giải pháp giúp học sinh lớp 12 nắm vững trọng âm từ trong tiếng anh

Qua tìm hiểu kết quả các bàikiểm tra của học sinh, tôi nhận thấy học sinh đặc biệt là các em ở vùng nông thônvới điều kiện thực hành ít thường làm sai các câu hỏi thuộc phần kiến thức về

mẽ Để đổi mới và nâng cao chất lượng học ngoại ngữ cần nhiều giải pháp đồng

bộ mà trước hết phải đổi mới phương pháp dạy và học

Tiếng Anh hiện nay đang được dạy theo đường hướng giao tiếp , lấy ngườihọc làm trung tâm Để có thể giao tiếp được bằng Tiếng Anh, học sinh phải sửdụng tốt hai kỹ năng nghe và nói Vậy giáo viên và học sinh phải làm gì để đạtđược mục tiêu này? Vấn đề đòi hỏi rất nhiều yếu tố, trong đó việc giúp học sinhnắm vững được trọng âm của từ trong Tiếng Anh là tương đối quan trọng Việcphát âm đúng trọng âm từ Tiếng Anh sẽ giúp cho việc giao tiếp bằng tiếng Anhđược tiến hành thuận lợi hơn, tránh được những hiểu nhầm đáng tiếc trong giaotiếp

2 Cơ sở thực tiễn:

Từ thực tế giảng dạy Tiếng Anh nhiều năm , tôi nhận thấy rằng các kiến thứcngôn ngữ nói chung và kiến thức về trọng âm Tiếng Anh nói riêng đang được dạytrong chương trình THPT chỉ ở mức độ nhận biết , bắt chước rồi thực hành, khônggiải thích, không chuyên sâu Học sinh chỉ cần nghe và nhắc lại cho đúng một số

từ cho sẵn

Nội dung về trọng âm Tiếng Anh chỉ được giới thiệu ở phần Language focuscủa các bài là Unit 3, Unit 4 và Unit 5 Sách Giáo Khoa lớp 12 Học sinh chỉ đượcnghe băng về cách đọc trọng âm một số từ và sau đó nhắc lại Tuy nhiên, trongcác bài kiểm tra và các đề thi tốt nghiệp THPT hoặc thi tuyển sinh vào đại học,cao đẳng lại thường có phần câu hỏi về trọng âm Qua tìm hiểu kết quả các bàikiểm tra của học sinh, tôi nhận thấy học sinh đặc biệt là các em ở vùng nông thônvới điều kiện thực hành ít thường làm sai các câu hỏi thuộc phần kiến thức vềtrọng âm Ngoài ra tôi nhận thấy hầu hết học sinh khi nói Tiếng Anh đều khôngchú ý đến trọng âm của các từ mà chỉ nói một cách đều đều, điều này làm giảm đihiệu quả của việc sử dụng Tiếng Anh trong giao tiếp

II MỤC ĐÍCH CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

Từ các cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn nêu trên, tôi đã quyết định thực hiện đề tài

có tên gọi “ Giải pháp giúp học sinh lớp 12 nắm vững trọng âm từ trong Tiếng Anh” với các mục đích sau đây :

- Thứ nhất, làm cho học sinh nhận thức được tầm quan trọng của việc sửdụng đúng trọng âm từ Tiếng Anh, từ đó giúp các em có ý thức về trọng âm trongviệc rèn luyện kỹ năng giao tiếp của mình

- Thứ hai, giúp học sinh nói Tiếng Anh một cách chính xác, đảm bảo chuẩnkiến thức môn học, qua đó giúp học sinh giải quyết được phần câu hỏi về kiếnthức trọng âm trong các bài kiểm tra hoặc các bài thi tốt nghiệp , đại học và caođẳng

- Thứ ba, đề tài này có thể giúp các giáo viên dạy ngoại ngữ có thêm mộtvài gợi ý nhỏ trong việc rèn luyện kỹ năng nói và kỹ năng làm bài tập về trọng âmcho học sinh

III ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU:

Đề tài này được nghiên cứu và thực hiện với học sinh lớp 12AC1 và đốichứng với học sinh lớp 12AC2 ở trường THPT Hậu Lộc 2 trong năm học 2012-

2013, đồng thời có tham khảo thêm ý kiến của các thầy cô giáo dạy Tiếng Anh ở

tổ Ngoại Ngữ , trường THPT Hậu Lộc 2, các đồng nghiệp dạy Tiếng anh ở cáctrường THPT trên địa bàn huyện Hậu Lộc

IV KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU:

- Các phương pháp sử dụng:

+ Dự giờ dạy của các đồng nghiệp

+ Phỏng vấn và kiểm tra để tìm hiểu thực trạng

+ Thực nghiệm các biện pháp có so sánh đối chứng

+ Kiểm tra kết quả sau khi thực hiện đề tài

- Thời gian thực hiện đề tài: trong năm học 2012-2013

PHẦN II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I CƠ SỞ LÝ LUẬN:

1 Trọng âm là gì?

Trong cuốn sách “ English phonetics and phonology” của Peter Roach thìtrọng âm của một từ là âm được phát âm nổi bật hơn so với các âm còn lại Âmtiết mang trọng âm có ít nhất bốn đặc điểm khác biệt sau:

- Có âm lượng ( loudness) lớn hơn các âm còn lại

- Có trường độ( length ) dài hơn các âm còn lại

- Có cao độ ( pitch ) cao hơn các âm còn lại

- Nguyên âm của âm có trọng âm có đặc điểm ( quality ) khác với đặc điểmcủa các nguyên âm còn lại trong cùng một từ

Thông thường bốn yếu tố trên thường xuất hiện cùng nhau trong một âm cótrọng âm Tuy nhiên, đôi khi chỉ một hoặc hai yếu tố cũng làm nên trọng âm của một từ.Các yếu tố trên có tầm quan trọng không giống nhau, trong đó cao độ và trường độ làhai yếu tố quan trọng nhất, giúp người nghe dễ dàng nhận ra trọng âm của một từ Âm

có trọng âm được đọc nhấn hơn các âm khác khoảng nửa âm và đọc gần như âm kéodài

2 Vì sao cần nắm vững trọng âm?

Trọng âm là một bộ phận cấu thành nên Tiếng Anh Việc nắm vững trọng

âm giúp người học tiến gần hơn tới khả năng sử dụng Tiếng Anh một cách trôichảy , lưu loát, giúp cho quá trình giao tiếp diễn ra một cách tự nhiên hơn, tránhđược những hiểu lầm và sai sót đáng tiếc trong giao tiếp

Ngoài ra, với học sinh trung học phổ thông, việc thành thạo trong phát âmđúng trọng âm còn giúp các em làm đúng các câu hỏi về kiến thức trọng âm trongcác bài kiểm tra, bài thi học kì, thi tốt nghiệp hoặc thi đại học, cao đẳng

3 Học trọng âm như thế nào?

Giống như mọi kiến thức ngôn ngữ, trọng âm cũng có những quy tắc riêngcủa nó Người học có thể tìm mua những cuốn sách viết về trọng âm và học theocác quy tắc trong đó Với các quy tắc cố định, người học chỉ cần học thuộc lòng

và làm thật nhiều bài tập thì sẽ thành thạo Tuy nhiên các quy tắc đều có ngoại lệ.Người học cần chú ý hơn tới các ngoại lệ này

Ngoài ra, người học có thể học trọng âm bằng nhiều cách khác nhau như:học trong quá trình giao tiếp, học khi lắng nghe giáo viên giảng bài, học khi nghecác chương trình phát bằng Tiếng Anh, hoặc bằng cách tra từ điển Và chỉ cóluyện tập và thực hành thường xuyên mới giúp cho mọi người học thành công trêncon đường chinh phục ngoại ngữ

II THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU:

Thông qua việc thăm dò ý kiến của nhiều đồng nghiệp và học sinh, đồngthời qua thực tế giảng dạy , tôi nhận thấy học sinh khi học Tiếng Anh từ bậc tiểuhọc , trung học cơ sở đến hết lớp 11 của bậc THPT hầu như không được học vềtrọng âm từ Tiếng Anh Các giáo trình hướng dẫn dạy và học cũng không đả độngđến kiến thức này Hầu hết giáo viên không có thời gian hoặc không chú ý hướngdẫn cho học sinh về kiến thức này Giáo viên khi sửa lỗi cho học sinh chỉ chú ýđến cách dùng từ, lỗi ngữ pháp hoặc lỗi phát âm sai chứ không sửa lỗi về nhấntrọng âm Hầu hết học sinh không có khái niệm về nhấn trọng âm khi phát âmTiếng Anh

Học sinh có thể biết về trọng âm khi xem phần Glossary ở cuối sách giáokhoa Tuy nhiên rất nhiều học sinh không xem đến phần này hoặc có xem nhưngchỉ chú ý nghĩa của từ mà không chú ý đến cách phát âm hay trọng âm của từ

Đặc biệt là có một số giáo viên chưa nhận thức được tầm quan trọng củaviệc phát âm đúng trọng âm từ Tiếng Anh trong giao tiếp nên chưa chú trọng đếnviệc rèn luyện để nói cho đúng trọng âm

Trước khi thực hiện đề tài, tôi đã thực hiện 2 khảo sát về sự hiểu biết vềtrọng âm của học sinh và thực trạng dạy học phần trọng âm

1 Khảo sát thứ nhất:

- Là khảo sát về khả năng sử dụng trọng âm Tiếng Anh của học sinh lớp12AC1 và 12AC2 của trường THPT Hậu Lộc 2 với trình độ tương đương nhau, cókết quả học tập môn Tiếng Anh ở lớp 11 tương đương Tôi đã phát cho mỗi họcsinh một phiếu gồm 5 câu hỏi về trọng âm Tiếng Anh và yêu cầu các em làmtrong vòng 5 phút Các từ trong phiếu được chọn từ unit 1 chương trình TiếngAnh lớp 12 khi học sinh vừa học xong bài này Phiếu câu hỏi có nội dung nhưsau:

Choose the word whose stress pattern is different from that of the rest.

1 A family B active C discuss D happy

2 A garbage B mischievous C daughter D member

3 A caring B secure C willing D project

4 A secondary B attempt C biologist D obedient

5 A reserved B importance C photograph D decide

Kết quả số học sinh làm đúng số lượng câu hỏi ở mỗi lớp như sau :

5hs10,8 %

10hs21,7 %

12hs26,2

10hs21,7 %

6,5 %

5hs10,8 %

4hs8,7 %

12hs26,2 %

10hs21,6 %

12hs26,2 %

Từ kết quả trên có thể thấy rằng chỉ khoảng 30% học sinh đạt mức trung bìnhtrở lên với phần kiến thức về trọng âm và khoảng 20% học sinh không làm đúngcâu hỏi nào về trọng âm Sau khi học sinh trả lời ở phiếu xong, tôi tiếp tục yêu cầungẫu nhiên một số em học sinh phát âm các từ trong phiếu Kết quả là, hầu hết các

em đều không phát âm đúng trọng âm của các từ đó kể cả những em đã trả lờiđúng cả 5 câu hỏi trên phiếu Như vậy có thể thấy kiến thức về trọng âm của họcsinh là tương đối yếu, còn ở mức độ mơ hồ Ngay cả những em nắm được lýthuyết thì cũng yếu về thực hành

2 Khảo sát thứ hai:

Tôi đã thực hiện khảo sát về thực trạng dạy học phần kiến thức về trọng âmTiếng Anh của giáo viên Tiếng Anh trường THPT Hậu Lộc 2 Qua dự giờ một sốtiết dạy , tôi nhận thấy giáo viên đã có nhắc tới trọng âm từ khi dạy từ mới nhưngkhông chú trọng và không thường xuyên Ở phần Language focus của Unit 3, Unit

4 và Unit 5 SGK lớp 12, giáo viên chỉ cho học sinh nhắc lại những từ có trongsách giáo khoa, không ra thêm bài tập hay giải thích gì thêm về trọng âm của từtrong tiếng Anh

Từ thực trạng trên, tôi đã thực hiện một số biện pháp để cải thiện khả năng

sử dụng trọng âm Tiếng Anh của học sinh ở lớp 12A3 và đối chứng ở lớp 12A4.Học sinh ở 2 lớp này có trình độ tương đương nhau Các biện pháp được chiathành hai nhóm: nhóm một gồm các biện pháp được thực hiện trong các giờ dạyTiếng Anh theo phân phối chương trình và nhóm hai gồm các biện pháp đượcthực hiện trong giờ ngoại khoá Tiếng Anh

III NHỮNG BIỆN PHÁP ĐÃ THỰC HIỆN:

1 Trong các giờ học chính khoá Tiếng Anh:

a) Biện pháp 1:

Khi dạy từ mới tôi luôn chú trọng đến trọng âm của các từ bằng cách sửdụng dấu nhấn trọng âm cho các từ mới đó và yêu cầu học sinh phải ghi cả phầnnày vào vở Khi cho học sinh đọc từ, tôi cũng chú ý sửa cho học sinh nếu thấycác em đọc chưa đúng trọng âm bằng cách phát âm lại chính xác từ bị các em đọcsai và yêu cầu đọc lại cho đúng

b) Biện pháp 2:

Khi sử dụng Tiếng Anh, bản thân tôi luôn chú ý nói đúng trọng âm và ngữđiệu để hướng và tạo cho học sinh thói quen nghe một cách chính xác Để làmđược điều này, tôi luôn phải tự rèn luyện kĩ năng nói của mình sao cho thật chuẩnbằng nhiều cách như: nghe và luyện theo băng, sử dụng từ điển để tra những từmình chưa chắc chắn, nghe các chương trình phát bằng Tiếng Anh trên truyềnhình

c) Biện pháp 3:

Biện pháp này được sử dụng trong các tiết Language focus của Unit 3, Unit

4 và Unit 5 Do thời gian dành cho phần trọng âm trong mỗi tiết Language Focuschỉ từ 10 dến 15 phút nên chỉ đủ thời gian cho học sinh nghe băng và lặp lại cáchphát âm của các từ Giáo viên không có thời gian để giải thích cho học sinh một

số quy tắc chung liên quan đến trọng âm Học sinh chỉ nắm được trọng âm củanhững từ có trong sách giáo khoa Vì vậy trước mỗi tiết dạy Language Focus củacác Unit 3, Unit 4 và Unit 5, tôi đều yêu cầu học sinh xem trước phần “stress” ởnhà, chia lớp thành các nhóm gồm 5 học sinh và yêu cầu các nhóm tìm thêm các

từ có cách thức nhấn trọng âm tương tự, viết chúng dưới dạng câu hỏi trắc nghiệm

về trọng âm vào bảng phụ trước Mỗi nhóm chuẩn bị 3 câu hỏi

Ở lớp, tôi tiến hành dạy phần trọng âm như sau:

- Trước tiên tôi cho học sinh nghe băng 1 lần để nhận biết trọng âm của các

từ sau đó yêu cầu học sinh nhắc lại theo băng 2 lần

- Tôi kiểm tra lại xem học sinh đã nắm được vị trí trọng âm của các từchưa

- Cho học sinh nghe phần “ Practise reading the sentences” và gọi một sốhọc sinh đọc lại

Sau cùng tôi tổ chức cho các nhóm trao đổi bảng phụ với nhau, làm bài tậptrên các bảng phụ đó

d Biện pháp 4:

Đây là biện pháp quan trọng nhất của đề tài này dựa theo câu thành ngữ

“Practice makes perfect” Trước mỗi tiết học tôi chuẩn bị trước 2 câu hỏi trắcnghiệm về trọng âm với yêu cầu “ Choose the word whose stress is differentlyplaced from the others” ( Chọn từ có vị trí trọng âm khác với các từ còn lại) Các

từ được chọn trong 2 câu hỏi này là những từ sẽ được sử dụng trong giờ học đó.Hai câu hỏi này có thể viết trước ở bảng phụ, hoặc soạn trên bài giảng điện tử đểtrình chiếu trên máy chiếu Cuối mỗi giờ học, tôi dành từ 30 giây đến 1 phút đểhọc sinh trả lời hai câu hỏi đó và phát âm những từ ở trong hai câu hỏi đó Họcsinh nào có đáp án đúng và phát âm chính xác trọng âm của các từ đó sẽ nhậnđược một phiếu điểm thưởng Phiếu này dùng để cộng điểm cho học sinh vào cácbài kiểm tra 15 phút, 1 tiết hay kiểm tra học kì theo tỉ lệ:

+ 3 phiếu = 1 điểm bài kiểm tra 15 phút.

+ 6 phiếu = 1 điểm bài kiểm tra 45 phút

+ 9 phiếu = 1 điểm bài kiểm tra học kì

Biện pháp này được thực hiện trong các giờ dạy của 14 đơn vị bài học vàcác bài Test yourself Như vậy sau mỗi tiết học, học sinh sẽ nắm được trọng âmcủa 8 từ và sau các tiết học của 14 đơn vị bài học và 6 bài Test yourself, học sinh

đã được luyện tập trọng âm của rất nhiều từ

Khi tôi thực hiện biện pháp này, tôi nhận thấy học sinh muốn trả lời đúng

và đọc đúng thì sẽ phải chú ý lắng nghe hơn, có hứng thú hơn khi học về ngữ âm Đồng thời phiếu điểm thưởng có tác dụng kích thích học sinh chú ý học tập,hăng hái xung phong để được trả lời câu hỏi Ngoài ra nó cũng giúp học sinh cảithiện điểm số của mình một cách chính đáng và giúp giáo viên đánh giá một cáchchính xác và khách quan hơn với năng lực của học sinh

Các câu hỏi cho phần này được liệt kê trong bảng sau

Unit 1

Lesson A : Reading 1: A pressure B supportive C possible D parents

2: A caring B household C believe D problem

Lesson B : Speaking1:A.before B.decision C.important D.personal

2:A.family B secret C person D member

Lesson C : Listening1:A.together B dinner C leftover D children

2:A.excited B often C crowded D rarely

Lesson D : Writing 1:A.prepare B allow C finish D discuss

2:A.permit B different C grandfather D idea

Lesson E : Language Focus1:A.party B listen C.enjoy D married2:A central B expensive C interesting D anywhere

Unit 2

Lesson A : Reading

1:A.traditional B contractual C marriage D.difference

2:A maintain B.physical C majority D reject

Lesson B : Speaking 1:A.generation B.happy C.public D grocery

2:A.country B.holiday C.precede D income

Lesson C : Listening1:A.banquet B.ceremony C.exchange D.altar

2.A.envelope B.attend C.ancestor D.schedule

Lesson D : Writing 1.A.conical B.picture C.symbol D.Vietnamese

2.A.culture B.attractive C protect D.material

Lesson E : Language Focus1.A.police B.decide C arrest D.neighbour 2.A.several B.grateful C photography D.thousand

Unit 3

Lesson A :Reading 1:A assistance B.attention C.situation D.attract

2.A.appropriate B.verbal C.signal D.airport

Lesson B : Speaking1.A beautiful B perfect C.today D.terrible

2.A colour B dancer C.really D.American

Lesson C : Listening1.A.marvellous B.argument C.adult D.maximum

2.A consider B.installed C.attack D.regulation

Lesson D : Writing1.A depend B.observe C.Abruptly D.necessary

2.A action B.apology C.common D.difficult

Lesson E : Language Focus

1 A.company B.successful C because D discuss

2.A explain B marketing C.office D.visit

Test yourself A

1 A education B necessary C parent D languages

2 A gestures B interest C example D movement

Unit 4

Lesson A : Reading1.A.compulsory B.September C.January D.curriculum

2 A.system B environment C.goverment D.February

Lesson B : Speaking 1.A.secondary B.primary C.education D.nursery

2.A.examination B.national C.optional D.lower

Lesson C : Listening 1.A.methodical B.teacher C.actually D.carefully

2.A behave B.always C.listen D.struggle

Lesson D : Writing 1.A.early B.upper C.formal D academic

2.A.follow B suggestion C system D.writing

Lesson E : Language Focus1.A.algebra B.chemistry C.physical D.computing

2.A.typical B.normally C.surprise D medicine

Unit 5

Lesson A : Reading 1.A.roommate B.campus C.graduate D.engineer

2.A.colleges B.challenge C.inflation D.library

Lesson B : Speaking 1.A.applicant B.entrance C.letter D.result

2.A.application B.certificate C.identity D.require

Lesson C : Listening1.A.proportion B.rural C.majority D.tutorial

2.A.appointment B.international C.agriculture D.university

Lesson D : Writing 1.A.tertiary B.undergraduate C.information D.introduction

2.A.supply B.tuition C.provide D.section

Lesson E : Language Focus1.A.mathematics B.geographical C.archeology D.proficiency

2.A.allow B philosophy C.address D.language

Unit 6

Lesson A : Reading 1.A stressful B.impression C.candidate D.concentrate

2.A.vacancy B.experience C.position D.enthusiasm

Lesson B : Speaking 1.A fascinating B.customer C.irrigation D.waiter

2.A pilot B.construct C.condition D.computer

Lesson C : Listening 1.category B.retail C.workforce D.wholesale

2.A.service B.lawyer C.economy D.worker

Lesson D : Writing 1.A.accompany B diploma C.express D.interest

2.A.apply B.character C.level D.travel

Lesson E : Language Focus1.A.classroom B.schoolyard C.cowboy D.discover

2.A.several B.recovered C.arrow D.money

Test yourself B

1 A qualification B normally C common D possible

2 A discover B intensive C computer D independent

Unit 8

Lesson A : Reading 1.A pessimistic B.optimistic C.unexpected D.contribute

2.A.security B technology C.disappear D.invention

Lesson B : Speaking1.A.Chinese B declare C.Standard D.Disease

2.A.atmosphere B.prediction C.science D fatal

Lesson C : Listening

1.A.incredible B.eradicated C.fatal D.eternal

2.A.mushroom B.expectancy C.curable D.general

Lesson D : Writing 1.A.conflict B.harmony C.desire D.violent

2.A.together B.organize C.concern D.employment

Lesson E : Language Focus1.A.across B.butcher C.cancer D.famous

2.A.opposite B.business C.among D.contract

Test yourself C

1 A electric B famine C climate D office

2 A expert B increase C urgent D message

Unit 10

Lesson A : Reading 1.A extinction B.destroy C habitat D.depend

2.A effort B species C.temperature D.destruction

Lesson B : Speaking 1.A.forest B.hunting C.mountain D illegal

2.A.endangered B.tropical C.bamboo D decline

Lesson C : Listening 1.A mother B.peaceful C.picture D.repeat

2.A.hunter B.baby C.attain D sociable

Lesson D : Writing1.A.problem B awareness C.polluted D enough2.A.condition B.product C.begin D.reserve

Lesson E : Language Focus1.A.careful B carrot C canal D.children

2.A.manage B footpath C decide D.Christmas

Test yourself D

1.A panda B elephant C continent D decline

2 A numerous B remain C decrease D advanced