báo cáo thu hoạch_bộ máy nhà nước hoa kỳ

Chức năng:  Quyền Lập Pháp: Hiến pháp cho Thượng viện một số chức năng có một không hai là khả năng "kiểm tra và cân bằng" quyền lực của các thành phần khác trong chínhphủ liên bang.. K

BỘ MÁY NHÀ NƯỚC HOA KỲ

lí của chính phủ Và do còn duy trì chế độ phong kiến nên chính quốc vẫn có tác động rất lớn,độc tài, độc đoán, kìm hãm cuộc sống của những người dân trong khi họ lại mong muốn sự tự

do, dân chủ Từ đó, các thuộc địa dần bất mãn với sự cai trị của Nhà nước, dẫn đến sự xảy ramâu thuẫn, các cuộc đấu tranh đòi quyền dân chủ nổ ra

4/7/1776( sau này 4/7 trở thành ngày Quốc khánh Hoa Kỳ), các thuộc địa tuyên bố likhai khỏi chính quốc, Tuyên ngôn độc lập được công bố

Nhà nước mới ra đời chỉ có Quốc hội gồm những thành viên của 13 bang( 2-7người/bang), chưa có cơ quan hành pháp và tư pháp Nói chung, nhà nước mới này khôngmang dáng dấp của loại hình nhà nước nào Do đó, khi đưa ra quyết định nào có sự ảnh hưởngđến cả liên bang, phải có sự đồng thuận của 9/13 bang Tuy nhiên, đôi khi, mỗi bang hoạt độngđộc lập, duy trì quyền tự chủ cho riêng mình, đặt quyền lợi của mình lên trên toàn bang Quyềncủa tiểu bang là nguyên nhân thành lập các đảng phái chính trị

Trước tình hình đó, hội nghị triệu tập giữa các bang được lập ra đề xuất mô hình nhànước thống nhất Có 3 mô hình chính gồm:

+ Phương án của bang Virginia: quyền lực nhà nước phân thành 3 nhánh quyền lực: lập,hành và tư pháp Lập pháp giao cho quốc hội- gồm 2 viện, Hành pháp( Tổng thống đứng đầu)

sẽ đc 2 viện bầu chọn thành viên Tư pháp sẽ gồm tòa án các cấp( do Lập pháp lập ra) Trungương có quyền phủ quyết mọi luật do cơ quan Lập pháp của tiểu bang ban hành => áp dụng họcthuyết phân quyền Trung ương được tập trung nhiều quyền nhưng quyền của tiểu bang ko đccoi trọng, quyền công dân chưa được đề cập Tranh cãi giữ bang lớn và bang nhỏ, những ngườiủng hộ dân chủ và những người coi trọng một liên bang mạnh

+ Phương án của bang New Jersey: tăng quyền lực Quốc hội Quốc hội điều hành thươngmại, thuế Quốc hội được quyền thành lập bộ máy Hành pháp( một số người giữ chức trong 1một nhiệm kỳ có số năm nhất định) Quốc hội có một viện duy nhất Hành pháp do một nhómngười lãnh đạo Về Tư pháp, tòa án liên bang chỉ được trao quyền phúc thẩm=> mang tính thayđổi, bổ sung 1 số điều khoản trong: Các điều khoản hợp bang trước kia

+ Phương án Hamilton: tiểu bang ko có quyền lực nào ngoài qui định những vấn đề địaphương Xem như là 1 tỉnh của 1 quốc gia thống nhất Quốc hội chia làm 2 nhưng Thượng viện

có quyền cao hơn Trưởng ngành Hành pháp có quyền lực cao( như quân vương), bầu theonhiệm kì Có thể phủ nhận luật của quốc hội Nhưng mô hình này bị đánh giá như mô hìnhchính quyên của Anh=> ít nhận được sự đồng thuận.

=> Yêu cầu giải quyết: có được chính quyền trung ương mạnh mà không thôn tính chủquyền các bang; giữ được quyền công dân mà tránh được tình trạng dân chủ thái quá

Hiến pháp 1787 ra đời: chế độ Tổng thống hợp chúng quốc Hòa Kỳ ra đời.( chế độCHTT được các nhà lập quốc đặt tên khi nghiên cứu về các chính thể chứ trước đây nó chưa hềtồn tại Càng không phải, Mỹ biết rõ và lấy chính thể đó làm chính thể cho mình) Chính thểnày cho phép áp dụng triệt để thuyết tam quyền phân lập

Thành lập Quốc hội 2 viện để giải quyết mâu thuận giữa bang lớn và bang nhỏ Bang nhỏđược ngang bằng, đình đẳng với bang lớn ở thượng viện=> số lượng đại biểu mỗi bang ởThượng viện là 2( không kể bang lớn hay nhỏ) Ngược lại ở bang lớn dân số đông hơn nên sốlượng đại biểu ở Hạ viện sẽ phụ thuộc vào số lượng dân cư mỗi bang Đến năm 1920, quy định

số ghế ở Hạ viện là 435 người số lượng đại biểu hạ viện áp đảo khuynh loát thượng viện Đạibiểu các bang thỏa thuận quy định cho 2 viện ngang nhau Không có viện nào lãnh đạo việnnào Thỏa hiệp khác giữa xu hướng đồng thuận và chống hiến pháp:phe chống hến pháp sẽ bỏphiếu chấp nhận hiến pháp nếu phe ủng hộ hiến pháp chấp nhận ghi trong hiến pháp tuyên ngôn

về các quyền Các bang miền bắc chấp nhận cho các bang miền nam duy trì nhập khẩu nô lệtrong thời gian 20 năm, số nô lệ được bầu cử là 3/5 Ngược lại các bang miền nam cho các bangmiền bắc khi phê chuẩn các dự luật về hàng hải, thương mại chỉ cần sự chấp nhận của đa số quábán tại nghị viện là được

TÓM LẠI ĐẶC ĐIỂM:

+ Hình thức chính thể cộng hoà tổng thống là hình thức tổ chức nhà nước mà ở đó Tổng

thống vừa là nguyên thủ quốc gia vừa là người đứng đầu bộ máy hành pháp, do nhân dân trựctiếp hoặc gián tiếp bầu ra

+ Không có chức danh Thủ tướng

+ Tổng thống có toàn quyền trong việc quyết định nhân sự chính phủ, trừ quyền phêchuẩn của Thượng viện

+ Các bộ trưởng không hợp thành một cơ quan bàn bạc chịu trách nhiệm tập thể trướcnghị viện, mà chỉ chịu trách nhiệm trước Tổng thống Trong chính thể cộng hoà tổng thống, các

bộ trưởng chỉ là những người giúp việc cho Tổng thống, thực hiện những chính sách của Tổngthống, không được mâu thuẫn với đường lối, chính sách của Tổng thống

+ Ở đây Lập pháp không được quyền đứng ra thành lập Hành pháp và Hành pháp khôngphải chịu trách nhiệm trước Lập pháp Do đó, Nghị viện cũng không được quyền lật đổ chínhphủ và chính phủ cũng không có quyền giải tán Nghị viện Lập pháp là lập pháp và hành pháp

là hành pháp Chúng là hai thiết chế hoàn toàn độc lập, cùng do dân bầu ra và cùng chịu tráchnhiệm trước dân

+ Người được Tống thống bổ nhiệm vào chức danh trong bộ máy hành pháp phải là nghị

sỹ, hoặc ngược lại, muốn làm nghị sỹ thì phải thôi làm bộ trưởng

+ Các thành viên hành pháp và Tổng thống không có quyền trình dự án luật trước Nghịviện……

CƠ CHẾ TAM QUYỀN PHÂN LẬP

Tam quyền phân lập là một học thuyết nổi tiếng của tác giả người Pháp Montesquieu,trong cuốn "Tinh thần pháp luật" mình, ông lên án gay gắt chế độ phong kiến độc tài, chuyênchế, nắm toàn bộ quyền lực, vô hạn định, vô kiểm soát Quyền lực nhà nước chia thành 3 quyền

cơ bản lập pháp, hành pháp, tư pháp, trong thời kì chuyên chế, cả 3 quyền này đều thuộc taynhà vua Theo ông, cần phải chia 3 quyền này cho 3 cơ quan khác nhau đảm nhiệm, 3 cơ quannày phải tương tác, đan xen, phối hợp với nhau, đồng thời kiểm soát, đối trọng lẫn nhau Không

cơ quan nào nắm toàn bộ quyền lực, cũng không cơ quan nào lép vế cơ quan nào, quyền lựcđược chia ra làm ba Đó là tầm vóc tư tưởng lớn lao, vĩ đại của một nhà khai sáng

Tam quyền phân lập suy cho cùng cũng chỉ là sự chia sẻ quyền lực của các nhà tư bảnvới nhau và cùng cai trị giai cấp lao động Nó không thể hiện được sự làm chủ của nhân dântrong bộ máy nhà nước, trong điều kiện hoàn hảo thì 3 cơ quan đó (lập pháp, hành pháp, tưpháp) hoạt động một cách độc lập, tách biệt hoàn toàn Còn trong điều kiện không hoàn hảo (ápdụng không triệt để) thì cho thấy sự lạm quyền đặc biệt thấy rõ nhất là ở Hoa Kỳ, Tổng Thốngđang dần "lấn sân" của Quốc hội trong vấn đề lập pháp

Tam quyền phân lập hay còn hiểu theo nghĩa phân chia quyền lực là một mô hình quản

lý nhà nước với mục tiêu kiềm chế quyền lực để hạn chế lạm quyền, bảo vệ tự do và công bằngpháp luật Mô hình và khái niệm này được biết đến từ lâu, ít nhất là từ thời La Mã cổ đại vàđược thể chế hóa trong hiến pháp hiện đại của nhiều quốc gia, trong đó có Hiến pháp Hoa

Kỳ, Hiến pháp CHLB Đức nhưng không có trong Hiến pháp Việt Nam (phiên bản 1992) haycác nước cộng sản khác Trong mô hình này, quyền lập pháp, quyền hành pháp và quyền tưpháp được tách biệt và giao cho 3 cơ quan độc lập khác nhau thực hiện và qua đó ràng buộc,kiểm tra và giám sát hoạt động lẫn nhau Theo thể chế này, không một cơ quan hay cá nhân nào

có quyền lực tuyệt đối trong sinh hoạt chính trị của một quốc gia

+ Ưu điểm quan trọng nhất của thuyết "tam quyền phân lập" là tránh được sự chuyên quyền, độc tài trong thực hiện quyền lực nhà nước Đưa xã hội loài người lên một bước mới trong quản lý

+ Nhược điểm: Do phân quyền nên dễ dẫn tới sự tranh chấp, kìm hãm lẫn nhau giữa các cơ quan nhà nước nhằm giành quyền lợi nhiều hơn trong thực thi quyền lực nhà nước Đồng thời cũng tạo nên sự giảm đồng bộ ,thốngnhất và gắn kết giữa các cơ quan nhà nước

TỔNG THỐNG

(HÀNH PHÁP)

BỘ MÁY NHÀ NƯỚC HOA KỲ

QUỐC HỘI LIÊN BANG

THƯỢNG VIỆN HẠ VIỆNP.TỔNG THỐNG

CÁC BỘ HÀNH PHÁP ỦY BAN HÀNH PHÁP TÒA ÁN LIÊN BANG TỐI CAO

TÒA ÁN LIÊNG BANG KHU VỰC

BỘ MÁY NHÀ NƯỚC HOA KỲ

I Quốc Hội Liên Bang Hoa Kỳ

Cơ cấu tổ chức nghị viện:

1 Thượng Nghị Viện

Theo quy định tại Điểm 1 khoản 3 Điều 1 Hiến pháp 1787, thành viên của Thượng nghịviện do cơ quan lập pháp của các bang bầu ra, nhiệm kỳ sáu năm Mỗi bang được bầu hai đạibiểu Tuy nhiên, theo Tu Chính Án 17 Hiến pháp 1913 đã thay thế chế độ thành viên Thượngnghị viện do cơ quan lập pháp của các bang bầu bằng chế độ nhân dân trực tiếp bầu Theo quyđịnh của Hiến pháp, cứ hai năm một lần lại tiến hành bầu lại 1/3 tổng số thượng nghị sĩ Cácnhiệm kỳ được phân chia sao cho khoảng 1/3 số ghế sẽ bị trống để được đưa ra cho bầu cử cứhai năm một lần Vì vậy, trong mỗi cuộc bầu cử, các bang chỉ tiến hành bầu một thượng nghị sĩ.Hiện nay, số thành viên của Thượng nghị viện là 100 đại biểu đại diện cho 50 bang, mỗi bangđược cử hai đại biểu không phân biệt dân số mỗi bang Ứng cử viên thượng nghị sĩ phải là côngdân Mỹ đủ 30 mươi tuổi trở lên, đã có chín năm mang quốc tịch Mỹ và phải là người cư trú tạibang nơi họ ra tranh cử

Chức năng:

 Quyền Lập Pháp: Hiến pháp cho Thượng viện một số chức năng có một không hai

là khả năng "kiểm tra và cân bằng" quyền lực của các thành phần khác trong chínhphủ liên bang Khả năng này gồm có qui định bắt buộc rằng Thượng viện có quyền

tư vấn và Thượng viện phải ưng thuận đối với một số bổ nhiệm viên chức chínhphủ của Tổng thống Hoa Kỳ; cũng như Thượng viện phải phê chuẩn tất cả cáchiệp ước với các chính quyền ngoại quốc; xét xử tất cả các vụ luận tội, và bầu PhóTổng thống Hoa Kỳ trong trường hợp không có ai nhận đa số phiếu đại cử tri

(thường thường, các qui định đòi hỏi sự phê chuẩn chỉ dành cho các viên chức cóthẩm quyền ra quyết định tối hậu quan trọng).

Thông thường, một ứng viên trước tiên được giới thiệu trước một ủy banThượng viện trong một cuộc điều trần Sau đó, ứng viên này sẽ được xem xét bởi

cả Thượng viện Đa số ứng viên được phê chuẩn, ngoài một số nhỏ trường hợphàng năm các Ủy ban Thượng viện cố tình không xem xét để ngăn cản sự bổnhiệm Cũng đôi khi Tổng thống Hoa Kỳ tự rút lại các ứng viên khi họ trông có vẽkhó được phê chuẩn Vì lý do này, việc bác bỏ thẳng thừng các ứng viên tạiThượng viện rất hiếm khi thấy

 Kiểm soát và cân bằng quyền lực: Thượng viện cũng có một vai trò trong tiếntrình phê chuẩn của hiệp ước Hiến pháp có nói rằng Thổng thống Hoa Kỳ có thểchỉ phê chuẩn một hiệp ước nếu 2/3 số thượng nghị sĩ biểu quyết tán thành Tuynhiên, không phải tất cả các thỏa thuận quốc tế được xem là hiệp ước, và vì vậykhông cẩn đến sự chấp thuận của Thượng viện

 Theo Tu chính án 12 Hiến pháp Hoa Kỳ, Thượng viện có quyền bầu Phó Tổngthống Hoa Kỳ nếu như không có ứng cử viên Phó Tổng thống nào nhận được đa

số phiếu đại cử tri Tu chính án 12 đòi hỏi Thượng viện chọn lựa từ hai ứng cửviên có số phiếu đại cử tri cao nhất Sự bế tắc không thể quyết định được đối vớiđại cử tri đoàn thì rất hiếm; trong lịch sử Hoa Kỳ, Thượng viện phải giải quyết sự

bế tắc như thế chỉ có một lần vào năm 1837 khi Thượng viện bầu cho RichardMentor Johnson

 Thượng viện là nơi duy nhất có quyền xét xử tất cả các vụ bị kết tội Khi nhómhọp để xét xử, thượng nghị sĩ sẽ phải tuyên thệ hoặc thề Trong trường hợp xét xửtổng thống, chánh án tòa án tối cao sẽ chủ tọa phiên tòa Không một ai được kết ánnếu không được sự nhất trí của 2 phần 3 thượng nghị sĩ có mặt.(khoảng 3, điều 1,hiến pháp hợp chủng quốc hoa kỳ)

2 Hạ Nghị Viện

Theo khoản 2 Điều 1 Hiến pháp 1787, thành viên Hạ nghị viện do nhân dân các bang

bầu ra trong cuộc bầu cử phổ thông đầu phiếu Ứng cử viên đại biểu Hạ nghị viện phải là

công dân Mỹ đủ 25 tuổi trở lên, đã có ít nhất bảy năm mang quốc tịch Mỹ và phải là người cưtrú tại bang nơi họ ra tranh cử Số lượng thành viên Hạ nghị viện là 435 đại biểu đại diện cho

50 bang căn cứ vào số dân của bang Căn cứ vào kết quả tổng điều tra dân số được tiến hành 10năm một lần, có sự điều chỉnh trong việc phân bổ số đại biểu cho các bang Đồng thời, phápluật quy định không tuỳ thuộc vào số dân, mỗi bang cũng được bầu ít nhất là một đại biểu Hiệnnay, có 6 bang - Alaska, Delaware, North Dakota, South Dakota, Vermont, Wyoming - mỗibang bầu 1 đại biểu và bang Caliornia đươc bầu 45 đại biểu theo tỷ lệ trung bình 1 đại biểu đạidiện cho khoảng 530.000 dân

Theo quy định của Hiến pháp, nhiệm kỳ của Hạ nghị viện là hai năm bắt đầu từ thờiđiểm Hạ nghị viện tiến hành kỳ họp đầu tiên Với nhiệm kỳ ngắn như vậy nên cũng có nhữngkhó khăn nhất định cho hoạt động của Hạ nghị viện, bởi vì trong mỗi nhiệm kỳ của mình, Hạnghị viện phải mất một thời gian để tổ chức bộ máy, các đại biểu vừa trúng cử chưa kịp làm

quen với công việc lại phải nghĩ đến cuộc bầu cử cho nhiệm kỳ mới Để khắc phục nhược điểmnày, các đảng chính trị khi đề cử người của đảng ra làm đại biểu Hạ nghị viện, thường chọnngười có thâm niên hoạt động lâu năm tại Quốc hội Theo con số thống kê, trong khoảng thờigian từ năm 1954 đến 1968, 92% số thành viên của Hạ nghị viện lần lượt tái cử qua các cuộcbầu cử.

Cơ cấu tổ chức của Thượng nghị viện và Hạ viện nghị về cơ bản là giống nhau, gồm hai

bộ phận sau: bộ phận chính thức được thành lập trên cơ sở luật định, bộ phận không chính thức

do các đảng chính trị thành lập Bộ phận chính thức gồm Chủ tịch viện, Thư ký, các Uỷ banthường trực, các uỷ ban khác, bộ máy giúp việc Bộ phận không chính thức cũng gồm hai tổchức: tổ chức của đảng đoàn đại biểu chiếm đa số ghế và tổ chức của đảng đoàn đại biểu chiếmthiểu số ghế

 Chủ tịch viện Chủ tịch Hạ nghị viện do Hạ nghị viện bầu ra trong số các

thành viên của Viện Thực tế cho thấy, đảng nào chiếm đa số ghế ở Hạ nghị viện

thì người của đảng đó sẽ là Chủ tịch viện và thường là người của một trong haiđảng Cộng hoà hoặc đảng Dân chủ Chủ tịch Hạ nghị viện có vai trò quan trọngđối với tổ chức và hoạt động của Viện, là một trong số những nhân vật chủ chốt

của đảng chiếm đa số ghế ở Hạ nghị viện Trong cơ cấu quyền lực, Chủ tịch Hạ

nghị viện được coi là nhân vật đứng thứ ba sau Tổng thống, Chánh án Toà án Tối cao Đối với tổ chức và hoạt động của Hạ nghị viện, Chủ tịch Hạ nghị viện là

người lãnh đạo Viện, đảm bảo quy chế hoạt động của Viện; quyết định thành lậpcác các uỷ ban điều tra, uỷ ban hỗn hợp của Viện; giải quyết các tranh chấp liênquan đến các thủ tục hoạt động của Viện; cho phép hoặc không cho phép đại biểuphát biểu; quyết định thứ tự phát biểu của các đại biểu tại các phiên họp của Viện

Theo Hiến pháp 1787, Phó Tổng thống đương nhiên là Chủ tịch của

Thượng nghị viện Trường hợp khuyết Phó Tổng thống, Thượng nghị viện sẽ

tổ chức bầu Chủ tịch lâm thời trong số các thành viên của mình Chủ tịch Thượng viện là người lãnh đạo hoạt động, bảo đảm việc thực hiện quy chế của

Viện; điều khiển các phiên họp của Thượng nghị viện (nhưng không tham gia biểuquyết, trừ trường hợp số phiếu ngang nhau trong một cuộc biểu quyết)

 Để đảm nhiệm khối lượng công việc lớn và phức tạp, Nghị viện Mỹ phân chianhiệm vụ của mình cho các uỷ ban Thượng nghị viện và Hạ nghị viện đều có hệthống các uỷ ban riêng với những điểm tương tự nhau nhưng không trùng nhauhoàn toàn Theo các nguyên tắc chung của Nghị viện, mỗi Uỷ ban lại có nội quyriêng của mình; và vì thế, có sự khác biệt giữa các uỷ ban với nhau Về cơ cấu tổchức, có ba loại uỷ ban, đó là Uỷ ban thường trực, Uỷ ban đặc biệt và Uỷ banchung:

 Uỷ ban chung là uỷ ban được thành lập gồm thành viên của cả haiViện nhằm giải quyết các bất đồng giữa Thượng nghị viện và Hạ nghịviện trong quá trình xem xét, giải quyết đối với một biện pháp cụ thể

 Uỷ ban đặc biệt được Viện thành lập bằng quyết định riêng của Việnnhằm thực hiện những nhiệm vụ nhất định, thường là để tiến hành

một cuộc điều tra và nghiên cứu Một uỷ ban đặc biệt có thể tồn tạilâu dài hoặc lâm thời.

 Uỷ ban thường trực là các uỷ ban được thành lập và hoạt động trongsuốt nhiệm kỳ của Nghị viện; có thẩm quyền xác định theo quy địnhcủa của Nghị viện Với thẩm quyền lập pháp của mình, các Uỷ banthường trực tiến hành thẩm tra các vấn đề và các dự luật, kiến nghịbiện pháp trình ra để Viện liên quan xem xét Đồng thời, các Uỷ bannày có trách nhiệm giám sát, kiểm tra các cơ quan, các chương trình

và các hoạt động trong thẩm quyền của mình và trong một số trườnghợp khác còn giám sát các lĩnh vực có liên quan Hầu hết các uỷ banthường trực có quyền kiến nghị về việc cấp ngân sách đối với cáchoạt động của chính quyền và của các chương trình mới hoặc đangtồn tại, nhưng một số ít lại có các chức năng khác

Trong phạm vi chức năng của mình, các uỷ ban thường trực có nhữngnhiệm vụ và quyền hạn như sau:

- Thực hiện quyền lập pháp theo những vấn đề thuộc phạm vi của các

uỷ ban Quy chế của Thượng nghị viện và Hạ nghị viện liệt kê cụ thể nhữngvấn đề thuộc thẩm quyền của từng uỷ ban, theo đó tất cả những dự án luật,các kiến nghị về luật phải được đưa ra uỷ ban thảo luận trước khi trình Việnthông qua Thực tế hoạt động của Nghị viện Mỹ cho thấy, ý kiến của uỷ banthường trực có ảnh hưởng quyết định đối với số phận của các dự án luật

- Giữ mối liên lạc với các cơ quan hành pháp và thực hiện việc giámsát hoạt động của các cơ quan thuộc bộ máy đó

- Tiến hành điều tra hoạt động của các cơ quan thuộc bộ máy hànhpháp, các tổ chức xã hội, các công ty tư nhân trong trường hợp cần thiếtkhác

- Là cầu nối giữa các nhóm gây áp lực và Nghị viện Thông qua các

uỷ ban thường trực, các nhóm gây áp lực gây ảnh hưởng đến hoạt động củaNghị viện nhằm đạt được hoặc ngăn cản việc thông qua một văn bản luậtnào đó

- Là cầu nối giữa Nghị viện và dư luận xã hội Phiên họp của các uỷban thường trực được tiến hành công khai, được tường thuật trực tiếp hoặcgián tiếp trên các phương tiện thông tin đại chúng Qua đó, dư luận xã hộibiết được tình hình hoạt động của các uỷ ban nói riêng, của Nghị viện nóichung Ngoài ra, các uỷ ban còn thường xuyên tổ chức các cuộc họp báo,các cuộc gặp gỡ với công luận

Chức năng của Hạ Viện:

 Quyền Lập Pháp: Hiến pháp Hoa Kỳ nói rằng "Tất cả các dự luật nhằm tăng tiềnthế thu nhập phải bắt đầu từ Hạ viện." Kết quả là Thượng viện không có quyềnđưa ra sáng kiến về các dự luật ấn định mức thuế Hơn nữa, Hạ viện cũng muốnbảo đảm rằng Thượng viện không có quyền khởi sự các dự luật về chi tiêu của

chính phủ hay các dự luật cho phép chi tiêu ngân quỹ liên bang Tuy nhiên, bất cứkhi nào Thượng viện khởi sự một dự luật về chi tiêu thì Hạ viện từ chối xem xét

nó ngay, qua đó giải quyết được sự tranh chấp trong thực tế Luật định của Hiếnpháp ngăn cản Thượng viện giới thiệu các dự luật thu thuế là dựa theo Quốc hộiVương quốc Anh, theo đó Hạ viện Vương quốc Anh mới có thể khởi sự những dựluật như vậy Mặc dù Hiến pháp cho Hạ viện quyền khởi sự các dự luật thu thuếnhưng trong thực tế Thượng viện ngang bằng Hạ viện trong các mối quan tâm vềthuế và chi tiêu Việc chấp thuận của cả Hạ viện và Thượng viện là bắt buộc đốivới bất cứ dự luật nào, bao gồm dự luật về thu thuế, để chúng trở thành luật Cảhai viện phải thông qua cùng phiên bản giống như của dự luật; nếu có khác biệt,chúng có thể được giải quyết bởi một ủy ban hội nghị mà trong đó có cả thànhviên của hai viện Tổng thống có thể phủ quyết bất cứ dự luật nào mà cả Hạ viện

và Thượng viện thông qua; nếu Tổng thống làm vậy thì dự luật không thể thànhluật cho đến khi cả hai viện xem xét lại và với 2/3 đa số phiếu tại mỗi viện để giúpthông qua dự luật đó bất chấp sự phản đối của Tổng thống

 Kiểm soát và cân bằng quyền lực: Hiến pháp cho quyền Hạ viện Hoa Kỳ luận tộicác viên chức liên bang vì lý do "phản quốc, hối lộ, hoặc các tội đại hình và tội phipháp khác" và cho phép Thượng viện quyền xử những vụ luận tội như thế NếuTổng thống Hoa Kỳ hiện thời bị xét xử, Thẩm phán trưởng Hoa Kỳ chủ tọa phiên

xử Trong bất cứ vụ xử luận tội nào, các thượng nghị sĩ được hiến pháp yêu cầuđến chứng kiến lời thề hoặc xác nhận lời khai Để kết án trong một vụ luận tội cầnphải có 2/3 đa số các thượng nghị sĩ có mặt Viên chức bị kết án sẽ tự động bị sathải khỏi chức vụ đang giữ; ngoài ra, Thượng viện có thể qui định rằng bị cáo đó

sẽ bị cấm giữ chức vụ trong tương lại Không có hình phạt nào khác nữa đượcphép đưa ra trong suốt thời gian tiến hành luận tội; tuy nhiên, bị cáo có thể đốidiện với các hình phạt khác tại một tòa án luật pháp bình thường

 Quyền bầu Tổng thống Hoa Kỳ trong trường hợp bế tắc của đại cử tri đoàn thuộctrách nhiệm của Hạ viện

II Tổng Thống Hoa Kỳ

1 Tổng Thống Hoa Kỳ

Tổng thống Hoa Kỳ là nguyên thủ quốc gia (head of state) và cũng là người đứng đầuchính phủ (head of government) Hoa Kỳ Đây là viên chức chính trị cao cấp nhất về mặt ảnh

hưởng và được công nhận như vậy tại Hoa Kỳ Tổng thống lãnh đạo ngành hành pháp của

chính phủ liên bang Hoa Kỳ và là một trong hai viên chức liên bang duy nhất được toàn quốc Hoa Kỳ bầu lên (người kia là Phó Tổng thống Hoa Kỳ).

Trong số những trách nhiệm và quyền hạn khác, Điều khoản II Hiến pháp Hoa Kỳ giaocho Tổng thống hành xử một cách trung thành luật liên bang, đưa Tổng thống vào vai trò tổng

tư lệnh các lực lượng vũ trang Hoa Kỳ, cho phép Tổng thống đề cử các viên chức tư pháp vàhành pháp với sự góp ý và ưng thuận của Thượng viện và cho phép Tổng thống ban lệnh ân xá

Đôi khi, tổng thống có thể được triệu tập trực tiếp để thực thi một phán quyết của tòa án.Một ví dụ là vụ Hoa Kỳ kiện Nixon (1974) Một cuộc điều tra do ủy ban của Thượng viện tiếnhành về chi tiết vụ đột nhập vào trụ sở của Đảng Dân chủ tại Khách sạn Watergate tạiWashington, D.C., đã viện dẫn trực tiếp tới các quan chức cao cấp của chính phủ làm việc gầngũi với tổng thống Cuộc điều tra cũng đã phát hiện thấy rằng Tổng thống Richard Nixon đãcho lắp đặt một hệ thống ghi âm tự động trong Văn phòng tổng thống Leon Jaworski, người đãđược chỉ định làm ủy viên công tố đặc biệt để điều tra vụ Watergate, đã yêu cầu phải đưa ratrước tòa một số cuốn băng mà ông cảm thấy có thể là bằng chứng cần thiết cho việc khởi tốcác quan chức cao cấp Nixon từ chối giao các cuộn băng này dựa trên cơ sở đặc quyền hànhpháp và yêu cầu bảo mật đối với các cuộc thảo luận dẫn tới những quyết định của tổng thống.Phán quyết của Tòa án tối cao đã chỉ thị cho Tổng thống phải giao những cuốn băng đó choThẩm phán John J Sirica, người đang điều khiển các phiên tòa xét xử các quan chức chính phủ.Nixon đã tuân thủ chỉ thị của Tòa án tối cao và như vậy đã thực thi một phán quyết mà nhanhchóng dẫn đến sự sụp đổ của ông Trong vòng hai tuần, ông đã từ chức tổng thống, vào thángTám 1974.

TRÁCH NHIỆM VÀ QUYỀN LỰC CỦA TỔNG THỐNG:

a Vai trò lập pháp theo Điều khoản I Hiến pháp:

Quyền lực đầu tiên được Hiến pháp Hoa Kỳ qui định dành cho tổng thống làquyền phủ quyết của tổng thống đối với các qui trình lập pháp của Quốc hội Hoa

Kỳ Đoạn 2 và 3, Phần 7, Điều khoản 1, Hiến pháp Hoa Kỳ bắt buộc bất cứ đạoluật nào mà Quốc hội Hoa Kỳ thông qua đều phải được trình lên tổng thống trướckhi trở thành luật Một khi đạo luật đã được trình lên thì tổng thống có ba sự chọnlựa:

 Ký văn bản luật và đạo luật sẽ trở thành luật

 Phủ quyết văn bản luật, trả về Quốc hội kèm theo bất cứ lý do vì saomình phản đối Đạo luật sẽ không thành luật trừ khi cả hai viện lậppháp của Quốc hội biểu quyết với tỉ lệ 2/3 phiếu thuận để gạt bỏ sựphủ quyết của tổng thống

 Không hành động gì Trong trường hợp này, tổng thống không ký vàcũng không phủ quyết văn bản luật Sau 10 ngày, không kể chủ nhật,

có hai trường hợp có thể xảy ra:

 Nếu Quốc hội vẫn còn nhóm họp thì đạo luật trở thành luật

 Nếu Quốc hội không nhóm họp thì văn bản luật không thể trả

về Quốc hội được Lúc đó đạo luật không thành luật

Đề xuất và phụ trợ làm luật

Mặc dù tổng thống không thể trực tiếp giới thiệu luật nhưng ông có thể đóng một vai tròquan trọng trong việc tạo ra luật, đặc biệt nếu đảng chính trị của tổng thống chiếm đa số ghế tạimột hoặc hai viện của quốc hội Mặc dù các viên chức ngành hành pháp bị ngăn cấm khôngđược cùng lúc giữ ghế trong quốc hội và ngược lại nhưng các viên chức hành pháp thường haythảo ra các qui trình luật và nhờ cậy vào các Thượng nghị sĩ và Dân biểu để giới thiệu luật thaycho họ Tổng thống có thể tạo thêm ảnh hưởng đối với ngành lập pháp bằng những báo cáo

thường kỳ mà Hiến pháp bắt buộc trước Quốc hội Những báo cáo này có thể bằng văn bản hayđược đọc trước Quốc hội Tuy nhiên trong thời hiện đại, các báo cáo này được đọc trong hìnhthức "Diễn văn về Tình trạng Liên bang" trong đó tổng thống nêu ra những đề nghị về luật củamình cho năm trước mắt.

Theo Đoạn 2, Phần 3 của Điều khoản II, Hiến pháp Hoa Kỳ, tổng thống có thể triệu tậpmột hoặc cả hai viện của Quốc hội Ngược lại, nếu cả hai viện không thể đồng ý được với nhau

về 1 ngày nhóm họp thì tổng thống có thể chọn 1 ngày cho Quốc hội nhóm họp

Tổng thống có thể đề xuất một đạo luật trực tiếp tác động tới các tòa án Một ví dụ làTổng thống Franklin D Roosevelt đã không thành công trong việc thúc đẩy Quốc hội mở rộngquy mô của Tòa án tối cao để ông có thể đưa vào đó những thẩm phán ủng hộ chương trình lậppháp của chính quyền của ông

b Điều khoản Hiến pháp II về quyền lực hành pháp

 Quyền lực đối ngoại và chiến tranh

Có lẽ điều quan trọng nhất trong số những quyền lực của tổng thống là quyền lực

tư lệnh Quân đội Hoa Kỳ trong vai trò tổng tư lệnh Trong lúc quyền lực tuyên chiến được

hiến pháp đặt nằm trong tay Quốc hội thì tổng thống là người nắm quyền tư lệnh và điều khiểntrực tiếp quân đội và có trách nhiệm lập kế hoạch chiến lược quân sự Những vị khai sinh raHiến pháp Hoa Kỳ đã thận trọng trong việc giới hạn các quyền lực của tổng thống liên quanđến quân sự

Quốc hội, theo Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh, phải cho phép bất cứ một cuộckhai triển quân đội nào kéo dài hơn 60 ngày Ngoài ra, Quốc hội cũng đảm trách việc theo dỏiquyền lực quân sự của tổng thống qua việc kiểm soát các qui định và chi tiêu quân sự

Song song việc nắm giữ các lực lượng vũ trang, tổng thống cũng là người nắm giữ chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ Qua Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ và Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ,

tổng thống có trách nhiệm bảo vệ người Mỹ ở hải ngoại và công dân ngoại quốc tại Hoa Kỳ.Tổng thống có quyền quyết định việc có nên công nhận các quốc gia mới và chính phủ mới haykhông, và thương thuyết các hiệp định với các quốc gia khác Các hiệp định này có hiệu lực khiđược Thượng viện Hoa Kỳ chấp thuận với 2/3 số phiếu tán thành

Tổng thống có quyền sử dụng quân đội trong vòng 90 ngày trong trường hợp quân đội

HK bị tấn công hay an ninh quốc gia bị xâm hại mà không cần phải được sự chuẩn thuận củaQuốc Hội Nếu cuộc chiến quá thời gian trên cần có sự chuẩn thuận của quốc hội

Tổng thống là người tổng tư lệnh quân đội (commander in chief ) thời chiến (tức là ngườiquyền tối cao điều hành quân dội trong chiến tranh Ngoài ra, tổng thống còn có vài quyền đặcbiệt:

Điều hành quân đội ra khỏi nước để tiến hành các mục tiêu chiến tranh trong thời hạnngắn hơn 60 ngày mà không cần thông qua quốc hội Thời gian lâu hơn, Tổng thống phải được

sự chấp thuận của quốc hội

 Quyền lực hành pháp

Tổng thống là viên chức hành chính trưởng của Hoa Kỳ và như thế ông là người đứngđầu ngành hành pháp của chính phủ Hoa Kỳ Trách nhiệm của tổng thống là "trông coi việc

luật pháp được thi hành một cách trung thực." Để thực hiện bổn phận này, tổng thống đượcgiao trách nhiệm nắm giữ 4 triệu công chức ngành hành pháp liên bang.

Tổng thống bổ nhiệm rất nhiều công chức trong ngành hành pháp: một vị tổng thống sắpnhận nhiệm sở có thể thâu nhận đến 6.000 viên chức trước khi ông nhận chức và thêm 8.000người nữa trong suốt nhiệm kỳ của mình Các đại sứ, các thành viên Nội các Hoa Kỳ, và nhữngviên chức liên bang khác là được tổng thống bổ nhiệm với sự góp ý và ưng thuận của đa số tạiThượng viện Hoa Kỳ Những cuộc bổ nhiệm viên chức được thực hiện vào thời điểm Thượngviện nghỉ họp chỉ có hiệu lực tạm thời và sẽ hết hạn vào lúc Thượng viện nhóm họp lại

Quyền của tổng thống sa thải các viên chức hành pháp từ lâu nay là một vấn đề tranh chấp chính trị Thông thường, tổng thống có quyền sa thải các viên chức hành pháp theo ý của mình Tuy nhiên, theo luật định thì Quốc hội có thể ngăn chặn và kiềm chế quyền của tổng thống khi sa thải các ủy viên của các cơ quan độc lập đặc trách về các qui định kiểm soát về các vấn đề đặc biệt nào đó hay một số các viên chức hành pháp cấp thấp.

Tổng thống có khả năng điều hành phần nhiều ngành hành pháp bằng các sắc lệnh hànhpháp Những sắc lệnh này dựa vào luật liên bang hay quyền hành pháp mà Hiến pháp Hoa Kỳban cho và vì vậy có sức mạnh về luật pháp Những sắc lệnh hành pháp này có thể bị tòa ánliên bang xem xét lại hoặc có thể bị vô hiệu quá bằng qui trình thay đổi luật

c Quyền tư pháp

Tổng thống có thể đề xuất một đạo luật trực tiếp tác động tới các tòa án

Tổng thống có thể ảnh hưởng tới quá trình ra quyết sách của tòa án thông qua các hoạtđộng của Bộ Tư pháp, một bộ phận của ngành hành pháp

Tổng thống cũng có quyền đề cử các thẩm phán liên bang trong đó bao gồm các phẩm phán tòa phúc thẩm và Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ Tuy nhiên, các thẩm phán được

đề cử này phải được Thượng viện Hoa Kỳ chấp thuận Thật không dễ dàng đối với các vị

tổng thống có ý định quay chiều hướng pháp lý liên bang về phía một lập trường tư tưởng đặcbiệt nào đó bằng việc đề cử các vị thẩm phán có tư tưởng ủng hộ lập trường đó Khi đề cử cácthẩm phán tòa án sơ thẩm, tổng thống thường tôn trọng truyền thống xưa nay là hỏi thăm ý kiếncủa thượng nghị sĩ Hoa Kỳ đại diện cho tiểu bang mà thẩm phán sẽ được đề cử Tổng thốngcũng có thể ban hành lệnh ân xá hay giảm án và việc này thường hay xảy ra ngay trước khi kếtthúc nhiệm kỳ tổng thống của mình

Đặc quyền Hành pháp cho phép tổng thống cất giữ thông tin không cho Quốc hội và các tòa án liên bang xem với lý do vì vấn đề an ninh quốc gia Tổng thống George

Washington là người đầu tiên giành được đặc quyền này khi Quốc hội yêu cầu xem sổ ghi chépcủa Thẩm phán trưởng Hoa Kỳ, John Jay có liên quan đến một cuộc thương lượng điều đìnhkhông được công bố với Vương quốc Anh Mặc dù không có ghi trong Hiến pháp Hoa Kỳ haytrong bất cứ luật nào nhưng hành động của Washington đã tạo ra tiền lệ cho đặc quyền này

Tuy nhiên, khi Tổng thống Richard Nixon tìm cách sử dụng đặc quyền hành pháp nàynhư một lý do để không giao nộp những bằng chứng mà Quốc hội Hoa Kỳ đòi cung cấp trong

Vụ tai tiếng Watergate, Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ đã phán quyết vụ Hoa Kỳ đối đầu Nixon,

418 U.S 683 (1974) rằng đặc quyền hành pháp không có hiệu lực trong trường hợp một vị tổng

thống cố tìm cách tránh né truy tố hình sự Khi Tổng thống Bill Clinton tìm cách sử dụng đặcquyền hành pháp có liên quan trong Vụ tai tiếng Lewinsky, Tối cao Pháp viện phán quyết vụClinton đối đầu Jones, 520 U.S 681 (1997) rằng đặc quyền hành pháp cũng không được sửdụng trong những vụ thưa kiện dân sự Các vụ kiện này đã lập nên tiền lệ rằng đặc quyền hànhpháp được công nhận tuy nhiên phạm vi giới hạn của đặc quyền này vẫn chưa được định nghĩa

rõ ràng

3 Phó Tổng Thống Hoa Kỳ

Phó Tổng thống Hoa Kỳ (Vice President of the United States) là người giữ một chức vụ

công do Hiến pháp Hoa Kỳ tạo ra Phó Tổng thống, cùng với Tổng thống Hoa Kỳ, được dân

chúng Hoa Kỳ bầu lên một cách gián tiếp qua hệ thống đại cử tri đoàn với một nhiệm kỳ bốnnăm Phó Tổng thống là người đầu tiên trong thứ tự kế nhiệm lên làm tổng thống nếu như Tổngthống Hoa Kỳ qua đời, từ chức hay bị bãi nhiệm

Theo Hiến pháp Hoa Kỳ, Phó Tổng thống là Chủ tịch Thượng viện Hoa Kỳ Với tư cách

là Chủ tịch Thượng viện Hoa Kỳ, Phó Tổng thống Hoa Kỳ là người lãnh đạo Thượng viện Hoa

Kỳ Trong vai trò này, Phó Tổng thống được phép bỏ phiếu tại Thượng viện nhưng chỉ khi nàocần thiết khi một cuộc đầu phiếu tại Thượng viện Hoa Kỳ không có kết quả chung cuộc Theo

Tu chính án Hiến pháp Hoa Kỳ số 12, Phó Tổng thống Hoa Kỳ là người chủ tọa cuộc họpchung của Quốc hội Hoa Kỳ (cuộc họp chung của cả hai ngành lập pháp) khi nó được triệu tập

để đếm phiếu đại cử tri đoàn

Vai trò của Phó Tổng Thống:

Hiến pháp Hoa Kỳ giới hạn quyền và vai trò chính thức của Phó Tổng thống trong việctrở thành Tổng thống chỉ khi nào Tổng thống không thể nào phục vụ (vì qua đời, từ chức, hay

bị thương tật) và đôi khi giới hạn cả việc thực hiện vai trò làm Chủ tịch Thượng viện

Vai trò là Chủ tịch Thượng Viện Hoa Kỳ

Với vai trò là Chủ tịch Thượng viện Hoa Kỳ, Phó Tổng thống có hai bổn phận chính: bỏ

lá phiếu quyết định trong trường hợp cuộc biểu quyết ở Thượng viện gặp bế tắc và làm chủ tọa

để chứng thực kết quả chính thức việc đếm phiếu đại cử tri đoàn

* Các cơ quan, Bộ ngành ở Hoa Kỳ

Nội các Hoa Kỳ là cơ quan của ngành hành pháp của chính phủ Hoa Kỳ, với nhiệm bao gồm các bộ trưởng Tuy là một trong những cơ quan có quyền hành nhất trong Chính phủ Hoa Kỳ hiện nay, nội các không được nhắc đến trong hiến pháp Nhiệm vụ của Nội các là cố vấn Tổng thống

Gồm có 15 Bộ và 8 cơ quan ngang Bộ

Bộ Văn phòng

(statutory basis) Đương nhiệm Ảnh Tại vị từ

Bộ Ngoại giao

Bộ trưởng Ngoại giao

(22 U.S.C § 2651a)

Hillary Clinton 21 - 1- 2009

Bộ Ngân khố

Bộ trưởng Ngân khố

(31 U.S.C § 301)

Timothy Geithner 26 - 1 - 2009

Bộ Quốc phòng

Bộ trưởng Quốc phòng

(10 U.S.C § 113)

Leon Panetta 1 - 7 - 2011

Bộ Tư pháp

Bộ trưởng Tư pháp

Acting (15 U.S.C § 1501)

Rebecca Blank 11 - 7 - 2012