Tất nhiên việc dạy của giáo viên và việc họccủa học sinh phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó một yếu tố hết sức quan trọng làviệc tổ chức chỉ đạo thực hiện các hoạt động dạy và học
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
TRƯƠNG THỊ HỒNG CHI
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA
HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC VÙNG
BIỂN HAI HUYỆN TRIỆU PHONG VÀ HẢI LĂNG
Trang 2Huế, Năm 2013
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ một công trình nào khác.
Tác giả
TRƯƠNG THỊ HỒNG CHI
Trang 3Trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thiện luận văntác giả luôn nhận được sự chỉ bảo, động viên và tạo điều kiện giúp đỡcủa các thầy giáo, cô giáo, đồng nghiệp, lãnh đạo Phòng GD&ĐT huyệnTriệu Phong.
Xin trân trọng cảm ơn:
- Lãnh đạo Trường Đại học Sư phạm Huế, Đại học Huế;
- Khoa Tâm lý - Giáo dục, Phòng Đào tạo Sau đại học, TrườngĐại học Sư phạm Huế, Đại học Huế;
- Các thầy giáo, cô giáo đã giảng dạy và giúp đỡ tôi trong quátrình học tập và nghiên cứu;
- Lãnh đạo Phòng Giáo dục và Đào tạo Triệu Phong; Ban giámhiệu, đội ngũ giáo viên của các trường Tiểu học trên địa bàn vùngbiển hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị
Đặc biệt, với tình cảm chân thành và kính trọng nhất, tôi xinbày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Thầy giáo TS Trần Văn Hiếu, ngườihướng dẫn khoa học đã tận tình giúp đỡ, chỉ bảo, hướng dẫn tôitrong quá trình học tập và nghiên cứu hoàn thành luận văn này
Đồng thời, xin chân thành cảm ơn:
- Các học viên lớp Cao học Quản lý giáo dục Khoá 20 củaTrường Đại học Sư phạm Huế - Đại học Huế;
- Gia đình, bạn bè đã quan tâm động viên, khích lệ và giúp đỡtôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu
Mặc dù đã hết sức cố gắng, nhưng do khả năng và thời gian cóhạn nên chắc chắn luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót Rấtmong được sự góp ý chân thành của quý thầy, cô giáo và các bạn đồngnghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn và có giá trị trong thực tiễn
Huế, tháng 06 năm 2013Tác giả luận vănTrương Thị Hồng Chi
Trang 4MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa i
Lời cam đoan ii
Lời cảm ơn iii
MỞ ĐẦU 6
1 Lý do chọn đề tài 6
2 Mục đích nghiên cứu 8
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 8
4 Giả thuyết khoa học 8
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 8
6 Phương pháp nghiên cứu 8
7 Phạm vi nghiên cứu 9
8 Cấu trúc của luận văn 9
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 10
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC 10
1.1 Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề 10
1.2 Một số khái niệm cơ bản 11
1.3 Trường Tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân 16
1.4 Hiệu trưởng trường Tiểu học với việc quản lý hoạt động dạy học 19
Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC VÙNG BIỂN HAI HUYỆN TRIỆU PHONG VÀ HẢI LĂNG, TỈNH QUẢNG TRỊ 34
2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên và tình hình kinh tế - xã hội hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị 34
2.2 Khái quát tình hình phát triển của cấp học Tiểu học ở hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị 37
2.3 Khái quát về quá trình khảo sát thực trạng 44
Trang 52.4 Thực trạng về hoạt động dạy học ở các trường Tiểu học vùng biển hai
huyện Triệu Phong và Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị 45
2.5 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng các trường Tiểu học vùng biển hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị 51
2.6 Đánh giá chung 65
Chương 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC VÙNG BIỂN HAI HUYỆN TRIỆU PHONG VÀ HẢI LĂNG, TỈNH QUẢNG TRỊ 69
3.1 Những định hướng cho việc xây dựng các biện pháp 69
3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng các trường Tiểu học 70
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 85
3.4 Khảo nghiệm, đánh giá mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp86 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 91
1 Kết luận 91
1.1 Về lý luận 91
1.2 Về thực trạng 91
1.3 Về biện pháp 91
2 Khuyến nghị 92
2.1 Đối với Sở GD&ĐT 92
2.2 Đối với UBND huyện 92
2.3 Đối với Phòng GD&ĐT 92
2.4 Đối với các Hiệu trưởng 92
TÀI LIỆU THAM KHẢO 93
PHỤ LỤC
Trang 6GVBM : Giáo viên bộ mônGVCN : Giáo viên chủ nhiệmHĐDH : Hoạt động dạy học
TBDH : Thiết bị dạy học
Trang 7DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1.1 Thống kê quy mô học sinh Tiểu học huyện Triệu Phong giai đoạn 2009-2012 38 Bảng 2.1.2 Thống kê quy mô học sinh Tiểu học huyện Hải Lăng giai đoạn
2009 -2012 38 Bảng 2.2 Thống kê tình hình HT, PHT các trường Tiểu học ở hai huyện Triệu Phong(TP) và Hải Lăng (HL), tỉnh Quảng Trị 39 Bảng 2.3 Thống kê đội ngũ giáo viên Tiểu học ở hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị năm học 2012 -2013 40 Bảng 2.4 Thống kê HS giỏi bậc Tiểu học ở hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng đạt giải giai đoạn 2009-2012 42 Bảng 2.5 Kết quả xếp loại học lực của học sinh Tiểu học ở hai huyện TP
và HL 42 Bảng 2.6 Kết quả xếp loại hạnh kiểm của học sinh Tiểu học ở hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng, tỉnh Quảng trị 43 Bảng 2.7 Thống kê đội ngũ giáo viên ở 6 trường Tiểu học vùng biển hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị năm học 2012-2013 45 Bảng 2.8 Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL-GV về hoạt động giảng dạy của GV 47 Bảng 2.9 Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL – GV về hoạt động học tập của HS 48 Bảng 2.10 Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL – GV về điều kiện phục
vụ cho HĐDH 49 Bảng 2.11.1 Số liệu thống kê chất lượng hai mặt giáo dục của 6 trường tiểu học vùng biển hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng, năm học 2009- 2010 50 Bảng 2.11.2 Số liệu thống kê chất lượng hai mặt giáo dục của 6 trường tiểu học vùng biển hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng năm học 2010-2011 50
Trang 8Bảng 2.11.3 Số liệu thống kê chất lượng hai mặt giáo dục của 6 trường tiểu học vùng biển hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng năm học 2011-2012 50 Bảng 2.12 Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL- GV về phân công giảng dạy GV 52 Bảng 2.13 Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL – GV về việc thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học 52 Bảng 2.14 Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL-GV về việc chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên 53 Bảng 2.15 Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL- GV về việc quản lý giờ lên lớp của giáo viên 54 Bảng 2.16 Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL – GV về quản lý việc thực hiện đổi mới PPDH cho GV 55 Bảng 2.17 Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL – GV về việc quản lý hoạt động của tổ chuyên môn 56 Bảng 2.18 Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL-GV về quản lý việc kiểm tra, đánh giá học sinh của giáo viên 57 Bảng 2.19 Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL – GV về việc quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên 58 Bảng 2.20 Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL – GV về việc quản lý việc học tập của học sinh 59 Bảng 2.21 Tổng hợp ý kiến đánh giá của CBQL – GV về việc quản lý các điều kiện hỗ trợ hoạt động dạy học 61 Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm về mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 88 Bảng 3.2 Khảo nghiệm tương quan giữa mức tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 89
Trang 92 của BCH Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam khóa VIII đã khẳng định:"Thực
sự coi giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là động lực phát triển kinh tế-xã hội" [10 ] Đến Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI Đảng cộng sản Việt Nam tiếp tục nhấn mạnh: "Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế" [11, tr 130-131]
Những năm qua, cùng với sự phát triển đi lên của cả nước, ngành GD&ĐT
đã có những bước phát triển và đã đạt được những thành tựu nhất định, song chấtlượng và hiệu quả giáo dục nói chung còn thấp, chưa đáp ứng những yêu cầu pháttriển của kinh tế xã hội, yêu cầu của giai đoạn cách mạng mới Nguyên nhân đầutiên của sự yếu kém đó một phần là do công tác quản lý Nhà nước trong Giáo dụccòn những mặt yếu kém bất cập
Quản lý nhà trường là một bộ phận của quản lý giáo dục nói chung Muốnduy trì, phát triển và nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường thì tất yếu phảinâng cao chất lượng quản lý của Hiệu trưởng đối với hoạt động dạy học (HĐDH)của đội ngũ giáo viên (GV)
Công tác quản lý HĐDH là nhiệm vụ quan trọng và được đặt lên hàng đầutrong nhà trường, vì dạy học là hoạt động trung tâm, đặc trưng của nhà trường phổthông, mọi hoạt động khác trong nhà trường đều nhằm mục đích hỗ trợ hoạt độngdạy học, góp phần nâng cao chất lượng dạy học Người Hiệu trưởng có vai trò chủyếu trong việc ứng dụng khoa học quản lý, vận dụng linh hoạt, sáng tạo những biệnpháp quản lý, để thực hiện thắng lợi các mục tiêu giáo dục đề ra
Dạy học ở mỗi bậc học, cấp học có tầm quan trọng trong việc cung cấpnhững tri thức phổ thông cho học sinh (HS) trong cấp học đó Đối với bậc học Tiểuhọc lứa tuổi từ 6 đến 14 tuổi, các em còn ở tuổi hiếu động Đây là bậc học đầu tiên
Trang 10trong hệ thống giáo dục quốc dân, là bậc học làm nền tảng cho mọi cấp học Vì vậy,việc giảng dạy của giáo viên ở bậc Tiểu học có ý nghĩa quan trọng, ảnh hưởng tớichất lượng của hệ thống giáo dục quốc dân
Giáo dục Tiểu học nhằm giúp HS hình thành những cơ sở ban đầu cho sựphát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ về các kĩ năng
cơ bản để học sinh tiếp tục học lên Chất lượng dạy và học phụ thuộc vào việc dạycủa giáo viên và việc học của học sinh Tất nhiên việc dạy của giáo viên và việc họccủa học sinh phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó một yếu tố hết sức quan trọng làviệc tổ chức chỉ đạo thực hiện các hoạt động dạy và học của người Hiệu trưởngtrong trường Tiểu học Người Hiệu trưởng là hạt nhân chủ yếu ứng dụng khoa họcquản lí, cải tiến các biện pháp quản lí để thực hiện mục tiêu giáo dục và đồng thời làngười chịu trách nhiệm quản lí các hoạt động của nhà trường Công tác quản lí củangười Hiệu trưởng trong các nhà trường nói chung và trường Tiểu học nói riêng chủyếu là quản lí HĐDH Hiệu quả công tác quản lí phụ thuộc phần lớn vào các biệnpháp quản lí Nếu người Hiệu trưởng có các biện pháp quản lí đúng đắn thì sẽ nângcao được chất lượng giáo dục của nhà trường
Trong thời gian qua, cùng với giáo dục cả nước, giáo dục Quảng Trị nóichung, giáo dục ở vùng biển hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng nói riêng đã đẩymạnh mọi hoạt động giáo dục ở các cấp học, bậc học, trong đó có giáo dục Tiểuhọc Bên cạnh những thành tựu to lớn như: quy mô giáo dục ngày một phát triển,chất lượng giáo dục ngày một nâng cao, giáo dục ngày càng phát huy vai trò độnglực của mình đối với việc phát triển kinh tế - xã hội (KT - XH) ở địa phương Songgiáo dục ở hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng vẫn còn nhiều bất cập, yếu kém Đặcbiệt là ở các trường Tiểu học vùng biển, chất lượng giáo dục còn thấp, cơ sở vậtchất (CSVC) còn nhiều thiếu thốn nên chưa đáp ứng với yêu cầu hiện nay Có nhiềunguyên nhân dẫn đến những bất cập ấy Một trong những nguyên nhân chủ yếu đó
là những hạn chế trong công tác quản lý hoạt động dạy học
Chính từ cơ sở lý luận và thực tiễn này chúng tôi chọn nghiên cứu vấn đề:
“Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng các trường Tiểu học
vùng biển hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị” làm đề tài luận
văn tốt nghiệp
Trang 112 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất các biện pháp quản lýHĐDH của Hiệu trưởng các trường Tiểu học vùng biển hai huyện Triệu Phong vàHải Lăng, tỉnh Quảng Trị cho phù hợp với yêu cầu phát triển giáo dục hiện nay
3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
3.1 Khách thể nghiên cứu:
Công tác quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng các trường Tiểu học
3.2 Đối tượng nghiên cứu:
Biện pháp quản lý HĐDH của Hiệu trưởng các trường Tiểu học vùng biểncủa hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị
4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
Quản lý hoạt động dạy học là một nội dung cơ bản trong công tác quản lýcủa Hiệu trưởng trường Tiểu học Thực tế công tác quản lý HĐDH của Hiệu trưởngcác trường Tiểu học vùng biển hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng, tỉnh Quảng Trịcòn nhiều bất cập trên nhiều phương diện Chất lượng và hiệu quả dạy học ở cáctrường Tiểu học trên sẽ được nâng cao hơn nếu Hiệu trưởng các trường thực hiệnđồng bộ các biện pháp quản lý hoạt động dạy học phù hợp với thực trạng và đápứng được yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay
5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
5.1 Hệ thống hoá cơ sở lý luận của công tác quản lý HĐDH của Hiệu trưởngtrường Tiểu học
5.2 Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học củaHiệu trưởng các trường Tiểu học vùng biển hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng,tỉnh Quảng Trị
5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý HĐDH của Hiệu trưởng các trường Tiểuhọc vùng biển hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị
6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Tập hợp, phân loại tài liệu, phân tích tổng hợp tài liệu, nghiên cứu các trithức khoa học có trong các văn bản, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước từ Trung ươngtới địa phương, nghiên cứu các tài liệu sư phạm v.v nhằm mục đích xác định cơ sở
lý luận cho vấn đề nghiên cứu
Trang 126.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp (PP) điều tra bằng phiếu hỏi: Chúng tôi xây dụng hai bộphiếu điều tra dành cho hai nhóm đối tượng cơ bản là CBQL và GV nhằm thu thậpthông tin để đánh giá thực trạng HĐDH và quản lý HĐDH ở các trường Tiểu họcvùng biển hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị
- PP phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp chuyên viên phòng GD&ĐT và Hiệutrưởng các trường Tiểu học trên địa bàn nghiên cứu để thu thập thông tin hỗ trợ choviệc đánh giá thực trạng quản lý HĐDH ở các trường Tiểu học vùng biển hai huyệnTriệu Phong và Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị
- Ngoài ra, chúng tôi còn sử dụng một số PP khác như PP quan sát; PP lấy ýkiến chuyên gia và sử dụng các số liệu thống kê từ các phòng GD&ĐT của haihuyện và các nhà trường để làm phong phú thông tin cho việc đánh giá thực trạng
6.3 Phương pháp nghiên cứu hỗ trợ
Sử dụng PP thống kê toán học để xử lý kết quả nghiên cứu
7 PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Luận văn tập trung nghiên cứu việc quản lý hoạt động dạy học của Hiệutrưởng 6 trường Tiểu học vùng biển hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng, tỉnhQuảng Trị Đó là các trường: Tiểu học số 1 Triệu An, Tiểu học số 2 Triệu An, Tiểuhọc Triệu Vân, Tiểu học Triệu Lăng, Tiểu học Hải An, Tiểu học Hải Khê
8 CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN
Luận văn gồm có:
- MỞ ĐẦU
- NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý hoạt động dạy học ở trường Tiểu học Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng các
trường Tiểu học vùng biển hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị
Chương 3: Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng các
trường Tiểu học vùng biển hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị
- KẾT LUẬN - KHUYẾN NGHỊ
- DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
- PHỤ LỤC
Trang 13NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC1.1 Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề
Ngày nay, tất cả các nước cũng như vùng lãnh thổ trên thế giới đều nhận
thức được vai trò to lớn của giáo dục Bởi giáo dục là “chìa khóa mở cửa vào tương lai”; giáo dục tạo nên sự ổn định về chính trị, KT-XH; giáo dục tạo nên sự phát
triển con người, là điều kiện cơ bản để hình thành, phát triển và hoàn thiện lựclượng lao động sản xuất để sản xuất ra của cải vật chất cho xã hội
Các nhà lãnh đạo, các nhà nghiên cứu của nhiều quốc gia trên thế giới đều có
chung nhận định: “Giáo dục là động lực để phát triển KT-XH, nguồn lực con người
là tài sản quyết định cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước, hiện đại hóa đất nước”, “Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển”.
Đảng và Nhà nước ta luôn coi phát triển giáo dục là “quốc sách hàng đầu”,
do đó, toàn xã hội phải có ý thức chăm lo cho sự nghiệp giáo dục, phải coi rằng giáodục là nền tảng, là chìa khóa cho sự phát triển khoa học - kỹ thuật, mang lại sự phồnthịnh cho đất nước
Nâng cao chất lượng giáo dục là nhiệm vụ trọng tâm của các nhà trường nóichung và nhà trường Tiểu học nói riêng Trong đó, hoạt động dạy học giữ vị trítrung tâm trong quá trình dạy học, chi phối mọi hoạt động khác trong nhà trường vàquyết định chất lượng giáo dục của nhà trường Nhiều nhà khoa học và quản lý đã
đề cập đến công tác quản lý hoạt động dạy học và xem quản lý hoạt động dạy học lànguyên nhân cơ bản tác động đến chất lượng giáo dục
Nhận thức được tầm quan trọng của giáo dục, công tác quản lý giáo dục, quản
lý nhà trường, đặc biệt là quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng, trong thời gianqua, đã có nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu về vấn đề này Có thể kể ra một sốvấn đề nghiên cứu của các tác giả như sau: Tác giả Thái Duy Tuyên, trong cuốn “Giáodục học hiện đại”[31], đã đề cập đến nội dung, phương pháp, phương tiên dạy học và
tổ chức quá trình dạy học; tác giả Đặng Quốc Bảo, với cuốn “Một số khái niệm về
Trang 14quản lý giáo dục” [7], đã nghiên cứu về khái niệm quản lý giáo dục; tác giả Trần Kiểmtrong cuốn “Khoa học quản lý giáo dục-Một số vấn đề lý luận và thực tiễn” [18] và
“Khoa học quản lý nhà trường phổ thông” [17], đã đề cập đến chức năng, nguyên tắc,
PP và công cụ quản lý giáo dục, những biện pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lýcủa Hiệu trưởng - các biện pháp chỉ đạo hoạt động giảng dạy, giáo dục của giáo viên vàcác biện pháp quản lý hoạt động học tập của HS
Gần đây, một số luận văn thạc sỹ chuyên ngành quản lý giáo dục thuộc Đạihọc Huế đã đề cập đến các biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng ởnhiều cấp học và nhiều địa phương khác nhau Ở bậc THPT có tác giả: Phạm HữuBình (2006), Lục Thành Hổ (2008); ở bậc THCS như: Nguyễn Văn Hữu (2006),Cao Việt Anh (2011); ở bậc Tiểu học có tác giả: Võ Biểu (2007)… Các đề tài này
đã tập trung đề cập đến các biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởngtrên những địa bàn khác nhau với tính chất đặc thù riêng của từng bậc học
Chúng tôi thấy rằng, các nhà khoa học đã nghiên cứu những vấn đề chungcủa quản lý giáo dục, quản lý nhà trường và một số tác giả nghiên cứu về biện phápquản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng trường Tiểu học phù hợp trên một địabàn cụ thể nào đó Tuy nhiên, ở hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng, tỉnh Quảng Trịcho đến nay, chưa có tác giả nào nghiên cứu công tác quản lý HĐDH của Hiệutrưởng các trường Tiểu học, mà đặc biệt là ở các trường Tiểu học vùng biển Để cóthể thực hiện công tác quản lý này một cách có hiệu quả, cần phải có một quá trìnhnghiên cứu khách quan về thực trạng, thấy được mặt ưu điểm, hạn chế, tìm hiểuđược nguyên nhân để từ đó đề xuất các biện pháp quản lý HĐDH trong nhà trườngngày càng hiệu quả hơn
1.2 Một số khái niệm cơ bản
1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường
1.2.1.1 Quản lý
Quản lý vừa là một khoa học, vừa là một nghệ thuật của người quản lý trongviệc điều khiển hệ thống xã hội, có thể nói: có tổ chức là có quản lý Hoạt động quản lýbắt nguồn từ sự phân công, hợp tác lao động khi xã hội phát triển, quản lý đóng vai tròquan trọng trong việc điều khiển các hoạt động xã hội C Mác đã nói đến sự cần thiết
của quản lý: “Bất kỳ một hoạt động nào có tính chất xã hội và chúng trực tiếp được thực hiện với quy mô tương đối lớn đều ít nhiều cần đến sự quản lý”.
Trang 15Trong quá trình hình thành và phát triển của lý luận quản lý, các nhà nghiêncứu tùy vào gốc độ tiếp cận mà đưa ra khái niệm quản lý theo nhiều cách khácnhau Có thể nêu lên đây một số quan niệm về khái niệm quản lý: Theo từ điển
tiếng Việt: “quản lý nghĩa là trông coi, giữ gìn, tổ chức và điều khiển các hoạt động theo yêu cầu nhất định” [33, tr 789]
Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [9, tr 1]
Còn theo tác giả Phạm Minh Hạc “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể của người quản lý đến tập thể người lao động nói chung (khách thể quản lý) nhằm thực hiện mục tiêu đã dự kiến” [13, tr 21]
Khái niệm quản lý được các nhà nghiên cứu đưa ra gắn với từng lĩnh vựcquản lý và từng lĩnh vực hoạt động, nghiên cứu cụ thể nhưng có sự thống nhất về
bản chất hoạt động quản lý Quản lý là sự tác động có định hướng, có mục đích, có
kế hoạch và có hệ thống thông tin của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý.
Như vậy, quản lý có thể xem như là một quá trình tác động (có tổ chức, cóđịnh hướng) của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý (về các mặt: chính trị, vănhóa, xã hội, kinh tế…) để đạt được mục tiêu quản lý dựa vào các công cụ quản lý vàphương pháp quản lý
1.2.1.2 Quản lý giáo dục
Quản lý giáo dục là một bộ phận của quản lý xã hội, là nhân tố tổ chức, chỉđạo việc thực thi phát triển nền giáo dục ngày càng tiến bộ hơn
Có nhiều quan niệm khác nhau về quản lý giáo dục, theo tác giả Phạm Minh
Hạc: “QLGD là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý, nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện các tính chất của nhà trường XHCN Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ
là quá trình dạy học - giáo dục thế hệ trẻ, đưa giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất” [12, tr 24]
Còn theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm thúc đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển của xã hội” [7, tr 27]
Trang 16Tác giả Trần Kiểm thì cho rằng: “Quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo dục đạt tới kết quả mong muốn bằng cách hiệu quả nhất” [18, tr 56]
Từ những khái niệm quản lý giáo dục được nêu ở trên, có thể hiểu: “Quản lý giáo dục là quá trình tác động có mục đích, có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý ở các cơ sở giáo dục khác nhau trong toàn
bộ hệ thống giáo dục, nhằm đạt được mục tiêu giáo dục đã đặt ra”.
1.2.1.3 Quản lý nhà trường
Nhà trường là một thiết chế chuyên biệt của xã hội, thực hiện chức năngtruyền đạt những kinh nghiệm có chọn lọc của thế hệ trước cho thế hệ sau theo mộtchương trình, kế hoạch nhất định, nhằm hình thành và phát triển nhân cách mộtcách toàn diện cho các thành viên của xã hội; là một tổ chức giáo dục, trực tiếptham gia giáo dục thế hệ trẻ mang tính Nhà nước và xã hội; là cơ sở giáo dục của hệthống giáo dục quốc dân nên nó là khách thể quản lý giáo dục, là một tổ chức cótính độc lập nên quản lý nhà trường nhất thiết phải có tính Nhà nước và tính xã hội
Khái niệm quản lý nhà trường đã được nhiều tác giả bàn đến, sau đây là một
số khái niệm được cho là phù hợp nhất:
Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: “Quản lý nhà trường là những hoạt động của chủ thể quản lý nhà trường (Hiệu trưởng) đến tập thể cán bộ GV, tập thể
HS, phụ huynh học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường” [26, tr 34]
Theo tác giả Phạm Viết Vượng: “Quản lý trường học là lao động của các cơ quan quản lý nhằm tập hợp và tổ chức lao động của GV, HS và các lực lượng giáo dục khác, cũng như huy động tối đa các nguồn lực giáo dục để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nhà trường”[34, tr 106]
Còn theo quan niệm của tác giả Nguyễn Thị Hoàng Trâm:“Quản lý nhà trường
là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhà trường, làm cho nhà trường vận hành theo đường lối, quan điểm giáo dục của Đảng, thực hiện được mục tiêu kế hoạch đào tạo của nhà trường, góp phần thực hiện mục tiêu chung của giáo dục: nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài phục
vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” [30, tr 8]
Trang 17Như vậy, quản lý nhà trường là quản lý hoạt động dạy của GV và hoạt độnghọc của HS, lấy hoạt động học của HS làm trung tâm Ngoài ra, cần có sự hỗ trợ củacác lực lượng trong nhà trường như nhân viên, tài vụ, đoàn, đội nhằm thực hiệntốt quá trình dạy và học trong trường đạt được mục tiêu đã đề ra.
Từ các định nghĩa trên, có thể khái quát khái niệm về quản lý nhà trường nhưsau: Quản lý nhà trường là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch củachủ thể quản lý (Hiệu trưởng) đến khách thể quản lý (con người: GV, cán bộ, nhânviên, HS; các nguồn lực: CSVC, tài chính, thông tin…) nhằm đạt được các mục tiêucủa nhà trường đề ra
1.2.2 Hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học
1.2.2.1 Hoạt động dạy học
Trong tất cả các hoạt động của nhà trường, dạy học là hoạt động trung tâm,chi phối tất cả các hoạt động khác, hoạt động này là sự tương tác giữa hai quá trình:
quá trình dạy của giáo viên và quá trình học của học sinh “Dạy học là quá trình truyền thụ, lĩnh hội tri thức” [19, tr 21]
Tác giả Phạm Minh Hạc cho rằng: “Dạy học là một chức năng xã hội, nhằm truyền đạt và lĩnh hội kiến thức, kinh nghiệm xã hội tích lũy được để biến kiến thức, kinh nghiệm xã hội thành phẩm chất và năng lực cá nhân” [12, tr 36]
Còn theo quan niệm của Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt: “Quá trình dạy học
là một quá trình sư phạm bộ phận, một phương tiện trao đổi học vấn, phát triển giáo dục và phẩm chất giáo dục, nhân cách thông qua sự tác động qua lại giữa người dạy và người học nhằm truyền thụ và lĩnh hội một cách có hệ thống những tri thức khoa học, những kỹ năng, kỷ xảo, nhận thức và thực hành” [20, tr 25]
“Hoạt động dạy học là hoạt động đặc trưng cho bất cứ loại hình nhà trường
và xét theo quan điểm tổng thể dạy học chính là con đường giáo dục tiêu biểu nhất” “Với nội dung và tính chất của nó, dạy học luôn luôn được xem là con đường hợp lý nhất, giúp cho học sinh với tư cách là chủ thể nhận thức, có thể lĩnh hội được một hệ thống trí thức và hãy nâng cao hành động chuyên môn thành phẩm chất, năng lực, trí tuệ của bản thân…., cá nhân người học vừa là chủ thể vừa là mục đích cuối cùng của quá trình đó” [8]
HĐDH là quá trình tương tác giữa người dạy và người học, trên cơ sở ngườidạy tổ chức, điều khiển, thiết kế các hoạt động của người học để người học tự giác,
Trang 18tích cực, chủ động tìm tòi, khám phá chiếm lĩnh tri thức thông qua các hoạt độnghọc tập, giúp người học lĩnh hội một cách sáng tạo tri thức của nhân loại, tự hìnhthành và hoàn thiện nên nhân cách của mình.
Như vậy, có thể khái quát về khái niệm HĐDH như sau: “ HĐDH bao gồmhoạt động dạy của GV và hoạt động học của HS Đây là một quá trình tương tácgiữa người dạy (GV) và người học (HS) GV tổ chức, điều khiển, định hướng giúp
HS tích cực, chủ động tìm tòi, khám phá tự chiếm lĩnh tri thức”.
* Hoạt động dạy của giáo viên
Theo tác giả Lê Văn Hồng: “Hoạt động dạy của giáo viên là sự tổ chức, điều khiển tối ưu quá trình học sinh lĩnh hội tri thức, hình thành và phát triển nhân cách của mình” [15, tr 21]
GV là chủ thể của hoạt động dạy, thực hiện chức năng tổ chức, hướng dẫn,điều khiển hoạt động học của HS nhằm phát triển trí tuệ, phát triển năng lực- yếu tố
cơ bản, trực tiếp hình thành nhân cách phát triển toàn diện ở HS
Nội dung của hoạt động dạy được Bộ GD&ĐT quy định trong chương trình
và sách giáo khoa (SGK) của Tiểu học
Để thực hiện hoạt động dạy, GV phải nắm bắt chương trình, xây dựng kếhoạch dạy học, chuẩn bị bài lên lớp (soạn giáo án, tự làm ĐDDH), tổ chức giờ lênlớp, sử dụng hệ thống PPDH, hình thức dạy học, phương tiện dạy học, phụ đạo HSyếu, bồi dưỡng HS giỏi, đánh giá kết quả học tập của HS
* Hoạt động học của học sinh
“Hoạt động học là hoạt động đặc thù của con người được điều khiển bởi
mục đích tự giác là lĩnh hội những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo, những hình thức hành
vi và những dạng hoạt động nhất định” [15, tr21]
HS là chủ thể hoạt động học, thực hiện chức năng lĩnh hội và tự điều khiểnquá trình chiếm lĩnh hệ thống tri thức, kỹ năng, kỹ xảo, phát triển năng lực, hìnhthành nhân cách theo mục tiêu giáo dục một cách tích cực, chủ động và sáng tạo,nhằm chuyển văn hóa nhân loại thành năng lực của bản thân, học để hành, để vậndụng kiến thức giải quyết những vấn đề thực tiễn
Nội dung của hoạt động học bao gồm toàn bộ hệ thống khái niệm của từngmôn học, PP đặc trưng của môn học, của khoa học đó với PP nhận thức độc đáo, PPchiếm lĩnh khoa học để biến kiến thức của nhân loại thành học vấn của bản thân
Trang 19Để tiến hành hoạt động học, HS phải tiến hành học tập ở trường, tham giacác hoạt động NGLL và học tập ở nhà.
* Sự thống nhất biện chứng giữa hoạt động dạy và hoạt động học
Hoạt động dạy và hoạt động học có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, thể hiện
ở mối quan hệ tương tác giữa các thành tố: mục tiêu, nội dung, chương trình, PP,phương tiện (CSVC-TBDH) của hoạt động dạy và hoạt động học
Hoạt động dạy học là quá trình gồm hai hoạt động thống nhất biện chứng:Hoạt động dạy của GV và hoạt động học của HS Trong đó dưới sự chỉ đạo, tổchức, điều khiển của GV, người học tự giác, tích cực tự tổ chức, tự điều khiển hoạtđộng học tập của mình nhằm thực hiện những nhiệm vụ dạy học Trong quá trìnhdạy học, hoạt động dạy của GV có vai trò chủ đạo, hoạt động học của HS có vai trò
tự giác, chủ động, tích cực Nếu thiếu một trong hai hoạt động trên, quá trình dạyhọc (QTDH) không diễn ra
1.2.2.2 Quản lý hoạt động dạy học
Quản lý HĐDH là một quá trình lao động đặc biệt, là một công việc hết sứcphức tạp, có tính hệ thống, thường xuyên và liên tục của chủ thể quản lý (Hiệutrưởng) đến khách thể quản lý (cán bộ, GV, nhân viên, HS và các điều kiện hỗ trợHĐDH) nhằm tổ chức, chỉ đạo vận hành QTDH trong nhà trường đạt tới mục tiêunhiệm vụ dạy học đã định với hiệu quả cao nhất
Như vậy, quản lý hoạt động dạy học là quản lý hoạt động dạy của giáo viên,hoạt động học của học sinh và các điều kiện hỗ trợ cho hoạt động dạy học nhằm đạtđược mục tiêu dạy học đã đặt ra
Trong toàn bộ quá trình quản lý nhà trường thì quản lý HĐDH của ngườiHiệu trưởng là hoạt động quan trọng nhất Nó tốn nhiều công sức, trí tuệ, thời gian.Bởi vì, nhiệm vụ hàng đầu của quản lý hoạt động dạy học là quản lý có hiệu quả cácthành tố cấu trúc của hoạt động dạy học, người Hiệu trưởng phải biết tạo điều kiện
và phối hợp tối ưu giữa các thành tố để cho giáo viên và học sinh thực hiện tốt quátrình dạy học đạt được mục tiêu đề ra
1.3 Trường Tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân
1.3.1 Vị trí và nhiệm vụ của trường Tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân
Trang 20Trường Tiểu học, cơ sở giáo dục nền tảng nó được tổ chức khắp mọi vùngmiền của đất nước đến tận thôn, bản Thực hiện nhiệm vụ giáo dục cho trẻ từ 6 tuổiđến 14 tuổi theo hình thức trường lớp quy định.
Theo Điều 3, Điều lệ trường Tiểu học của Bộ GD&ĐT ban hành năm 2010,Trường Tiểu học có nhiệm vụ:
“1 Tổ chức giảng dạy, học tập và hoạt động giáo dục đạt chất lượng theo mục tiêu, chương trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học do Bộ trưởng Bộ Giáo dục
và Đào tạo ban hành.
2 Huy động trẻ em đi học đúng độ tuổi, vận động trẻ em khuyết tật, trẻ em
đã bỏ học đến trường, thực hiện phổ cập giáo dục và chống mù chữ trong cộng đồng Nhận bảo trợ và giúp các cơ quan có thẩm quyền quản lí các hoạt động giáo dục của các cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục tiểu học theo sự phân công của cấp có thẩm quyền Tổ chức kiểm tra và công nhận hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh trong nhà trường và trẻ em trong địa bàn trường được phân công phụ trách.
3 Xây dựng, phát triển nhà trường theo các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo và nhiệm vụ phát triển giáo dục của địa phương.
4 Thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục.
5 Quản lí cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh.
6 Quản lí, sử dụng đất đai, cơ sở vật chất, trang thiết bị và tài chính theo quy định của pháp luật.
7 Phối hợp với gia đình, các tổ chức và cá nhân trong cộng đồng thực hiện hoạt động giáo dục.
8 Tổ chức cho cán bộ quản lí, giáo viên, nhân viên và học sinh tham gia các hoạt động xã hội trong cộng đồng.
9 Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.” [3]Để hoạt động dạy học ở trường Tiểu học đạt hiệu quả cao và nâng cao chấtlượng giáo dục toàn diện, cần tập trung các việc sau:
+ Dạy đúng, đủ tất các môn học theo quy định
+ Đổi mới PPDH theo định hướng lấy người học làm nhân vật trung tậm,phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; bồi dưỡng phươngpháp tự học, tự tìm tòi khám phá để chiếm lĩnh tri thức, rèn luyện kỹ năng sống và
Trang 21vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn.
+ Xây dựng đội ngũ nhà giáo có năng lực chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, cónăng lực sư phạm tốt, có tác phong mẫu mực, có phẩm chất đạo đức trong sáng, bảnlĩnh chính trị vững vàng, tâm huyết với nghề để làm tốt trách nhiệm của một nhà giáo
+ Đầu tư CSVC-TBDH đảm bảo theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa phù hợp vớiyêu cầu đổi mới, sử dụng có hiệu quả các trang thiết bị hiện đại vào quá trình dạy học
+ Cần đổi mới phương thức kiểm tra, đánh giá kết quả giảng dạy của giáoviên cũng như kết quả học tập của học sinh một cách công bằng và khách quan theohướng đa dạng hóa và hiện đại hóa
+ Cần đẩy mạnh công tác XHH giáo dục, huy động toàn xã hội tham gia vào
sự nghiệp phát triển giáo dục, tiến đến xây dựng một xã hội học tập
+ Đổi mới công tác quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, nâng cao hiệu quảquản lý Nhà nước, phát huy tính chủ động và tăng cường trách nhiệm của người cán
bộ quản lý
1.3.2 Mục tiêu của giáo dục Tiểu học
“Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho
sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở” [28]
1.3.3 Nội dung, phương pháp giáo dục Tiểu học
Tiểu học là bậc học nền tảng nên nội dung, phương pháp giáo dục trước hếtphải phù hợp với tâm lý lứa tuổi của các em; phù hợp với điều kiện KT-XH củanước ta hiện nay, cũng như phải hòa nhập ngang tầm phát triển của các nước tiêntiến trong khu vực và trên thế giới
Nội dung giáo dục phải đảm bảo tính phổ thông, cơ bản toàn diện, có hệthống, gắn với thực tiễn, phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi, đáp ứng với mục tiêugiáo dục tiểu học
Điều 28, Luật giáo dục nêu: “Giáo dục tiểu học phải đảm bảo cho học sinh
có hiểu biết đơn giản, cần thiết về tự nhiên, xã hội và con người; có kỹ năng cơ bản
về nghe, nói, đọc, viết và tính toán; có thói quen rèn luyện thân thể; giữ gìn vệ sinh;
có hiểu biết ban đầu về hát, múa, âm nhạc, mỹ thuật” [28]
Phương pháp dạy học ở Tiểu học phải đảm bảo được tính nhẹ nhàng, tự
Trang 22nhiên, phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động, độc lập, sáng tạo của học sinhtrong quá trình học tập để tự chiếm lĩnh và nắm chắc kiến thức.
Điều 28, Luật giáo dục nêu: “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tực giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh” [28]
1.4 Hiệu trưởng trường Tiểu học với việc quản lý hoạt động dạy học 1.4.1 Vị trí, vai trò, nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng trường Tiểu học
1.4.1.1 Vị trí, vai trò của Hiệu trưởng
Sự phát triển hay trì trệ của mỗi cơ sở giáo dục nói chung, trường Tiểu họcnói riêng, phần lớn phụ thuộc vào người cán bộ quản lý (Hiệu trưởng nhà trường).Hiệu trưởng là thủ trưởng của cơ sở giáo dục Tiểu học, giữ vai trò quan trọng trong
tổ chức và điều hành đơn vị, người có tác động rất lớn đến hoạt động của nhàtrường, hiệu quả giáo dục của nhà trường
“Hiệu trưởng trường Tiểu học là người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà trường” [3]
Hiệu trưởng trường Tiểu học được UBND cấp huyện bổ nhiệm, là ngườiđiều hành các hoạt động của nhà trường theo kế hoạch đã được Hội đồng sư phạmnhà trường xây dựng nhằm góp phần phát triển sự nghiệp giáo dục của địa phương
và mục tiêu giáo dục của ngành
Hiệu trưởng là cán bộ quản lý giáo dục tại cơ sở, giữ vai trò quan trọng trongviệc tổ chức, quản lý điều hành các hoạt động giáo dục Do đó, Hiệu trưởng nhàtrường phải luôn không ngừng học tập, trau dồi kiến thức, tu dưõng, rèn luyện để
làm tốt công việc được giao “Cán bộ giáo dục phải không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, năng lực quản lý và trách nhiệm cá nhân” [28]
1.4.1.2 Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng
Theo Điều 20, Điều lệ trường Tiểu học (năm 2010), nhiệm vụ và quyền hạncủa Hiệu trưởng được xác định:
Trang 23“a) Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; lập kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học, giáo dục; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng trường và các cấp có thẩm quyền;
b) Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trong nhà trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó;
c) Phân công, quản lí, đánh giá, xếp loại; tham gia quá trình tuyển dụng, thuyên chuyển; khen thưởng, thi hành kỉ luật đối với giáo viên, nhân viên theo quy định;
d) Quản lí hành chính; quản lí và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính, tài sản của nhà trường;
e) Quản lí học sinh và tổ chức các hoạt động giáo dục của nhà trường; tiếp nhận, giới thiệu học sinh chuyển trường; quyết định khen thưởng, kỉ luật, phê duyệt kết quả đánh giá, xếp loại, danh sách học sinh lên lớp, ở lại lớp; tổ chức kiểm tra, xác nhận việc hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh trong nhà trường và các đối tượng khác trên địa bàn trường phụ trách;
g) Dự các lớp bồi dưỡng về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ quản lí; tham gia giảng dạy bình quân 2 tiết trong một tuần; được hưởng chế độ phụ cấp và các chính sách ưu đãi theo quy định;
h) Thực hiện quy chế dân chủ cơ sở và tạo điều kiện cho các tổ chức chính trị - xã hội trong nhà trường hoạt động nhằm nâng cao chất lượng giáo dục;
i) Thực hiện xã hội hoá giáo dục, phối hợp tổ chức, huy động các lực lượng
xã hội cùng tham gia hoạt động giáo dục, phát huy vai trò của nhà trường đối với cộng đồng”[3]
Để thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng có hiệu lực, hiệu quả,đòi hỏi người Hiệu trưởng phải có kiến thức, kỹ năng quản lý và các phẩm chấtnhư: tác phong sư phạm mẫu mực; có đạo đức trong sáng; có trình độ chuyên mônvững vàng; khả năng xác định mục tiêu và định hướng hoạt động của nhà trường;năng động, sáng tạo, lòng nhiệt tình; biết lắng nghe người dưới quyền; biết nhận xétđánh giá đúng người, đúng việc; động viên, khen ngợi kịp thời đối với người làm tốtnhiệm vụ và phê phán những người không thực hiện đúng chức trách của mình; cólòng vị tha và lòng nhân ái đối với mọi người
1.4.2 Chức năng của Hiệu trưởng
1.4.2.1 Chức năng quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng trường
Trang 24Tiểu học
Cũng như quản lý nhà trường, quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởngbao gồm các chức năng cơ bản đó là: kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra
* Chức năng kế hoạch hóa
Kế hoạch hóa hoạt động dạy học là đưa toàn bộ hoạt động dạy học của nhàtrường vào kế hoạch, trong đó nêu rõ các bước tiến hành, các biện pháp thực hiện vàcác nguồn lực bảo đảm việc thực hiện để hoạt động dạy học đạt được mục tiêu đề ra
Kế hoạch này được xây dựng trên cơ sở các định hướng cơ bản của Đảng vàNhà nước về giáo dục Mục đích của kế hoạch hóa là hướng mọi hoạt động của hệthống vào các mục tiêu để tạo khả năng đạt mục tiêu một cách tốt nhất, việc xác địnhphải chắc chắn, sát thực về các nguồn lực (tài lực, vật lực) giúp Hiệu trưởng tìm racác phương pháp, phương tiện, thời gian để tổ chức thực hiện đạt được mục tiêu
* Chức năng tổ chức
Chức năng tổ chức trong quản lý có vai trò hiện thực hóa các mục tiêu và tạo
ra sức mạnh của một tập thể Đây là quá trình sắp xếp, bố trí các nguồn lực (nhânlực, vật lực và tài lực) một cách phù hợp theo những cách thức nhất định để đảmbảo thực hiện tốt các mục tiêu mà kế hoạch hoạt động dạy học đã vạch ra
Để hiện thực hóa kế hoạch hoạt động dạy học cần có sự tổ chức hợp lý vàkhoa học trong cấu trúc hệ thống của nhà trường Cách tổ chức đó có thể phân công,phân nhiệm của Hiệu trưởng cho cán bộ, giáo viên, nhân viên trong nhà trường mộtcách phù hợp; là sự phân bố các nguồn lực và thời gian cho các bộ phận để thựchiện kế hoạch; là việc xác lập và giải quyết các mối quan hệ tổ chức của hệ thống,của nhà trường với cộng đồng xã hội
* Chức năng chỉ đạo
Chỉ đạo là quá trình tác động của Hiệu trưởng tới mọi thành viên của nhàtrường, nhằm để hướng họ tự nguyện thực hiện tốt các công việc đã định Trong quátrình chỉ đạo phải đi sâu, đi sát các hoạt động của hệ thống, kịp thời uốn nắn đi đúngtiến trình, đúng kế hoạch đã định, đúng hướng vận hành của hệ thống, giúp hệ thốngđạt đến mục tiêu nhanh nhất, kết quả cao nhất đúng với kế hoạch đã đề ra
Trang 25Trong quá trình thực hiện chức năng này đòi hỏi người Hiệu trưởng phảiluôn liên kết, khuyến khích và giám sát mọi người, mọi bộ phận thực hiện tốt côngviệc của mình theo sự sắp xếp đã được xác định rõ trong cấu trúc tổ chức.
* Chức năng kiểm tra
Kiểm tra là chức năng cơ bản và quan trọng trong quản lý nhà trường Kiểmtra là quá trình xem xét, phát hiện, đánh giá thực trạng về hoạt động dạy học,khuyến khích nhân rộng các yếu tố tích cực, phê phán các yếu tố lệch lạc và cónhững điều chỉnh kịp thời để giúp các bộ phận và cá nhân hoàn thành mục tiêu dạyhọc đã đề ra
Tóm lại, để thực hiện tốt các chức năng quản lý, người Hiệu trưởng nhàtrường phải có tầm nhìn, sáng tạo; có năng lực kết hợp, khai thác nguồn thông tin và
xử lý thông tin để điều chỉnh, bổ sung kế hoạch cho phù hợp và kịp thời
1.4.2.2 Phương tiện quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng trường Tiểu học
- Chế định GD&ĐT gồm các văn bản pháp quy như: Luật giáo dục, chiếnlược phát triển GD&ĐT, chính sách, chế độ giáo dục, Điều lệ trường Tiểu học
- Bộ máy và nhân lực dạy học bao gồm: cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên,học sinh và các lực lượng khác tham gia vào quá trình giáo dục
- Nguồn tài lực, vật lực dạy học là nguồn tài chính, CSVC-TBDH được sửdụng để tổ chức quản lý hoạt động dạy học
- Hệ thống thông tin: Nguồn lực thông tin là những dữ liệu đã được phân tích và
xử lý để phục vụ cho việc ra quyết định hoặc giải quyết các nhiệm vụ nhằm phát triểnnhà trường Hệ thống thông tin được tổ chức khoa học sẽ làm thay đổi cách thức hoạtđộng của nhà trường, làm cho cơ cấu của trường trở nên tinh giản, linh hoạt và giúpcho việc truy tìm thông tin cần thiết trong khoảng thời gian và chi phí hợp lý
1.4.3 Nội dung quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng trường Tiểu học
Quản lý hoạt động dạy học là nội dung trọng tâm của công tác quản lý nhàtrường Do đó, công tác quản lý hoạt động dạy học phải được tiến hành đồng bộ từquản lý hoạt động giảng dạy của GV, hoạt động học tập của HS và quản lý các điềukiện hỗ trợ cho hoạt động dạy học
1.4.3.1 Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên
Hoạt động giảng dạy của GV là một hoạt động quan trọng trong quá trìnhdạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy học, chất lượng giáo dục Vì vậy, cần phải
Trang 26quản lý các công việc có liên quan đến hoạt động giảng dạy của giáo viên đó là:
việc phân công giảng dạy, thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học, chuẩn bị giờ lên lớp; thực hiện giờ lên lớp, đổi mới PPDH, hoạt động của tổ chuyên môn…
* Quản lý việc phân công giảng dạy cho giáo viên
Quản lý việc phân công giảng dạy cho GV là công tác tổ chức cán bộ củanhà trường, Hiệu trưởng phải là người nắm rõ nhất chất lượng đội ngũ, hiểu biết sâusắc năng lực, khả năng, tâm lý và nguyện vọng của từng giáo viên để có sự phâncông đảm bảo tính khoa học, hợp lí, phù hợp với chuyên môn, năng lực, sở trườngcủa đội ngũ giáo viên nhằm phát huy tối ưu nguồn lực (nhân lực, tài lực), đó chính
là yếu tố cốt lõi và quan trọng nhất quyết định chất lượng dạy học
Hiệu trưởng cần phải phân công đội ngũ giáo viên đúng theo chuyên môn đãđược đào tạo, đảm bảo chất lượng chuyên môn, đồng thời phải xuất phát từ quyềnlợi học sinh, phải đặt lợi ích của học sinh lên trên Hiệu trưởng phải biết tạo niềmtin, làm cho giáo viên cảm thấy mình được tự tin, an tâm với công việc và mongmuốn hoàn thành nhiệm vụ được giao
* Quản lý việc thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học của GV
Thực hiện chương trình dạy học là thực hiện kế hoạch đào tạo theo mục tiêucủa nhà trường phổ thông Chương trình dạy học là pháp lệnh của nhà nước do BộGD&ĐT ban hành Hiệu trưởng phải nắm vững chương trình dạy học của cấp học,từng môn học, hiểu thật chắc về nội dung và phạm vi kiến thức từng môn học Đồngthời, Hiệu trưởng phải nắm vững kế hoạch dạy học của từng môn học, lớp học,phương pháp dạy học đặc trưng của từng bộ môn với các điều kiện để dạy học môn
đó Trên cơ sở đó, Hiệu trưởng phải tổ chức cho giáo viên nghiên cứu nắm vữngmục tiêu, nội dung, chương trình dạy học ở cấp học, của từng khối lớp và chỉ đạothực hiện nghiêm túc chương trình dạy học (có sự điều chỉnh phù hợp với tình hìnhthực tế của địa phương)
Để quản lý tốt việc thực hiện chương trình dạy học, Hiệu trưởng cần thựchiện tốt các yêu cầu sau:
- Nắm vững nội dung chương trình, yêu cầu về kiến thức, kỹ năng, chuẩnkiến thức cần đạt của từng môn học, lớp học do Bộ GD&ĐT quy định
- Nắm chắc mục tiêu, nội dung, phương pháp và hình thức dạy học đặc trưngcủa từng bộ môn
Trang 27- Tổ chức chỉ đạo cho tổ khối chuyên môn, giáo viên xây dựng chương trình
- kế hoạch giảng dạy cụ thể cho từng tuần, từng kỳ của các môn học, lớp học
- Chuẩn bị các điều kiện CSVC-TBDH để đáp ứng cho việc thực hiện kếhoạch giảng dạy của giáo viên
- Hiệu trưởng phải chỉ đạo giáo viên thực hiện dạy đúng, đủ các môn học,các bài học theo phân phối chương trình, theo nội dung sách giáo khoa của từngphân môn Hiệu trưởng yêu cầu giáo viên không được tự ý cắt xén tiết, bỏ tiết, đảotiết, gộp tiết làm đảo lộn chương trình, đảm bảo số tiết học phải dạy đủ, đúng theoquy định của từng tuần, đúng tiến độ chương trình và thời gian quy định
Để việc quản lý thực hiện chương trình theo đúng tiến độ và thực hiệnchương trình dạy học đạt kết quả tốt, Hiệu trưởng phải chú ý sử dụng thời khóa biểunhư là công cụ để theo dõi, điều khiển và kiểm soát tiến độ thực hiện chương trìnhdạy học thông qua kế hoạch cá nhân, lịch báo giảng (chương trình) một cách thườngxuyên để kịp thời điều chỉnh những sai lệch trong quá trình thực hiện
* Quản lý việc chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên
- Chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên chính là việc lập kế hoạch bài dạy (soạnbài), đưa ra các phương án tổ chức dạy học Đây là khâu chuẩn bị rất quan trọng củagiáo viên trước giờ lên lớp, điều đó giúp giáo viên dự kiến được nhiều tình huốngtrong quá trình giảng dạy Qua đó, thể hiện sự suy nghĩ, lựa chọn, quyết định củagiáo viên về nội dung, phương pháp giảng dạy, đồ dùng dạy học, hình thức lên lớpphù hợp với đối tượng học sinh và đúng với mục tiêu cần đạt của từng tiết học
- Hiệu trưởng cần yêu cầu giáo viên, các tổ khối chuyên môn nghiên cứu kỹnội dung chương trình mà mình thực hiện giảng dạy, trao đổi kỷ trong tổ để thốngnhất về mục tiêu, nội dung phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức dạy học.Trên cở sở đó, giáo viên thực hiện lập kế hoạch dạy học theo phân phối chươngtrình và chuẩn bị tốt các phương tiện hỗ trợ cho hoạt động dạy học
- Chỉ đạo, giúp đỡ giáo viên sử dụng, khai thác sách giáo khoa, sách giáoviên, sách tham khảo và sử dụng các đồ dùng dạy học hiện đại, ứng dụng công nghệthông tin (CNTT) trong giảng dạy Hướng dẫn GV soạn giáo án điện tử, để phát huytối đa các phương tiện đồ dùng dạy học (ĐDDH) hiện đại vào dạy học
- Hiệu trưởng trực tiếp hoặc chỉ đạo tổ trưởng chuyên môn thường xuyênkiểm tra việc thực hiện lập kế hoạch dạy học (soạn bài) của giáo viên qua việc dự
Trang 28giờ thăm lớp, kiểm tra giáo án Yêu cầu bài soạn phải xác định được mục tiêu bàihọc, phải thể hiện được các hoạt động của giáo viên và học sinh, phải thể hiện được
sự đổi mới phương pháp dạy học lấy hoạt động học tập của học sinh làm trung tâm,phát huy tính tích cực học tập của học sinh, dự kiến các hình thức tổ chức dạy học Sau kiểm tra có nhận xét, đánh giá, rút kinh nghiệm giúp giáo viên sửa chửa nhữngsai sót, khuyến khích, động viên sự sáng tạo hiệu quả của giáo viên trong công tácsoạn bài cũng như chuẩn bị đồ dùng dạy học trước khi lên lớp
* Quản lý giờ lên lớp của giáo viên
Giờ lên lớp là một khâu rất quan trọng trong quá trình dạy học, được kết thúctrọn vẹn trong một thời gian nhất định theo quy định của kế hoạch dạy học Qua giờlên lớp người GV mới thể hiện được năng lực, trình độ chuyên môn, kiến thức,… củabản thân họ Giờ lên lớp của GV có vai trò quyết định phần lớn chất lượng dạy học
Hoạt động học của học sinh chỉ có hiệu quả khi HS có cách học tích cực, chủđộng, tự giác với một động cơ học tập đúng đắn Vì vậy, giáo viên xây dựng giờ lênlớp phải hướng tới hoạt động học của học sinh, giáo viên có nhiệm vụ tổ chức,hướng dẫn, điều khiển học sinh trong lớp hoạt động, trải nghiệm với các PPDH,hình thức tổ chức dạy học phong phú, đa dạng, linh hoạt và phối kết hợp một cáchnhuần nhuyễn để giúp học sinh tích cực, chủ động lĩnh hội tri thức, phát triển kỹnăng môn học theo nội dung chương trình
HĐDH trong nhà trường Tiểu học hiện nay được thực hiện chủ yếu bằnghình thức dạy và học trên lớp Do đó, giờ lên lớp là yếu tố quan trọng cơ bản có tínhchất quyết định kết quả chất lượng dạy học, giờ lên lớp phản ánh toàn bộ sự chuẩn
bị, khả năng, kỹ năng và tâm huyết của giáo viên đối với từng tiết học dành cho họcsinh Chính vì vậy, trong quá trình quản lý hoạt động dạy học của mình, Hiệutrưởng cần phải có những biện pháp tác động cụ thể để nâng cao chất lượng giờ lênlớp của GV
- Hiệu trưởng cùng với Phó hiệu trưởng xây dựng thời khóa biểu hợp lý,khoa học nhằm đảm bảo cho các hoạt động giáo dục, dạy học phù hợp với điều kiệnCSVC-TBDH của nhà trường và đạt được chất lượng cao
- Hiệu trưởng phổ biến cho đội ngũ giáo viên nắm chắc các tiêu chuẩn đánhgiá giờ dạy của Bộ GD&ĐT quy định để giáo viên định hướng được các hoạt độngdạy học trên lớp đối với 1 tiết học cần đạt
Trang 29- Do đặc tính dạy học ở trường Tiểu học có nhiều môn học và giáo viên đảmnhiệm dạy tất cả các môn nên Hiệu trưởng phải có kế hoạch dự giờ thăm lớp, đánhgiá tiết dạy một cách thường xuyên, đột xuất, hay định kỳ Kế hoạch này được Hiệutrưởng, Phó hiệu trưởng cùng với tổ trưởng chuyên môn tham dự Sau khi dự giờgiáo viên, việc tổ chức rút kinh nghiệm và đánh giá tiết dạy phải được thực hiệnnghiêm túc, giúp giáo viên thấy rõ điểm yếu, điểm mạnh của mình về việc xác địnhmục tiêu, nội dung, kiến thức trọng tâm cần đạt của bài; về phương pháp giảng dạy,các hình thức tổ chức các hoạt động học tập của học sinh; cách xử lý tình huốngtrên lớp; việc phân bố thời gian; việc kiểm tra, đánh giá học sinh; kết quả học tậpcủa học sinh, qua đó giúp giáo viên nâng cao được năng lực sư phạm, phương pháptruyền thụ kiến thức cho học sinh tốt hơn, đồng thời giúp Hiệu trưởng thấy rõ việckiểm tra bằng dự giờ, rút kinh nghiệm đánh giá tiết dạy là công việc thường xuyên,quan trọng trong hoạt động dạy học của một nhà trường.
- Hiệu trưởng nắm bắt tình hình giảng dạy của giáo viên qua nhiều kênhthông tin như: phỏng vấn học sinh, tham khảo ý kiến của tổ trưởng chuyên môn, củacác giáo viên dạy giỏi, giáo viên có kinh nghiệm, qua kết quả học tập của HS…
* Quản lý đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên
Đổi mới PPDH là một trong những vấn đề cấp thiết hiện nay ở các nhà trườngnhằm nâng cao chất lượng dạy học nói riêng và chất lượng giáo dục nói chung Vìthế, bằng nhiều biện pháp khác nhau, bằng nhiều hình thức tổ chức khác nhau, Hiệutrưởng phải chỉ đạo làm thật tốt việc đổi mới PPDH
Hiệu trưởng là người điều hành các hoạt động liên quan đến việc đổi mới PPDH:
- Thực hiện các văn bản chỉ đạo về đổi mới PPDH do Bộ giáo dục ban hành
- Tổ chức cho giáo viên tham gia bồi dưỡng về đổi mới PPDH theo sự chỉđạo của cấp trên Giúp giáo viên hiểu được mục tiêu sâu xa của dạy học là giúp họcsinh thay đổi cách nghĩ, cách làm và cách sống để luôn thích ứng với đời sống xãhội hiện đại và góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cá nhân, gia đình, cộngđồng bằng lao động cần cù và sáng tạo bản thân Trong quá trình dạy học, nếu giáoviên tổ chức cho học sinh hoạt động học tập một cách chủ động, tích cực, tự khámphá chiếm lĩnh kiến thức thì hiệu quả dạy học chắc chắn sẽ cao
- Tổ chức các chuyên đề về đổi mới PPDH, chú trọng việc thực hiện các tiếtdạy minh họa chuyên đề, dự giờ đúc rút kinh nghiệm, phổ biến các kinh nghiệm dạy
Trang 30giỏi, việc soạn giáo án, sử dụng đồ dùng dạy học đạt hiệu quả…trong quá trình đổimới phương pháp dạy học tại đơn vị.
- Thường xuyên kiểm tra việc thực hiện đổi mới PPDH của giáo viên, đánhgiá được kết quả thực hiện cũng như những hạn chế để có biện pháp xử lý phù hợpvới tình hình thực tế nhà trường
* Quản lý hồ sơ giảng dạy của giáo viên
Giáo viên lên lớp đòi hỏi phải có đầy đủ các loại hồ sơ theo quy định: Sổgiáo án, chương trình giảng dạy (lịch báo giảng), sổ kế hoạch chủ nhiệm (GVCN),
sổ dự giờ, sổ ghi chép hội họp, sổ gọi tên ghi điểm
Hiệu trưởng phải quản lý chặt chẽ hồ sơ của giáo viên theo quy định, thườngxuyên kiểm tra, nhận xét, đánh giá cụ thể việc thực hiện quy chế chuyên môn của GV
* Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn
Tổ chuyên môn là bộ phận tham mưu quan trọng cho Hiệu trưởng và chỉđạo trực tiếp việc hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ giảng dạy của từng thành viêntrong tổ nhắm nâng cao tay nghề cho đội ngũ
Thông qua tổ chuyên môn, Hiệu trưởng nắm được sâu sát hoạt động củagiáo viên và đánh giá được năng lực giảng dạy của từng giáo viên; phát huy cao
độ sự thống nhất giữa Hiệu trưởng và đội ngũ cán bộ, giáo viên, cũng qua tổchuyên môn, Hiệu trưởng truyền đạt và triển khai chi tiết các quyết định quản lý,tiếp nhận lại thông tin để từ đó điều hành tổ chuyên môn hoạt động theo các nộidung trọng tâm, trọng điểm của kế hoạch đặt ra
Qua tổ chuyên môn, Hiệu trưởng giám sát được kết quả thực hiện việc quản
lý của mình về chương trình dạy học, tình hình CSVC-TBDH, việc đổi mớiPPDH, chất lượng dạy học…Do đó, quản lý hoạt động tổ chuyên môn là mối quantâm thường xuyên của người Hiệu trưởng
* Quản lý việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh.
Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh là một khâu không thể thiếutrong quá trình dạy học; qua kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh nhằmxác định được mức độ chiếm lĩnh tri thức, kỹ năng, thái độ học tập của học sinh,cũng qua hoạt động kiểm tra, đánh giá học sinh của từng giáo viên, người Hiệutrưởng sẽ nắm bắt được chất lượng dạy học của họ, đó cũng là cơ sở để đánh giáhiệu quả của quá trình dạy - học
Trang 31Trong quá trình quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của họcsinh, người Hiệu trưởng cần phải:
- Thực hiện đúng, đủ các văn bản chỉ đạo hướng dẫn về đánh giá, xếp loại HS
- Nâng cao nhận thức cho giáo viên về ý nghĩa, tầm quan trọng, chức năng vàyêu cầu sư phạm của việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh
- Chỉ đạo giáo viên đánh giá, xếp loại học sinh một cách công bằng, chínhxác, khách quan và khoa học
- Thường xuyên kiểm tra, xem xét việc thực hiện nhiệm vụ của giáo viên đểđảm bảo công việc đã đề ra, từng bước nâng cao chất lượng toàn diện
1.4.3.2 Quản lý hoạt động học tập của học sinh
* Xây dựng nền nếp, kỷ cương trong hoạt động học tập của học sinh.
Nền nếp, kỉ cương học tập của học sinh là nên tảng để nhà trường tiến hànhcác hoạt động giáo dục; nền nếp học tập tốt sẽ quyết định nhiều đến chất lượng vàhiệu quả học tập của các em
Vì vậy, Hiệu trưởng nhà trường phải xây dựng và hình thành nền nếp, kỷcương học tập Bên cạnh đó, Hiệu trưởng cần xây dựng cơ chế tổ chức, quản lý việcchấp hành nội quy học tập của học sinh, thường xuyên theo dõi việc thực hiện nộiquy một cách chặt chẽ, đồng thời xây dựng các hình thức khen thưởng, kỷ luậtnhằm phát huy những điểm mạnh, hạn chế những vấn đề tồn tại trong quá trình duytrì nền nếp, kỷ cương học tập của học sinh
Để thực hiện tốt nội quy, nền nếp dạy và học của nhà trường đề ra, Hiệutrưởng chỉ đạo giáo viên tổ chức cho học sinh học tập nội quy, nền nếp dạy học;phối họp với các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhà trường, cha mẹ học sinh nhắcnhở học sinh thực hiện tốt nội quy, kỉ cương, nền nếp học tập
* Quản lý hoạt động học tập trong và ngoài giờ lên lớp
Hoạt động học tập là nhiệm vụ chính của người HS, đây là quá trình các emchiếm lĩnh tri thức, các kỹ năng, kỹ xảo để phát triển nhân cách một cách toàn diệndưới sự tổ chức, điều khiển, điều chỉnh của người giáo viên Chính vì thế, Hiệutrưởng nhà trường cần phải quan tâm đến việc quản lý hoạt động học tập của họcsinh thông qua các nội dung chủ yếu sau:
Trang 32- Quản lý quá trình học tập trên lớp của HS thông qua GV giảng dạy, dự giờ,trực tiếp kiểm tra vở HS để nắm bắt tình hình học tập của HS, từ đó có những biệnpháp chỉ đạo hoạt động dạy học phù hợp để nâng cao chất lượng học tập của HS.
- Thông qua GV tổng phụ trách, các buổi sinh hoạt tập thể để quản lý hoạtđộng ngoài giờ lên lớp, ngoại khóa của HS
- Phối hợp với gia đình HS quản lý việc tự học, tự rèn luyện ở nhà của HS
- Theo dõi, tìm hiểu để nắm được những biểu hiện tích cực, tiêu cực trongviệc thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh để có biện pháp điều chỉnh kịp thời
* Quản lý việc phụ đạo học sinh yếu, bồi dưỡng học sinh giỏi
Ngay từ đầu năm học, Hiệu trưởng nhà trường chỉ đạo tổ chức khảo sát chấtlượng ở từng khối lớp để giáo viên chủ nhiệm lớp nắm rõ chất lượng học tập củatừng em Từ đó, phân loại học sinh theo từng nhóm, có kế hoạch phụ đạo cho họcsinh yếu và bồi dưỡng học sinh giỏi ở trong từng tiết học ngay trên lớp
Hiệu trưởng nhà trường phải chỉ đạo cho GVCN phối hợp với Đội TNTP HồChí Minh tuyên truyền cho học sinh nhận thức đúng đắn về nhiệm vụ học tập củamình, HS nhận thức đúng sẽ hành động đúng, sẽ có hứng thú học tập, tích cực, tựgiác, chủ động chiếm lĩnh tri thức
Trong nhà trường, nhiệm vụ quan trọng của người giáo viên là phải biết khơidậy lòng ham học, ý thức tìm tòi kiến thức mới của học sinh, đồng thời tạo cho các
em động cơ và thái độ học tập đúng đắn
1.4.3.3 Quản lý các điều kiện hỗ trợ cho hoạt động dạy học
* Quản lý cơ sở vật chất – thiết bị dạy học
CSVC-TBDH là điều kiện và phương tiện lao động sư phạm của GV và HS,
là một trong những điều kiện thiết yếu để tiến hành quá trình dạy học góp phầnnâng cao chất lượng dạy học của nhà trường
Quản lý CSVC-TBDH cần đảm bảo được các yêu cầu:
"Xây dựng hệ thống CSVC-TBDH phải đáp ứng với yêu cầu dạy học và thường xuyên được bổ sung để từng bước hình thành hệ thống CSVC-TBDH hoàn chỉnh Cần chú ý đến thiết thực, tiết kiệm trong việc xây dựng CSVC-TBDH nhà trường, tránh hình thức phô trương Phối hợp với các cơ quan chức năng, các lực lượng xã hội để tăng cường CSVC-TBDH cho nhà trường”[29, tr 43]
Trang 33Tổ chức chỉ đạo sử dụng có hiệu quả CSVC-TBDH trong quá trình dạy họcđể nâng cao chất lượng giờ dạy trên lớp.
Tổ chức bảo quản tốt CSVC-TBDH trong trường học
Để quản lý tốt CSVC-TBDH, ngoài việc triển khai thực hiện kế hoạch đầu
tư, mua sắm, khai thác, sử dụng có hiệu quả cần thường xuyên kiểm tra việc thựchiện sử dụng, bảo quản của giáo viên trong quá trình dạy học
* Quản lý công tác chủ nhiệm lớp
GVCN ở bậc Tiểu học thông thường vừa làm công tác chủ nhiệm lớp, vừa làgiáo viên trực tiếp giảng dạy tại lớp tất cả các môn học nên có những thuận lợi trongviệc theo dõi việc học tập tất cả các bộ môn của các em
Học sinh ở lứa tuổi Tiểu học thường hiếu động, hồn nhiên, hoang nghịch Hiệu trưởng cần nắm chắc về tâm sinh lý lứa tuổi của các em để trao đổi về vấn đềnày cho giáo viên chủ nhiệm Đặc biệt là Hiệu trưởng phải bồi dưỡng về cách ứng
xử trước những trường hợp học sinh cá biệt cho giáo viên chủ nhiệm
Theo Hồ Văn Liên: “Lớp học là đơn vị tổ chức của nhà trường, các hoạtđộng giáo dục của học sinh diễn ra phần lớn tại lớp Vì vậy, công tác tổ chức lớphọc đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học.GVCN là người thay mặt Hiệu trưởng quản lý giáo dục học sinh tại lớp, truyền đạttới học sinh những yêu cầu, giáo dục của nhà trường; GVCN cũng là người gần gũichia sẽ mọi hoàn cảnh, tâm tư tình cảm của học sinh và được học sinh tin cậy nhất”
* Quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên
Đội ngũ GV là lực lượng chủ yếu biến mục tiêu dạy học, mục tiêu giáo dụcthành hiện thực, một trong những nhân tố quyết định chất lượng và hiệu quả dạyhọc, giáo dục
Điều 15, Luật giáo dục đã nêu: “Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục”, “nhà giáo phải không ngừng học tập, rèn luyện nêu gương tốt cho người học” và “Nhà nước tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo, có chính sách bảo đảm các điều kiện cần thiết về vật chất và tinh thần để nhà giáo thực hiện vai trò và trách nhiệm của mình” [28]
Trang 34Đẩy mạnh công tác kiện toàn đội ngũ, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyênmôn và nghiệp vụ cho giáo viên là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, nó ảnhhưởng quyết định đến chất lượng giảng dạy và giáo dục của nhà trường.
Về nội dung quản lý hoạt động bồi dưỡng trình độ chuyên môn, nghiệp vụcho giáo viên phải là một việc làm thường xuyên của các nhà quản lý, giúp cho giáoviên nâng cao và mở rộng tri thức mới để theo kịp những thay đổi của nội dung,chương trình, trang thiết bị dạy học, PPDH và những kỹ năng sư phạm đáp ứng tinhthần đổi mới về PPDH
Về hình thức bồi dưỡng: Bồi dưỡng thường xuyên theo chương trình của BộGD&ĐT; bồi dưỡng nâng cao trình độ nhằm chuẩn hóa đội ngũ; bồi dưỡng nângchuẩn; bồi dưỡng thông qua việc triển khai dạy minh họa cụ thể từng chuyên đề củatừng bộ môn, từng khối lớp để đúc rút kinh nghiệm
* Quản lý công tác thi đua, khen thưởng trong học sinh và giáo viên.
Thi đua, khen thưởng là động lực phát triển của nhà trường, tạo sự chuyển biếnmạnh mẽ trong từng cá nhân, tập thể, đồng thời đẩy mạnh phong trào thi đua, khắcphục những khó khăn, hạn chế, phát huy những mặt mạnh, sáng tạo trong từng thànhviên Qua phong trào thi đua, phát hiện những nhân tố tích cực, điển hình tiên tiến, biểudương, khen thưởng kịp thời các cá nhân, tập thể có nhiều thành tích xuất sắc
Công tác thi đua, khen thưởng là một trong những biện pháp nhằm động viênkhuyến khích hoạt động dạy tốt, học tốt của GV và HS
Đối với HS tiểu học, việc động viên, khen thưởng có tác dụng rất lớn trongviệc thúc đẩy các em hăng say học tập, chấp hành tốt nội quy, quy chế, nền nếp kỷcương của nhà trường
Để làm tốt công tác này, Hiệu trưởng nhà trường cần phải thành lập được mộtHội đồng thi đua có đủ năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ vững vàng, tácphong mẫu mực, có tâm huyết với công việc; xây dựng được thang điểm và chuẩnđánh giá của từng thời điểm thi đua hợp lý, nội dung thi đua cụ thể, mang tính giáo dụccao Phải có dự trù các nguồn kinh phí dành cho khen thưởng Ban thi đua phải theodõi, đánh giá khách quan công bằng, dân chủ và công khai, tạo được niềm tin, hướngphấn đấu trong học sinh và giáo viên trong mọi hoạt động, phát huy cao độ đóng gópcho chất lượng dạy học cũng như chất lượng giáo dục của nhà trường
* Quản lý công tác xây dựng môi trường dạy học
Trang 35Hoạt động dạy học chỉ đạt được hiệu quả cao khi được tổ chức trong mộtmôi trường sư phạm tốt đẹp Do đó, xây dựng môi trường sư phạm là nhiệm vụquan trọng của Hiệu trưởng nhà trường
Với trường Tiểu học thì cảnh quan nhà trường hết sức quan trọng, nó in đậm
vào ký ức của các em ngay từ ngày đầu tiên cắp sách đến trường, nên nhà trường
cần phải tạo được một cảnh quan sư phạm “xanh, sạch, đẹp, an toàn”.
Hiệu trưởng nhà trường cần phải xây dựng nội quy, quy chế hoạt động, nền
nếp, kỉ cương dạy học phù hợp với thực tế của nhà trường
Xây dựng tốt các mối quan hệ giữa các tổ chức, cá nhân trong nhà trường,…Cần tạo được bầu không khí vui tươi, cởi mở, thân ái, đoàn kết trong nhà trường
Đảm bảo thực hiện các chế độ, chính sách đúng, đủ, kịp thời
Phát huy dân chủ cơ sở và thực hiện công khai hóa các hoạt động của nhà trường.Hiệu trưởng làm tốt công tác xây dựng môi trường sư phạm sẽ tạo cho nhàtrường một bầu không khí làm việc vui tươi, thoải mái, cởi mở, kích thích tinh thần tựgiác, tích cực trong việc thực hiện nhiệm vụ của mỗi tổ chức, cá nhân trong nhà trường
* Quản lý việc ứng dụng CNTT trong hoạt động dạy học
Ngày nay, các phương tiện kỹ thuật hiện đại đã trở nên phổ biến ở các nhàtrường, có tiềm năng to lớn về tri thức và phương pháp dạy học, cho phép tổ chứcnhiều hoạt động dạy học phong phú và hiệu quả Việc ứng dụng CNTT trong hoạtđộng dạy học là một vấn đề rất quan trọng trong giai đoạn hiện nay Ứng dụngCNTT trong dạy học nhằm giúp học sinh nắm bắt thông tin nhanh hơn, nhiều hơn
và hiệu quả hơn; qua đó có thể hình thành cho học sinh tư duy sáng tạo và giúp chohọc sinh có hứng thú hơn trong học tập, đem lại hiệu quả cao hơn trong giờ học
Hiệu trưởng phải tổ chức cho đội ngũ GV thực biết cách sử dụng và sử dụngthành thạo máy vi tính; biết cập nhật, lấy các thông tin trên internet để trang bị chogiờ dạy của mình
Có kế hoạch trang bị đầy đủ phòng máy, nối mạng internet; các máy móchiện đại hỗ trợ cho hoạt động dạy học
Thường xuyên phát động các phong trào thi đua: soạn và dạy bằng giáo ánđiện tử trong giáo viên để nâng cao ý thức ứng dụng CNTT trong dạy học
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
Trang 36Từ việc tìm hiểu khái quát về lịch sử nghiên cứu vấn đề, từ việc hệ thống hóacác khái niệm cơ bản về công tác quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường vàmột số đặc trưng cơ bản của hoạt động dạy học, công tác quản lý hoạt động dạy học
ở trường Tiểu học, chúng tôi cho rằng:
Hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học ở trường Tiểu học là vấn đềcốt lõi, nó quyết định sự tồn tại và phát triển của quá trình dạy học
Hiệu quả hoạt động dạy học ở trường Tiểu học phụ thuộc vào chất lượnghoạt động giảng dạy của giáo viên, hoạt động học tập của học sinh, các điều kiện hỗtrợ hoạt động dạy học và công tác quản lý của người Hiệu trưởng, Trong đó, vaitrò quản lý của Hiệu trưởng nhà trường có vị trí hết sức quan trọng
Để nâng cao chất lượng giáo dục nói chung, chất lượng dạy học nói riêng,đòi hỏi Hiệu trưởng nhà trường phải nắm vững kiến thức về lý luận quản lý, quản lýhoạt động dạy học; có trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng; có năng lực sưphạm và có phẩm chất chính trị tốt, trên cơ sở đó đề ra những biện pháp quản lý tốtnhất, linh hoạt, sáng tạo, phù hợp với thực tế nhà trường, vận dụng sáng tạo trongquản lý hoạt động dạy học thực hiện đạt mục tiêu của cấp học
Những vấn đề đã trình bày trên đây là cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu thựctrạng ở chương 2
Trang 37Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC VÙNG BIỂN
HAI HUYỆN TRIỆU PHONG VÀ HẢI LĂNG,
TỈNH QUẢNG TRỊ2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên và tình hình kinh tế - xã hội hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị
2.1.1 Đặc điểm về điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội huyện Triệu Phong
Triệu Phong là một trong 9 huyện, thị xã, thành phố của tỉnh Quảng Trị.Huyện Triệu Phong nằm về phía Đông Nam của tỉnh, phía Đông giáp biển đông;phía Tây giáp hai huyện Đakrông, Hướng Hóa; phía Nam giáp huyện Hải Lăng vàthị xã Quảng Trị; phía bắc giáp huyện Gio Linh, Cam Lộ và TP Đông Hà Chiều dài
từ Tây sang Đông ở đất liền hơn 40km, chiều rộng của đồng bằng từ 13 - 15km Từ
16045’30” đến 16053’54” vĩ tuyến Bắc Diện tích đất tự nhiên của Triệu Phong là354,92 km2 Địa hình huyện Triệu Phong nghiêng từ Tây sang Đông, được chia làm
3 vùng rõ rệt: gò đồi, đồng bằng và vùng cát ven biển
Vùng gò đồi chiếm 51,08% diện tích đất tự nhiên Đây là nơi phát triển cácloại cây công nghiệp, cây lấy gỗ kết hợp trồng cây hoa màu, cây lương thực và pháttriển kinh tế trang trại
Vùng đồng bằng rộng từ 7 đến 8 km với diện tích chiếm 38,39% diện tíchđất tự nhiên và kinh tế nơi đây chủ yếu phát triển về cây lúa nước
Phía Đông huyện Triệu Phong là một dãi cát chạy dọc theo bờ biển dàikhoảng 18 km, rộng từ 4 đến 4,5 km với diện tích chiếm 10,53% đất tự nhiên củahuyện, gồm các xã: Triệu Lăng, Triệu Vân và Triệu An Người dân ở các xã vùngbiển của Triệu Phong chủ yếu sống bằng nghề biển và nuôi trồng hải sản, kinh tếcòn gặp rất nhiều khó khăn nên ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giáo dục
Triệu Phong là vựa lúa của tỉnh Quảng Trị Đất đai, khí hậu, sông ngòi,đường sá ở Triệu Phong là điều kiện thuận lợi để huyện tiếp tục đưa nền kinh tếphát triển toàn diện trong giai đoạn hiện nay
Huyện Triệu Phong đã dịch chuyển cơ cấu kinh tế nông nghiệp nông thôn,khai thác tiềm năng thế mạnh vùng gò đồi, hồi sinh vùng cát ven biển Hiện nay,
Trang 38Triệu Phong đã đạt tốc độ tăng trưởng 10,1% Tỷ trọng cơ cấu các ngành kinh tếchuyển dịch theo hướng giảm tỷ trọng nông – lâm – ngư, tăng tỷ trọng thương mại –dịch vụ Thu nhập bình quân đầu người năm 2012 ước đạt 4,1 triệu đồng Đời sốngnhân dân được cải thiện, hiện tại còn 11,4% hộ nghèo, không còn hộ đói, hộ khá –giàu tăng lên (26% năm 2012) Nhu cầu đời sống cơ bản được đáp ứng, 100% số xã
và 97% số hộ dân được sử dụng điện, 100% số hộ có phương tiện nghe nhìn, 96%
có nhà ở kiên cố, và bán kiên cố
Văn hóa - xã hội cũng có những tiến bộ cơ bản, GD&ĐT tiếp tục phát triển
về quy mô, tỷ lệ học sinh đến trường đúng độ tuổi ngày càng tăng Chất lượng đạitrà cũng như chất lượng mũi nhọn ngày càng cao Công tác xã hội hoá giáo dụcđược phát triển cả chiều rộng lẫn chiều sâu 100% các xã đều có nhà sinh hoạt vănhoá – cộng đồng Công tác chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân được triển khai rộngkhắp 100% số xã có trạm y tế, gần 2/3 số trạm xá có bác sĩ, công tác phòng chốngcác bệnh được đảm bảo, các chương trình y tế được triển khai có hiệu quả, công tácchăm sóc và bảo vệ bà mẹ trẻ em được chú trọng; các hội đoàn thể phát triển mạnhtích cực góp phần thúc đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế Công tác chính sách xãhội được đảm bảo, phong trào đền ơn đáp nghĩa được đẩy mạnh Cuộc vận động
“Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở cơ sở” được thực hiện tốt, phát
triển đều khắp, đến nay đã có 181 đơn vị phát động và có 112 đơn vị được côngnhận đơn vị văn hoá
2.1.2 Đặc điểm về điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội huyện Hải Lăng
Hải Lăng là huyện nằm về phía Nam của tỉnh Quảng Trị, có tọa độ địa lý từ:
16033’40’’ đến 16048’00’’ độ vĩ Bắc và 107004’10’’ đến 107023’30’’ độ kinh Đông.Phía Đông giáp Biển Đông; phía Tây giáp huyện Đakrông; Phía Nam giáp huyệnPhong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế; Phía Bắc giáp huyện Triệu Phong và thị xãQuảng Trị Thị trấn huyện lỵ cách thành phố Đông Hà về phía Nam khoảng 21km,cách thành phố Huế về phía Bắc khoảng 50km
Huyện Hải Lăng gồm có 20 đơn vị hành chính, gồm có 19 xã và 01 thị trấn,với khoảng 21.000 hộ, dân số hơn 8,7 vạn Tổng diện tích tự nhiên của huyện là42.692,53 ha, chiếm 8,99% diện tích cả tỉnh
Hải Lăng cũng là một trong những vựa lúa chính của tỉnh Quảng Trị Đấtđai, khí hậu, sông ngòi, đường sá ở Hải Lăng khá thuận lợi cho Huyện tiếp tục phát
Trang 39triển toàn diện về mọi mặt Tuy nhiên, hai xã vùng biển (Hải An, Hải Khê) củahuyện vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn, người dân ở hai xã này chủ yếu sống bằngnghề biển và phát triển làng sinh thái trên cát.
Huyện Hải Lăng cũng đã dịch chuyển cơ cấu kinh tế theo hướng: Nông Lâm - Ngư: 42,9%; công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp và xây dựng: 20,1%; cácngành dịch vụ: 37%
-Sản xuất nông nghiệp đạt những kết quả quan trọng Tích cực chuyển đổi câytrồng, vật nuôi gắn với các chính sách phát triển kinh tế và ứng dụng Khoa học –
Kỹ thuật, công nghệ mới vào sản xuất Hình thành các vùng chuyên canh theohướng sản xuất hàng hóa Nhiều mô hình chăn nuôi gia súc, gia cầm có quy mô lớn
Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp phát triển khá mạnh Các ngành dịch vụphát triển đa dạng, phong phú, đáp ứng ngày càng cao nhu cầu của nhân dân
Xây dựng cơ sở hạ tầng đạt được những kết quả đáng kể Nhiều công trìnhthiết yếu đã được đầu tư xây dựng Hệ thống giao thông được nâng cấp và mở rộng
Văn hóa - xã hội có nhiều tiến bộ, đời sống nhân dân được cải thiện Sựnghiệp GD&ĐT được quan tâm đúng mức; CSVC, trang thiết bị được đầu tư xâydựng, chất lượng dạy và học được nâng cao Công tác xã hội hóa giáo dục vàkhuyến học ngày càng phát triển
Công tác khám chữa bệnh cho nhân dân cũng được chú trọng Công tác bảo
vệ môi trường được quan tâm Hoạt động văn hóa - thông tin, thể thao và du lịch cónhững chuyển biến tích cực
Công tác chính sách xã hội và giải quyết việc làm, giảm nghèo được thựchiện tốt Có trên 95% số hộ có nhà kiên cố và bán kiên cố, đời sống vật chất và tinhthần của nhân dân được nâng lên
Quốc phòng - an ninh được tăng cường, chính trị ổn định, trật tự an toàn xãhội được đảm bảo Tình hình an ninh trật tự được giữ vững, góp phần thúc đẩy sựphát triển KT-XH ở địa phương
Công tác Đảng được quan tâm chăm lo củng cố, coi trọng công tác chính trị
tư tưởng Thực hiện tốt cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức HồChí Minh” tạo sự chuyển biến mạnh mẽ cả về nhận thức và hành động, có tác dụngtích cực đến việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương
Trang 40Tất cả những điều kiện về tự nhiên, sự phát triển về KT-XH, sự ổn định vềchính trị, quốc phòng - an ninh, cùng với sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và sự quantâm của toàn dân đối với sự nghiệp giáo dục, là điều kiện thuận lợi để ngành giáo dụccủa hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị phát triển và đào tạo đượcnguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho sự phát triển KT - XH của địa phương.
2.2 Khái quát tình hình phát triển của cấp học Tiểu học ở hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị
Được sự quan tâm chỉ đạo của Đảng và chính quyền địa phương, trongnhững năm trở lại đây, ngành giáo dục của hai huyện Triệu Phong và Hải Lăng đã
có những nổ lực to lớn, thực hiện thành công các đề án xây dựng và phát triển giáodục toàn diện Trong đó, mạng lưới các trường Tiểu học không ngừng được củng cố,hoàn thiện và phát triển Hai huyện đã tập trung đầu tư thích đáng cho hệ thống cáctrường Tiểu học đảm bảo phục vụ cho công tác giảng dạy nói riêng và công tác giáodục nói chung, 100% các trường đã được cao tầng hóa, khuôn viên trường lớp khang
trang, thực hiện tốt phong trào “Xanh, sạch, đẹp”; “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” đó cũng là điều kiện để tổ chức hoạt động dạy học đạt hiệu quả cao
Tính đến năm 2012, mạng lưới trường lớp và các loại hình giáo dục trên địabàn hai huyện đã được củng cố và phát triển Riêng huyện Triệu Phong hiện có 64trường học, trong đó: 20 trường Mầm non, 26 trường Tiểu học, 17 trường THCS và
Đến năm học 2011 – 2012 đã có những phát triển trên các mặt như sau:
2.2.1 Về quy mô số lượng
* Huyện Triệu Phong
Tổng số trường Tiểu học: 26 trường/19 xã, thị trấn Trong đó có 4 trườngthuộc địa bàn vùng biển (TH số 1 Triệu An; TH số 2 Triệu An; TH Triệu Vân; THTriệu Lăng);