giáo án than khảo bồi dưỡng thao giảng, thi giáo viên giỏi môn sinh học lớp 9 tiết 23 đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể (14)

Tiết 24 ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ Quan sát hình sau:... Nhóm STT Nhiễm sắc thể ban đầu NST sau khi bị biến đổi Tên dạng biến đổi01-02 a Gồm các đoạn ABCDEFGH Mất đoạn H Mất đoạn

Kiểm tra bài cũ:

1 Đột biến gen là gì? Cho ví dụ?

Kiểm tra bài cũ:

2 Nêu vai trò của đột biến gen trong thực tiển sản xuất?

I Đột biến cấu trúc NST

là gì?

Tiết 24 ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ

Quan sát hình sau:

I Đột biến cấu trúc NST

là gì? Nhiễm sắc thể sau khi bị biến đổi

khác nhiễm sắc thể ban đầu như thế nào? Cho biết tên dạng biến đổi?

Tiết 24 ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ

Nhóm STT Nhiễm sắc thể ban đầu NST sau khi bị biến đổi dạng Tên

biến đổi Hoạt động nhóm:

01-02 a

c

b 03-04

05-06

Nhóm STT Nhiễm sắc thể ban đầu NST sau khi bị biến đổi Tên dạng biến đổi

01-02 a

Gồm các đoạn ABCDEFGH Mất đoạn H Mất đoạn

Gồm các đoạn ABCDEFGH Lặp lại đoạn BC Lặp đoạn

Gồm các đoạn ABCDEFGH

Trình tự đoạn BCD đổi lại thành đoạn DCB

Đảo đoạn

c

b 03-04

05-06

Hoạt động nhóm:

ĐÁP ÁN

- Có 2 kiểu mất đoạn:

+ Mất đoạn đầu mút: NST mất 1 đoạn ở đầu mút của một cánh+ Mất đoạn trong: đoạn bị mất nằm ở khoảng giữa đầu mút và tâm động

- Hậu quả:

Giảm hoặc tăng c ờng độ biểu hiện tính trạng

VD: ở đại mạch: đột biến lặp đoạn làm tăng hoạt tính của enzim emilaza  thuỷy phaõn tinh boọt nhieàu hụn

- Hậu quả:

Vaọt chaỏt di truyeàn không bị mất mát nên ít ảnh h ởng tới sức sống của cơ thể

- ý nghĩa:

Sự sắp xếp lại các gen trên NST góp phần tăng c ờng

sự sai khác giữa các NST t ơng ứng trong các nòi thuộc cùng một loài

VD; Phát hiện 12 đảo đoạn trên NST số 3 ở ruối giấm

a b c d e f

Chuyển đoạn trong 1 NST: 1 đoạn bị đứt ra gắn vào vị trí khác

- Ph©n bè l¹i c¸c gen trªn NST, 1 sè gen trong nhãm liªn kÕt nµy chuyĨn sang nhãm liªn kÕt kh¸c.

- ChuyĨn ®o¹n lín th êng g©y chÕt hoỈc mÊt kh¶ n¨ng sinh s¶n

- 1 sè chuyĨn ®o¹n nhá ® ỵc ph¸t hiƯn ë lĩa, chuèi, ®Ëu , người …

VËn dơng:

ChuyĨn nh÷ng nhãm gen mong muèn tõ NST cđa loµi nµy sang NST cđa loµi kh¸c

HËu qu¶

Vậy đột biến cấu trúc nhiễm sắc

đoạn và đảo đoạn

Tiết 24 ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ

I Đột biến cấu trúc NST

là gì?

II Nguyên nhân phát sinh

và tính chất của đột biến cấu

trúc NST.

1.Nguyên nhân phát sinh:

1 Các tác nhân gây phát sinh đột biến cấu trúc NST là gì?

2 Vì sao các tác nhân lý hoá trong ngoại cảnh lại là nguyên nhân chủ yếu gây ra đột biến cấu trúc NST?

Đáp án:

1 Tác nhân bên trong (rối loạn nội bào) và tác nhân bên ngoài (vật lý, hoá học )

2 Vì các tác nhân lý hoá phá vở cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của NST

Chất độc do Mỹ thả xuống Việt Nam

Tiết 24 ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ

1.Nguyên nhân phát sinh:

Vậy nguyên nhân phát sinh đột

biến cấu trúc NST là gì?

- Do điều kiện bên trong và

bên ngoài cơ thể.

I Đột biến cấu trúc NST là gì?

II Nguyên nhân phát sinh và

tính chất của đột biến cấu trúc

Lúa mạch đột biếnLúa mạch thường

Người bị đột biến ở mặt Người bị đột biến ở tay

Đột biến cấu trúc NST thường

có hại, nhưng cũng có trường hợp

có lợi.

Ví dụ 1: Mất một đoạn nhỏ ở đầu NST 21 gây ung thư máu ở người.

Ví dụ 2: Enzim thuỷ phân tinh bột ở một giống lúa mạch có hoạt tính cao hơn nhờ hiện tượng lặp đoạn NST mang gen quy định enzim này.

II Nguyên nhân phát sinh và

tính chất của đột biến cấu trúc

NST.

1.Nguyên nhân phát sinh:

CŨNG CỐ VÀ ĐÁNH GIÁ:

So sánh đột biến gen và đột biến cấu trúc NST?

Đáp án:

Giống nhau: - Đều là những biến đổi xảy ra trên cấu trúc vật chất

di truyền ( ADN hoặc NST )

- Đều phát sinh từ các tác động của môi trường bên ngoài và môi trường bên trong cơ thể

- Đều di truyền cho thế hệ sau - Phần lớn gây hại cho sinh vật.

Khác nhau: Đột biến gen Đột biến NST

Làm biến đổi cấu trúc của gen Làm biến đổi cấu trúc của

NST Gồm các dạng: mất cặp, thêm

cặp, thay cặp nucleotit Gồm các dạng: mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn NST

DẶN DÒ:

Về nhà làm bài tập SGK,và học bài cũ.

Soạn bài mới- Bài 23 Đột biến số lượng NST.