Phương pháp tổ chức hoạt động TDTT ngoài giờ lên lớp(thời gian từ 16gờ 30 đến 17giờ30 hàng ngày)ở trường phổ thông dân tộc nội trú thanh hóa

Thể dục thể thao không chỉ là để rèn luyện sức khỏe , gắn bó tình đoàn kết giữa con người với còn người mà thể hiện tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc anh em, là cơ hội để học sinh tìm

PHÇn I ĐẶT VẤN ĐỀ:

Từ xa xưa, con người đã coi tập luyện thể dục thể thao (TDTT) là biện pháp tích cực hiệu quả đối với việc tăng cường sức khoẻ và giúp con người ý thức hơn về cái đẹp, cái đáng quý của bản thân mình Đó là vẽ đẹp của sức mạnh, vẽ đẹp của một tinh thần minh mẫn trong một cơ thể cường tráng, tạo niềm tin cho chúng ta bước vào cuộc sống hiện hữu và tương lai phía trước

Thể dục thể thao không chỉ là để rèn luyện sức khỏe , gắn bó tình đoàn kết giữa con người với còn người mà thể hiện tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc anh

em, là cơ hội để học sinh tìm hiểu về văn hóa các dân tộc khác, cũng thông qua hoạt động thể dục thể thao học sinh được hình thành nhân cách sống, kỹ năng sống, kỹ năng giao tiếp, tinh thần đoàn kết, tính tổ chức, tính tập thể , tính chủ động sáng tạo được phát huy Đồng thời qua hoạt động thể dục thể thao là cơ sở để nhà trường tuyền chọn ra những học sinh có năng khiếu về thể dục thể thao để bồi dưỡng tham gia các giải thi đấu cấp tỉnh và toàn quốc sau này

Trường phổ thông Dân Tộc Nội Trú tỉnh thuộc loại hình trường chuyên biệt, nhà trường có nhiệm vụ đào tạo học sinh là con em Dân tộc theo địa chỉ ở các vùng sâu, vùng cao, vùng đặc biệt khó khăn trên toàn tỉnh.Trường có qui mô 18 lớp 550 học sinh Nhà trường có tính đặc thù riêng là học sinh ăn, ở sinh hoạt 24/24h tại trường

Do đó nhu cầu hoạt động TDTT ngoài giờ lên lớp là không thể thiếu, đây là môi trường để học sinh học tập và rèn luyện, nâng cao sức khoẻ phục vụ cho học tập, phát triển tài năng vì thế việc tổ chức các hoạt động TDTT ngoài giờ lên lớp càng có ý nghĩa và vai trò quan trọng Muốn cho học sinh tham tích cực vào các hoạt động TDTT, trong giờ học chính khoá cũng như ngoại khoá, hoặc tự tập luyện để nâng cao sức khoẻ thì đòi hỏi nhà trường, giáo viên phụ trách phải xây dựng cho các

em chương trình hoạt động phù hợp, giúp cho các em có hứng thú trong tập luyện TDTT, tạo ra sân chơi lành mạnh, hướng học sinh đến các hoạt động bổ ích, tránh xa

-được tệ nạn xã hội xâm nhập học đường.Chính vì thế bắt đầu từ năm học 2010 –

2011 tôi chọn đề tài: “Phương pháp tổ chức hoạt động TDTT ngoài giờ lên lớp ở trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Thanh Hóa” thời gian từ 16giờ 30 đến 17 giờ

30 hàng ngày”để tìm hiểu nghiên cứu và chắt lọc ra một số kinh nghiệm của cho

bản thân vận dụng tốt trong công tác dạy học

PHÇn II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lý luận của vấn đề

a) Thể dục thể thao góp phần hình thành nhân cách học sinh

Cái quý nhất của mỗi con người là sức khỏe và trí tuệ Có sức khỏe tốt sẽ tạo điều kiện cho trí tuệ phát triển được tốt hơn và ngược lại TDTT giúp HSSV có được sức khỏe tốt, từ đó,có thể học tập tốt và tham gia các hoạt động ở nhà trường đạt hiệu quả cao hơn TDTT góp phần nâng cao chất lượng giáo dục giúp các em trở thành con người có ích cho xã hội

- Khi tham gia các hoạt động TDTT đòi hỏi học sinh phải có tính kỷ luật cao, tinh thần và trách nhiệm trước tập thể, tác phong nhanh nhẹn, sự cố gắng, tính thật thà, trung thực Chính vì vậy, TDTT góp phần giáo dục đạo đức và hình thành nhân cách học sinh Tập luyện TDTT thường xuyên có kế hoạch giúp các em có một nếp sống lành mạnh vui tươi, học tập và làm việc khoa học

b) Tác dụng của TDTT đến cơ thể

- Tập luyện TDTT thường xuyên, đúng phương pháp khoa học sẽ làm cho cơ thể phát triển, thể hiện ở sức nhanh, sức bền độ đàn hồi và linh hoạt của cơ tăng lên + Làm tăng hệ thống miễn dịch: Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng những người lớn tuổi tập thể dục điều độ 6giờ/tuần thì khả năng miễn dịch giống như lúc họ 20 tuổi

+ Tốt cho tim: Tiến sĩ William Kraus – giáo sư của Đại học Y Duke nói:

“Thậm chí bạn chỉ tập ít nhưng điều độ mỗi ngày cũng sẽ tốt cho tim Tập ít còn hơn

là không bao giờ tập và tập nhiều hơn một chút thì tốt hơn là tập ít.”

+ Tập thể dục làm giảm cholesterol LDL – thường gây nghẽn động mạch Thể dục thể thao làm giảm stress cho tim, nâng cao độ nhạy insulin, nâng cao chức năng

cơ tim, giúp máu lưu thông đến tim dễ dàng và giúp hạn chế sự hình thành máu cục

- Có thể chống lại bệnh giảm trí nhớ: Một nghiên cứu ở Honolulu nhận thấy rằng những người đi bộ ít hơn 400 mét/ngày hầu như có nguy cơ giảm trí nhớ gấp 2 lần về sau này

- Việc tập thể dục cũng có hiệu quả với tim mạch: Một nghiên cứu ở Mỹ trên

936 phụ nữ có bệnh đau ngực hay hẹp động mạch thấy rằng những người có cân nặng quá cỡ thì có rất nhiều khả năng mắc bệnh tim mạch nhưng tỷ lệ này sẽ giảm đi nếu họ tập thể dục dù cân nặng không thay đổi

- Giúp con người có một thân hình thon thả: Các nhà nghiên cứu cho biết nếu muốn giữ vững cân nặng của mình thì mỗi ngày nên tập thể dục ít nhất 30 phút Hãy kiên nhẫn và tập thường xuyên Bạn sẽ có được một vóc dáng bạn muốn

- Làm giảm strees: Không ai có thể nghi ngờ tác dụng này Những thay đổi về tâm lý có thể xảy ra do sự thay đổi của norepinephrine dopamine hay setonin – là những hormone có ảnh hưởng đến tâm trạng và mức độ buồn phiền Qúa trình tập luyện cũng làm giảm sự căng cơ đem lại cảm giác dễ chịu hơn cho bạn

Sức khỏe có vai trò vô cùng quan trọng đối với chúng ta Để có được một sức khỏe tốt không phải là điều khó khăn mà nó nằm trong sự lựa chọn của mỗi người Hãy tập luyện thể thao cơ thể sẽ thay đối từng ngày; sẽ có một sức khỏe tốt, một tinh thần thoái mái hơn và khi có sức khỏe và tinh thần thoái mái làm được nhiều điều mà mình mong muốn

Hồ Chí Minh vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc ta dạy rằng: “Dưới chế độ dân chủ, Thể thao và Thể dục phải trở thành hoạt động chung của quần chúng, nhằm mục đích làm tăng cường sức khoẻ của nhân dân Nhân dân có sức khoẻ thì mọi công việc đều làm được tốt.” Người khuyến khích “Vậy nên luyện tập Thể dục, bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi một người dân yêu nước” Từ đó Hồ Chí Minh chủ trương

-“Chúng ta nên phát triển phong trào TDTT rộng khắp” Đó là những quan điểm chung của Hồ Chí Minh về TDTT quần chúng, thể thao cho mọi người

Thế hệ trẻ là một bộ phận rất đông đảo của quần chúng nhân dân Về giáo dục thể chất tuổi trẻ học đường, Hồ Chí Minh xác định là một bộ phận quan trọng của nền giáo dục quốc dân của nước Việt Nam độc lập và dân chủ: “Một nền giáo dục sẽ đào tạo các em nên những người công dân hữu ích cho nước Việt Nam, một nền giáo dục làm phát triển hoàn toàn những năng lực sẵn có của các em” Từ quan điểm đó, sau này Hồ Chí Minh đã chỉ ra một cách cụ thể về giáo dục nói chung và giáo dục thể chất nói riêng, giáodục toàn diện đó là “Thể dục kết hợp với gìn giữ vệ sinh chung và riêng, trí dục, mỹ dục, đức dục.” Bốn mặt giáo dục đó có quan hệ mật thiết với nhau, trong đó Thể dục là tiền đề đầu tiên để phát triển các mặt giáo dục khác

Kể cả học viên trong nhà trường quân đội cũng vậy, Hồ Chí Minh đã đề cập giáo dục thể chất lên trước hết: “Các cháu phải ra sức thi đua:Luyện tập thân thể cho mạnh mẽ, nghiên cứu kỹ thuật cho thông thạo, trau dồi tinh thần cho vững chắc, hun đúc đạo đức của người cách mạng cho vững vàng”

Về giáo dục thể chất cho thanh niên đang tham gia mọi hoạt động trong mọi lĩnh vực, mọi ngành nghề, Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy bảo tuổi trẻ thanh niên rằng:

“Thanh niên phải rèn luyện TDTT vì thanh niên là tương lai của đất nước” Ngoài các mặt học tập và rèn luyện khác, Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu thanh niên phải tích cực rèn luyện thể chất “ Phải giữ vững đạo đức cách mạng Phải xung phong trong mọi công tác Phải học tập chính trị, văn hoá, nghề nghiệp để tiến bộ mãi Phải rèn luyện thân thể cho khoẻ mạnh Khoẻ mạnh thì mới đủ sức tham gia một cách dẻo dai, bền bỉ những công việc ích nước lợi dân”

Qua những quan điểm trên chứng tỏ hoạt động TDTT là một công viêc không thể thiếu được trong trong tập thể cộng đồng, dân tộc và xã hội, đặc biệt là trong các

tổ chức trường học

2 Thực trạng về công tác thể dục thể thao của trường THPT-DTNT.

a) Thực trạng về cơ cấu đội ngũ giáo viên TDTT và học sinh của nhà trường

Trường THPT Dõn tộc nội trỳ là loại hình trờng chuyên biệt , nên đợc sự quan tâm rất lớn của Đảng, Nhà nớc, ủy ban Dân tộc trung ơng, UBND, Sở Giáo dục &

Đào tạo, các ban, ngành, các tổ chức trong tỉnh

+ Cơ sở vật chất tốt: xây dựng theo chơng trình VII ,đợc bổ xung tu sửa liên tục + Đội ngũ giáo viên đủ số lợng, đảm bảo về chất lợng, trẻ , nhiệt tình với nghề nghiệp

-Khó khăn : Đa số học sinh đợc tuyển từ vùng sâu, vùng xa, vùng kinh tế đặc biệt khó khăn nên kiến thức ở cấp trung học cơ sở hổng, hụt nhiều, công tác đào tạo gặp nhiều khó khăn

+ Học sinh nội trú sinh hoạt trong KTX đang ở lứa tuổi thành niên, xa gia đình, nên việc quản lý rất khó khăn …

Hiện nay trờng có :

+18 lớp 540 học sinh gồm 6 dân tộc : Mờng , Thái, Thổ, Dao, H.Mông, K Mú, + Số cán bộ, giáo viên, CNV : 109 ngời trong đó

Cán bộ quản lý : 4( 1 hiệu trởng, 3 phó hiệu trởng )

Giáo viên : 57 ( 20 GV giỏi cấp tỉnh , 25 GV giỏi cấp trờng ) 100% giáo viên có trình độ chuẩn, trong đó có 17 GV trên chuẩn chiếm tỷ lệ 21%

Tổ Thể dục quốc phũng nhạc cú 7 giỏo viờn:

sinh

Trỡnh độ chuyờn mụn

Nhiệm vụ

chuyờn mụn

1 Lương xuõn kỳ 1970 Đại học TDTT

TT CM, dạy TDTT Giỏo viờn dạy

giỏi cấp tỉnh

2 Lờ Văn Đức 1970 Đại học TDTT

Dạy mụn TDTT Giỏo viờn dạy

giỏi cấp tỉnh

3 Lưu Xuõn Quỳnh 1977 Đại học TDTT Dạy mụn TDTT

4 Nguyễn Đỡnh Mai 1967 Đại học TDTT Dạy mụn TDTT

5 Vũ Phạm Ngọc Tõn 1982 Đại học TDTT Dạy mụn GDQP

6 Trần Thị khuyờn 1978 Đại học TDTT Dạy mụn GDQP

7 Chõu Lệ Hồng 1972 Đại học Nhạc Dạy nhạc

Hầu hết các thầy cô có tuổi đời trẻ, chuẩn hóa về chuyên môn, có khả năng và nhiệt tình trong công tác giảng dạy, giáo dục học sinh Trong nhiêu năm tổ luôn đạt

tổ lao động xuất sắc có nhiều học sinh đạt giải cao trong các kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh do Sở Giáo dục & Đào tạo tổ chức Với số lợng và cơ cấu nh trên tổ có

-khả năng đảm nhiệm mọi hoạt động TDTT theo nhu cầu của học sinh và nhà trờng giao phó

b)Thực trạng về thời gian và hoạt động TDTT của học sinh trong những năm gần đõy

Trường THPT – DTNT, học sinh được học 2 buổi/ngày Buổi sỏng học 13 mụn theo chương trỡnh THPT của Bộ Giỏo dục & Đào tạo, buổi chiều dành cho cỏc mụn hướng nghiệp, dạy nghề, ụn luyện học sinh giỏi và phụ đạo học sinh yếu kộm

Lịch hoạt động nội trỳ của học sinh

5h50-6h30 Dọn vệ sinh theo khu vực được phõn cụng, ăn sỏng

11h30- 12h00 Học sinh ăn cơm trưa

12h00 – 13h25 Học sinh nghỉ trưa

dạy nghề, học tại thư viện

18h45 -21h30 Học sinh ọc trờn lớp , học tại thư viện

Qua lịch sinh hoạt của học sinh, thời gian hoạt động TDTT sau giờ học, từ 16h30 đến 17 h 30 Trong những năm đầu thế kỷ 21 hoạt động TDTT sau giờ học của nhà trường đó cú nhưng đang ở mức độ tự phỏt, học sinh tự hoạt động theo sở thớch, khi đến giờ hoạt động cú hiệu lệnh trống của nhà trường, bộ mụn TDTT chỉ cung cấp dụng cụ TDTT cho cỏc em tự tập luyện, học sinh tự tổ chức thành lập nhúm với nhau mà chưa cú người giỏm sỏt tổ chức cho học sinh nờn dẫn đến cỏc hoạt động của học sinh rời rạc, kộm hiệu quả, số lượng học sinh tham gia ớt, khụng được thường xuyờn, thiếu hấp dẫn, nhanh chỏn Số học sinh cú khả năng, cú năng khiếu TDTT thớch được tham gia cỏc hoạt động nhưng, thiếu mạnh dạn, thiếu tự tin lại khụng cú động lực do đú cỏc em tham gia rất hạn chế, chủ yếu cỏc em làm những cụng việc riờng như tụ tập đỏnh cờ, đỏnh bài hoặc chơi cỏc trũ dễ dẫn đến vi phạm

kỷ luật như trèo tường ra ngoài chơi gêm, uống rượu, xin về nhà các ngày nghỉ thứ

7 chủ nhật nên rễ mắc các tệ nạn cờ, bạc Còn lại đa số học sinh chủ yếu nghỉ ngơi tại phòng chạy, nhảy, nô đùa, hò hét gây ồn ào, mất trật tự ảnh hưởng đến công tác chung khu ký túc học sinh

Do ít tập luyện nên cũng ảnh hưởng đến tác phong, sức khỏe và khả năng học tập, ý thức chấp hành nội quy, giờ giấc của học sinh

c) Thực trạng về cơ sở vật chất

Nhà trường có đầy đủ cơ sở vật chất: sân bóng đá, bóng chuyền, bóng rổ, nhà tập đa năng, sân đá cầu, cầu lông, bóng bàn và các dụng cụ tập luyện như bóng chuyền, bóng đá, bóng rổ, cầu lông đó là những điều kiện vô cùng thuận lợi để có thể tổ chức hoạt động TDTT ngoài giờ lên lớp

3 Giải pháp và tổ chức thực hiện

- Chọn Các nội dung tổ chức hoạt động thể thao và thi đấu phù hợp với nhu cầu sở

thích của học sinh: Sau khi tìm hiểu nguyện vọng của học sinh chúng tôi chọn 5 chuyên ngành để tổ chức hoạt động là:

1 Bóng đá nam.nữ

2 Bóng rổ nam,nữ

3 Cầu lông Nam, Nữ

4 Đá Cầu nam,nữ

5 Bóng chuyền Nam, Nữ

- Phương pháp tổ chức cho hoạt động.

+ Để đảm bảo thu hút học sinh tích cực chủ động trong việc tham gia hoạt động và thi đấu cần phải qui hoạch lại sân bãi, chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất để phục vụ cho hoạt động, như sân bóng đá, sân bóng chuyền, sân cầu lông, sân đá cầu, sân bóng rổ + Để tìm hiểu sở thích nguyện vọng của học sinh tôi phát phiếu thăm dò nguyện vọng của các học sinh để từ đó có kế hoạch biên chế học sinh cho từng nội dung hoạt động cụ thể Qua việc phát phiếu điểu tra, qua công tác tiếp súc và phỏng vấn trong các buổi sinh hoạt tập thể nhà trường, các giờ lên lớp chính khóa

-+ Phối kết hợp với Ban quản lý kí túc xá,với giáo viên chủ nhiệm đặc biệt phối hợp với Đoàn thanh niên,với công đoàn nhà trường từ đó truyên truyền vận động học sinh vào các đợt thi đua thứ hai hàng tuần các buổi sinh hoạt lớp, sinh hoạt tập thể + Tổ chức tập huấn các điều luật cho cán sự TDTT của các lớp, thống nhất các ký hiệu trọng tài, phổ biến cách chơi, hướng dẫn phương pháp thi đấu, cách sếp xắp đội hình thi đấu hợp lý để học sinh tự tập luyện nâng cao chất lượng và tính hấp dẫn của giải đấu

+ Tổ chức thành lập các đội tuyển các nhóm tham gia các nội dung hoạt động thể thao, để từ đó dần phát triển thành các câu lạc bộ

- Phương pháp tổ chức thi đấu

+ Sau khi chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về sân bãi dụng cụ,thành lập ban các sự thể dục thể thao,thành lập câu lạc bộ tập huấn cơ bản về một số điều luật cho học sinh đầy đủ thì tiến hành cách thức tổ chức hoạt động thi đấu cho học sinh

+ Phối hợp với giáo viên thể thao trong tổ để từ đó phân công lịch trực làm nhiệm

vụ cụ thể cho các giáo viên vào các buổi chiều từ 16 gời 30 đến 17 gời 30 hàng ngày.Trong buổi trực, giáo viên phải phối hợp với cán sự thể thao của 18 lớp trong trường để truyên truyền, phân công làm công tác trọng tài ,chuẩn bị dụng cụ, thi đấu

và thu dụng cụ khi hết buổi, tổ chức các được các nội dung hoạt động thi đấu các môn thể thao cho học sinh

+ Hình thức tổ chức thi đấu cho học sinh bằng hình thức thi đấu trực tiếp hoặc thi đấu vòng tròn có tính điểm

+ Tổ chức thi đấu giữa nhóm, các lớp, các khối với nhau,từ đó làm tăng tinh thần tham gia hoạt động thi đấu đông đảo của học sinh,tránh áp dụng máy móc, chặt chẽ, làm cho quá trình hoạt động thi đấu khô cứng thiếu tính hấp dẫn

- Động viên khen thưởng : Kết hợp với các đợt thi đua do nhà trường phát động, tổ chức thi đấu đấu TDTT giữa nhóm, các lớp, các khối và có phần thưởng động viên khích lệ

4 Đánh giá kết quả

a) trước thực nghiệm

Qua việc phỏt phiếu điểu tra, qua cụng tỏc tiếp sỳc và phỏng vấn trong cỏc buổi sinh hoạt tập thể nhà trường, cỏc giờ lờn lớp chớnh khúa tụi đó thu được kết quả cụ thể như sau

A1: Nhúm rất thớch cỏc hoạt động tập thể, yờu thớch cỏc mụn TDTT, chủ động

tự tổ chức tập luyện TDTT

A2: Nhúm thớch hoạt động tập thể và thớch TDTT nhưng cú điều kiện mới tham gia

A3: Nhúm ở mức bỡnh thường nếu cú tổ chức sẽ tham gia

A4: Nhúm khụng thớch tham gia cỏc hoạt động TDTT

BẢNG A: TRƯỚC THỰC NGHIỆM GỒM 550 HỌC SINH

(Bảng đỏnh giỏ số lượng học sinh tham gia hoạt động thi đấu trước khi ỏp dụng

cỏch thức tổ chức mới)

CH Ú

-Từ thực tế ta nhận thấy rằng nhu cầu, nguyện vọng chớnh đỏng của học sinh tập luyện và vui chơi tương đối lớn chiếm = 50%

b) Sau thực nghiệm

Qua việc phỏt phiếu điểu tra, qua cụng tỏc tiếp sỳc và phỏng vấn trong cỏc buổi sinh hoạt tập thể nhà trường, cỏc giờ lờn lớp chớnh khúa tụi đó thu được kết quả cụ thể như sau

-A1: Nhúm học sinh tớch cực tham gia tổ chức tập luyện trước thi đấu và thi đấu

A2: Nhúm học sinh tự giỏc tham gia

A3: Nhúm học sinh được lớp tổ chức vận động tham gia thi đấu

A4: Nhúm tham gia cổ động viờn, chăm súc viờn

BẢNG B: SAU THỰC NGHIỆM GỒM 550 HỌC SINH

Bảng đỏnh giỏ số lượng học sinh tham gia hoạt động thi đấu sau khi ỏp dụng cỏch

thức tổ chức mới

Cỏch tớnh số lượt và % tham gia cụ thể: Lấy tổng số học sinh nhà trường tớnh nhúm

1 cú số lượng và % - Nhúm 2 số lượng % - Nhúm 3 số lượng % - Nhúm 4 số lượng

khụng tham gia

4 Đối chiếu

1 Tổng số lượt hs

hoạt động trước khi

ỏp dụng

2 Tổng số lượt hs sau

khi ỏp dụng

587 106,72 557 110,26 402 72,72 1035 173,21 169