xây dựng hệ thống hiện tượng thực tiễn và vận dụng hệ thống đó vào trong quá trình giảng dạy có làm tăng hứng thú học tập bộ môn hóa học của học sinh lớp 11 nâng cao

Vấn đề nghiên cứu Việc lựa chọn, xây dựng hệ thống hiện tượng thực tiễn và vận dụng hệ thống đó vào trong quá trình giảng dạy có làm tăng hứng thú học tập bộ môn hóa học của học sinh lớp

MỤC LỤC

A MỞ ĐẦU ……… ……….1

1 Hiện trạng ……… 1

2 Giải pháp thay thế ……….1

3 Vấn đề nghiên cứu ……….…1

4 Thiết kế đo đường ……… 1

B.GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ ……… 2

1 Cơ sở lí luận của việc sử dụng các hiện tượng thực tiễn vào các bài giảng hóa học nhằm tăng hứng thú học tập cho học sinh……… 2

1.1 Tổ chức hoạt động hướng dẫn học sinh học tập theo hướng tích hợp… 3

1.2 Tổ chức hoạt động hướng dẫn học sinh cách thiết lập sự liên hệ các nội dung học với thực tiễn……… 4

I.3 Tổ chức hoạt động hướng dẫn học sinh thông qua các tình huống giả định bằng các hiện tượng thực tiễn……….5

2 Một số hình thức áp dụng các hiện tượng thực tiễn trong tiết dạy 5

2.1.Đặt tình huống vào bài mới 5

2.2 Liên hệ thực tế trong bài dạy 6

2.3 Lồng ghép tích hợp môi trường trong bài dạy 6

3 Hệ thống các hiện tượng thực tiễn dùng cho các bài giảng của hóc học vô cơ lớp 11 chương trình nâng cao 6

4 Ví dụ một bài có sử dụng các hiện tượng thực tiễn trong bài học 13

5: ĐO LƯỜNG(Thực nghiệm sư phạm) 5.1 Mục đích thực nghiệm 17

5.2 Đối tượng và phương pháp thực nghiệm 17

5.3 Kết quả thực nghiệm 17

5.3.1 Phân tích định lượng các bài kiểm tra 17

5.3.2 Phân tích định tính các bài kiểm tra 18

C KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 1 Kết luận 18

2 Khuyến nghị 18

A MỞ ĐẦU

1 Hiện trạng

1.1 Phương pháp giảng dạy của giáo viên

+ Về việc sử dụng SGK: Mặc dù SGK đã được đổi mới cả về nội dung và hìnhthức thể hiện, xong đa phần giáo viên vẫn chỉ cho học sinh sử dụng SGK ở trình

độ đơn giản như đọc, hiểu, tìm một số khái niệm…Những nội dung liên quanđến thực tế chưa được sử dụng nhiều

+Về việc sử dụng tranh, hình minh họa, sơ đồ… : Hiện nay ngoài những hìnhảnh có trong SGK , còn rất nhiều hình ảnh minh họa thể hiện sinh động nội dungbài học có thể dễ dàng tìm kiếm trên mạng intenet nhưng chưa được nhiều giáoviên quan tâm và đưa vào nội dung bài học

1.2 Tình hình học tập của học sinh

+ Việc sử dụng SGK: Nhiều học sinh còn chưa biết cách đọc SGK, chủ yếu họcsinh sử dụng SGK để quan sát hình vẽ hay trả lời các câu hỏi mang tính chất liệtkê

+ Về khả năng tự học: Khảo sát với 453 học sinh tôi dạy ở trường THPT TĩnhGia 2, khi được hỏi về khả năng tự học, các em trả lời như sau:

- Khả năng tự đọc bài trước ở nhà: 178 em (39,3%) trả lời có đọc trước,

số còn lại trả lời không (60,7%)

- Khả năng tự làm hết các bài tập về nhà: 265 em (58,5%) trả lời có làmhết, số còn lại trả lời không (41,5%)

- Khả năng đưa ra các câu hỏi và các ý tưởng mới cho bài học: 20 em(4,4%) trả lời có, số còn lại trả lời không (89%)

+ Số lượng học sinh yêu thích môn hóa học

3 Vấn đề nghiên cứu

Việc lựa chọn, xây dựng hệ thống hiện tượng thực tiễn và vận dụng hệ

thống đó vào trong quá trình giảng dạy có làm tăng hứng thú học tập bộ môn hóa học của học sinh lớp 11 nâng cao hay không?

Giả thuyết nghiên cứu

Lựa chọn, xây dựng được hệ thống các hiện tượng thực tiễn cho các bàigiảng trong chương trình hóa học vô cơ 11 nâng cao và vận dụng hệ thống đóvào trong quá trình dạy học sẽ làm tăng hứng thú học tập mang lại kết quả họctập bộ môn hóa học của học sinh cao hơn

4 Thiết kế đo lường

1 Chọn 2 nhóm tương đương, xác định tác động

+ Nhóm 1 (lớp 11A6, 11A4): Sử dụng hệ thống các hiện tượng hóa học thực tiễn

vào trong quá trình dạy học bộ môn

+ Nhóm 2 (lớp 11A5,11A7): Chỉ dạy học theo phương pháp truyền thống.

* Thời gian thực hiện: Tiến hành trong quá trình giảng dạy các bài giảng vô cơlớp 11 chương trình nâng cao(Học kỳ 1)

2 Kiểm tra sau tác động trên 2 nhóm tương đương

Tổ chức hai bài kiểm tra trên cả nhóm 1 và nhóm 2 với cùng đề Hóa học đãsoạn ứng với nội dung liên quan tới các phần nội dung đã học

1.1 Tổ chức hoạt động hướng dẫn học sinh học tập theo hướng tích hợp:

Với sự bùng nổ của các thành tựu khoa học trong các lĩnh vực: Vật lí,Sinh học, Hóa học…nên chương trình đào tạo cũng được phân chia thành cácmảng kiến thức tương đối tách rời, cô lập với những khái niệm chi tiết khó nhớ

Xu hướng hiện nay trong dạy học hóa học nói riêng và trong các lĩnh vực khoahọc nói chung, người ta cố gắng trình bày cho học sinh thấy mối quan hệ hữu cơcủa các lĩnh vực không những của hóa học với nhau mà còn giữa các ngành khoahọc khác nhau như: sinh học, hóa học, toán học, vật lí,…

Khi dạy kiến thức hóa học bất kể từ lĩnh vực nào: cấu tạo nguyên tử,phương trình hóa học, dung dịch…đều liên quan đến kiến thức vật lí hay nhiềuhiện tượng thiên nhiên, hoặc kiến thức hóa hữu cơ: gluxit, lipit, protein,…đều

liên quan đến kiến thức sinh học, nên khi sử dụng những câu hỏi mở rộng theohướng tích hợp sẽ làm cho học sinh chủ động tìm tòi câu trả lời, đồng thời thấyđược sự liên hệ giữa các môn học với nhau.

Ví dụ: khi học vật lí ta giải thích hiện tượng: càng lên cao thì không khí càng

loãng dựa vào lực hút của trái đất, thì với hóa học các em sẽ hiểu rõ hơn là do khối lượng mol các khí nặng nhẹ khác nhau nên bị hút mạnh yếu khác nhau, khí oxi có khối lượng mol nặng hơn so với khối lượng mol của không khí nên tập

khí oxi nên không khí loãng.

Tuy nhiên để dạy theo cách tích hợp như trên, người giáo viên phải biếtchọn những vấn đề quan trọng, mấu chót nhất của chương trình để giảng dạy cònphần kiến thức dễ hiểu nên hướng dẫn học sinh về nhà đọc SGK hoặc các tài liệutham khảo Ngoài ra giáo viên phải chọn lựa các hiện tượng thực tiễn phù hợpvới nội dung bài mới tăng hứng thú, say mê học tập, tìm hiểu bộ môn

Nếu người giáo viên kết hợp tốt phương pháp dạy học tích hợp sử dụngcác hiện tượng thực tiễn, ngoài giúp học sinh chủ động, tích cực say mê học tậpcòn lồng ghép được các nội dung khác nhau như: bảo vệ môi trường, chăm sóc

và bảo vệ sức khỏe con người thông qua các kiến thức thực tiễn đó Đây cũng làhướng đi mà ngành giáo dục nước ta đang đẩy mạnh trong các năm gần đây

1.2 Tổ chức hoạt động hướng dẫn học sinh cách thiết lập sự liên hệ các nội dung học với thực tiễn.

Học sinh thấy hứng thú và dễ ghi nhớ bài hơn nếu trong quá trình dạy vàhọc giáo viên luôn có định hướng liên hệ thực tế giữa các kiến thức sách giáokhoa với thực tiễn đời sống hàng ngày Rất nhiều kiến thức hóa học có thể liên

hệ được với các hiện tượng tự nhiên xung quanh chúng ta

Ví dụ: Vì sao ta hay dùng bạc để “đánh gió” khi bị bệnh cảm ?

Giải thích: Khi bị bệnh cảm, trong cơ thể con người sẽ tích tụ một lượng khí

và dần sẽ hết bệnh Miếng Ag sau khi đánh gió sẽ có màu đen xám:

4Ag + 2H 2 S + O 2 → 2Ag 2 S↓ + 2H 2 O

Hiện tượng “đánh gió” đã được ông bà ta sử dụng từ rất xa xưa cho đến tận bây

giờ để chữa bệnh cảm Cách làm này rất có cơ sở khoa học mà mọi người cầnphải biết

1.3 Tổ chức hoạt động hướng dẫn học sinh thông qua các tình huống giả định bằng các hiện tượng thực tiễn.

Trong quá trình dạy học nếu ta chỉ áp dụng một kiểu dạy thì học sinh sẽnhàm chán Giáo viên có thể áp dụng nhiều phương pháp dạy học lồng ghép vàonhau, trong đó hình thức giảng dạy bằng cách đưa ra các tình huống giả địnhkèm vào các phương pháp dạy để học sinh tranh luận vừa phát huy tính chủđộng, sáng tạo của học sinh vừa tạo được môi trường thoải mái để các em traođổi từ đó giúp học sinh thêm yêu thích môn học hơn

Ví dụ: Khi học về axetilen, GV có thể đưa ra tình huống:

Tình huống mang tính thách đố như vậy sẽ kích thích học sinh học tập vàthi đua nhau tìm câu trả lời Các em sẽ nhớ kiến thức lâu hơn.

2 Một số hình thức áp dụng các hiện tượng thực tiễn trong tiết dạy

2.1.Đặt tình huống vào bài mới

Tiết dạy có gây sự chú ý của học sinh hay không nhờ vào người hướngdẫn (giáo viên) rất nhiều Trong đó phần mở đầu đặc biệt quan trọng, nếu ta biếtđặc ra một tình huống thực tiễn hoặc một tình huống giả định yêu cầu học sinhcùng tìm hiểu, giải thích qua bài học sẽ cuốn hút được sự chú ý của học sinhtrong tiết dạy

Ví dụ: Trước khi dạy bài Photpho, Gv cho HS chơi một trò chơi đuổi hình bắt

chữ: Gv cho HS quan sát trên máy chiếu hình vẽ 1 bộ xương người trên 1 bãi tha ma và hỏi HS hiện tượng gì thường gặp trong các bãi tha ma khi trời mưa nhẹ (có 2 từ)

HS sẽ trả lời đó là hiện tượng “ ma trơi ”

GV: Vậy hiện tượng “ ma trơi ” là hiện tượng gì? Nó có đáng sợ như người ta vẫn nghĩ không? Để giải đáp cho câu hỏi đó, chúng ta cùng nghiên cứu bài hôm nay Bài 14 “ Photpho”

Việc đưa ra trò chơi cùng hiện tượng như vậy sẽ gây hứng thú và tò mò cho HSkhiến bài giảng trở nên hấp dẫn và sinh động

2.2 Lồng ghép tích hợp môi trường trong bài dạy

Vấn đề môi trường: nước, không khí, đất, đang được con người nhắc đếnrất nhiều Trong cuộc sống hằng ngày các hiện tượng thường xuyên bất gặp như:nước thải của một ao cá, chuồng heo, chuồng vịt ; khói bụi của các nhà máyxay lúa, các lò gạch, các cánh đồng sau thu hoạch, có liên quan gì đến nhữngdiễn biến bất thường của thời tiết hiện nay không Giáo viên dạy học bộ môn hóa

có thể lồng ghép các hiện tượng đó vào phần sản xuất các chất, hay ứng dụngcủa một số chất Ngoài việc gây sự chú ý của học sinh trong tiết dạy còn giáodục ý thức, trách nhiệm bảo vệ môi trường cho từng học sinh Tùy vào thựctrạng của từng địa phương mà ta lấy các hiện tượng cho cụ thể và gần gũi vớicác em

Ví dụ: Các hiện tượng “Hiệu ứng nhà kính’’ hay “mưa axit” là hiện tượng gì?

Tác hại của chúng ra sao?

2.3 Liên hệ thực tế trong bài dạy

Khi học xong vấn đề gì học sinh thấy có ứng dụng thực tiễn cho cuộc sốngthì các em sẽ chú ý hơn, tìm tòi, chủ động tư duy để tìm hiểu, để nhớ hơn Do đómỗi bài học giáo viên đưa ra được một số ứng dụng thực tiễn sẽ lôi cuốn được sựchú ý của học sinh

Ví dụ: Khi dạy xong bài Photpho, GV có thể chiếu hình ảnh những ứng

dụng thực tiễn của Phopho như làm đầu que diêm, làm phân bón, làm thuốc chuột, làm đạn pháo

HS quan sát những hình ảnh đó sẽ nhớ lâu hơn rất nhiều

Giáo viên cũng cần chú ý khi sử dụng các hiện tượng hóa học thực tiễn nên khéoléo trong giải thích vấn đề, giáo viên phải biết lựa chọn cách giải thích cho phùhợp, nếu học sinh tỏ ra tìm tòi hơn chúng ta có thể khích lệ, mở ra hướng giáodục vai trò quan trọng của bộ môn mà các em sẽ được tìm hiểu ở các cấp caohơn

3 Hệ thống các hiện tượng thực tiễn dùng cho các bài giảng của hóc học vô

cơ lớp 11 chương trình nâng cao

Câu 1 : Tại sao trong bảo tàng, người ta thường dùng N 2 để bảo quản các đồ

gỗ, vải giấy?

Giải thích: Vì N2 có 2 đặc tính quan trọng không duy trì sự sống nên vi khuẩnkhông thâm nhập được, N2 khá trơ nên ngăn cản sự oxi hóa

Áp dụng: Giáo viên có thể dùng câu hỏi này để vào bài 10: Nitơ

Câu 2: Một đứa trẻ mới sinh đang trong cơn nguy cấp, mặc dù bé đang thở

nhưng máu trong người bé vẫn không đủ oxi Một bác sĩ đặt máy thông khí để giúp bé hít thêm oxi cho phổi, nhưng lượng oxi trong máu vẫn thấp Thế rồi một bác sĩ khác đưa thêm vào chính luồng khí thở đó một dược phẩm mới thì chỉ vài phút sau da bé đã trở lại hồng hào Hóa chất đó đã làm giãn mạch máu và tăng luồng máu cho phổi khi được hít vào Đó là hóa chất nào?

Giải thích: Khí đó gọi là khí cười có công thức là N2O

Áp dụng: Giáo viên có thể dùng câu hỏi này trong bài 12: Axit nitric và muối

nitrat

Khi nói về sản phẩm của phản ứng giữa kim loại và axit nitric

Câu 4 : Khi bị cảm, người ta thường dùng dây bạc để đánh gió Nhưng khi

đánh xong, dây bạc thường có màu đen, đeo lên người sẽ mất thẩm mĩ Để dây bạc bị đen được sáng trắng ta làm cách nào?

Giải thích: Ngâm dây bạc trong nước tiểu vì sẽ có phản ứng xảy ra

Ag2S + 4NH3 → 2[Ag(NH3)2]S

Nên Ag2S bị hòa tan, bề mặt dây bạc lại trở nên sáng bóng

Áp dụng : Dùng câu hỏi này để liên hệ thực tế trong bài 11: Amoniac và muối

amoni

khi nói về khả năng tạo phức của NH3

Câu 5: Dân gian ta có câu“ không có lửa làm sao có khói” Câu đó có đúng

ko?

Giải thích: Cho khí NH3 tác dụng với HCl thấy có khói trắng thoát ra theoPTPU:

NH3 + HCl → NH4ClNhư vậy không cần có lửa mà vẫn có khói Câu“ không có lửa làm sao có khói”không đúng hoàn toàn.

Áp dụng : Dùng câu hỏi này để liên hệ thực tế trong bài 11: Amoniac và muối

amoni

khi nói về khả năng tạo phức của NH3

Câu 6: Ca dao Việt Nam có câu:

“Lúa chim lấp ló ngoài bờ

Hễ nghe tiếng sấm phất cờ mà lên”

Câu ca dao trên mang ý nghĩa hóa học gì ?

Giải thích: Câu ca dao có nghĩa là: Khi vụ lúa chiêm đang trổ đồng mà có trận

mưa rào kèm theo sấm chớp thì rất tốt và cho năng suất cao Vì trong không khí

có khoảng 80% Nitơ và 20 % oxi Khi có sấm chớp (tia lửa điện) thì:

Sau đó: 2NO + O2 → 2NO2

Khí NO2 hòa tan trong nước: 4NO2 + O2 + H2O → 4HNO3

HNO3 hòa tan trong đất được trung hòa bởi một số muối tạo muối nitrat cung cấp

N cho cây

Nhờ có sấm chớp ở các cơn mưa giông, mỗi năm trung bình mỗi mẫu đất đượccung cấp khoảng 6-7 kg nitơ

Áp dụng: Đây là một câu ca dao mang ý nghĩa thực tiễn rất thường gặp trong

đời sống Đây quả là một kinh nghiệm được ông cha ta rút ra qua những thángnăm canh tác nông nghiệp Học sinh cũng dễ dàng quan sát để kiểm nghiệm vàgiải thích được một cách khoa học về vấn đề trên Giáo viên có thể đặt câu hỏi

trên khi trình bày phần 10: Niơ hoặc bài 12: Axit nitric và muối nitrat hoặc đề

cập trong bài 16: Phân bón hóa học

Câu 7 : “Ma trơi” là hiện tượng gì ? Ma trơi thường xuất hiện ở đâu ?

Giải thích: Trong xương của động vật luôn có chứa một hàm lượng photpho.

Khi cơ thể động vật chết đi, nó sẽ phân hủy một phần thành photphin PH3 và lẫnmột ít điphotphinP2H4 Photphin không tự bốc cháy ở nhiệt độ thường Khi đunnóng đến 150oC thì nó mới cháy được Còn điphotphin P2H4 thì tự bốc cháytrong không khí và tỏa nhiệt Chính lượng nhiệt tỏa ra trong quá trình này làmcho photphin bốc cháy:

Áp dụng: Đây là một hiện tượng tự nhiên chứ không phải là một hiện tượng “

thần bí ” nào đó, tránh tình trạng mê tín dị đoan, làm cho cuộc sống thêm lành

mạnh Vấn đề này có thể được đề cập ở trong bài 14: Photpho

Câu 8: Tại sao khi đánh thuốc chuột nên để gần nguồn nước?

Giải thích: Vì thuốc chuột có công thức là Zn3P2, khi đi vào cơ thể sẽ bị thủyphân theo PTPƯ là Zn3P2 + 6H2O→ 3Zn(OH)2 + 2PH3

Cơ thể chuột sẽ bị mất nước theo phương trình trên làm chuột rất háo nước phải

ra chỗ có nước uống nước và chết tại đó vì có PH3 sinh ra là chất rất độc giếtchết chuột

Áp dụng: Thuốc diệt chuột là hóa chất độc hại, gây tử vong nếu rơi vào thực

phẩm, khi chuột chết vừa gây ô nhiễm môi trường nước vừa gây nguy hiểm chocác loài động vật khác nếu ăn pthải xác chết của chuột Nên ngày nay, người ta ítdùng thuốc chuột đó để bẫy chuột Thay vào đó có thể dùng keo dính chuột haybẫy chuột bằng các thiết bị đơn giản, tự chế Giáo viên có thể dùng câu hỏi này

để hỏi trong bài 14: Photpho

Câu 9: Tại sao những người có thối quen ăn trầu thì luôn có lợi và hàm răng

Áp dụng: Dùng liên hệ thực tế trong bài 15: Axit photphoric và muối photphat

Câu 10 : Người ta biết chất diệp lục trong cây xanh có công thức phân tử

C 55 H 70 O 5 N 4 Mg Cây xanh tạo chất này nhờ CO 2 (trong không khí), hiđro (từ nước trong đất) và các chất vô cơ là nitơ, magie (từ đất lên) Khi cây bị vàng

lá người ta nghi là không đủ chất diệp lục Vậy nên bón loại phân nào giúp cây tạo chất diệp lục hiệu quả nhất ?

Giải thích: Nên dùng phân đạm như phân magie sunfat và amoni sunfat

(NH4)2SO4 vì 2 loại phân này có Mg và N cung cấp cho cây

Áp dụng: Dùng liên hệ thực tế trong bài 16: Phân bón hóa học.

Câu 11 : Vì sao người ta dùng tro bếp để bón cho cây ?

Giải thích: Trong tro bếp có chứa muối K2CO3 cung cấp nguyên tố kali cho cây

Áp dụng: Dùng cho phần đặt vấn đề vào bài hoặc liên hệ thực tế trong ở bài 16:

Phân bón hóa học

Câu 12: Tại sao khi nông nghiệp phát triển thì các vi khuẩn, nấm, giun tròn

sống trong đất, nước… giảm đi rất nhiều nhiều nơi không còn nữa ?

Giải thích: Một số phân bón có thể tiêu diệt các loại sinh vật có hại này Ví dụ

trước khi trồng khoai tây một tuần người ta đưa vào đất một lượng urê (1,5 kg/

m2) thì các mầm bệnh bị tiêu diệt hoàn toàn Hiện tượng dễ thấy là không cònđỉa trong nước ở nhiều nơi như ngày trước nữa

Áp dụng: Giáo viên có thể đặt câu hỏi trên cho phần tích hợp bảo vệ môi trường

trong bài 16: Phân bón hóa học

Câu 13 : Tại sao khi đi gần các sông, hồ bẩn vào ngày nắng nóng, người ta

ngửi thấy mùi khai ?

Giải thích: Khi nước sông, hồ bị ô nhiễm nặng bởi các chất hữu cơ giàu đạm

như nước tiểu, phân hữu cơ, rác thải hữu cơ… thì lượng urê trong các chất hữu

cơ này sinh ra nhiều Dưới tác dụng của men ureaza của các vi sinh vật, urê bịphân hủy tiếp thành CO2 và amoniac NH3 theo phản ứng: (NH2)2CO + H2O →

CO2 + 2NH3

NH3 sinh ra hòa tan trong nước sông, hồ dưới dạng một cân bằng động Như vậykhi trời nắng (nhiệt độ cao), NH3 sinh ra do các phản ứng phân hủy urê chứatrong nước sẽ không hòa tan vào nước mà bị tách ra bay vào không khí làm chokhông khí xung quanh sông, hồ có mùi khai khó chịu.

Áp dụng: Đây là hiện tượng thường gặp quanh hồ, ao, nhất là vào mùa khô,

nắng nóng Giáo viên có thể nêu vấn đề trong bài giảng 16: Phân bón hóa học

Câu 14: Tại sao để cải tạo đất ở một số ruộng chua người ta thường bón bột

vôi ?

Giải thích: Thành phần của bột vôi gồm CaO và Ca(OH)2 và một số ít CaCO3

Ở ruộng chua có chứa axit, pH < 7, nên sẽ có phản ứng giữa axit với CaO,Ca(OH)2 và một ít CaCO3 làm giảm tính axit nên ruộng sẽ hết chua

Áp dụng: Giáo viên có thể hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức các bài đã

học trước hỏi trong bài 4: Sự điện li của nước pH Chất chỉ thị axit-bazơ hoặctrong bài 16: Phân bón hóa học

Câu 15: Cây trồng hấp thu hiệu quả chất dinh dưỡng từ phân bón thì tránh

được sự dư thừa trong đất gây ô nhiễm và ngộ độc thực phẩm Bón phân đúng thời đểm làm tăng hiệu quả hấp thu của cây trồng Nên bón phân vào thời điểm nào trong ngày?

Giải thích: Thường bón vào buổi chiều tối, khi mặt trời vừa lặn.

Áp dụng: Dùng để liên hệ thực tế trong bài 16: Phân bón hóa học.

Câu 16: Vì sao khi bón phân vô cơ hoặc phân chuồng, có thể gây ô nhiễm

môi trường và ảnh hưởng tới thực phẩm?

Giải thích: Vì sẽ tích lũy các chất độc hại, thậm chí nguy hiểm cho đất do phân

để lại , tăng nồng độ các chất có tác dụng xấu đến việc cung cấp oxi, tích lũynitrat trong nước ngầm làm giảm chất lượng của nước uống, làm tăng lượng

NH3 không mong muốn trong khí quyển và lượng N2O do quá trình nitrat hóaphân đạm dư hoặc bón không đúng chỗ

Áp dụng: Dùng để liên hệ thực tế trong bài 16: Phân bón hóa học.

Câu 17: Phương pháp nào dùng để diệt rêu và làm cho lúa được tốt hơn?

Giải thích: Bón vôi bột trước, vài ngày sau mới bón đạm.

Áp dụng: Dùng để liên hệ thực tế trong bài 16: Phân bón hóa học.

Câu 18: Chất nào được mệnh danh là vệ sĩ phòng độc cho con người?

Giải thích: Cacbon

Áp dụng: Dùng để liên hệ thực tế trong bài 20: Cacbon

Câu 19 : Vì sao than chất thành đống lớn có thể tự bốc cháy ?

Giải thích: Do than tác dụng với O2 trong không khí tạo CO2, phản ứng này tỏanhiệt Nếu than chất thành đống lớn phản ứng này diễn ra nhiều nhiệt tỏa rađược tích góp dần khi đạt tới nhiệt độ cháy của than thì than sẽ tự bốc cháy

Áp dụng: Dùng để liên hệ thực tế trong bài 20: Cacbon

Câu 20: Tại sao khi cơm bị khê, ông bà ta thường cho vào nồi cơm một mẫu

than củi ?

Giải thích: Do than củi xốp, có tính hấp phụ nên hấp phụ hơi khét của cơm làm

cho cơm đỡ mùi khê

Áp dụng: Dùng để liên hệ thực tế trong bài 20: Cacbon

Câu 21: Tại sao khi nuôi cây trong bình, người ta thường cho một ít than

hoạt tính?

Giải thích: Vì than có đặc tính hút độc

Áp dụng: Dùng để liên hệ thực tế trong bài 20: Cacbon

Câu 22: Tại sao người ta dùng than hoạt tính sản xuất mĩ phẩm pond?

Giải thích: Vì than hoạt tính có khả năng hấp phụ các chất bẩn trên mặt, giúp

mặt sạch và sáng hơn

Áp dụng: Dùng để liên hệ thực tế trong bài 20: Cacbon

Câu 23 : Vì sao khi mùa đông hay xảy ra ngộ độc khí đốt?

Giải thích: Vào mùa đông nhiều người thường đóng kín cửa sổ và ngồi bên lò

sưởi khi đóng kín cửa, có thể cản được gió lùa vào nhưng lại tạo điều kiện sảnsinh khí CO là chất khí không màu, không mùi, không vị Khi ta hít phải khí COthì CO tác dụng với hồng cầu thành loại ‘hồng cầu cacbon oxit’ không vậnchuyển được oxi đến cho cơ thể Vì vậy sẽ bị ngộ độc, lúc mới ngộ độc thì bịđau đầu, buồn nôn, dần dần bị hôn mê, thậm chí dẫn đến tử vong Muốn loại bỏ

sự ngộ độc khí, phải đảm không khí được lưu thông, không nên đóng kín cửa sổ.Ngoài ra phải thường xuyên thông lò để đảm bảo lò đủ oxi

Áp dụng: Liên hệ thực tế trong bài 21: Hợp chất của Cacbon

Câu 24: Muốn ăn lạc giòn,bánh xốp, bánh đa giòn, muốn giữ thức ăn được

lâu, ta cho chúng vào tủ lạnh, vì sao?

Giải thích: Vì trong tủ lạnh có chứa nước đá khô, không nóng chảy mà thăng

hoa dùng để tạo môi trường lạnh và khô nên thuận tiện cho việc bảo quản thựcphẩm

Áp dụng: Liên hệ thực tế trong bài 21: Hợp chất của Cacbon

Câu 25: Tại Java của Indonexia và ở nhiều địa phương của Italia, có một số

hang động lạ: Khi người ta dẫn theo chó vào hang, chó lập tức bị chết ngạt, còn người thì không có việc gì Thế nhưng khi người ta cúi xuống ngang tầm chiều cao của chó thì cũng bị đầu váng, mắt hoa Tại sao lại vậy?

Giải thích: Do ở các hang động này thường có nhiều khí CO2 CO2 là chất khígây ngạt thở, lại nặng hơn không khí tụ tập ở sát mặt đất Chó cũng có chiều caogần mặt đất, hít phải khí CO2 nên bị ngạt thở Khi người cúi khom xuống, ngangchiều cao của chó sẽ hít phải khí CO2 nên cũng bị choáng ngất

Áp dụng: Liên hệ thực tế trong bài 21: Hợp chất của Cacbon

Câu 26: Ở nông thôn có hiện tượng: Có người chui vào hầm chứa rau, đột

nhiên bị ngất và ngã lăn ra Có nhiều trường hợp gây ra chết người Nhiều người nói vì ở dưới hầm có ma Vậy ở đó có ma thật sự không?

Giải thích: Trong các hầm chứa rau bắp cải, khoai…các loại này đều hô hấp.

Cũng như con người, các loại rau củ này cũng hút dưỡng khí, thở ra khí CO2.Ngày qua ngày, chúng tích tụ lại nhiều Khi gian hầm quá kín, thông khí kém,lượng CO2 quá nhiều, người vào hầm hít phải sẽ bị hôn mê, choáng ngất Vậythật sự không có ma ở các hầm rau

Áp dụng: Đây là một hiện tượng tự nhiên chứ không phải là một hiện tượng “

thần bí ” nào đó, phải tránh tình trạng mê tín dị đoan, làm cho cuộc sống thêm

lành mạnh Vấn đề này có thể được đề cập ở trong bài 21: Hợp chất của Cacbon