đổi mới cách kt - đg kết quả học tập môn công nghệ bậc thpt

Để thực hiện vấn đề này, đã có nhiều những hình thức và biện phápdạy học được triển khai như: dạy học nêu vấn đề, tổ chức các hoạt động dạy họcnhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

LỜI NÓI ĐẦU

Đổi mới phương pháp dạy học trong chương trình giáo dục phổ thông nóichung và giáo dục THPT nói riêng là vấn đề được đặt ra và thực hiện từ nhiềunăm nay Để thực hiện vấn đề này, đã có nhiều những hình thức và biện phápdạy học được triển khai như: dạy học nêu vấn đề, tổ chức các hoạt động dạy họcnhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, ứng dụng côngnghệ thông tin trong dạy học… Những biện pháp và hình thức đó, trong quátrình thực hiện, đã góp phần thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học, nâng caohiệu quả giảng dạy của giáo viên và chất lượng học tập của học sinh Tuy nhiên,

để nâng cao hơn nữa chất lượng dạy học, bên cạnh các biện pháp, hình thức dạyhọc như trên thì việc đổi mới KT - ĐG kết quả học tập của học sinh là vô cùngquan trọng KT - ĐG là một khâu không thể thiếu trong quá trình dạy học Đó làmột yêu cầu khách quan đối với việc phát triển lí luận dạy học nói chung cũngnhư phương pháp dạy học địa lí nói riêng Đánh giá được xem là công cụ quantrọng chủ yếu xác định năng lực nhận thức người học, điều chỉnh quá trình dạyhọc Đổi mới KT - ĐG sẽ tạo động lực thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học,góp phần nâng cao chất lượng, bảo đảm thực hiện mục tiêu giáo dục

Vậy, thế nào là đổi mới KT - ĐG ? KT - ĐG như thế nào để nâng cao hiệuquả giảng dạy, bảo đảm thực hiện mục tiêu giáo dục? KT - ĐG trong môn Côngnghệ bậc THPT như thế nào để đảm bảo mục tiêu bộ môn? Đó là những câu hỏilớn mà cá nhân tôi cũng chưa có lời giải cụ thể Nhưng, xuất phát từ thực tếgiảng dạy, dưới đây, tôi xin trình bày những kinh nghiệm của bản thân trongviệc KT - ĐG kết quả học tập của học sinh, theo cá nhân tôi, những biện pháp vàhình thức kiểm tra như vậy đã có tác dụng tích cực đến các hoạt động dạy họccủa giáo viên chất lượng học tập của học sinh

Những kinh nghiệm mà tôi trình bày sau đây chỉ mang tính chất cá nhân,

do đó sẽ khó tránh khỏi suy nghĩ chủ quan và chắc sẽ có nhiều điểm chưa phùhợp, vì vậy rất mong nhận được sự góp ý của các đồng chí

Xin chân thành cảm ơn!

Phần I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Kiểm tra và đánh giá (KT - ĐG) là hai khâu trong một quy trình thốngnhất nhằm xác định kết quả thực hiện mục tiêu dạy học Kiểm tra là thu thậpthông tin từ riêng lẻ đến hệ thống về kết quả thực hiện mục tiêu dạy học Đánhgiá là xác định mức độ đạt được về thực hiện mục tiêu dạy học Đánh giá kếtquả học tập thực chất là việc xem xét mức độ đạt được của hoạt động học của

HS so với mục tiêu đề ra đối với từng môn học, từng lớp học, cấp học Mục tiêucủa mỗi môn học được cụ thể hoá thành các chuẩn kiến thức, kĩ năng Từ cácchuẩn này, khi tiến hành KT - ĐG kết quả học tập môn học, cần phải thiết kếthành những tiêu chí nhằm kiểm tra được đầy đủ cả về định tính và định lượngkết quả học tập của HS

Môn Công Nghệ là một môn học trong chương trình học bậc trung học phổthông (THPT), nó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinhphổ thông, thực hiện chỉ đạo của Đảng và Nhà nước cũng như nguyện vọng củatoàn xã hội trong thời đại khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ

Từ lâu Ngành Giáo dục quá chú ý đến đổi mới phương pháp dạyhọc (PPDH), nhưng ít chú ý đến khâu KT - ĐG, đây là vấn đề cốt lõi đã ảnhhưởng đến hiệu quả của việc cải tiến đổi mới PPDH KT - ĐG là một thành tốcủa quá trình sư phạm, nó giúp quá trình sư phạm được thực hiện toànvẹn có hiệu quả, vì thế từ lâu các nhà lý luận đã xem KT - ĐG có vai trò nhưnội dung

Xuất phát từ quan niệm chất lượng giáo dục phổ thông là sự phù hợp vớimục tiêu giáo dục phổ thông, quá trình sư phạm là một quá trình thống nhất toànvẹn được cấu trúc bởi các thành tố: mục tiêu giáo dục, nội dung giáo dục,phương pháp giáo dục, người dạy, người học, KT - ĐG kết quả… Tôi cho rằngviệc cải tiến đổi mới kiểm tra KT - ĐG môn Công Nghệ có vai trò hết sức quantrọng đối với việc vận dụng quan niệm dạy học mới “Dạy-học hướng tập trungvào người học” Đổi mới PPDH nhưng KT-ĐG không đổi mới đương nhiên sẽ

hạn chế việc đổi mới PPDH Chính cách KT - ĐG của giáo viên làm thay đổicách học của học sinh

Từ thực trạng trên, để việc KT - ĐG đạt hiệu quả tốt hơn và để đáp ứngđược mục tiêu giáo dục, tạo nên sự công bằng trong đánh giá tôi đã mạnh dạnđưa ra đề tài:

‘‘Đổi mới cách KT - ĐG kết quả học tập môn Công nghệ bậc THPT ’’

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU.

Ở bậc THPT, việc học môn Công nghệ là môn học có nhiều kiến thức mới

mẻ và mang tính chất khoa học Đặc thù của môn học công nghệ là môn học khótruyền đạt đối với giáo viên, khó làm đối với học sinh Là môn học có rất nhiềukiến thức mới, trừu tượng mang tính công nghiệp Chính vì lý do đó mà phânphối chương trình của Bộ giáo dục và đào tạo đã dành cho khối 12 là 35 tiết,khối 11 là 52 tiết

Chính vì vậy việc đổi mới KT- ĐG là vấn đề cần thiết hiện nay Vì nó đánh giá được học sinh có thể hiểu và nhớ được những kiến thức cơ bản của môn học,chủ yếu là nhớ ý nghĩa theo hệ thống kiến thức của chương trình Đánh giá đượcviệc áp dụng kiến thức để giải quyết tình huống cụ thể, sự độc lập sáng tạo của học sinh Đánh giá được động cơ, hứng thú, thái độ học tập của học sinh

3 KẾT QUẢ CẦN ĐẠT.

Với mục tiêu giáo dục phổ thông là “Giúp học sinh phát triển toàn diện vềdạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực cánhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xãhội chủ nghĩa, xây dựng tư cách, trách nhiệm công dân, chuẩn bị cho học sinhtiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia bảo vệ tổ quốc”.Trong các trường THPT hiện nay, việc dạy học không chỉ chủ yếu là dạy cái gì

mà còn dạy học như thế nào Đổi mới phương pháp dạy học là một yêu cầu cấpbách có tính chất đột phá để nâng cao chất lượng dạy học Đổi mới phương phápdạy học đòi hỏi phải tiến hành một cách đồng bộ đổi mới từ nội dung chươngtrình sách giáo khoa, phương pháp dạy học cho đến KT - ĐG kết quả dạy học

KT - ĐG có vai trò rất to lớn đến việc nâng cao chất lượng đào tạo Kết quả của

KT - ĐG là cơ sở để điều chỉnh hoạt động dạy, hoạt động học và quản lý giáoduc Nếu KT - ĐG sai dẫn đến nhận định sai về chất lượng đào tạo gây tác hại tolơn trong việc sử dụng nguồn nhân lực Vậy đổi mới KT - ĐG trở thành nhu cầubức thiết của ngành giáo dục và toàn xã hội ngày nay KT - ĐG đúng thực tế,chính xác và khách quan sẽ giúp người học tự tin, hăng say, nâng cao năng lựcsáng tạo trong học tập

4 ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI VÀ KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU

Đối tượng nghiên cứu của đề tài “Kiểm tra đánh giá theo chuẩn kiến thức kỹ năng môn công nghệ” trong trường THPT bao gồm cả thầy và trò

Về phía Thầy:

- Có kiến thức về phương pháp dạy học, phương pháp KT - ĐG Đặc biệt

là phải nắm vững chuẩn kiến thức kỹ năng của môn học

- Có kiến thức sâu về chuyên ngành được đào tạo

- Biết phối hợp các phương pháp giáo dục truyền thống và hiện đại, cách

KT - ĐG sao cho phù hợp với các đối tượng học sinh khác nhau để có kết quảgiáo dục cao nhất

Về phía trò:

- Tích cực chủ động trong việc tiếp thu kiến thức, có khả năng tư duy sángtạo trong quá trình học tập

- Có khả năng tư duy, tổng hợp kiến thức để nắm bắt được các kiến thức

đã học trong sách và kiến thức thu được ở ngoài đời sống thực tế

Phạm vi nghiên cứu của đề tài ‘‘Đổi mới cách KT - ĐG kết quả học tập môn

Công nghệ bậc THPT ’’ được xây dựng và thực hiện trong các giờ lên lớp, các

bài kiểm tra 15 phút, 45phút và học kỳ tại trường THPT Hậu Lộc 2 từ năm học

2012 đến nay

PhầnII NỘI DUNG.

I CƠ SỞ LÝ LUẬN KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ

A CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ

1 Khái niệm kiểm tra đánh giá:

a Khái niệm kiểm tra.

Trong Đại từ điển Tiếng Việt, Nguyễn Như Ý định nghĩa kiểm tra là xemxét thực chất, thực tế Theo Bửu Kế, kiểm tra là tra xét, xem xét, kiểm tra là soátxét lại công việc, kiểm tra là xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét.Còn theo Trần Bá Hoành, kiểm tra là cung cấp những dữ kiện, những thông tinlàm cơ sở cho việc đánh giá

Như vậy, các nhà khoa học và các nhà giáo dục đều cho rằng kiểm tra vớinghĩa là nhằm thu thập số liệu, chứng cứ, xem xét, soát xét lại công việc thực tế

để đánh giá và nhận xét

Trong giáo dục, kiểm tra có các hình thức như kiểm tra thường xuyên(kiểm tra hàng ngày), kiểm tra định kì (kiểm tra hết chương, hết phần ) và kiểmtra tổng kết (kiểm tra cuối học kì)

Kiểm tra là theo dõi, sự tác động của người kiểm tra đối với người họcnhằm thu được những thông tin cần thiết cho việc đánh giá

Kiểm tra có 3 chức năng bộ phận liên kết, thống nhất, thâm nhập vàonhau và bổ sung cho nhau đó là: đánh giá, phát hiện lệch lạc và điều chỉnh

Về mặt lý luận dạy học, kiểm tra có vai trò liên hệ nghịch trong quá trìnhdạy học Kiểm tra biết những thông tin, kết quả về quá trình dạy của thầy và quátrình học của trò để từ đó có những quyết định cho sự điều khiển tối ưu của cảthầy lẫn trò Học sinh sẽ học tốt hơn nếu thường xuyên được kiểm tra và đượcđánh giá một cách nghiêm túc, công bằng với kỹ thuật cao và đạt kết quả tốt

b Khái niệm đánh giá

Đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kết quảcông việc dựa vào sự phân tích những thông tin thu được, đối chiếu với nhữngmục tiêu, tiêu chuẩn đề ra, nhằm đề xuất những quyết định thích hợp để cải

thiện thực trạng, điều chỉnh nâng cao chất lượng và hiệu qủa công việc TheoĐại từ điển Tiếng Việt của Nguyễn Như Ý, đánh giá là nhận xét bình phẩm vềgiá trị Theo từ điển Tiếng Việt của Văn Tân thì đánh giá là nhận thức cho rõ giátrị của một người hoặc một vật.

Đánh giá trong giáo dục, theo Dương Thiệu Tống là quá trình thu thập và

xử lý kịp thời, có hệ thống thông tin về hiện trạng và hiệu quả giáo dục Căn cứvào mục tiêu dạy học, làm cơ sở cho những chủ trương, biện pháp và hành độngtrong giáo dục tiếp theo Cũng có thể nói rằng đánh giá là quá trình thu thậpphân tích và giải thích thông tin một cách hệ thống nhằm xác định mức độ đạtđến của các mục tiêu giáo dục về phía học sinh Đánh giá có thể thực hiện bằngphương pháp định lượng hay định tính

Như vậy đánh giá là việc đưa ra những kết luận nhận định, phán xét vềtrình độ học sinh Muốn đánh giá kết quả học tập của học sinh thì việc đầu tiên

là phải kiểm tra, soát xét lại toàn bộ công việc học tập của học sinh, sau đó tiếnhành đo lường để thu thập những thông tin cần thiết, cuối cùng là đưa ra mộtquyết định Do vậy kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của học sinh là hai khâu

có quan hệ mật thiết với nhau Kiểm tra nhằm cung cấp thông tin để đánh giá vàđánh giá thông qua kết quả của kiểm tra Hai khâu đó hợp thành một quá trìnhthống nhất là KT - ĐG

Đánh giá kết quả học tập là quá trình đo lường mức độ đạt được của họcsinh về các mục tiêu và nhiệm vụ của quá trình dạy học Mô tả một cách địnhtính và định lượng: tính đầy đủ, tính đúng đắn, tính chính xác, tính vững chắccủa kiến thức, mối liên hệ của kiến thức với đời sống, các khả năng vận dụngkiến thức vào thực tiễn, mức độ thông hiểu, khả năng diễn đạt bằng lời nói, bằngvăn viết, bằng chính ngôn ngữ chuyên môn của học sinh… và cả thái độ của họcsinh trên cơ sở phân tích các thông tin phản hồi từ việc quan sát, kiểm tra, đánhgiá mức độ hoàn thành nhiệm vụ được giao, đối chiếu với những chỉ tiêu, yêucầu dự kiến, mong muốn đạt được của môn học

Đánh giá kết quả học tập của học sinh là một quá trình phức tạp và côngphu Vì vậy để việc đánh giá kết quả học tập đạt kết quả tốt thì quy trình đánhgiá gồm những công đoạn sau:

- Phân tích mục tiêu học tập thành các kiến thức, kỹ năng

- Đặt ra các yêu cầu về mức độ đạt được các kiến thức, kỹ năng dựa trênnhững dấu hiệu có thể đo lường hoặc quan sát được

- Tiến hành đo lường các dấu hiệu đó để đánh giá mức độ đạt được về cácyêu cầu đặt ra, biểu thị bằng điểm số

- Phân tích, so sánh các thông tin nhận được với các yêu cầu đề ra rồiđánh giá, xem xét kết quả học tập của học sinh, mức độ thành công của phươngpháp giảng dạy của giáo viên… để từ đó có thể cải tiến, khắc phục nhược điểm

- Trong đánh giá phải quán triệt nguyên tắc vừa sức, bám sát yêu cầu củachương trình

2 Mục đích, ý nghĩa, vai trò của KT - ĐG kết quả học tập của học sinh

a Mục đích của việc KT-ĐG

Công khai hóa nhận định về năng lực và kết quả học tập của mỗi học sinh

và tập thể lớp, tạo cơ hội cho học sinh phát triển kỹ năng tự đánh giá, giúp họcsinh nhận ra sự tiến bộ của mình, khuyến khích động viên việc học tập.Giúp chogiáo viên có cơ sở thực tế để nhận ra những điểm mạnh và điểm yếu của mình,

tự hoàn thiện hoạt động dạy, phân đấu không ngừng nâng cao chất lượng và hiệuquả dạy học

Như vậy, KT - ĐG không chỉ nhằm mục đích nhận định thực trạng và địnhhướng, điều chỉnh hoạt động của trò mà còn đồng thời tạo điều kiện nhận định

ra thực trạng và điều chỉnh hoạt động dạy của thầy

b Ý nghĩa của việc KT - ĐG

KT - ĐG có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với học sinh, giáo viên và đặcbiệt là đối với cán bộ quản lí

* Đối với học sinh:

- Việc KT - ĐG có hệ thống và thường xuyên cung cấp kịp thời nhữngthông tin "liên hệ ngược" giúp người học điều chỉnh hoạt động học.

- Về giáo dưỡng chỉ cho học sinh thấy mình đã tiếp thu điều vừa học đếnmức độ nào, còn thiếu sót nào cần bổ khuyết

- Về mặt phát triển năng lực nhận thức giúp học sinh có điều kiện tiếnhành các hoạt động trí tuệ như ghi nhớ, tái hiện, chính xác hóa, khái quát hóa, hệthống hóa kiến thức, tạo điều kiện cho học sinh phát triển tư duy sáng tạo, linhhoạt vận dụng kiến thức để giải quyết các tình huống thực tế

- Về mặt giáo dục học sinh có tinh thần trách nhiệm cao trong học tập, có

ý chí vươn lên đạt những kết quả cao hơn, cũng cố lòng tin vào khả năng củamình, nâng cao ý thức tự giác, khắc phụ tính chủ quan tự mãn

* Đối với giáo viên:

- Việc KT - ĐG học sinh cung cấp cho giáo viên những thông tin "liên hệngược ngoài", qua đó rút kinh nghiệm, điều chỉnh lại mục tiêu, lựa chọnphương pháp và nội dung trọng tâm trong quá trình giảng dạy

- KT - ĐG kết hợp với việc theo dõi thường xuyên giúp cho giáo viênnắm được một cách cụ thể và khá chính xác năng lực và trình độ mỗi học sinhtrong lớp, từ đó có biện pháp cụ thể, thích hợp bồi dưỡng riêng cho từng nhómhọc sinh, nâng cao chất lượng học tập chung cho cả lớp

* Đối với cán bộ quản lí giáo dục:

Cung cấp cho cán bộ quản lí giáo dục những thông tin về thực trạng dạy

và học trong một đơn vị giáo dục để có những chỉ đạo kịp thời, uốn nắn đượcnhững lệch lạc, khuyến khích, hỗ trợ những sáng kiến hay, bảo đảm thực hiệntốt mục tiêu giáo dục

c Vai trò của KT - ĐG trong dạy học hiện nay

Trong nhà trường hiện nay, việc dạy học không chỉ chủ yếu là dạy cái gì

mà còn dạy học như thế nào Đổi mới phương pháp dạy học là một yêu cầu cấpbách có tính chất đột phá để nâng cao chất lượng dạy học Đổi mới phương phápdạy học đòi hỏi phải tiến hành một cách đồng bộ đổi mới từ nội dung chươngtrình sách giáo khoa, phương pháp dạy học cho đến KT - ĐG kết quả dạy học

KT - ĐG có vai trò rất to lớn đến việc nâng cao chất lượng đào tạo Kết quả của

KT - ĐG là cơ sở để điều chỉnh hoạt động dạy, hoạt động học và quản lý giáodục Nếu KT - ĐG sai dẫn đến nhận định sai về chất lượng đào tạo gây tác hại tolơn trong việc sử dụng nguồn nhân lực Vậy đổi mới KT - ĐG trở thành nhu cầubức thiết của ngành giáo dục và toàn xã hội ngày nay KT - ĐG đúng thực tế,chính xác và khách quan sẽ giúp người học tự tin, hăng say học tập, nâng caonăng lực sáng tạo của bản thân trong học tập

3 Chức năng của KT - ĐG:

Kiểm tra gồm 3 chức năng bộ phận liên kết thống nhất với nhau đó là: đánh giá, phát hiện lệch lạc và điều chỉnh

Nhờ đánh giá sẽ phát hiện ra cả những mặt tốt lẫn mặt chưa tốt trong trình

độ đạt tới của học sinh, trên cơ sở đó tìm hiểu kỹ nguyên nhân của những lệchlạc, về phía dạy cũng như phía học, hoặc có thể từ khách quan Phát hiện ra lệchlạc, tìm ra nguyên nhân của lệch lạc là rất quan trọng Vì sự thành đạt trong kếtquả là điều đã dự kiến trong mục tiêu, còn những lệch lạc thường bị bỏ qua, mà

nếu sửa chữa loại trừ chúng thì chất lượng sẽ được tốt lên.Từ đánh giá và pháthiện lệch lạc giáo viên điều chỉnh, uốn nắn, loại trừ những lệch lạc đó, tháo gỡnhững khó khăn trở ngại, thúc đẩy chất lượng dạy học lên rất nhiều.

4 Bản chất của KT - ĐG.

Trong dạy học, KT - ĐG là một vấn đề hết sức phức tạp, nếu không cẩnthận dễ dẫn đến sai lầm Vì vậy đổi mới phương pháp dạy học nhất thiết phải đổimới, cải cách KT - ĐG, sử dụng kỹ thuật ngày càng tiên tiến, có độ tin cậy cao,bên cạnh đó còn có công cụ KT - ĐG cho học sinh để họ tự đánh giá kết quảlĩnh hội kiến thức của bản thân mình, từ đó điều chỉnh uốn nắn việc học tập củabản thân

Như vậy, việc KT - ĐG của người dạy phải khuyến khíchvà thúc đẩyđược sự tự KT - ĐG của người học Hai mặt này phải thống nhất biện chứng vớinhau KT - ĐG phải có tác dụng làm cho học sinh thi đua học tốt với chính mìnhchứ không phải để ganh đua với người khác

5 Các tiêu chuẩn về nhận thức áp dụng cho bài KT - ĐG.

Có 6 tiêu chuẩn về quá trình nhận thức được áp dụng cho KT - ĐG: đó làcác mức độ nhận thức đi từ thấp đến cao của hoạt động tư duy

- Biết (còn gọi là nhớ lại):đây là khả năng thấp nhất trong lĩnh vực kiến thức.

- Hiểu: là kỹ năng học sinh hiểu được vấn đề họ biết, có khả năng áp dụng

những kiến thức đã biết vào việc giải quyết những vấn đề mới

- Ứng dụng: là khả năng vận dụng các kiến thức quy luật, khái niệm, định

luật… nhằm giải quyết những vấn đề cụ thể Học sinh có khả năng tư duy tốt sẽvận dụng kiến thức tốt

- Phân tích: là khả năng tách ra từng phần để nghiên cứu, để tìm hiểu rõ đối

tượng hay hiện tượng Phân tích còn là sự phân biệt các dấu hiệu, các đặc tínhriêng biệt của đối tượng hay hiện tượng đó theo một hệ thống nhất định

- Tổng hợp: Là kỹ năng kết hợp các yếu tố riêng biệt để rút ra những cái chung,

các bản chất nhất của đối tượng hay hiện tượng, tức là những dấu hiệu trong mộttổng thể phân tích và tổng hợp có sự liên kết mật thiết với nhau là hai mặt của

một quá trình tư duy thống nhất, nó có tác dụng quan trọng trong việc lĩnh hội các khái niệm khoa học.

- Đánh giá: Có thể coi là mức độ cao nhất của sự phát triển các kỹ năng về trí

tuệ Dựa trên sự hiểu biết những phân tích và tổng hợp để rút ra kết luận đúng nhất, chính xác nhất, xem xét kết luận này có ưu nhược điểm gì, có vai trò ra sao, tiến hành áp dụng nó thế nào Đó chính là kỹ năng mà có thể đề xuất việc nhận định chất lượng học tập của học sinh

6 Quy trình của việc KT - ĐG.

Về cơ bản quy trình này gồm 5 bước:

Bước 1: Xây dựng hệ thống chỉ tiêu về nội dung KT - ĐG và tiêu chí KT - ĐG

(KT -ĐG cái gì? cho điểm số thế nào?) tương ứng với hệ thống mục tiêu dạy học

đã được cụ thể hoá đến chi tiết

Bước 2: Thiết kế công cụ KT - ĐG (hay lựa chọn hình thức KT - ĐG) và kế

hoạch sử dụng chúng, tuỳ theo mục đích KT - ĐG mà có thể lựa chọn các dạngkiểm tra (kiểm tra sơ bộ, kiểm tra thường ngày, kiểm tra định kỳ và kiểm tratổng kết); hoặc các hình thức kiểm tra (kiểm tra miệng, viết 15', 45', học kỳ)

Bước 3: Thu nhập số liệu KT - ĐG: theo đáp án, bảng đặc trưng, giáo viên chấm

bài kiểm tra, thống kê điểm kiểm tra

Bước 4: Xử lý số liệu

Bước 5: Hình thành hệ thống kết luận về việc KT - ĐG và đưa ra những đề xuất

điều chỉnh quá trình dạy học

7 Những yêu cầu và nguyên tắc để KT - ĐG kết quả học tập của học sinh

a Những yêu cầu sư phạm cần tuân thủ khi KT - ĐG kết quả học tập của học sinh

Khi KT - ĐG cần phải tuân thủ những yêu cầu sau:

- KT - ĐG phải xuất phát từ mục tiêu dạy học

- Công cụ KT - ĐG phải đảm bảo mức độ chính xác nhất định

- KT - ĐG phải mang tính khách quan, toàn diện, có hệ thống và côngkhai.

KT ĐG phải đảm bảo tính thuận tiện của việc sử dụng công cụ KT ĐG

-b Những nguyên tắc để KT-ĐG kết quả học tập của học sinh

Để KT - ĐG kết quả học tập cần dựa vào những nguyên tắc mang tínhtổng quát và cụ thể

Những nguyên tắc mang tính tổng quát:

- KT - ĐG là quá trình tiến hành, có hệ thống để xác định phạm vi đạtđược của các mục tiêu đề ra Vậy, phải xác định rõ mục tiêu KT - ĐG là gì

- Khi KT - ĐG phải chọn mục tiêu KT - ĐG rõ ràng, các mục tiêu phảiđược biểu hiện dưới dạng những điều có thể quan sát được

- Khi KT - ĐG giáo viên phải biết nó là phương tiện để di đến mục đích,chứ bản thân không phải là mục đích Mục đích KT - ĐG là để có nhưng quyếtđịnh đúng đắn, tối ưu nhất cho quá trình dạy học

- KT - ĐG bao giờ cũng gắn với việc học tập của học sinh, nghĩa là trướctiên phải chú ý đến việc học tập của học sinh Sau đó mới kích thích sự nỗ lựchọc tập của học sinh, cuối cùng mới KT - ĐG bằng điểm số

- KT - ĐG bao giờ cũng đi kèm theo nhận xét để học sinh nhận biết nhữngsai sót của mình về kiến thức kỹ năng, phương pháp để học sinh nghiên cứu,trao đổi thêm kiến thức

- Qua những lỗi mắc phải của học sinh, giáo viên cần rút kinh nghiệm đểphát hiện ra những sai sót trong quá trình dạy và KT - ĐG của mình để thay đổicách dạy sao cho phù hợp với học sinh

- Trong KT - ĐG nên sử dụng nhiều phương pháp và hình thức khác nhaunhằm tăng độ tin cậy và chính xác

- Lôi cuốn và khuyến khích học sinh tham gia vào quá trình KT - ĐG

- Giáo viên phải thông báo rõ các loại hình câu hỏi để KT - ĐG giúp họcsinh định hướng khi trả lời

- Phải dựa trên những cơ sở của phương phá dạy học mà xem xét kết quảcủa một câu trả lời, của một bài kiểm tra, kết hợp với chức năng chẩn đoán hoặcquyết định về mặt sư phạm.

- Trong các câu hỏi xác định về mặt định lượng, giáo viên thông qua cáccâu hỏi yêu cầu học sinh giải thích bằng lời để xác định rõ nhận thức của họcsinh

- Phương pháp và cách thức tiến hành KT-ĐG phải diễn ra trong hoàncảnh thoải mái, học sinh cảm thấy tự nguyện, không lo lắng hay sợ sệt

- Không nên đặt những câu hỏi mà bản thân giáo viên không thể trả lờimột cách chắc chắn được

B CÁC PHUƠNG PHÁP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ

Bước 1: Lựa chọn đối tượng quan sát

Tuỳ theo nội dung học tập, GV sẽ chọn đối tượng quan sát phù hợp vớitrình độ HS và điều kiện địa phương

Bước 2: Xác định mục đích quan sát.

Trong quá trình quan sát không phải lúc nào học sinh cũng rút ra đượcnhững đặc điểm của đối tượng Vì vậy, với mỗi đối tượng, GV cần xác định mụcđích của việc quan sát

Bước 3: Tổ chức và hướng dẫn HS quan sát.

- Có thể tổ chức cho HS quan sát cá nhân, quan sát theo nhóm hoặc cảlớp Điều đó phụ thuộc vào số đồ dùng chuẩn bị được và năng lực quản lý củaGV

- Sử dụng những câu hỏi nhằm hướng dẫn học sinh:

+ Quan sát tổng thể rồi mới đi đến bộ phận, chi tiết

+ Quan sát từ bên ngoài rồi mới đi vào bên trong

+ So sánh với các đối tượng cùng loại (mà các em đã biết) để tìm ra nhữngđặc điểm giống nhau và khác nhau

Bước 4: Tổ chức cho HS báo cáo kết quả quan sát được về đối tượng.

GV nên sử dụng đối tượng quan sát như là nguồn thi thức để tổ chức cho HStiến hành các hoạt động học tập, từng bước phát hiện ra kiến thức mới

II KT - ĐG bằng phương pháp vấn đáp

1 Bản chất

Phương pháp vấn đáp (đàm thoại) là phương pháp, trong đó giáo viên đặt ranhững câu hỏi để học sinh trả lời, hoặc có thể tranh luận với nhau và cả giáo viên,qua đó học sinh lĩnh hội được nội dung bài học

Căn cứ vào tính chất hoạt động nhân thức, người ta phân biệt 3 hình thức vấnđáp sau: