viên và nhân viên giai đoạn 2010-2013 44

Bảng 3.2: Thống kê trình độ chuyên môn của cán bộ giảng dạy và nhân viên 46

Bảng 3.3: Trình độ học vấn của các giảng viên tại khoa, trung tâm 46

Bảng 3.4: Nội dung đánh giá thực trạng năng lực của CBVC 48

Bảng 3.5: Bảng thống kê số lượng CBGV được đào tạo hàng năm 58

Bảng 3.6: Bảng thống kê số lượng giảng viên đạt chuẩn tiếng Anh 59

Bảng 3.7: Hiệu quả hoạt động NCKH cấp cơ sở của các giảng viên 61

Bảng 3.8: Bảng tổng hợp ý kiến của CBVC về quy trình quản lý hoạt động giảng dạy của nhà trường 62

Bảng 3.9: Bảng xếp thứ tự đánh giá của CBVC 63

Bảng 4.1: Mục tiêu về số lượng CBVC đến năm 2020 77

Bảng 4.2: Nội dung bồi dưỡng năng lực cho CBVC đến năm 2020 79

Bảng 4.3: Bảng thống kê đánh giá của sinh viên trong trường về trình độ giảng viên 80

Bảng 4.4: Bảng trưng cầu ý kiến của cán bộ trong nhà trường đánh giá nhận thức về sự cần thiết của việc phát triển đội ngũ giảng viên 95

Bảng 4.5: Nhận thức về tính cấp thiết của các giải pháp đã nêu 96

Bảng 4.6: Bảng trưng cầu ý kiến của cán bộ nhà trường về tính khả thi của các giải pháp 96

Bảng 4.7: Nhận thức về tính khả thi của các giải pháp 97

Bảng 4.8: Bảng trưng cầu ý kiến của cán bộ trong nhà trường đánh giá nhận thức về sự cần thiết của việc phát triển đội ngũ nhân viên 105

Bảng 4.9: Nhận thức về tính cấp thiết của các giải pháp đã nêu 106

Bảng 4.10: Bảng trưng cầu ý kiến của cán bộ nhà trường về tính khả thi của các giải pháp 106

Bảng 4.11: Nhận thức về tính khả thi của các giải pháp 106

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 2.1 Khung nghiên cứu một số giải pháp nâng cao chất lượngnguồn nhân

lực tại trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp Thái Nguyên 24

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Giáo dục đại học ở mỗi đất nước luôn có nhiệm vụ là đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao đáp ứng yêu cầu của xã hội Để thực hiện được điều này cần rất nhiều các yếu tố như cơ sở phục vụ đào tạo, chương trình đào tạo

và đội ngũ giảng dạy Chất lượng nguồn nhân lực luôn đóng vai trò là yếu tố quyết định trong sự phát triển của Nhà trường

Những năm gần đây việc phát triển giáo dục đại học ở Việt Nam và trên thế giới đang ngày càng phát triển nhưng muốn tồn tại thì phải đối mặt với những thách thức chưa từng có Các trường đại học luôn phải tận dụng những cơ hội sẵn có của mình và cam kết đáp ứng chất lượng đầu ra đối với xã hội Muốn thực hiện được điều này thì chất lượng nguồn nhân lực luôn phải được đảm bảo

Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp trải qua gần 50 năm xây dựng

và phát triển, trường đã trở thành một cơ sở đào tạo nguồn kỹ sư có chất lượng cao cho đất nước Nhà trường cũng đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ của các trường đại học lớn trên cả nước như Đại học Bách Khoa Hà Nội, Đại học Công nghiệp Hà Nội, Đại học Bách Khoa thành phố

Hồ Chí Minh… Do có sự xã hội hóa và hiện đại hóa về giáo dục yêu cầu về chất lượng đầu ra ngày càng cao, do vậy để đáp ứng được yêu cầu này nhà trường phải luôn đề ra những mục tiêu về cơ sở vật chất và chất lượng nhân

sự có đáp ứng được hay không?

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là một vấn đề bức thiết luôn được nhà trường đặt ra do trình độ của giảng viên và nhân viên còn chưa đáp ứng được các yêu cầu đào tạo của nhà trường Các sinh viên ra trường đôi khi còn bị động do chưa có kiến thức thực tế, chưa đáp ứng được yêu cầu của xã hội

Vấn đề nguồn nhân lực luôn được nhà trường quan tâm chú trọng trong thời kỳ phát triển, việc đào tạo các giáo viên có trình độ thạc sỹ và tiến sỹ đã

nâng cao tầm của nhà trường trong việc đào tạo Hiện nay, nhà trường đang gắn trình độ giảng viên theo chuẩn về trình độ ngoại ngữ và trình độ tin học

Xuất phát từ những yêu cầu thực tiễn trên tác giả chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp Thái Nguyên”

2 Mục tiêu nghiên cứu

2.1 Mục tiêu chung

Nghiên cứu thực trạng công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của trường đại học Kỹ thuật công nghiệp từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển nguồn nhân lực của nhà trường, đáp ứng được yêu cầu của xã hội trong những năm tiếp theo

3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu của luận văn là công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực giảng dạy và nguồn nhân lực phục vụ tại Trường Đại học Kỹ thuật công nghiệp Thái Nguyên

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung

Luận văn tập trung phân tích, đánh giá làm rõ chất lượng nguồn nhân lực giảng dạy và chất lượng phục vụ cho đào tạo của trường Đại học Kỹ thuật công nghiệp Thái Nguyên

Đề xuất một số giải pháp để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Trường Đại học Kỹ thuật công nghiệp Thái Nguyên

- Về không gian

Luận văn nghiên cứu chính ở Trường Đại học kỹ thuật Công nghiệp tỉnh Thái Nguyên và một số trường đại học khác trên địa bàn

- Về thời gian

Luận văn nghiên cứu thực tiễn phát triển nguồn nhân lực từ năm

2010-2013 và đồng thời nêu ra giải pháp từ 2015- 2020 của nhà trường

4 Những đóng góp mới của luận văn

Trên cơ sở nghiên cứu khoa học, hệ thống hoá những vấn đề lý luận và thực tiễn, luận văn có những đóng góp sau:

4.1 Về lý luận

Luận văn hệ thống hóa và góp phần hoàn thiện những vấn đề lý luận và thực tiễn trong nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường đại học Kỹ thuật công nghiệp và đưa ra được khung phân tích làm cơ sở để đánh giá thực trạng về công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

4.2 Về thực tiễn

- Luận văn đã phân tích được thực trạng công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường Đại học Kỹ thuật công nghiệp: Thực trạng về công tác đào tạo, tuyển sinh và cơ sở vật chất giúp cho việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của nhà trường

- Luận văn đã đánh giá được mức độ của công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường Đại học Kỹ thuật công nghiệp Những lợi ích, những thành công và hạn chế của công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường Đại học Kỹ thuật công nghiệp Thái Nguyên

- Luận văn đã xác định và làm rõ các yếu tố có ảnh hưởng tích cực đến công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường Đại học Kỹ thuật công nghiệp Thái Nguyên

4.3 Về giải pháp

Luận văn đã đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường Đại học Kỹ thuật công nghiệp Thái Nguyên, trong đó kiện toàn bộ máy làm việc và giảng viên trường Trang bị các máy, thiết bị phục vụ công tác đào tạo và phục vụ đào tạo; đưa các phương pháp giảng dạy mới đến các học viên trong nhà trường, đồng thời chất lượng phục vụ các dịch vụ cũng tăng lên cùng với hệ thống cơ sở vật chất của nhà trường

Đây là những ý kiến đóng góp thiết thực, những cơ sở thực tiễn nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực giảng dạy và nguồn nhân lực phục vụ tại Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp Thái Nguyên

5 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, luận văn được trình bày theo 4 chương: Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường đại học

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Thực trạng công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Trường Đại học Kỹ thuật công nghiệp Thái Nguyên

Chương 4: Một số giải pháp thúc đẩy nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Trường đại học Kỹ thuật Công nghiệp Thái Nguyên

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC

1.1 Cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường đại học

1.1.1 Khái niệm về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường đại học

1.1.1.1 Khái niệm nguồn nhân lực

Theo định nghĩa của Liên hiệp quốc, nguồn nhân lực là trình độ lành nghề, là kiến thức và năng lực của toàn bộ cuộc sống con người hiện có thực

tế hoặc tiềm năng để phát triển kinh tế và xã hội trong cộng đồng [theo WB World Development Indicators - London: Oxford, 2000.]

Trên cơ sở đó một số nhà khoa học Việt Nam đã xác định nguồn nhân lực hay nguồn lực con người bao gồm lực lượng lao động và lao động dự trữ Trong đó lực lượng lao động được xác định là người lao động đang làm việc

và người lao động trong độ tuổi lao động có nhu cầu nhưng không có việc làm hay là người thất nghiệp Lao động dự trữ bao gồm học sinh trong độ tuổi lao động, người trong độ tuổi lao động nhưng không có nhu cầu lao động Nguồn nhân lực được nhìn nhận từ nhiều góc độ khác nhau Về cơ bản, quan điểm của các nước và tổ chức quốc tế về nguồn nhân lực tương đối thống nhất với nhau về bản chất, nội dung và các giới hạn xác định nguồn nhân lực Nguồn nhân lực là nguồn cung cấp sức lao động cho xã hội, là bộ phận quan trọng nhất của dân số, có khả năng tạo ra mọi giá trị vật chất và tinh thần cho xã hội Xem xét nguồn nhân lực dưới dạng tiềm năng giúp định hướng phát triển nguồn nhân lực để đảm bảo không ngừng nâng cao năng lực xã hội của nguồn nhân lực thông qua giáo dục và đào tạo, chăm sóc sức khỏe Tuy vậy, nếu chỉ dừng lại xem xét nguồn nhân lực dưới dạng tiềm năng thì chưa đủ Muốn phát huy được tiềm năng đó thì phải chuyển nguồn nhân lực sang trạng thái động, thành vốn nhân lực, tức là nâng cao tính năng xã hội của con người thông qua các chính sách, thể chế và giảo pháp nhằm giải phóng triệt để tiềm

năng con người Con người vốn có tiềm năng vô tận, nếu như được tự do phát triển, tự do sáng tạo và cống hiến và được trả đúng giá trị lao động thì tiềm năng vô tận đó được khai thác, phát huy trở thành nguồn vốn vô cùng to lớn Như vậy, khái niệm nguồn nhân lực có thể được hiểu như sau:

+ Theo nghĩa rộng: Nguồn nhân lực là tổng thể các tiềm năng lao động của con người của một quốc gia, một vùng lãnh thổ, một địa phương được chuẩn bị ở một mức độ nào đó, có khả năng huy động vào quá trình phát triển kinh tế- xã hội của một đất nước Với cách tiếp cận này, nguồn nhân lực như một bộ phận cấu thành các nguồn lực của quốc gia như nguồn lực vật chất, nguồn lực tài chính

Nguồn nhân lực được nghiên cứu trên giác độ số lượng và chất lượng

Số lượng nguồn nhân lực được biểu hiện thông qua các chỉ tiêu quy mô và tốc

độ tăng nguồn nhân lực Các chỉ tiêu này có liên quan mật thiết với chỉ tiêu quy mô tốc độ và tăng dân số Chất lượng nguồn nhân lực được nghiên cứu trên các khía cạnh về sức khỏe, trình độ học vấn, trình độ chuyên môn nghiệp

vụ và năng lực phẩm chất,

+ Theo nghĩa hẹp: Nguồn nhân lực là toàn bộ lực lượng lao động trong nền kin tế quốc dân hay còn gọi là dân số hoạt động kinh tế, nghĩa là bao gồm những người trong độ tuổi nhất định nào đó, có khả năng lao động, thực tế đang có việc làm và những người thất nghiệp

Trong doanh nghiệp nguồn nhân lực là toàn bộ cán bộ công nhân viên bao gồm số lượng, chất lượng, tiềm năng hiện có và tiềm năng của đội ngũ người lao động, phù hợp và đáp ứng được yêu cầu của chiến lược phát triển doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định Tiềm năng đó bao gồm tổng hòa tiềm năng về thể lực, trí lực và tâm lực của người lao động có thể đáp ứng được yêu cầu và nhiệm vụ của doanh nghiệp

Tóm lại: Nguồn nhân lực là trình độ lành nghề, là kiến thức và năng lực của toàn bộ cuộc sống con người hiện có thực tế hoặc tiềm năng để phát triển kinh tế và xã hội trong cộng đồng

1.1.1.2 Khái niệm chất lượng nguồn nhân lực

Định nghĩa về chất lượng "Chất lượng là cái tạo nên phẩm chất, giá trị

của một con người, một sự vật, sự việc" [Từ điển tiếng Việt của Viện ngôn ngữ xuất bản năm 2000]

Chất lượng nguồn nhân lực biểu hiện ở thể lực, trí lực, tinh thần thái độ, động cơ, ý thức lao động, văn hoá lao động công nghiệp, phẩm chất tốt đẹp của người công dân đó là yêu nước, yêu Chủ nghĩa xã hội Trong ba mặt: thể lực, trí lực, tinh thần thì thể lực là nền tảng, cơ sở để phát triển trí lực, là phương thức để chuyển tải khoa học kỹ thuật vào thực tiễn Ý thức tinh thần đạo đức tác phong là yếu tố chi phối hiệu quả hoạt động chuyển hoá của trí lực thành thực tiễn Trí tuệ là yếu tố có vai trò quan trọng hàng đầu của nguồn nhân lực bởi có nó con người mới có thể nghiên cứu sáng tạo và ứng dụng tiến bộ khoa học vào quá trình hoạt động sản xuất và cải tiến xã hội Cụ thể: Thể lực của con người chịu ảnh hưởng của mức sống vật chất, sự chăm sóc sức khỏe và rèn luyện của từng cá nhân cụ thể Một cơ thể khỏe mạnh, thích nghi với môi trường sống thì năng lượng do nó sinh ra sẽ đáp ứng yêu cầu của một hoạt động cụ thể nào đó Thể lực có ý nghĩa quan trọng quyết định năng lực hoạt động của con người Phải có thể lực con người mới có thể phát triển trí tuệ và quan hệ của mình trong xã hội Sức khỏe là sự phát triển hài hòa của con người cả về thể chất và tinh thần Sức khỏe cơ thể là sự cường tráng, năng lực lao động chân tay Sức khỏe tinh thần là sự dẻo dai của hoạt động thần kinh, khả năng vận động của trí tuệ, biến tư duy thành hoạt động thực tiễn Hiến chương của Tổ chức Y tế thế giới đã nêu: “Sức khỏe là một trạng thái hoàn toàn thoải mái về thể chất, tâm thần và xã hội, chứ không chỉ là không

có bệnh tật hay thương tật” Sức khỏe vừa là mục đích, đồng thời nó cũng là điều kiện của sự phát triển nên yêu cầu bảo vệ và nâng cao sức khỏe con người là một đòi hỏi hết sức chính đáng mà xã hội phải đảm bảo

1.1.1.3 Khái niệm về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Nguồn nhân lực luôn luôn là một trong những nguồn lực quan trọng nhất quyết định đến sự tồn tại và phát triển của bất kỳ tổ chức nào, do vậy chất lượng nguồn nhân lực luôn được quan tâm hàng đầu Nguồn nhân lực của một

tổ chức được hình thành dựa trên cơ sở các cá nhân cùng với các vai trò, vị trí được phân công khác nhau, trong quá trình làm việc do yêu cầu của tổ chức nên đã liên kết lại với nhau để cùng thực hiện một mục tiêu nhất định, nhằm

có thể đạt được những thành quả do tổ chức đó đề ra

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là quá trình tác động nhằm thúc đẩy những hoạt động của con người và thông qua con người để làm sao có thể hoàn thành một cách có hiệu quả nhất

Việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực chắc chắn khó khăn và phức tạp hơn rất nhiều so với việc nâng cao các nguồn lực khác trong quá trình xây dựng và phát triển nhà trường bởi con người là đối tượng sinh động, một chủ thể có thể có nhiều thay đổi cả về mặt ý chí, tình cảm, tham vọng, sở thích,… Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là nghiên cứu các vấn đề trong quản lý con người trong tổ chức gồm các mục tiêu chủ yếu sau:

Sử dụng nguồn lực tại chỗ sao cho có hiệu quả, không ngừng nâng cao năng suất lao động của từng nhóm, từng tổ chuyên môn với mục đích cuối cùng là nâng cao hiệu quả chung của đơn vị, tổ chức

Tạo điều kiện cả về vật chất và kích thích tinh thần để phát huy tối đa năng lực của mỗi cá nhân trong bộ máy nhân sự, đồng thời dùng các giải pháp

có tính đòn bẩy cùng với các chính sách phù hợp để kích thích lòng nhiệt tình,

sự hăng hái của người lao động đối với công việc của mình Giúp người lao động có thể vận dụng hết ý chí và tinh thần của tập thể người lao động, để họ thấy được những triển vọng về tương lai khi gắn bó chặt chẽ với tổ chức

Có rất nhiều các định nghĩa khác nhau về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực theo PGS Đàm Đức Vượng thì “Xây dựng nhân lực chất lượng cao

có nghĩa là xây dựng đội ngũ nhân lực khoa học và công nghệ, nhất là các chuyên gia, tổng công trình sư, kỹ sư đầu ngành, công nhân có tay nghề cao,

có trình độ chuyên môn - kỹ thuật tương đương với các nước tiên tiến trong khu vực, có đủ năng lực nghiên cứu, tiếp nhận, chuyển giao và đề xuất những giải pháp khoa học, công nghệ, kỹ thuật, giải quyết những vấn đề cơ bản của

sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; xây dựng đội ngũ doanh nhân quản lý doanh nghiệp, có khả năng tổ chức, khả năng cạnh tranh; xây dựng hệ thống các cơ sở đào tạo nhân lực tiên tiến, hiện đại, đa dạng, cơ cấu ngành nghề đồng bộ; xây dựng sự nghiệp giáo dục tiên tiến, hiện đại và một

xã hội học tập toàn diện để tạo nguồn nhân lực chất lượng cao” [Hội thảo“Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao nhu cầu cấp bách” do Trường ĐH Kinh

tế - Luật thuộc ĐH Quốc gia TP.HCM, và Công ty CP Tri thức doanh nghiệp quốc tế tổ chức tại TP.HCM]

Còn theo GS Chu Hảo thì “Nhân lực chất lượng cao trước hết phải được thừa nhận trên thực tế, không phải ở dạng tiềm năng Điều đó có nghĩa là nó không đồng nghĩa với học vị cao NLCLC là những người có năng lực thực tế hoàn thành nhiệm vụ được giao một cách xuất sắc nhất, sáng tạo và có đóng

góp thực sự hữu ích cho công việc của xã hội” [Nhân lực chất lượng cao không đồng nghĩa học vị cao, http://www.doanhtri.vn/article/chuyen-muc- chuyen-gia/nhan-luc-chat-luong-cao-khong-dong-nghia-hoc-vi-cao.aspx] Thông qua việc đào tạo nguồn nhân lực mà mình sẵn có hoặc tuyển chọn ngay từ ban đầu nguồn nhân lực có chất lượng cao ta có thể nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của đơn vị hoặc tổ chức Đó là một quá trình đòi hỏi sự kiên trì, bền bỉ của ban lãnh đạo và sự phối hợp của nhân viên trong từng đơn vị, bộ phận

1.1.2 Đặc điểm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường đại học

Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, nguồn nhân lực tại trường đại học đóng vai trò rất lớn trong việc đào tạo những con người có khả năng và đáp ứng được những yêu cầu của xã hội Do vậy, nâng cao chất lượng nguồn nhân

lực tại trường đại học là một trong những nhiệm vụ cụ thể và cấp bách của mỗi nhà trường Hơn nữa sự cạnh tranh giữa các trường đại học ngày càng gay gắt, sự hài lòng trong đào tạo cũng như các dịch vụ kèm theo là mục tiêu

mà các trường đại học hiện nay hướng tới Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường đại học có một số đặc điểm như sau:

- Công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là một quá trình lâu dài đòi hỏi sự phối hợp của các bộ phận chức năng

Muốn nâng cao được chất lượng nguồn nhân lực trong nhà trường thì đòi hỏi phải có sự phối hợp giữa các bộ phận với nhau, từ cấp quản lý đến các cấp thấp hơn trong nhà trường Không phải đặt ra các mục tiêu đến thời kỳ ngắn hạn nào đó là có thể làm được ngay, mà phải trải qua rất nhiều năm mới có thể mang lại những thành quả nhất định Nếu các bộ phận chức năng không phối hợp với nhau, không chịu cố gắng hoàn thành các mục tiêu do nhà trường đề ra thì dễ dẫn đến làm cho công tác nâng cao chất lượng NNL trong nhà trường chỉ là hình thức và chống đối

Muốn cho công tác nâng cao chất lượng NNL có hiệu quả thì nhà trường cần phái có sự theo dõi chặt chẽ và đánh giá những kết quả mà mình đã đạt được, sẽ đạt được hay chưa hoàn thiện để có những giải pháp mang tính lâu dài áp dụng cho tất cả cán bộ nhân viên trong nhà trường

- Nâng cao chất lượng NNL sẽ mang lại sự nâng cao đồng bộ về con người và cơ sở vật chất

Nâng cao chất lượng NNL sẽ mang tới cho nhà trường sự phát triển về nguồn lực giảng dạy và phục vụ đào tạo Đồng thời cơ sở vật chất từ đó cũng sẽ được đồng bộ theo, đây là điều tất yếu bởi suy cho cùng muốn phát triển một tổ chức thì cũng là nâng cao về chất lượng NNL của tổ chức đó Nhà trường sẽ chú trọng vào đào tạo tất cả những điều cần thiết cho cán bộ viên chức đó là kỹ năng tin học, tiếng anh trong đó tiếng anh được yêu cầu rất cao và khắt khe nhằm tăng khả năng hội nhập vào môi trường quốc tế Qua đó, năng lực của

con người sẽ tăng lên, đồng thời để đáp ứng và phục vụ cho năng lực đó thì nhà trường cũng phải nâng cao về cơ sở vật chất nhằm phục vụ đào tạo và nghiên cứu khoa học Đây là hai nhân tố song song và không tách rời nhau trong suốt quá trình nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của nhà trường

1.1.3 Vai trò của nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường đại học

- Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực sẽ tận dụng nguồn lực sẵn có, đáp ứng các mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực dựa trên nguồn lực giảng viên và nhân viên sẵn có là một trong những chiến lược phát triển của nhà trường Việc đào tạo không phải chỉ trong một thời gian ngắn mà cần phải đầu tư trong một thời gian dài mới có kết quả Các nguồn lực sẵn có ở đây là các giảng viên và nhân viên đã được qua sàng lọc và đào tạo qua các thời gian tập sự, các kết quả

về nguồn nhân lực đã được nhà trường đánh giá qua các đợt kiểm tra về trình

độ tiếng anh cũng như tin học của giáo viên và nhân viên Đây là một trong những điều kiện thuận lợi cho ban lãnh đạo nhà trường để có thể biết được cần đào tạo và nâng cao cho những cán bộ giảng viên và nhân viên nào

Đồng thời các cán bộ trong nhà trường cũng đã định hình được nhiệm vụ

mà mình phải thực hiện Nên công tác đào tạo của nhà trường cũng dễ dàng hơn, công tác quản lý được thực hiện chi tiết đến từng cán bộ nên sát sao hơn trong công tác của cán bộ, kết quả đạt được như thế nào còn cần phải đào tạo thêm những mặt nào

- Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là điều kiện tiên quyết trong sự nghiệp đổi mới giáo dục của nhà trường

Trong thời kỳ hội nhập kinh tế và phát triển như hiện nay, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là một nhiệm vụ hàng đầu đóng vai trò sống còn trong sự nghiệp đổi mới giáo dục của nhà trường Nếu không tập trung phát triển nguồn nhân lực đồng nghĩa với việc nhà trường tự mình đi ngược lại với

xu hướng phát triển của xã hội Một trường đại học lớn mạnh phải có đủ các yêu cầu cần thiết trong công tác giáo dục đào tạo, việc nâng cao trình độ của

đội ngũ giảng viên và nhân viên mang lại cho nhà trường những sức hút về chương trình đào tạo và ngành Nhà trường muốn đổi mới giáo dục thì phải thay đổi cách thức và chất lượng trong đào tạo, thay đổi được yếu tố con người là điều kiện tiên quyết muốn có trò giỏi thì người thầy phải giỏi và có

đủ tố chất để giảng dạy

- Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực sẽ giúp cho việc sàng lọc các giảng viên và nhân viên trong trường đại học, để có các chế độ, chính sách phù hợp đãi ngộ cho cán bộ

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là một quá trình song hành với việc đào tạo và kiểm tra đội ngũ giảng viên và nhân viên, nên giúp ban lãnh đạo

có được cái nhìn tổng quan về chất lượng đội ngũ của mình Qua đó phân loại được giảng viên và nhân viên trong quá trình phát triển, có những giải pháp

để tập trung nguồn lực về tài chính bồi dưỡng cho những giảng viên đã có những kết quả nhất định, lên cao hơn Những cán bộ chưa đạt được như đã đề

ra thì phải tự mình bồi dưỡng để nâng cao năng lực của bản thân mình

Quá trình sàng lọc là một quá trình quan trọng cho việc định hướng trong phát triển của nhà trường Bởi đây chính là những kết quả mà nhà trường từng bước đạt được trong quá trình bồi dưỡng đội ngũ giảng viên và nhân viên Nếu không sàng lọc thì nhà trường sẽ không thể biết được cần tập trung vào cái gì và làm thế nào? Tránh việc đầu tư dàn trải, không mang tính hiệu quả trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của nhà trường

1.1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường đại học

1.1.4.1 Các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường đại học

- Hợp tác quốc tế, phát triển nguồn lực giảng dạy trong các trường đại học Hợp tác quốc tế là vấn đề cốt lõi trong phát triển và liên kết đào tạo của nhà trường Hiện nay, hợp tác quốc tế đưa đến một cơ hội mới cho các nhà trường có định hướng liên kết và đào tạo Các chương trình mà hợp tác quốc

tế đưa đến thường là những chương trình có chất lượng cao từ nước ngoài Những chương trình này rất đa dạng và có rất nhiều ngành nghề về kinh tế, kỹ thuật, nông lâm,… Các trường đại học trong những năm gần đây đã đẩy mạnh việc liên kết hợp tác quốc tế Việc liên kết này có thể là giữa các trường đại học thông qua một số trường đại học tân tiến hàng đầu trên thế giới

Cùng với việc liên kết với nhau thì việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cũng phải được đầu tư, đẩy mạnh Khi xác định việc hợp tác đào tạo quốc

tế thì mỗi nhà trường cần phải chuẩn bị tâm thế và xác định những mục tiêu cần đạt tới trong hợp tác quốc tế Để tránh khỏi việc hợp tác và đào tạo quốc tế không mang lại hiệu quả cao, tốn nhiều chi phí nhà trường cũng cần phải nâng cao chất lượng của giảng viên và nhân viên phục vụ cho chương trình tiên tiến này Do vậy, hợp tác quốc tế là cơ hội nhưng cũng là thách thức đối với bất kỳ trường đại học nào, để chương trình này thật sự mang lại hiệu quả thì nhà trường cần phải có hướng và kế hoạch cụ thể cả về chi phí, chất lượng đội ngũ

- Các chính sách của nhà nước đối với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Nhà nước ta trong suốt quá trình phát triển của mình đã luôn chú ý đến việc xây dựng và bồi dưỡng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Các chính sách đưa ra đều giúp cho người lao động ở những thành phần khác nhau của nền kinh tế hướng tới những mục tiêu cần phải đạt được trong công tác Hàng năm, những lễ tuyên dương đều được nhà nước tổ chức nhằm tuyên dương những cá nhân và tập thể có thành tích lao động cao, đạt được nhiều thành quả trong công tác Mang lại những hiệu quả thiết thực cho xã hội

Hơn nữa, do được nhà nước chú trọng trong công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nên các cán bộ làm ở trong các tập thể là nhà nước hay

cá nhân đều được chọn lọc để đưa đi học tập nước ngoài Khi về nhà đóng góp công sức và những gì mình đã học tập được để cống hiến cho nước nhà Đây là một trong những hướng để nhà nước ta phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đã mang lại những hiệu quả thiết thực

- Yếu tố kinh tế thị trường

Trong những năm vừa qua nền kinh tế thị trường luôn thay đổi và có nhiều sự biến động, đó là do sự tương tác giữa các nền kinh tế với nhau trên thế giới Những yếu tố này cũng ảnh hưởng đến nền kinh tế của nước ta Việc phát triển được nền kinh tế thị trường hay không cũng ảnh hưởng không nhỏ đến việc đầu tư cho công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Đây là yếu tố không nhỏ ảnh hưởng đến công tác này, bởi đời sống của tất cả các cán bộ viên chức đều thông qua sự phát triển của yếu tố kinh tế thị trường Nếu nền kinh tế

ổn định mang lại sự yên tâm trong công tác cho từng người lao động thì họ sẽ yên tâm để công tác mang lại những thành quả trong lao động của mình

Nền kinh tế thị trường của nước ta luôn sôi động, nhà nước đã luôn cố gắng và duy trì để mang lại sự bình ổn và phát triển bền vững cho nền kinh tế Điều này mang lại sự phát triển của tất cả các thành phần kinh tế, và đồng thời cũng tác động trực tiếp lên việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại các công ty, đơn vị

1.1.4.2 Các yếu tố bên trong ảnh hưởng đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường đại học

- Chủ trương của nhà trường đầu tư cho công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong các trường đại học

Việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực hiện nay tại các nhà trường là vấn đề luôn được ưu tiên hàng đầu Bởi các cơ sở giáo dục thì phải có được trình độ đội ngũ giảng viên và nhân viên tốt thì mới có được cơ hội để nâng cao vị thế của mình Các trường đại học và cao đẳng trong cả nước hiện nay luôn được báo động về công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của mình, họ phải có được những người có trình độ và khả năng để có thể đạt được mục tiêu của mình

Các chủ trương, chính sách đúng đắn của nhà trường cho việc bồi dưỡng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực sẽ đem lại một tinh thần không ngừng học tập và vươn lên của cán bộ viên chức Họ sẽ cố gắng phấn đấu để nâng cao trình

độ của mình, cùng với tập thể họ sẽ cố gắng để nâng cao trình độ của mình lên, mang lại những hiệu quả thiết thực cho công tác đào tạo của nhà trường, thu hút sinh viên và dần dần nâng cao vị thế của nhà trường trong đào tạo

Nếu như nhà trường nào không chú trọng đến công tác này thì sẽ bị thụt lùi, ở lại phía sau Các giảng viên và nhân viên trong nhà trường sẽ không cố gắng để tự hoàn thiện mình, không có ý thức cố gắng phấn đấu vươn lên mang lại cho nhà trường những nhân tố tích cực Các chủ trương, chính sách của nhà trường đóng vai trò sống còn trong quyết định sự thành công của công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, bởi đây là một quá trình dài và đòi hỏi phải có

sự đông tâm nhất trí giữa nhà trường với giảng viên và nhân viên

- Chiến lược nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong các trường đại học Các nhà trường nếu như chỉ có chủ trương, chính sách nhưng không đi kèm với chiến lược nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thì công tác này sẽ không đạt được hiệu quả như mong muốn Các chiến lược của nhà trường phải mang tính thời kỳ, theo từng giai đoạn cụ thể và mục tiêu chiến lược cụ thể Những chiến lược này phải đáp ứng được về mặt nội dung và hiệu quả Các trường đại học cũng đề ra những chiến lược cụ thể nhằm mang lại sự hiệu quả cho công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Các nhà quản trị hay ban lãnh đạo nhà trường phải đưa ra được các chiến lược cụ thể trong từng giai đoạn phát triển của nhà trường, đồng thời đánh giá được tính hiệu quả do các chiến lược mình đưa ra nhằm có được những giải pháp cho các thời kỳ phát triển sau của nhà trường

- Công tác bồi dưỡng giảng viên và nhân viên trong các trường đại học phải toàn diện

Trong các trường đại học hiện nay công tác bồi dưỡng giảng viên và nhân viên luôn được tiến hành cùng với việc đặt ra các tiêu chí giúp họ đạt được những mục tiêu và phương hướng đề ra Hiện nay, việc bồi dưỡng cho cán bộ dễ dẫn đến tình trạng họ đạt được những điều mà nhà trường đề ra

nhưng chất lượng cuộc sống lại giảm do phải chăm lo nhiều thứ, không đủ kinh phí để trang trải các khoản Điều này, dẫn đến tình trạng không nhiệt tình trong công việc Công tác bồi dưỡng cho giảng viên và nhân viên trong trường đại học phải toàn diện ở chỗ trong quá trình xây dựng và phát triển của nhà trường phải đồng bộ giữa công tác bồi dưỡng nâng cao trình độ với công tác lập kế hoạch Việc lập kế hoạch sẽ giúp cho ban lãnh đạo đến một thời kỳ nhất định sẽ nhận định được công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đang được thực hiện như thế nào có mang lại hiệu quả hay không?

Nhà trường cần phối hợp các giải pháp mình đặt ra với những tiêu chí cụ thể để có thể mang lại những điều kiện tốt nhất cho cán bộ tích cực nâng cao năng lực của mình Do vậy, trong công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nhất thiết phải toàn diện và như thế mới đem lại những kết quả cụ thể đem lại tác động tích cực cho cán bộ giảng viên và nhân viên của nhà trường

1.1.5 Nội dung nghiên cứu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường đại học

- Kế hoạch tuyển mới của nhà trường, yêu cầu về trình độ và lên kế hoạch tuyển chọn cụ thể Đồng thời điều chỉnh chính sách để thu hút và khuyến khích nhân tài

- Huy động, khai thác mọi nguồn lực để đội ngũ cán bộ có điều kiện học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ nghiệp vụ, ngoại ngữ và tin học

- Tuyển chọn để gửi đi các nhân viên và giáo viên có năng lực đi đào tạo ở các trung tâm đào tạo lớn trong nước và nước ngoài ưu tiên hàng đầu cho các ngành mới mở, các chuyên ngành mũi nhọn, các cán bộ khoa học hàng đầu

- Phát triển tốt trong hợp tác quốc tế và nghiên cứu khoa học để đào tạo

và bồi dưỡng cán bộ

1.2 Cơ sở thực tiễn về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong trường đại học

1.2.1 Thực tiễn nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của một số trường đại học nước ngoài

Hợp chủng quốc Hoa Kỳ

Là một đất nước có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy và đào nguồn nhân lực có chất lượng cao, các trường đại học danh tiếng xếp hàng đầu trên thế giới Mỹ rất coi trọng môi trường sáng tạo và khuyến khích phát triển nhân tài, bồi dưỡng và thu hút nhân tài trong nhiều lĩnh vực Chiến tranh thế giới thứ hai đã mang lại cho Mỹ - nước duy nhất trên thế giới, cơ hội thu hút nguồn chất xám rất lớn, đó là rất nhiều các nhà khoa học, bác học giỏi từ châu

Âu và nhiều nước khác đã nhập cảnh vào Mỹ Thực tế này trả lời cho câu hỏi, tại sao hiện nay Mỹ là một trong những nước có nhiều nhà khoa học hàng đầu thế giới trong nhiều lĩnh vực Hiện nay, vấn đề nguồn nhân lực luôn được các trường đại học của Mỹ quan tâm và có những tác dụng tích cực đối với sinh viên, với yêu cầu cao về chất lượng giảng dạy họ đã đạt được rất nhiều thành công trong việc đào tạo ra những sinh viên có trình độ, đáp ứng được yêu cầu lao động trên thế giới

Nhật Bản

Là một trong những nước đi đầu trong phát triển nguồn nhân lực Xuất phát từ việc xác định rằng, nước Nhật nghèo tài nguyên thiên nhiên, để phát triển, chỉ có thể trông chờ vào chính mỗi người dân Nhật Bản, Chính phủ nước này đã đặc biệt chú trọng tới giáo dục - đào tạo, thực sự coi đây là quốc sách hàng đầu Theo đó, chương trình giáo dục đối với cấp tiểu học và trung học cơ sở là bắt buộc; tất cả học sinh trong độ tuổi từ 6 đến 15 tuổi được học miễn phí Kết quả là, tỷ lệ học sinh thi đỗ vào các trường đại học, cao đẳng ở nước này ngày càng nhiều Nhật Bản trở thành một trong những cường quốc

giáo dục của thế giới

Về sử dụng và quản lý nhân lực, Nhật Bản thực hiện chế độ lên lương

và tăng thưởng theo thâm niên Nếu như ở nhiều nước phương Tây, chế độ này chủ yếu dựa vào năng lực và thành tích cá nhân, thì ở Nhật Bản, hầu như không có trường hợp cán bộ trẻ tuổi, ít tuổi nghề lại có chức vụ và tiền lương cao hơn người làm lâu năm

Trung quốc

Việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực luôn được Chính phủ đang hết sức quan tâm, nhằm nâng cao chất lượng nguồn lực này khi chuyển dần

sang kinh tế tri thức Năm 2003, Trung Quốc đã đề ra Chiến lược tăng cường

hơn nữa công tác bồi dưỡng, đào tạo nhân tài nhằm thực hiện mục tiêu xây dựng toàn diện xã hội khá giả được đề ra trong Đại hội XVI của Đảng Cộng sản Trung Quốc Nội dung của chiến lược là: lấy nhân tài chấn hưng đất nước, xây dựng đội ngũ đông đảo nhân tài có chất lượng cao; kiên quyết quán triệt phương châm tôn trọng lao động, trí thức, tôn trọng nhân tài và sự sáng tạo, lấy thúc đẩy phát triển làm xuất phát điểm cơ bản của công tác nhân tài, điều chỉnh nhân tài một cách hợp lý, lấy xây dựng năng lực làm điều cốt lõi, ra sức đẩy mạnh công tác bồi dưỡng nhân tài, kiên trì đổi mới sáng tạo, nỗ lực hình thành cơ chế đánh giá và sử dụng nhân tài một cách khoa học

Công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực luôn cần sự học hỏi và tìm hiểu những kinh nghiệm của các nước đi trước Do Việt Nam là một đất nước tuy đã có nhiều những thành tựu trong sự nghiệp giáo dục đào tạo nhưng vẫn còn phải cố gắng hơn rất nhiều để đào tạo ra những người có đủ đức và tài để đảm nhận được yêu cầu phát triển chung của xã hội

1.2.2 Thực tiễn về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của một số trường đại học tại Việt Nam

1.2.2.1 Thực tiễn trường Đại học Quốc gia

Trường Đại học Quốc gia Hà Nội là một trong những trường hàng đầu của Đại học Việt Nam, phát triển đa ngành đa nghề Đây là một trong ba trường của nước ta được lọt vào top các trường của Đông Nam Á về chất

lượng giáo dục hàng đầu Nhà trường đã luôn thực hiện cơ cấu đa ngành, đa lĩnh vực Công tác nâng cao chất lượng đào tạo đã luôn được nhà trường đầu

tư phát triển, hệ thống chương trình thường xuyên được cập nhật, bổ sung nâng cấp, tham chiếu với những chương trình tiên tiến trên thế giới, cơ cấu ngành nghề đào tạo từng bước được hoàn chỉnh Cùng với đó công tác về nâng cao chất lượng nguồn nhân sự cũng được nhà trường đề cao, tỷ lệ giảng viên cơ hữu có học vị tiến sỹ trở lên luôn đạt hơn 70% từ năm 2013 Tỷ lệ Phó giáo sư, tiến sỹ đạt 24% Với những mục tiêu to lớn như vậy, trường đại học Quốc gia Hà Nội cũng luôn phấn đấu xây dựng đội ngũ nhân sự, thực hiện sứ mạng của mình “Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, trình độ cao, bồi dưỡng nhân tài, nghiên cứu phát triển và ứng dụng các lĩnh vực khoa học- công nghệ tiên tiến trên cơ sở phát huy thế mạnh về CNTT-TT; tiên phong tiếp cận chuẩn mực giáo dục đại học khu vực và thế giới; đóng góp tích cực vào sự phát triển nền kinh tế và xã hội tri thức của đất nước”

1.2.2.2 Thực tiễn trường Đại học Bách khoa Hà Nội

Trường Đại học Bách khoa Hà Nội thành lập ngày 15 tháng 10 năm

1956 Trường luôn là một trong những trường hàng đầu trong hệ thống giáo dục của Việt Nam, trường có bề dày lịch sử và nhiều đóng góp cho công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc Hiện nay, nhà trường có 1950 cán bộ trong đó có

1192 giảng viên và 394 cán bộ phục vụ giảng dạy và nghiên cứu khoa học Nhà trường có 154 nhà giáo nhân dân và nhà giáo ưu tú, viện sỹ 3, Giáo sư và phó giáo sư 399 người, Tiến sỹ khoa học và tiến sỹ 703 người, thạc sỹ 1200 người Với đội ngũ các giảng viên nhà trường hùng hậu như vậy, đã mang tới một môi trường học tập lành mạnh cho cán bộ viên chức và các em sinh viên theo học tại đây Đạt được những kết quả này là do nhà trường đã tích cực, chủ động trong việc đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực có chất lượng cao trong suốt chiều dài phát triển của mình Đây là một tấm gương sáng về đào tạo và bồi dưỡng nhân tài mà các trường đại học trong cả nước cần học tập

1.2.2.3 Chủ trương của Đảng và Nhà nước trong đổi mới giáo dục đại học và nâng cao chất lượng Nguồn nhân lực

Đại hội Đảng lần thứ XI đã nêu rõ: Phải đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục quốc dân theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt

Để hiện thực hóa chủ trương, quan điểm của Đảng, cần xây dựng chiến lược phát triển nguồn nhân lực gắn với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập kinh tế quốc tế Đây không chỉ là trách nhiệm của các nhà hoạch định và tổ chức thực hiện chính sách, mà còn là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và của mỗi cá nhân “Bản thân người học phải tự thay đổi chính mình Cần xác định mục tiêu và định hướng nghề nghiệp cụ thể, lâu dài ”, từ đó tập trung tích lũy và xây dựng kho kiến

thức, kỹ năng cần thiết cho bản thân

Đồng thời cũng khẳng định song song với việc phát hiện, bồi dưỡng và trọng dụng nhân tài thì cần phải đi đôi với việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống giá trị của con người trong thời hiện đại như tinh thần học tập, trau dồi tri thức, có lý tưởng và năng lực làm chủ bản thân mình

Đại hội XI đưa ra phát triển nguồn nhân lực phải gắn với nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân, bảo đảm an sinh xã hội Đại hội XI đã đề cập tới việc cụ thể hóa những hoạt động của lĩnh vực này nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả chăm sóc sức khỏe nhân dân, đáp ứng yêu cầu của quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với kinh tế tri thức trong bối cảnh hội nhập, cạnh tranh gay gắt và yêu cầu cường độ lao động cao

1.2.3 Thực tiễn về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của một số trường đại học tại tỉnh Thái Nguyên

1.2.3.1 Trường đại học Sư phạm

Trường đại học Sư phạm Thái Nguyên là một trong những lá cờ đầu trong đào tạo của Đại học Thái Nguyên và trong ngành giáo dục Nơi đây đào tạo ra những cử nhân là giáo viên ở các môn, các chuyên ngành đào tạo Là một trong

những trường đi tiên phong về đổi mới và nâng cao cách thức giảng dạy đã đào tạo ra nhiều giáo viên có kiến thức và kỹ năng cao Với tổng số giảng viên là

392 người trong đó có 01 Giáo sư, 18 Phó Giáo sư, 76 Tiến sỹ, 226 Thạc sỹ và

71 cử nhân đại học Nhà trường đã luôn thúc đẩy các cán bộ học tập và nâng cao trình độ của mình, tự bồi dưỡng năng lực của bản thân Nơi đây đã sản sinh

ra nhiều những giáo viên có chất lượng, mang tới cho ngành giáo dục những người thầy tâm huyết Đạt được những thành tựu như vậy là do có sự cố gắng

và nỗ lực của toàn thể Ban giám hiệu và cán bộ giáo viên và nhân viên của nhà trường Tuy nhiên trong những năm tới nhà trường cũng cần thúc đẩy hơn nữa các giảng viên và nhân viên của mình trong học tập và nâng cao trình độ, để có thể đáp ứng tốt các yêu cầu, mục tiêu của nhà trường

1.2.3.2 Đại học Y Dược Thái Nguyên

Trường Đại học Y dược Thái Nguyên đã trải qua hơn 40 năm xây dựng

và phát triển là một trường có cơ sở lớn về nhân lực và y tế với đội ngũ giảng dạy và nghiên cứu ở trình độ cao Đồng thời nhà trường có cơ sở vật chất đồng bộ để làm tiền đề vững chắc, có khả năng hội nhập với các nước trong khu vực và trên thế giới Với mục tiêu chăm sóc sức khỏe cho nhân dân trong tỉnh Thái Nguyên và các tỉnh miền núi phía Bắc, nhà trường đã từng bước xây dựng và phát triển nguồn nhân lực của mình để đáp ứng mục tiêu này Hiện nay, nhà trường có 7 Phó giáo sư và 20 Tiến sỹ Trường luôn chú trọng trong phát triển đội ngũ, bồi dưỡng những cán bộ có trình độ chuyên sâu, hàng năm

cử hơn 20 cán bộ đi học nghiên cứu sinh tại nước ngoài

Đi kèm với đẩy mạnh nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là công tác đổi mới nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời xây dựng kế hoạch phát triển trường theo hướng đa ngành Đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học, tạo mọi điều kiện để cán bộ tham gia nghiên cứu và chuyển giao công nghệ Ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào giải quyết các vấn đề thực tiễn Tăng cường đẩy mạnh quan hệ với các tổ chức chính phủ, phi chính phủ nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học

Với những kinh nghiệm và thành tựu đạt được nhà trường đã đưa trường thành một cơ sở mạnh về đào tạo của toàn Đại học Thái Nguyên và các tỉnh miền Bắc

1.2.4 Bài học kinh nghiệm về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp tỉnh Thái Nguyên

Các trường đại học của Việt Nam và các trường ở Đại học Thái Nguyên

đã có thực tiễn phát triển trong rất nhiều năm và kinh nghiệm Vấn đề nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đã luôn được các trường đề cao, mang lại những thành tựu và kết quả đáng kể cho nhà trường từ vấn đề nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Trường đại học Kỹ thuật Công nghiệp nhận thức được vấn đề về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cần rất nhiều thời gian và tâm huyết Do vậy muốn làm tốt điều này nhà trường phải có những mục tiêu và chiến lược cụ thể trong từng thời kỳ, giai đoạn Trong những thời kỳ này nhà trường phải đánh giá được những kết quả đạt được và có những giải pháp, kế hoạch cho thời kỳ tiếp theo Bởi không phải nhà trường nào cũng thành công khi thực hiện công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực bởi vậy trường đại học Kỹ thuật Công nghiệp nhận thức và rút ra được kinh nghiệm từ các trường có tên tuổi Nên công tác đầu tư nâng cao chất lượng nguồn nhân lực được nhà trường triển khai và thực hiện một cách có hiệu quả

Từ thực tiễn của các nhà trường trường đại học Kỹ thuật Công nghiệp cũng nhận thức được rằng muốn nâng cao được chất lượng nguồn lực thì công tác khác cũng phải được nhà trường làm tốt Công tác đảm bảo ổn định đời sống vật chất và tinh thần cho đội ngũ giảng viên và nhân viên cũng phải được hoàn thiện

Do vậy, nhà trường muốn công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của mình đạt được những hiệu quả nhất định thì phải phối hợp tốt với các giải pháp nêu trên để công tác này được hoàn thiện và mang lại những hiệu quả nhất định cho cán bộ viên chức của nhà trường

Chương 2

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Các câu hỏi đặt ra mà đề tài cần giải quyết

Để giải quyết được mục tiêu nghiên cứu, đề tài tập trung trả lời một số các câu hỏi chính sau:

- Cơ sở lý luận và thực tiễn về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường đại học như thế nào?

- Thực trạng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường đại học Kỹ thuật Công nghiệp Thái Nguyên giai đoạn 2010-2013 ra sao?

- Những yếu tố nào ảnh hưởng chủ yếu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường đại học Kỹ thuật Công nghiệp Thái Nguyên?

- Để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường đại học Kỹ thuật Công nghiệp Thái Nguyên cần thực hiện những giải pháp nào?

2.2 Phương pháp nghiên cứu

2.2.1 Phương pháp tiếp cận nghiên cứu và khung phân tích

2.2.1.1 Tiếp cận hệ thống

Tiếp cận hệ thống được sử dụng trong đánh giá bên trong và bên ngoài, những yếu tố có ảnh hưởng đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp Các yếu tố bên ngoài bao gồm yếu tố kinh tế thị trường, các chính sách của chính phủ đối với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Đồng thời sự hợp tác quốc tế và phát triển nguồn lực giảng dạy trong các trường đại học cũng ảnh hưởng không nhỏ Các yếu tố bên trong bao gồm các yếu tố nội tại như chủ trương của nhà trường đầu tư cho công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, chiến lược đào tạo phát triển nguồn nhân lực của nhà trường và công tác bồi dưỡng giảng viên và nhân viên trong trường Các yếu tố này có mối quan hệ tương tác, hỗ trợ và liên kết với nhau trong cùng một hệ thống

2.2.1.2 Tiếp cận có sự tham gia

Cách tiếp cận có sự tham gia được sử dụng xuyên suốt ở tất cả các khâu

và các hoạt động của hoạt động nghiên cứu Sự tham gia của các bên liên quan ở đây là sinh viên và sự hài lòng của các dịch vụ mang lại Điều này đánh giá được thực trạng công tác đào tạo và phục vụ đào tạo của nhà trường Qua đó ta sẽ xác định được các giải pháp nhằm khắc phục những tồn tại, yếu kém trong công tác đào tạo và phục vụ đào tạo

2.2.1.3 Khung nghiên cứu giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường Đại học Kỹ thuật công nghiệp

Dựa vào cơ sở lý luận và thực tiễn đã phân tích, cùng với các phương pháp tiếp cận đã lựa chọn Tác giả xây dựng khung nghiên cứu về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp Khung nghiên cứu được mô tả ở sơ đồ 2.2.1

Sơ đồ 2.1 Khung nghiên cứu một số giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp Thái Nguyên

Tình hình HTQT&

Phát triển

Chính sách của Chính phủ

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC

KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP THÁI NGUYÊN

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI TRƯỜNG

ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP

Chủ trương của nhà trường

Chiến lược đào tạo và phát triển NNL

Công tác bồi dưỡng giáo viên và nhân viên

Giải pháp 1 Giải pháp 2 Giải pháp … Giải pháp n

Các yếu tố kinh tế thị trường

2.2.2 Chọn điểm nghiên cứu

Tác giả chọn địa điểm nghiên cứu là trường đại học Kỹ thuật công nghiệp Thái Nguyên

- Trường đại học Kỹ thuật Công nghiệp Thái Nguyên là một trong những trường đại học thuộc tỉnh Thái Nguyên, nằm ở vùng núi trung du Bắc Bộ, là một trong những tỉnh thành đi đầu về phát triển kinh tế xã hội của các tỉnh miền Bắc Không những thế tại đây có 9 trường đại học lớn đào tạo rất nhiều các cán bộ trong cả nước, đây là cái nôi của nền giáo dục Việt Nam

- Trong những năm từ 2010 trở lại đây, giáo dục đại học luôn là mối quan tâm hàng đầu của cả nước Chất lượng của giáo dục đại học ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển kinh tế, xã hội vì đây là thế hệ trẻ là nguồn nhân lực cho đất nước Với trách nhiệm to lớn như vậy, để đáp ứng được yêu cầu về chuẩn đầu ra cho các cử nhân và kỹ sư yêu cầu các nhà trường phải đổi mới trong công tác giảng dạy và phục vụ đào tạo Trường đại học Kỹ thuật Công nghiệp Thái Nguyên là một trong những đại học đi đầu trong cả nước về đổi mới trong công tác dạy và học Hàng năm tiếp nhận hàng chục nghìn sinh viên từ các tỉnh thành trong cả nước Với quy mô đào tạo lớn như vậy, nhưng các trường đại học đã luôn hoàn thành và chất lượng đào tạo được cải thiện Hàng năm đều nhận được bằng khen của Bộ giáo dục đào tạo Tuy nhiên thách thức đối với nhà trường không nhỏ do phải đảm bảo được chất lượng đầu ra Do vậy, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực luôn phải được ưu tiên hàng đầu

2.2.3 Thu thập tài liệu

2.2.3.1 Tài liệu thứ cấp

Đó là những thông tin số liệu có liên quan đến quá trình nghiên cứu của

đề tài đã được công bố chính thức các cấp, các ngành Thông tin số liệu chủ yếu bao gồm: Các kết quả nghiên cứu có liên quan đã tiến hành trước đó, thông tin số liệu liên quan đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại các trường đại học Cụ thể là thu thâp thông tin từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, Đại

học Thái Nguyên, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thái Nguyên, Tổng Cục Thống kê, Sở Kế hoạch Đầu tư Thái Nguyên, Trường Đại học Kỹ thuật công nghiệp tỉnh Thái Nguyên và một số Trường đại học khác của Việt Nam

2.2.3.2 Tài liệu sơ cấp

Các tài liệu cần thu thập là các ý kiến về các vấn đề liên quan đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong nhà trường Thông qua phỏng vấn và điều tra trực tiếp các ý kiến sẽ được tổng hợp vào trong các bảng biểu nhằm phân tích và đưa ra các kết luận về các vấn đề cần điều tra

Khi thiết lập các phiếu phỏng vấn thì các nội dung trong phiếu phải đáp ứng được tính cần thiết và đầy đủ, nội dung của các câu hỏi phải rõ ràng và ngắn gọn để người trả lời có thể nắm bắt được nội dung câu hỏi nhanh nhất sau đó trả lời câu hỏi một cách chính xác nhất

Để thể hiện về trình độ của những giảng viên và nhân viên được điều tra, trong phiếu điều tra có những câu hỏi về trình độ của người được điều ra bao gồm bằng cấp: đại học, thạc sỹ, tiến sỹ hay bằng cấp khác Trình độ tiếng anh

và tin học của người đó là gì bằng cấp cụ thể như thế nào? Sau đó là các câu hỏi liên quan đến nội dung cần điều tra như kế hoạch của họ trong tương lai là gì? Họ có dự định để nâng cao trình độ của mình Khi được yêu cầu để nâng cao trình độ thì nhu cầu của các thầy cô và các nhân viên như thế nào? Ngoài

ra, còn cần phải có các câu hỏi liên quan đến việc họ cần được đáp ứng như thế nào về các mặt khác như điều kiện để được tham gia, họ cần được đáp ứng về những mặt nào

Đối tượng điều tra về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ở trong trường đại học cần thiết phải được nhân rộng và bám sát vào tình hình thực tế của nhà trường Các đối tượng này bao gồm:

Các nhà quản lý: Các nhà quản lý sẽ cho ta biết được những nội dung mà ban lãnh đạo nhà trường cho là cần thiết và phải được củng cố trong những năm tiếp theo Mục tiêu trong những năm sắp tới của nhà trường là gì Khi phỏng vấn điều tra các nhà quản lý thì ta sẽ có được cái nhìn tổng quát về định hướng sự phát triển của nhà trường

Các giảng viên: Các giảng viên luôn là những vấn đề trọng tâm về đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong nhà trường Qua phỏng vấn các giảng viên ta sẽ thấy được nhu cầu của họ về đào tạo như thế nào? Họ có

đủ điều kiện để đáp ứng được những nhu cầu mà nhà trường đề ra hay không?

Họ có mong muốn gì trong thời gian sắp tới

Các nhân viên làm việc làm việc tại các phòng ban, nhà xưởng, nhà thực hành, thực tập

Các nhân viên chính là một phần quan trọng trong việc giúp các công việc của nhà trường được tiến hành trôi chảy, việc nâng cao trình độ của họ cũng là việc làm rất cần thiết Thông qua phỏng vấn điều tra sẽ giúp cho ta khái quát được trình độ hiện, tại của họ, họ cần phải được đào tạo thêm về những kiến thức gì trong tương lai và cần phải đáp ứng những yêu cầu gì của

họ như trang bị cơ sở vật chất phục vụ cho công việc hay những kỹ năng xử

lý trong công việc của họ

Các sinh viên, học viên cao học và các sinh viên quốc tế

Thông qua phỏng vấn điều tra các sinh viên và học viên trong nhà trường

ta có thể thấy được sự hài lòng của họ về môi trường giáo dục trong nhà trường như thế nào? Có mang lại hiệu quả thực sự cho người học hay không? Những yêu cầu của họ cần được đáp ứng trong tương lai là gì về mặt chất lượng giảng dạy như thế nào Thông qua phỏng vấn điều tra 150 sinh viên và học viên đang học tập tại trường về năng lực dạy học và trình độ chuyên môn của cán bộ giảng viên

Do số lượng giảng viên của nhà trường lớn nên chọn mẫu là 200, trong

đó có 25 nhà quản lý, 125 giảng viên và 75 nhân viên làm việc tại cơ quan

2.2.4 Phương pháp xử lý và tổng hợp thông tin

Toàn bộ số liệu thu thập được đều được kiểm tra, bổ sung, xử lý, tính toán phản ánh thông qua bảng thống kê hoặc đồ thị thống kê dùng để so sánh, đối chiếu, đánh giá và rút ra kết luận cần thiết Sử dụng bảng tính toán EXCEL trên máy vi tính để xử lý, tổng hợp và phân tich số liệu nhằm đạt được mục tiêu nghiên cứu đề ra

2.2.5 Phương pháp phân tích thông tin

2.2.5.1 Phương pháp thống kê mô tả

Thực hiện thông qua sử dụng số tuyệt đối, số bình quân, số tối đa, số tối thiểu Ở phương pháp này tập trung vào khai thác, đánh giá, phân tích số liệu

về tình hình đội ngũ nhân sự tại trường và chất lượng của nguồn nhân lực Qua đó ban lãnh đạo nhà trường sẽ đưa ra được các quyết định trong tương lai dựa vào khả năng dự báo của phương pháp này

2.2.5.2 Phương pháp so sánh

Phương pháp này giúp cho chúng ta so sánh các thời kỳ với nhau để đánh giá sự phát triển của sự vật, hiện tượng theo không gian và thời gian Trên cơ sở số liệu về nguồn lực, trình độ của từng người hoặc từng nhóm để đưa ra các chỉ tiêu so sánh các số liệu trong cùng kỳ và giữa các năm với nhau Qua đó đánh giá được các yếu tố về phát triển hay sự hạn chế của yếu

tố đang được xét đến Đối với trường Đại học Kỹ thuật công nghiệp thì sự so sánh này là giữa trình độ của cán bộ viên chức đạt được theo từng năm cụ thể,

có được như mục tiêu của nhà trường không Về mặt số lượng so sánh theo từng năm tăng lên hay giảm xuống, ảnh hưởng đến sự phát triển chung của nhà trường như thế nào

2.2.5.3 Phương pháp phân tích SWOT

Sử dụng mô hình phân tích SWOT để phân tích đánh giá thực trạng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Phân tích điểm mạnh, điểm yếu, những cơ hội

và thách thức từ đó đưa ra được những gợi ý để hoàn thiện công tác nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của nhà trường trong thời gian tới

Phương pháp phân tích SWOT giúp cho các nhà quản trị mà ở đây là Ban giám hiệu nhà trường đưa ra quyết định dựa trên bốn sự phân tích trên

mà không đưa ra dựa trên các phản ứng theo thói quen hoặc theo bản năng Bởi vì phân tích SWOT cũng chỉ ra các đặc điểm để chỉ ra các khả năng và triển vọng trong tương lai của một trường đại học

Lý thuyết về mô hình SWOT:

2.3 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu

2.3.1 Chỉ tiêu đánh giá đội ngũ nhân lực của Trường đại học Kỹ thuật Công nghiệp Thái Nguyên

Chỉ tiêu đánh giá nguồn nhân lực là những cách thức, giải pháp khác nhau được sử dụng trên cơ sở những chỉ tiêu, chỉ số nhất định để từ đó có những nhận xét, kết luận về số lượng, chất lượng, cơ cấu nguồn nhân lực hiện có cũng như khả năng sẽ có trong tương lai Các chỉ tiêu mà nhà trường dựa vào:

- Mục tiêu, mức độ đạt được mục tiêu của nhà trường cũng như của các

cá nhân, cách thức thực hiện để đạt được mục tiêu đề ra Chỉ số này gọi là chỉ

số mục tiêu, theo chỉ số này tổ chức đặt ra mục tiêu phát triển và mỗi cá nhân trong tổ chức thực hiện mục tiêu đó Sau đó ban lãnh đạo sẽ đánh giá xem mỗi cá nhân thực hiện mục tiêu thế nào

- Chỉ số công việc (index of job): chỉ số này được hình thành trên cơ sở

sự phân tích công việc thông qua bảng mô tả công việc với các chỉ số căn bản như nhiệm vụ, chức trách, yêu cầu của công việc Khi đánh giá ban lãnh đạo nhà trường sẽ sử dụng các chỉ số để đánh giá mức độ hoàn thành công việc của mỗi nhân viên và đưa ra kết luận

- Chỉ số bổ sung (additional index): Chỉ số này bao gồm tinh thần trách nhiệm, tính chấp hành kỷ luật, phong cách làm việc,…

2.3.2 Chỉ tiêu biểu hiện cơ cấu giảng viên phân theo học hàm học vị

Cơ cấu giảng viên theo học hàm học vị thể hiện cơ cấu lao động trong nhà trường theo từng cấp học, ngành học dựa vào số lượng thống kê có bao nhiêu giáo sư, phó giáo sư, tiến sỹ, thạc sỹ so với tổng số lượng nhà trường