giáo án than khảo bồi dưỡng thao giảng, thi giáo viên giỏi môn sinh học lớp 9 tiết 23 đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể (1)

4đLà những biến đổi trong cấu trúc của gen Gồm các dạng :Mất, thêm, thay thế cặp nuclêôtit 2.Nguyên nhân phát sinh đột biến gen và nguyên nhân chủ yếu phát sinh đột biến cấu trúc nhiễm s

Đặng Hữu Hoàng

NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CƠ VỀ DỰ

GV thực hiện: Phan Thị Loan – Trường THCS Thạnh Bình – Tân Biên

Năm học: 2013 - 2014

1.Đột biến gen là gì? Gồm những dạng nào.( 4đ)

Là những biến đổi trong cấu trúc của gen

Gồm các dạng :Mất, thêm, thay thế cặp nuclêôtit

2.Nguyên nhân phát sinh đột biến gen và nguyên nhân chủ yếu phát sinh đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể ( 6đ)

-Trong tự nhiên: Do rối loạn trong quá trình tự sao chép của phân tử ADN dưới tác động của các yếu tố môi trường trong và ngoài cơ thể

- Trong thực nghiệm:Do con người gây đột biến nhân tạo bằng tác nhân vật lý, hóa học

- Do các tác nhân vật lí và hóa học trong ngoại cảnh đã phá vỡ cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của chúng

KIỂM TRA MIỆNG:

Chữ cái: A,B,C Kí hiệu một đoạn NST

ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ

NST ban đầu NST bị biến đổi cấu trúc

Thảo luận nhóm: hoàn thành bảng,

trả lời 3 câu hỏi SGK/65(4 phút)

Nhóm TS

T NST ban đầu

NST sau khi bị biến đổi

Tên dạng biến đổi

01-02 a

03-04 b

05-06 c

Mất đoạn H

Mất đoạn

Gồm các đoạn ABCDEFGH

Lặp lại đoạn BC

Lặp đoạn

Gồm các đoạn ABCDEFGH

Trình tự đoạn BCD

đổi lại thành đoạn

DCB

Đảo đoạn

Gồm các đoạn ABCDEFGH

Mất đoạn

Lặp đoạn

Đảo đoạn Bài 22 – Tiết 24

Tuần dạy: 12

MÁY BAY MỸ RẢI CHẤT ĐỘC MÀU DA CAM

DÒNG SÔNG BỊ Ô NHIỄMPHUN THUỐC TRỪ SÂU

Chất độc do Mỹ thả xuống Việt Nam

I Đột biến cấu trúc NST là gì?

-Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi

trong cấu trúc NST.

-Các dạng: mất đoạn, lặp đoạn và đảo đoạn

II Nguyên nhân phát sinh và

tính chất của đột biến cấu trúc

NST.

1.Nguyên nhân phát sinh:

Bài 22 – Tiết 24

Tuần dạy: 12

ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ

Tác nhân bên trong (rối loạn nội bào)

và tác nhân bên ngoài (vật lý, hoá học )

1 Các tác nhân gây phát sinh đột biến cấu trúc NST là gì?

2 Vì sao các tác nhân lý hoá trong ngoại cảnh lại là nguyên nhân chủ yếu gây ra đột biến cấu trúc NST?

Vì các tác nhân lý hoá phá vở cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của NST

Qua quan sát tranh và kết hợp nghiên cứu thông tin SGK cho biết:

I Đột biến cấu trúc NST là

gì?

-Đột biến cấu trúc NST là những biến

đổi trong cấu trúc NST.

-Các dạng: mất đoạn, lặp đoạn và đảo

đoạn

II Nguyên nhân phát sinh và

tính chất của đột biến cấu trúc

NST.

1.Nguyên nhân phát sinh:

Vậy nguyên nhân phát sinh đột biến cấu trúc NST là gì?

- Do điều kiện bên trong và bên

ngoài cơ thể

- Nguyên nhân chủ yếu là do các

tác nhân vật lý và hoá học trong

II Nguyên nhân phát sinh và tính

chất của đột biến cấu trúc NST.

1.Nguyên nhân phát sinh:

- Do điều kiện bên trong và bên

21 gây ung thư máu ở người

Ví dụ 2: Enzim thuỷ phân tinh bột ở một giống lúa mạch có hoạt tính cao hơn nhờ hiện tượng lặp đoạn NST mang gen quy định enzim này

Lúa mạch đột biến Lúa mạch thường

Người bị đột biến ở mặt Thoát vị rốn ở thai nhi

II Nguyên nhân phát sinh và tính

chất của đột biến cấu trúc NST.

1.Nguyên nhân phát sinh:

- Do điều kiện bên trong và bên

II Nguyên nhân phát sinh và tính

chất của đột biến cấu trúc NST.

1.Nguyên nhân phát sinh:

- Do điều kiện bên trong và bên

II Nguyên nhân phát sinh và tính

chất của đột biến cấu trúc NST.

1.Nguyên nhân phát sinh:

- Do ảnh hưởng của môi trường bên

trong và bên ngoài cơ thể tới NST.

- Tác nhân vật lý và hoá học là nguyên

nhân chủ yếu gây phá vỡ cấu trúc NST,

hoặc gây ra sự sắp xếp lại các đoạn của

NST.

2.Tính chất đột biến cấu trúc NST:

I Đột biến cấu trúc NST là gì?

- Đột biến cấu trúc NST thường có hại

cho con người và sinh vật.

- Một số đột biến có lợi có ý nghĩa trong

=>Gây ra các rối loạn trong hoạt động của cơ thể, dẫn đến bệnh tật, thậm chí gây chết

ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ

Bài 22 – Tiết 24

Tuần dạy: 12

-Sử dụng hợp lí thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ

-Có ý thức phòng chống sử dụng vũ khí hạt nhân, vũ khí

hóa học

-Có ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường

Trước những nguyên nhân và hậu quả đó chúng ta cần phải làm

gì để hạn chế phát sinh đột biến cấu trúc NST?

(Hạn chế được một số bệnh ung thư ở người)

Tổng kết:

Câu 2: Những nguyên nhân nào gây ra biến đổi cấu trúc nhiễm

sắc thể?

Câu 1: Đột biến cấu trúc NST là gì? Các dạng đột biến cấu trúc NST?

- Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc NST

- Các dạng: mất đoạn, lặp đoạn và đảo đoạn

- Do ảnh hưởng của môi trường bên trong và bên ngoài cơ thể tới

NST

- Nguyên nhân chủ yếu là do các tác nhân vật lý và hoá học trong

ngoại cảnh đã phá vỡ cấu trúc NST hoặc gây ra sự sắp xếp lại các

đoạn của chúng

Tổng kết:

Vì : Các gen đã được sắp xếp hài hòa trên NST, biến đổi cấu trúc NST

=> Thay đổi số lượng gen và cách sắp xếp các gen trên NST =>Gây ra các rối loạn trong hoạt động của cơ thể, dẫn đến bệnh tật, thậm chí gây chết

Câu 3: Tại sao biến đổi cấu trúc NST lại gây hại cho con người và sinh

vật?

Tổng kết:

A Mất đoạn Nhiễm sắc thể

B Đảo đoạn Nhiễm sắc thể

C Lặp đoạn Nhiễm sắc thể

D Chuyển đoạn Nhiễm sắc thể

Câu 4: Đột biến cấu trúc nào sau đây không làm thay đổi kích thước

nhiễm sắc thể nhưng làm thay đổi trình tự các gen trên đó, ít ảnh

hưởng đến sức sống?

Tổng kết:

A Mất đoạn Nhiễm sắc thể

B Lặp đoạn Nhiễm sắc thể

C Đảo đoạn Nhiễm sắc thể

D Chuyển đoạn Nhiễm sắc thể

Câu 5: Quan sát trường hợp minh họa sau đây và hãy xác định đột

biến này thuộc dạng nào?

ABCDEFGH ABCDEFG

Tổng kết:

A Mất đoạn Nhiễm sắc thể

B Lặp đoạn Nhiễm sắc thể

C Đảo đoạn Nhiễm sắc thể

D Chuyển đoạn Nhiễm sắc thể

Câu 6: Quan sát trường hợp minh họa sau đây và hãy xác định đột

biến này thuộc dạng nào?

ABCDEFGH ADCBEFGH

Câu 7: So sánh đột biến gen và đột biến cấu trúc NST?

Đáp án:

* Giống nhau:

•Khác nhau:

-Đều là những biến đổi xảy ra trên cấu trúc vật chất

di truyền ( ADN hoặc NST )

- Đều phát sinh từ các tác động của môi trường bên ngoài và môi

trường bên trong cơ thể

- Đều di truyền cho thế hệ sau

- Phần lớn gây hại cho sinh vật

Làm biến đổi cấu trúc của gen

Gồm các dạng: mất cặp, thêm

cặp, thay cặp nucleotit

Làm biến đổi cấu trúc của NST

Gồm các dạng: mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn NST

Tổng kết:

Hướng dẫn học tập:

* Đối với bài tiết học này:

Về nhà học bài, trả lời câu hỏi 1,2,3 SGK trang 66

* Đối với bài tiết học sau:

 Xem trước bài: 23 Đột biến số lượng nhiễm sắc thể, trả lời các câu hỏi sau:

+ Thế nào là đột biến số lượng nhiễm sắc thể?

+ Cơ chế nào dẫn đến sự hình thành thể dị bội có số lượng nhiễm sắc thể của bộ nhiễm sắc thể (2n +1) và (2n – 1)?

+ Hậu quả của đột biến dị bội?

Cám ơn quý thầy cô đến dự giờ tiết học này

Chúc các em học giỏi