Bài giảng cấu tạo động cơ ĐT - Đại học chính quy - Chương 5 Hệ thống bôi trơn

Bôi trơn bằng phương pháp pha dầu trong nhiên liệu.. Các chi tiết chính trong hệ thống bôi trơn.. Bôi trơn bằng phương pháp pha dầu trong nhiên liệu. Xăng và dầu được hòa trộn trước gọi

5.1 Công dụng - Yêu Cầu - Phân loại.

5.2 Các phương án bôi trơn.

5.2.1 Bôi trơn bằng phương pháp vung té

5.2.2 Bôi trơn bằng phương pháp pha dầu trong nhiên liệu 5.2.3 Bôi trơn cưỡng bức

5.2.4 Hệ thống bôi trơn phối hợp cưỡng bức.

5.3 Các chi tiết chính trong hệ thống bôi trơn.

5.3.1 Bơm dầu.

5.3.2 Bầu lọc dầu

5.4 Dầu bôi trơn

5.1 Công dụng - Yêu Cầu - Phân loại.

5.1.1 Công dụng

 Bôi trơn bề mặt ma sát làm giảm tổn thất ma sát

 Làm mát bề mặt làm việc của các chi tiết có chuyển động tương đối

 Tẩy rửa bề mặt ma sát:

 Bao kín khe hở các bề mặt ma sát

 Rút ngắn quá trình chạy rà động cơ

51.2 Yêu cầu

 Áp suất và lưu lượng dầu phải đủ

 Dầu sạch, không biến chất và đủ độ nhớt

 Cần đi đến các bề mặt chi tiết cần bôi trơn

5.1.2 Phân loại

 Bôi trơn ma sát khô

 Bôi trơn ma sát ướt

 Bôi trơn ma sát nửa ướt Hình 5.1 Các loại bôi trơn

5.2 Các phương án bôi trơn.

5.2.1 Bôi trơn bằng phương pháp vung té

 Khi động cơ làm việc các thìa múc dầu lên và vung té

 Trong hộp trục khuỷu sẽ hình thành một không gian sương mù dầu

1 Muôi vung dầu

2 Lỗ phun dầu lên vách xi lanh

Hình 5.2 Bôi trơn bằng phương

pháp vung té

5.2.2 Bôi trơn bằng phương pháp pha dầu trong nhiên liệu.

 Xăng và dầu được hòa trộn trước gọi là xăng pha dầu

 Dầu và xăng chứa ở hai thùng riêng rẽ trên động cơ

Dùng bơm phun dầu trực tiếp vào trong họng khuếch tán hay vị trí bướm

ga

Hình 5.3 Bôi trơn trong động cơ hai kì

5.2.3 Bôi trơn cưỡng bức

5.2.3.1 Hệ thống bôi trơn các te ướt.

1 - Các te dầu

2 - Phao lọc dầu

3 - Bơm dầu

4 - Van ổn áp khuỷu

5 - Bầu lọc thô

6 - Van an toàn

7 - Đồng hồ đo áp suât

8 - Đường dầu chính

9 - Đường dầu đến ổ trục

10 - Đường dầu đến ổ trục cam

11 - Bầu lọc tinh

12 - Két làm mát dầu

13 - Van nhiệt

Hình 5.4 Hệ thống bôi trơn các te ướt

14 - Đồng hồ báo mức dầu

15 - Miệng đổ dầu

16 - Que thăm dầu

b Nguyên lí làm việc.

Bơm dầu 3 hút dầu các te 1

Đường dầu chính 8 Nhánh 9

Ổ trục khuỷu

Đầu to thanh truyền

Chốt piston

Nhánh 10

Trục cam

Bầu lọc tinh 11

Các te

Van ổn áp 4 của bơm dầu có tác dụng giữ ổn định cho áp suất dầu ở đường ra.

Khi bầu lọc thô 5 bị tắc

Van an toàn 6 sẽ mở

Dầu lên đường dầu chính

Van nhiệt 13 Đóng khi thiệt độ

dầu lên 80 0C

Dầu sẽ qua két làm mát 12

Về các te

5.2.3.2 Hệ thống bôi trơn các te khô.

Hình 5.5 Hệ thống bôi trơn các te khô

`

1 - Các te dầu 2,5 - Bơm dầu

3 - Thùng dầu

4 - Phao hút dầu

6 - Bầu lọc thô

7 - Đồng hồ báo áp suất

8 - Đường dầu chính

9 - Đường dầu đến ổ trục khuỷu

10 - Đường dầu đến ổ trục cam

11 - Bầu lọc tinh

12 - Đồng hồ báo nhiệt độ dầu

13 - Két làm mát dầu

a) Sơ đồ nguyên lý

b Nguyên lí làm việc.

Bơm dầu 5

Ổ trục khuỷu, đầu to, chốt

Về các te Bơm dầu 2 hút Két làm mát 12 Về các te

Lọc thô

Nhánh 9

Khi bầu lọc thô 6 bị tắc Van an toàn sẽ mở Dầu lên đường dầu chính

5.3 Các chi tiết chính trong hệ thống bôi trơn.

5.3.1 Bơm dầu.

5.3.1.1 Bơm bánh răng ăn khớp ngoài.

A- Buồng đẩy B- Buồng hút

1- Thân bơm

2- Bánh răng bị động

3- Rãnh giảm áp

4- Bánh răng chủ động

5- Đường dầu ra 6- Đường dầu vào 7- Đệm làm kín 8- Nắp điều chỉnh van

9- Tấm đệm điều chỉnh 10- Lò xo

11- Viên bi

Hình 5.6 Bơm dầu kiểu bánh răng ăn khớp ngoài.

b Nguyên lí làm việc.

Trục cam

quay

Bánh răng chủ động quay

Bánh răng bị động quay

Dầu từ khoang A

Điền đầy vào khoảng giữa hai răng

Guồng sang phía khoang B.

 Khi áp suất ở phía buồng đẩy quá lớn áp lực dầu thắng sức căng lò xo 10 mở bi

11 để tạo ra một dòng dầu chảy ngược

 Rãnh giảm áp 3 có tác dụng tránh hiện tượng chèn dầu giữa các răng khi vào khớp

5.3.1.2 Bơm bánh răng ăn khớp trong.

Bơm này thường được lắp trên đầu trục khuỷu vành ngoài của bơm lắp với ổ trục vành trong lắp với trục khuỷu

Hình 5.7 Bơm dầu kiểu bánh răng ăn

1- Khoang lưỡi liềm 2- Buồng hút

3- Van ổn áp 4- Buồng đẩy 5- Bánh răng trong 6- Bánh răng ngoài

Dầu được hút ở nơi các bánh

răng ra khớp Guồng sang phía các răng

vào khớp

5.3.1.3 Bơm cánh gạt.

Hình 5.8 Bơm dầu kiểu cánh gạt

1 - Thân bơm

2 - Đường dầu vào

3 - Cánh gạt

4 - Đường dầu ra

5 - Rô to

6 - Trục dẫn động

7 - Lò xo

Rô to quay Phiến gạt 3 quay Lực văng ly tâm và lò xo 7

Phiến gạt 3 luôn luôn tì sát bề mặt vỏ bơm

Ở buồng hút (thể tích tăng, áp suất giảm)

Dầu hút từ thùng chứa

Các phiến gạt, gạt sang phía buồng đẩy.

5.3.1.4 Bơm dầu kiểu rô to.

Hình 5.9 Bơm dầu kiểu rô to

Khi trục bơm quay

Rô to trong quay

Rô to ngoài

quay

Dầu từ khoang A

Tạo thành túi chứa dầu ở phía cửa vào

Tới cửa ra

đi cung cấp

1- Rô to ngoài 2- Rô to trong 3- Khoang chứa dầu 4-Túi chứa dầu

5- Khoang dầu vào

5.3.2 Bầu lọc dầu

5.3.2.1 Bầu lọc thô dùng lưới lọc bằng đồng.

Hình 3.10 Bầu lọc thô có lưới lọc bằng đồng

1-Thân bầu lọc 2- Đường dầu vào 3- Nắp bầu lọc 4- Đường dầu ra 5- Phần tử lọc 6- Lưới của phần tử lọc

 Kết cấu lưới lọc gồm các khung lọc 5 bọc bằng lưới đồng ép sát trên trục của bầu lọc

 Lưới đồng dệt rất dày có thể lọc sạch các tạp chất có kích thước 0,1 đến 0,2mm

Hình 5.11 Bầu lọc tinh cơ học loại thấm.

1- Nút lỗ xả

2- Thanh giữa

3- Thân bầu lọc

4- Cảm biến áp suất

5- Van chuyển

6- Đệm khít 7- Đai ốc lắp 8- Nắp

9- Lõi lọc 10- Cảm biến áp suất

Khi dầu vào thân bầu lọc

Một phần các tạp chất lắng

Qua lớp các tông xốp phần

Dầu sạch chảy ống trụ 2 Trở về các te

5.2.2.2 Bầu lọc tinh

a) Bầu lọc tinh cơ học loại thấm.

b) Bầu lọc dầu kiểu thấm

Hình 5.12 Bầu lọc toàn phần kiểu thấm

Dầu từ bơm

Vào bầu lọc

Vào mạch dầu chính

Bôi trơn động cơ

Thẩm thấu qua các phần tử lõi lọc

Lõi lọc bị tắc

Áp suất dầu tăng

Đẩy viên bi

Thông đường dầu

1- Nắp bầu lọc

2- Vỏ 3- Giấy xếp 4- Ống trung tâm 5- Đường dầu vào 6- Viên bi

5.4 Dầu bôi trơn

5.4.1 Yêu cầu

- Dầu phải bám chắc trên các bề mặt, không han gỉ, không thay đổi phẩm chất trong quá trình làm việc và đặc biệt là không phân hủy do tác dụng của nhiệt độ

- Dầu bôi trơn phải có những yêu cầu nhất định về hàm lượng lưu huỳnh(S%), nước

và tạp chất cơ học

- Ngoài ra dầu phải có độ nhớt phù hợp, nhiệt độ đông đặc giới hạn nhất định

5.4.2 Các chỉ tiêu của dầu bôi trơn ổn

- Độ nhớt của dầu

- Nhiệt độ ổn định của dầu

- Nhiệt độ đông đặc của dầu