Hình thái và cấu trúc nhiễm sắc thể 1... 2.Cấu trúc siêu hiển vi của NSTThành phần: ADN và prôtêin histôn • NST được cấu tạo từ chất nhiễm sắc chứa 1 phân tử ADN mạch kép quấn quanh kh
Trang 2NHIỄM SẮC THỂ
VÀ ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
I Hình thái và cấu trúc nhiễm sắc thể
1 Hình thái NST( Cấu trúc hiển vi)
Thực vật Động vật
Lúa tẻ 24 Mận 48 Đào 16 Dương xỉ 116
Ruồi giấm 8 Ruồi nhà 12 Người 46 Tinh tinh 48
• Ở kì giữa của nguyên phân NST thể
hiện rõ nhất về hình dạng, kích thước
gồm: 2 crômatit đính với nhau ở tâm
động( vị trí để NST trượt trên thoi vô
sắc về 2 cực của tế bào)
• Mỗi loài có bộ NST đặc trưng về số
lượng, hình dạng, cấu trúc( cách sắp
xếp các gen trên NST) khác nhau
• Có 2 loại: NST thường và NST giới
tính
Trang 42.Cấu trúc siêu hiển vi của NST
Thành phần: ADN và prôtêin histôn
• NST được cấu tạo từ chất nhiễm sắc
(chứa 1 phân tử ADN mạch kép quấn
quanh khối prôtêin tạo nên các
nuclêôxôm)
• Mỗi nuclêôxôm gồm có 1đoạn ADN
chứa 146 cặp nuclêôtit quấn quanh 8
phân tử histôn
• Chuỗi nuclêôxôm tạo thành sợi cơ bản
có đường kính 11nm
• Sợi cơ bản cuộn xoắn bậc 2 tạo thành
sợi nhiễm sắc có đường kính khoảng 30
nm
• Sợi cơ bản được xếp cuộn lần nữa tạo
nên vùng xếp cuộn( sợi selennoid)
300nm
• Sợi 300nm lại cuộn xoắn lần cuối tạo
thành crômatit đường kính khoảng
700nm
A ADN mạch xoắn kép
B Sợi cơ bản
C Sợi nhiễm sắc
D Vùng xếp cuộn
E Crômatit
F NST ở kì giữa
NHIỄM SẮC THỂ VÀ ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Trang 5I Hình thái và cấu trúc nhiễm sắc thể
II Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể
* Các dạng: mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn và chuyển đoạn
* Khái niệm: Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST
NHIỄM SẮC THỂ VÀ ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
Trang 10Chuyển
đoạn
Đảo đoạn
Lặp đoạn
Mất đoạn
Ví dụ Hậu quả
Khái niệm Dạng ĐB
Dạng ĐB làm mất một đoạn nào đó của NST
• Làm giảm số lượng gen trên NST
• Thường gây chết đối với thể ĐB
• Mất đoạn nhỏ không ảnh hưởng
Mất đoạn NST 22 gây ung thư máu ở người
Dạng ĐB làm cho đoạn NST lặp đi lặp lại một hay nhiều lần
Phổ biến ở thực vật
• Thay đổi nhóm gen liên kết
do một số gen trên NST này được chuyển sang NST khác
•Thường làm giảm khả năng sinh sản
Dạng ĐB dẫn đến sự trao đổi đoạn trong một NST hoặc giưã các NST không tương đồng
Ở ruồi giấm, đảo đoạn NST số 3 liên quan đến khả năng thích ứng nhiệt
độ khác nhau của môi trường
• Thay đổi trình tự phân bố các gen trên NST
• Có thể ảnh hưởng hoặc không ảnh hưởng đến sức sống
Dạng ĐB làm cho 1 đoạn NST nào đó đứt ra rồi đảo ngược 1800 và nối lại
• ĐB lặp đoạn ở đại mạch làm tăng hoạt tính enzim amilaza
• ĐB lặp đoạn ở ruồi giấm làm mắt lồi thành mắt dẹt
• Làm tăng số lượng gen trên NST
• Làm tăng hoặc giảm cường
độ biểu hiện của tính trạng
Trang 11I Hình thái và cấu trúc nhiễm sắc thể
* Khái niệm: Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST
* Các dạng: mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn và chuyển đoạn
* Ý nghĩa:
- Với tiến hoá: tham gia vào cơ chế các li dẫn đến hình thành loài mới
- Với chọn giống: tổ hợp các gen tốt để tạo giống
NHIỄM SẮC THỂ VÀ ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ
