giáo án than khảo bồi dưỡng thao giảng, thi giáo viên giỏi môn sinh học lớp 9 tiết 23 đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể (22)

Kiến thức - HS trình bày được khái niệm và một số dạng đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.. - HS nắm được nguyên nhân và vai trò của đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể... Đáp án: - Đột biến

TR ƯỜNG THCS VỊ THANH NG THCS V THANH Ị THANH

TR ƯỜNG THCS VỊ THANH NG THCS V THANH Ị THANH

Bài dạy: Bài 22 ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ

GV: Hu nh V n Ki t ỳnh Văn Kiệt ăn Kiệt ệt

Tuần 12 – Tiết 23

I Mục tiêu:

1 Kiến thức

- HS trình bày được khái niệm và một

số dạng đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.

- HS nắm được nguyên nhân và vai trò

của đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.

HS1: Em hãy cho biết đột biến gen là gì ? Các dạng của đột biến gen ?.

Đáp án: - Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen, liên quan tới một hoặc một số cặp nuclêôtit Đột biến gen di truyền được.

- Các dạng đột biến gen:

+ Mất một cặp nuclêôtit + Thêm một cặp nuclêôtit + Thay một cặp nuclêôtit

HS2: Em hãy cho biết đột

biến gen có vai trò gì trong

chọn giống và tiến hóa?.

Đáp án: - Trong chọn giống: đột biến gen tạo ra những giống mới có ích trong sản xuất.

- Trong tiến hóa: đột biến gen là nguồn nguyên liệu cho tiến hóa.

Khóm (dứa) bị đột biến

a) Bệnh chân voi

b) Bênh thiếu ngón, dính ngón và thừa ngón

a

b

Đột biến NST tạo ra các biến

Đột biến

Nhiễm Sắc Thể AND (gen)

Số Lượng Nhiễm Sắc Thể Cấu Trúc

Nhiễm Sắc Thể

I Đột biến cấu trúc nhiễm

sắc thể

? Các em quan sát hình 22 và hoàn thành phiếu học tập

Nhieãm saéc theå

Nhiễm sắc thể ban đầu Nhiễm sắc

thể sau khi bị

biến đổi

Đặt tên dạng đột biến

a

b

c

PHIẾU HỌC TẬP

Gồm các đoạn ABCDEFGH Mất đoạn H Mất đoạn

Gồm các đoạn ABCDEFGH Lặp lại đoạn

BC Lặp đoạn

Gồm các đoạn

ABCDEFGH

Trình tự đoạn

BCD đổi thành DCB

Đảo đoạn

- Trên đây là các dạng đột biến nhiễm sắc thể thường gặp Ngoài ra còn có các dạng khác như chuyển đoạn.

? Qua thảo luận nhóm kết hợp với thông tin SGK Em hãy cho biết đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là gì? Gồm những dạng nào?.

- Gồm các dạng : Mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn và chuyển đoạn.

- Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là những biến đổi trong cấu trúc nhiễm sắc thể

Nhieãm saéc theå

Ví dụ 1: Bệnh Tơcnơ (XO)

Ví dụ 2: Lợn 4 mắt.

Ví dụ 3: Gà 4 chân

Đột biến cấu trúc NST

Bò 6 chân

a) Mất sọ não

b) Nhiều ngón chân

II Nguyên nhân phát sinh và tính chất của đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.

1 Nguyên phát sinh

Các em xem thông tin sách giáo khoa để trả lời câu hỏi?

? Có những nguyên nhân nào gây đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể ?.

 Phá vỡ cấu trúc NST hoặc gây

ra sự sắp xếp lại các đoạn của chúng

+ Do điều kiện ngoại cảnh, con người

+ Các tác nhân vật lí, hoá học

? Qua tìm hiểu thông tin SGK kết hợp với các ví dụ Em hãy cho biết những nguyên nhân gây đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể?.

- Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể có thể xuất hiện trong điều kiện tự nhiên hoặc do con người.

- Nguyên nhân: Do các tác nhân vật lí, hóa học  cấu trúc nhiễm sắc thể

2 Vai trò của đột biến nhiễm sắc thể.

Ví dụ1 : Mất một đoạn nhỏ ở đầu nhiễm sắc thể thứ 21 gây ung thư máu ở người

? Đây là dạng đột cấu trúc NST nào? Có lợi hay có hại?

- Đây là dạng mất đoạn NST

- Có hại cho con người

Ví dụ 2: Enzim thủy phân tinh bột

ở một giống lúa mạch có hoạt tính cao hơn nhờ hiện tượng lặp đoạn nhiễm sắc thể mang gen quy định enzim này

? Đây là dạng đột cấu trúc NST nào? Có lợi hay có hại?

- Đây là dạng lặp đoạn NST.

- Có lợi cho sinh vật

? Qua tìm hiểu thông tin SGK kết hợp với các ví dụ Em hãy cho biết vai trò của đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể?.

- Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể thường có hại cho sinh vật.

- Một số đột biến có lợi  có ý nghĩa trong chọn giống và tiến hóa

Các em đọc kết luận chung

trong sách giáo khoa

Trang 66

Câu hỏi và bài tập:

Mất một đoạn NST.

Một đoạn NST được

lặp lại.

Câu 1: Các em hoàn thành

bảng sau:

 a) Các dạng đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể gồm: mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn và chuyển đoạn.

 b) Nguyên nhân gây ra đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là do các tác nhân vật lí và hóa học làm phá vỡ cấu trúc nhiễm sắc thể hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của nhiễm sắc thể

 c) Biến đổi cấu trúc nhiễm sắc thể làm đảo lộn cách sắp xếp các gen trên nhiễm sắc thể gây rối loạn hoặc bệnh liên quan đến nhiễm sắc thể

 d Tuy nhiên, trong thực tế người ta thấy hầu hết

Câu 3: Chọn câu trả lời đúng:

* Loại đột biến nào làm mất hoặc thêm vật liệu di truyền?.

Bài học về nhà

- Học thuộc bài theo nội dung sách giáo khoa và phần ghi trong tập học

- Trả lời các câu hỏi sau?

1 Đột biến nhiễm sắc thể là gì? Gồm những dạng nào? Hãy mô tả từng dạng nói trên?.

2 Những nguyên nhân chủ yếu nào gây biến đổi cấu trúc nhiễm sắc thể ?

3 Tại sao biến đổi cấu trúc nhiễm sắc thể lại gây hại cho con người và sinh vật?.

- Tìm hiểu hiện tượng dị bội

thể

- Tìm hiểu sự phát sinh thể

3 nhiễm và thể một nhiễm

- Đọc trước bài 23 Đột biến

số lượng nhiễm sắc thể và chú ý những điểm sau: