tóm tắt luận án quản lý tài chính của doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn hà nội

Ví dụ, nghiên cứu về mối quan hệ giữa các biến công nghệ đến hiệu quả hoạt động tài chính, bằng cách xây dựng chỉ số hiệu quả hoạt động tài chính So Young Soh et all,2009, hay nghiên cứu

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Các DNNVV Việt Nam còn có các hạn chế trong quản lý, đặc biệt là

Quản lý tài chính Các hạn chế trong quản lý tài chính là một trong các

nguyên nhân khiến hầu hết các DNNVV rất khó nhận được các khoản vay từ

các Ngân hàng thương mại

Tuy nhiên, các nghiên cứu chuyên sâu về quản lý tài chính các DNNVV

trên thế giới hầu hết đều đề cập đến quản lý tài chính trong một mối quan hệ

với các biến số khác của chính DNNVV Ví dụ, nghiên cứu về mối quan hệ

giữa các biến công nghệ đến hiệu quả hoạt động tài chính, bằng cách xây

dựng chỉ số hiệu quả hoạt động tài chính (So Young Soh et all,2009), hay

nghiên cứu về tác động của việc tiếp cận các dịch vụ tài chính đến hoạt động

tài chính của DNVVN trong ngành thủy sản ở các nước châu Phi (John Linton

et all, 2012), Michael Peer et all (1998) lại nghiên cứu ảnh hưởng của việc

thẩm định dự án đến hiệu quả hoạt động của các DNVVN ở Anh

2 Mục tiêu nghiên cứu của luận án

Đề tài thực hiện với 3 mục tiêu chính:

- Điều tra và mô tả thực tiễn quản lý tài chính của các doanh nghiệp nhỏ

và vừa trên địa bàn Hà Nội

- Nghiên cứu tác động của các nhân tố trong quản lý tài chính đến kết

quả quản lý tài chính của doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Hà Nội

- Đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính cho các doanh nghiệp

nhỏ và vừa trên địa bàn Hà Nội

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: hoạt động quản lý TC của các DNNVV

- Phạm vi nghiên cứu: các DNNVV trên địa bàn Hà Nội

4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp định lượng, dữ liệu thu thập được sẽ được xử lý bằng máy tính và các thống kê trên phần mềm SPSS

5 Những đóng góp mới của luận án

- Hệ thống hóa các nghiên cứu trước đó về quản lý TC của các DNNVV

- Nêu thực trạng quản lý TC của DNNVV trên địa bàn Hà Nội Phân tích các khía cạnh TC và thực tiễn quản lý TC của các DNNVV

- Phân tích dữ liệu và mô tả mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố quản lý

TC đến kết quả quản lý tài chính của DNNVV trên địa bàn thủ đô

- Xây dựng mô hình quản lý tài chính cho các DNNVV trên địa bàn thủ đô

6 Bố cục của luận án

Luận án được bố cục thành 5 chương:

Chương 1: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu Chương 2: Lý luận cơ bản về quản lý tài chính của DNNVV Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương 4: Kết quả nghiên cứu Chương 5: Giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính của các DNNVV trên địa bàn Hà Nội

Ngoài ra còn phần phụ lục bao gồm các bảng biểu và thống kê các số liệu sơ, thứ cấp phục vụ nghiên cứu

-

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1.Tổng quan tình hình nghiên cứu về đề tài

1.1 1.Các nghiên cứu nước ngoài

Great Britain (2011) nhấn mạnh mục tiêu của quản lý tài chính bao gồm

cả thanh khoản, lợi nhuận và tăng trưởng Do đó, các lĩnh vực cụ thể mà quản

lý tài chính cần phải được quan tâm tới là quản lý thanh khoản (dòng tiền,

quản lý vốn lưu động), quản lý lợi nhuận (phân tích lợi nhuận, kế hoạch lợi

nhuận) , và quản lý phát triển (lập kế hoạch và quyết định nguồn vốn)

Sudhindra Bhat (2008) xem xét các khu vực cụ thể của quản lý tài chính

bao gồm tất cả các lĩnh vực có liên quan đến các mục trên bảng cân đối kế

toán của doanh nghiệp Các lĩnh vực cụ thể quản lý tài chính bao gồm quản lý

vốn lưu động , quản lý tài sản dài hạn ,quản lý nguồn tài chính, lập kế hoạch

tài chính, lập kế hoạch và đánh giá khả năng sinh lời

Eugene F Brigham , Michael C Ehrhardt (2008) định nghĩa quản lý tài

chính dựa trên huy động và sử dụng nguồn vốn : Quản lý tài chính là quan

tâm đến việc nâng cao các quỹ cần thiết để tài trợ cho tài sản và hoạt động của

doanh nghiệp , việc phân bổ đề tài sợ tiền giữa các ứng dụng cạnh tranh , và

với việc đảm bảo rằng các khoản tiền được sử dụng hiệu quả và hiệu quả

trong việc đạt được mục tiêu của doanh nghiệp

PK Jain (2007) cũng chỉ ra ba quyết định tài chính chủ yếu bao gồm các

quyết định đầu tư, quyết định tài chính và quyết định chia cổ tức

Sudhindra Bhat (2008) đề nghị một cách khác để xác định các quyết định

quan trọng của quản lý tài chính là nhìn vào bảng cân đối kế toán của một

doanh nghiệp Có nhiều quyết định liên quan đến các mục trên bảng cân đối

kế toán Tuy nhiên, chúng được phân loại thành ba loại chính: các quyết định

đầu tư, quyết định tài chính và các quyết định phân phối lợi nhuận

1.1.2 Các nghiên cứu trong nước

Ở Việt Nam, đề tài về DNNVV cũng được khá nhiều các nhà nghiên cứu

quan tâm, tiến hành nghiên cứu dưới nhiều góc độ Đề tài về TC của DNNVV

như: công cụ, giải pháp TC, tín dụng để phát triển DNNVV cũng được một số

nghiên cứu sinh nghiên cứu Luận án của Nghiêm Văn Bảy (2009) với đề tài

“Các giải pháp tín dụng nhằm thúc đẩy phát triển DNNVV ở Việt Nam” đã

nghiên cứu một cách tổng quan thực trạng sử dụng tín dụng trong việc hỗ trợ

thức đẩy phát triển các DNNVV ở Việt Nam trong thời gian tới Luận án

“Các giải pháp nâng cao năng lực TC của DNNVV ở Việt Nam hiện nay” của Phạm Thị Vân Anh (2012) đã đánh giá thực trạng năng lực TC của DNNVV

ở Việt Nam trong 5 năm (2007-2011) ở 4 tiêu chí: Quy mô và tốc độ tăng trưởng vốn, khả năng tự tài trợ và khả năng huy động vốn nợ, khả năng sinh lời, khả năng đảm bảo an toàn TC doanh nghiệp Sách chuyên khảo “Kết quả

sử dụng vốn trong các DN vừa và nhỏ” của Đàm Văn Huệ (2006) đã nghiên cứu và có đánh giá về thực trạng sử dụng vốn của các DN này

1.2 Tổng quan về DNNVV

1.2.1 Sự phát triển của DNNVV ở Việt Nam

- DN đăng ký mới giảm, giải thể và phá sản tăng

- Doanh thu giảm

- Thu thuế giảm

- Nợ thuế tăng

1.2.2 Tình hình phát triển của DNNVV trên địa bàn Hà Nội

Tại thời điểm 12/2010, số DN trên địa bàn TP Hà Nội phân theo quy mô vốn và theo địa phương

Tổng số DNNVV có số vốn dưới 50 tỷ đồng là 225.469 doanh nghiệp, chiếm 26,67% trong tổng số DN trên địa bàn cả nước, điều này cho thấy DNNVV ở Hà Nội phát triển rất mạnh, tạo ra một nguồn thu không nhỏ cho Thủ đô mỗi năm

1.2.3 Cơ cấu DNNVV Hà Nội

Theo nghiên cứu và báo cáo mới nhất của hiệp hội DNNVV năm 2012 thì

cơ cấu của các DN theo ngành nghề (xét tương đối ngành nghề chính, vì đa số các DN đều đăng ký đa ngành nghề, nhưng thường chỉ kinh doanh một hai ngành nghề chủ đạo)

-

CHƯƠNG 2 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH

CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA

2.1 Khái quát về DNNVV

2.1.1 Định nghĩa về DN nhỏ và vừa

DNNVV là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định của

pháp luật, được chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn

vốn (tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân

đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn

vốn là tiêu chí ưu tiên) [7], cụ thể:

DN siêu nhỏ:ít hơn 10 người lao động

DN nhỏ: Nông, lâm nghiệp và thủy sản, Công nghiệp và xây dựng: từ

10 đến 200 người lao động và vốn từ 20 tỷ đồng trở xuống; Thương mại và

dịch vụ: từ trên 10 đến 50 người lao động và vốn từ 10 tỷ đồng trở xuống

DN vừa: Nông, lâm nghiệp và thủy sản, Công nghiệp và xây dựng:

từ trên 200 đến 300 người lao động và vốn từ trên 20 đến 100 tỷ đồng;

Thương mại và dịch vụ: từ trên 50 đến 100 người lao động và vốn từ trên

10 đến 50 tỷ đồng

2.1.2 Đặc trưng của DNNVV

- Đặc trưng tổ chức cơ cấu nhân sự: nhân sự ít; Tổ chức của đơn vị như

các phòng ban thường không rõ ràng; Tính chuyên môn hóa không sâu đối

với nhân sự trong đơn vị; Nhân viên có tuổi nghề trong đơn vị thường thấp,

thường có tỉ lệ trẻ cao hơn các DN lớn

- Đặc trưng công nghệ và hàm lượng tri thức: DNNVV thường không

tham gia vào lĩnh vực công nghệ cao hoặc áp dụng công nghệ cao vào sản

xuất; Hàm lượng tri thức, chất xám trong các các sản phẩm của các đơn vị này thường không nhiều Thường mang tính nhỏ lẻ

- Đặc trưng vốn và quản lý TC: vốn nhỏ, tài sản cố định thấp, khả năng tín chấp thấp; Hiếm có khả năng huy động TC nhanh, lớn với chi phí và lãi suất thấp; Thường không có giám đốc TC Với DN nhỏ thì đơn vị kế toán và

TC thường có chuyên môn thấp, mang tính đa nhiệm

- Tính linh động và hiệu quả: dễ dàng chuyển đổi cơ cấu nhân sự, cơ cấu kinh doanh; Dễ chuyển đổi lĩnh vực hoạt động chính của công ty theo hướng biến động thị trường, tăng giảm sản lượng một cách dễ dàng; Thường có chi phí vốn trung bình /lao động thấp, nhưng kết quả đối với đồng vốn thường cao, kết quả tạo việc làm cho xã hội thường cao

- Đặc điểm các DNNVV trên địa bàn Hà Nội: Kết quả SXKD thấp; DN trẻ; có ngành nghề kinh doanh đa dạng; tiếp cận thông tin tốt

2.2 Khung lý thuyết và khái niệm về Quản lý tài chính doanh nghiệp Quản lý TC là việc sử dụng các thông tin phản ánh chính xác tình trạng

TC của một đơn vị để phân tích điểm mạnh điểm yếu của nó, lập các kế hoạch hành động, kế hoạch sử dụng nguồn TC, tài sản cố định, nhu cầu nhân công trong tương lai nhằm đạt được mục tiêu cụ thể tăng giá trị cho đơn vị đó [45]

Quản lý TC là sự tác động của nhà quản lý tới các hoạt động TC của

doanh nghiệp Nó được thực hiện thông qua một cơ chế Đó là cơ chế quản lý

TC doanh nghiệp Cơ chế quản lý TC DN được hiểu là một tổng thể các phương pháp, các hình thức và công cụ được vận dụng để quản lý các hoạt động TC của DN trong những điều kiện cụ thể nhằm đạt được những mục tiêu nhất định [18]

2.3 Nội dung cơ bản của quản lý tài chính

Có năm yếu tố chính đối với quá trình quản lý TC nhằm đạt được mục tiêu của DN là tối đa hóa giá trị tài sản cho các chủ sở hữu:

2.3.1.Lựa chọn cơ hội ĐT

[21] Việc xây dựng và lựa chọn các dự án ĐT do nhiều bộ phận trong

DN cùng hợp tác thực hiện Trên góc độ TC, điều chủ yếu cần phải xem xét là

kết quả chủ yếu của TC Lựa chọn cơ hội đầu tư là một trong những nội dung

rất quan trọng của quản lý tài chính vì nó tạo ra giá trị cho doanh nghiệp Đầu

tư vào đâu, cái gì? Đầu tư khi nào là thích hợp? Và quy mô đầu tư ra sao?

2.3.2.Tổ chức huy động vốn

Mọi hoạt động của DN đều đòi hỏi có vốn để hoạt động Nhà quản lý TC

cần phải xác định các nhu cầu vốn cấp thiết cho các hoạt động của DN ở trong

kỳ Vốn hoạt động gồm có vốn gắn hạn và vốn trung dài hạn, nhà quản lý cần

phải tổ chức huy động đầy đủ các nguồn vốn đảm bảo đầy đủ cho nhu cầu

hoạt động của doanh nghiệp

2.3.3.Quản lý và hạch toán chi phí

Chi phí là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và

lao động vật hóa mà DN đã bỏ ra để tiến hành các hoạt động sản xuất trong kỳ

kinh doanh nhất định Chi phí sản xuất là chỉ tiêu quan trọng trong hệ thống

các chỉ tiêu kinh tế phúc vụ cho công tác quản lý tài chính của DN và có liên

hệ chặt chẽ tới doanh thu.Quản lý và hạch toán chi phí tốt sẽ góp phần tăng

doanh thu cho DN

2.3.4.Phân phối lợi nhuận và tái ĐT

Lợi nhuận là mục tiêu của hoạt động kinh doanh, là một chỉ tiêu mà DN

phải đặc biệt quan tâm vì nó liên quan đến sự tồn tại, phát triển mở rộng của

doanh nghiệp Không thể nói DN hoạt động kinh doanh tốt, kết quả cao trong

khi lợi nhuận DN lại giảm DN cần có phương pháp tối ưu trong việc phân

phối lợi nhuận, trích lập và sử dụng các quỹ của doanh nghiệp Lợi nhuận là

nguồn tích lũy quan trọng để doanh nghiệp nói chung và DNNVV nói riêng

bổ sung vốn cố định và vốn lưu động, tạo điều kiện mở rộng hoạt động sản

xuất kinh doanh

2.3.5 Phân tích và hoạch định tài chính

Phân tích hoạt động tài chính doanh nghiệp đối với nhà quản lý nhằm:

- Tạo ra những chu kỳ đều đặn để đánh giá hoạt động quản lý trong giai đoạn đã qua, việc thực hiện cân bằng tài chính, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán và rủi ro tài chính trong hoạt động của doanh nghiệp

- Đảm bảo cho các quyết định của Ban giám đốc phù hợp với tình hình thực tế của doanh nghiệp, như quyết định về đầu tư, tài trợ, phân phối lợi nhuận; Cung cấp thông tin cơ sở cho những dự đoán tài chính; Căn cứ để kiểm tra, kiểm soát hoạt động, quản lý trong doanh nghiệp

Các hoạt động TC của DN cần được dự kiến trước thông qua việc lập kế hoạch TC Thực hiện tốt việc lập kế hoạch TC là công cụ cần thiết giúp cho

DN có thể chủ động dưa ra các giải pháp kịp thời khi có sự biến động của thị trường Quá trình lập kế hoạch TC cũng là quá trình ra quyết định TC thích

hợp nhằm đạt tới các mục tiêu cuả doanh nghiệp

2.4 Đánh giá kết quả quản lý tài chính Kết quả quản lý tài chính được hiểu là kết quả mang lại từ cách thức

quản lý tài chính của chủ doanh nghiệp thông qua việc thực hiện các nội dung của công tác quản lý tài chính như thế nào, tốt hay không tốt Kết quả này được đánh giá thông qua các chỉ số tài chính trong doanh nghiệp Các chỉ số tài chính thường được xem xét khi đánh giá kết quả quản lý tài chính của doanh nghiệp, bao gồm [9]:

• Nhóm các tỷ số thanh khoản - Đánh giá năng lực thanh toán

• Nhóm các tỷ số đòn cân nợ - Đánh giá năng lực cân đối vốn

• Nhóm các tỷ số hoạt động - Đánh giá năng lực kinh doanh

• Nhóm các tỷ số lợi nhuận - Đánh giá năng lực thu lợi

2.4.1.Các tỷ số thanh khoản – Đánh giá năng lực thanh toán

Năng lực thanh toán của DN là năng lực trả được nợ đáo hạn của các

loại tiền nợ của doanh nghiệp, là một tiêu chí quan trọng phản ánh tình hình

tài chính và kinh doanh của doanh nghiệp, đánh giá một mặt quan trọng về kết

quả tài chính của doanh nghiệp, thông qua việc đánh giá và phân tích về mặt

này có thể thấy rõ những rủi ro TC của DN

- Khả năng thanh toán hiện hành ( The current ratio – Rc ): Rc = Tài sản

lưu động / Các khoản nợ ngắn hạn

- Vốn lưu động ròng: Vốn lưu động ròng = Tổng tài sản lưu động – Tổng

nợ ngắn hạn

- Tỷ số thanh toán nhanh (The quick Ratio – Rq ): Rq = (Tài sản lưu

động – Hàng tồn kho) / các khoản nợ ngắn hạn

2.4.2.Các tỷ số hoạt động – Đánh giá năng lực kinh doanh

Năng lực kinh doanh của doanh nghiệp là năng lực tuần hoàn của vốn

doanh nghiệp, là một mặt quan trọng đánh giá kết quả tài chính của doanh

nghiệp Vì vốn của doanh nghiệp được sử dụng để đầu tư vào các loại tài sản:

tài sản lưu động và tài sản cố định, nên cần phải đo lường kết quả sử dụng

tổng tài sản, và từng bộ phận cấu thành tổng tài sản

- Tỷ số vòng quay hàng tồn kho-Vòng quay dự trữ (Inventory Ratio - Ri):

Ri = Doanh thu thuần / Hàng tồn kho

- Kỳ thu tiền bình quân ( Average Collection Period – ACP ):

ACP = Các khoản phải thu / Doanh thu bình quân một ngày

- Kết quả sử dụng toàn bộ tài sản ( The Total Assets Utilization – TAU )

TAU = Doanh thu thuần / Tổng tài sản có

2.4.3.Các tỷ số về đòn cân nợ - Đánh giá về năng lực cân đối vốn

Năng lực cân đối vồn chính là khả năng tự chủ về mặt tài chính của

doanh nghiệp Các nhà quản lý cần đánh giá kết quả huy động vốn nhằm đảm

bảo đạt được kết quả sử dụng vốn tối đa Điều này không những quan trọng đối với doanh nghiệp mà nó còn là mối quan tâm hàng đầu của các nhà đầu

tư, các nhà cung cấp, ngân hàng cho vay,… Nếu khả năng tự chủ tài chính của doanh nghiệp lớn mạnh sẽ tạo niềm tin cho các đối tượng có liên quan, do đó tạo thuận lợi cho doanh nghiệp về nhiều mặt trong kinh doanh và tăng nguồn vốn kinh doanh cho doanh nghiệp

- Tỷ số nợ ( Debt Ratio – Rd ): Rd = Tổng số nợ / Tổng tài sản có

- Khả năng thanh toán lãi vay-số lần có thể trả lãi (Times Interest Earned Ratio- Rt): Rt = EBIT / Chi phí trả lãi

- Tỷ suất tự tài trợ: Tỷ suất tự tài trợ = Vốn chủ sở hữu / tổng nguồn vốn

2.4.4.Các tỷ số lợi nhuận – Đánh giá năng lực thu lợi

Thông qua các tỷ số lợi nhuận, các nhà quản lý đánh giá năng lực thu lợi của doanh nghiệp, là khả năng thu được lợi nhuận của doanh nghiệp Vì lợi nhuận là kết quả cuối cùng trong kinh doanh của doanh nghiệp, thu được lợi nhuận là mục tiêu chủ yếu của sự tồn tại của doanh nghiệp, là một mặt quan trọng trong đánh giá kết quả quản lý tài chính của doanh nghiệp Các nhà đầu tư, chủ sở hữu, nhà quản lý,… đều quan tâm đến năng lực thu lợi của doanh nghiệp

- Tỷ số Lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu ( Doanh lợi vốn chủ sở hữu – ROE ): ROE = Thu nhập sau thuế / Vốn chủ sở hữu

- Doanh lợi tài sản (ROA): ROA = Thu nhập trước thuế và lãi vay / Tài sản có Hoặc: ROA = Thu nhập sau thuế / Tài sản có

2.5 Mô hình và giả thuyết nghiên cứu Quản lý tài chính

Sơ đồ 2.1: Mô hình nghiên cứu lý thuyết

Giả thuyết 1: Các nội dung quản lý tài chính không có mối liên hệ gì tới

năng lực thanh toán của DNNVV trên địa bàn Hà Nội

Giả thuyết 2: Các nội dung quản lý tài chính không có mối liên hệ gì tới

năng lực kinh doanh của DNNVV trên địa bàn Hà Nội

Giả thuyết 3: Các nội dung quản lý tài chính không có mối liên hệ gì tới

năng lực cân đối vốn của DNNVV trên địa bàn Hà Nội

Giả thuyết 4: Các nội dung quản lý tài chính không có mối liên hệ gì tới

năng lực thu lợi của DNNVV trên địa bàn Hà Nội

-

Lựa chọn cơ hội đầu tư

Tổ chức huy động vốn

Quản lý chi phí và hạch

toán chi phí

Phân phối lợi nhuận và

tái đầu tư

Phân tích và hoạch định

tài chính

Kết quả quản lý tài chính

• Năng lực kinh doanh

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3.1 Thiết kế nghiên cứu

3.1.1 Thang đo

Trong nghiên cứu này, tác giả đã lựa chọn dạng câu hỏi đóng, nghĩa là người thiết kế bảng câu hỏi sẽ đưa ra luôn những lựa chọn trả lời với các tuyên

bố về đánh giá của người trả lời (là các nhà quản lý tài chính) như hoàn toàn đồng ý, đồng ý, không chắc, không đồng ý, hoàn toàn không đồng ý

3.1.2 Chọn mẫu

Để đạt được các mục tiêu nghiên cứu đã đề ra ở phần mở đầu của đề tài, thiết kế chọn phi xác suất với hình thức chọn mẫu ngẫu nhiên thuận lợi đã được sử dụng và được xem là hợp lý để tiến hành nghiên cứu đề tài này Lý

do để lựa chọn phương pháp chọn mẫu này vì người trả lời dễ tiếp cận, họ sẵn sàng trả lời bảng câu hỏi nghiên cứu cũng như ít tốn kém về thời gian và chi phí để thu thập thông tin cần nghiên cứu Kích thước mẫu: kích thước mẫu dự kiến ban đầu là 410, tuy nhiên khi tiến hành, chỉ thu được 306 phiếu

3.1.3 Làm sạch và mã hóa dữ liệu

Bảng hỏi sau khi thu được, được làm sạch theo cách sau đây: Kiểm tra

sơ bộ tất cả các bảng hỏi, loại bỏ những bảng bị lỗi hoặc trả lời không phù hợp Tiếp theo, các phiếu thu được sẽ được nhập vào máy tính Dữ liệu của từng câu trả lời trên từng phiếu được mã hóa chuẩn theo quy luật và đảm bảo logic Sau khi nhập dữ liệu xong, một loạt các lệnh trong phần mềm SPSS được thực hiện để kiểm tra và làm sạch dữ liệu lần cuối trước khi phân tích

3.2 Kỹ thuật phân tích dữ liệu

3.2.1 Kiểm định độ tin cậy của thang đo

Cronbach’s alpha sẽ kiểm tra độ tin cậy của các biến dùng để đo lường từng nhân tố của quản lý tài chính Những biến không đảm bảo độ tin cậy sẽ

bị loại khỏi thang đo và sẽ không xuất hiện ở phần phân tích nhân tố

3.2.2 Hệ số tương quan và phân tích hồi quy tuyến tính

Trước hết hệ số tương quan giữa Kết quả quản lý tài chính với các nhân

tố của quản lý tài chính sẽ được xem xét Tiếp đến, phân tích hồi quy tuyến

tính đa biến bằng phương pháp bình phương nhỏ nhất thông thường (Ordinal

Least Squares – OLS) Phương pháp lựa chọn biến Enter được tiến hành Hệ

số xác định R2 điều chỉnh được dùng để xác định độ phù hợp của mô hình

Cuối cùng, nhằm đảm bảo độ tin cậy của phương trình hồi quy được xây dựng

cuối cùng là phù hợp

-

CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

4.1 Tổng quát về số liệu nghiên cứu:

Tác giả thực hiện điều tra 306 DNNVV Trong số đó, có 50 Công ty tư nhân (chiếm

16,3%), 105 Công ty TNHH (chiếm 34,3%) và 150 Công ty cổ phần (chiếm 49%)

Bảng 4.1: Phân tổ loại hình doanh nghiệp trong mẫu điều tra

Loại hình DN

Frequency (Tần số)

Percent (%)

Valid Percent (% không tính missing)

Cumulative Percent (% cộng dồn)

Valid

Nguồn: Dữ liệu phân tích luận án

4.2 Phân tích độ tin cậy và sự phù hợp của thang đo

Các thang đo được kiểm định độ tin cậy bằng công cụ Cronbach’s Alpha

Reliability Statistics

Cronbach's Alpha

N of Items

Kết quả kiểm định độ tin cậy thang đo bằng Cronbach’s Alpha cho thấy tất cả các thang đo lý thuyết đều đạt độ tin cậy cho phép Trong phân tích EFA, tác giả sử dụng phương pháp trích Principal Component Analysis với phép xoay Varimax và điểm dừng khi trích các yếu tố có eigenvalue lớn hơn 1 Kết quả phân tích EFA cho thấy hệ số KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) = 0.816 nên EFA phù hợp với dữ liệu Thống kê Chi-square của kiểm định Barlett đạt giá trị 4346.459 với mức ý nghĩa là 0.000 do vậy các biến quan sát có tương quan với nhau xét trên phạm vi tổng thể

KMO and Bartlett's Test

4.3 Phân tích thống kê mô tả

4.3.1 Lựa chọn cơ hội ĐT

Các DNNVV đã tiến hành lập dự án ĐT, sử dụng các chỉ số TC như NPV, IRR, trong việc lựa chọn và ra quyết định ĐT Đây là kênh thông tin tốt nhất để nhà quản lý ra quyết định ĐT một cách chuẩn xác và mang lại cho doanh nghiệp kết quả kinh doanh tốt Việc ra quyết định đầu tư của các DN

đa phần dựa vào việc lập dự án đầu tư (số liệu ở bảng 4.4 và 4.5) Vẫn còn nhiều DNNVV ở Hà Nội ra quyết định ĐT không tham khảo ý kiến của ban

TC (xem Bảng 4.6), có 34% DNNVV lúc tham khảo lúc không (theo ngẫu hứng), chỉ có 51% DN tham vấn Ban TC và có ý kiến quan trọng tới việc ra quyết định đầu tư của chủ DN

4.3.2 Tổ chức huy động vốn

Khi các DN cần vốn thì có đến 33.3% là sử dụng vốn chủ sở hữu (Bảng

4.11), không có khả năng huy động các nguồn vốn bên ngoài Đây là một

trong những điểm yếu của DNNVV về công tác tổ chức huy động vốn Ít DN

phải tìm giải pháp vay nóng khi huy động vốn (Bảng 4.13): chỉ có 11.5%

Trong khi đó có đến 57.1% DN vay được vốn từ ngân hang (Bảng 4.14) Điều

này chứng tỏ việc tiếp cận vốn của các DNNVV đã có nhiều thay đổi theo

chiều hướng tốt Có đến 173 DN (chiếm 57.1%) vay được vốn của ngân hàng

khi có nhu cầu về vốn (Bảng 4.14) Như vậy, số lượng DNNVV tiếp cận

được với vốn ngân hàng ngày càng cao Đây là dấu hiệu tốt trong việc huy

động vốn của DNNVV nói riêng và quản lý TC của DNNVV nói chung

4.3.3 Quản lý chi phí và hạch toán chi phí

Hầu hết các DNNVV thường xuyên ứng dụng tin học trong quản lý TC

và ứng dụng phổ biến nhất là lập các báo cáo TC Các báo cáo TC đã được

lập và phân tích thường xuyên Điều này chỉ ra rằng các DNNVV rất quan

tâm đến các phương pháp báo cáo TC và việc lập các báo cáo TC đã trở nên

thường xuyên đối với hầu hết các DNNVV 63.2% DNNVV phân loại chi phí

sản xuất theo nội dung kinh tế của chi phí (Bảng 4.24) Cách phân loại này

cho thấy rõ mức chi phí về lao động vật hóa và lao động sống trong toàn bộ

chi phí sản xuất Đây là vấn đề quan trọng và cần thiết để xác định trọng điểm

quản lý chi phí và kiểm tra sự cân đối với các kế hoạch khác như: dự toán chi

phí, lập kế hoạch cung ứng vật tư, kế hoạch ngân quỹ,

4.3.4 Phân phối lợi nhuận và tái ĐT

Nhìn chung, chính sách phân chia lợi nhuận và tái ĐT ở các DNNVV có

sự linh hoạt khác nhau, tùy theo tình hình mối doanh nghiệp Về tình hình

trích lập quỹ dự phòng TC: việc trích lập quỹ dự phòng TC ở các DNNVV

đang có vấn đề, rất cần có chính sách trích lập quỹ dự phòng TC ở mỗi

DNNVV để đề phòng các rủi ro TC cho doanh nghiệp Về việc trích lập quỹ

ĐT phát triển, có: 48.8% DN không trích nộp quỹ ĐT phát triển từ lợi nhuận sau thuế; chỉ có 21.5% DN trích nộp quỹ ĐT phát triển tối thiếu 50% lợi nhuận sau thuế (Bảng 4.33)

4.3.5 Phân tích và Hoạch định TC

Các DNNVV đã lập báo cáo và phân tích TC của họ dựa trên các chỉ số

TC, tuy chưa nhiều (chưa đến 50% doanh nghiệp) Điều này chứng tỏ DN đặc biệt là DNNVV ở Hà Nội đã dần chuẩn hóa công tác quản lý TC của doanh nghiệp, tiến tới một DN có bộ máy quản lý TC hoạt động bài bản và chuyên môn hóa Lập kế hoạch TC cũng được các DNNVV thực hiện một cách bài bản

4.3.6 Năng lực thanh toán

71/306 DNNVV luôn trả được các khoản nợ đáo hạn, 20/206 DN không bao giờ trả được các khoản nợ trên

62/306 DNNVV luôn duy trì tỷ số khả năng thanh toán hiện hành ở mức cao

4.3.7 Năng lực kinh doanh

19/306 DNNVV có tỷ số vòng quay hàng tồn kho ở mức thấp, 47/306

DN duy trì tỷ số vòng quay hàng tồn kho ở mức cao

28/306 DNNVV duy trì được kỳ thu tiền bình quân ở mức cao, 25/306

DN duy trì được kỳ thu tiền bình quân ở mức thấp

4.3.8 Năng lực cân đôi vốn

102/306 DNNVV có tỷ số nợ ở mức hợp lý, 24/306 DN có tỷ số nợ ở mức cao 36/306 DNNVV có tỷ số khả năng thanh toán ở mức thấp, 44/306 DN có

tỷ số khả năng thanh toán ở mức cao

4.3.9 Năng lực thu lợi

95/306 DNNVV đạt được ROA ở mức cao, 19/306 DN có ROA ở mức thấp, 191/306 DN đạt mức trung bình

41/306 DNNVV đạt được ROE ở mức cao, 143/306 DN có ROE ở mức

thấp, 112/306 DN đạt mức trung bình

140/306 DNNVV có khả năng sinh lời kém, 42/306 DN có khả năng

sinh lời như DN mong đợi

4.4 Phân tích hồi quy tương quan

Năm yếu tố bao gồm Lựa chọn cơ hội đầu tư, Tổ chức huy động vốn,

Quản lý chi phí và hạch toán chi phí, Phân phối lợi nhuận và tái đầu tư, và

Phân tích và hoạch định tài chính đều tác động có ý nghĩa thống kê đến năng

lực thanh toán của những DN được lựa chọn Cụ thể các biến độc lập có thể

giải thích được 68.1% mức độ biến thiên của nhóm các chỉ số đánh giá năng

lực thanh toán; trong đó yếu tố Quản lý chi phí và hạch toán chi phí có tác

động lớn nhất đến nhóm các chỉ số thanh khoản (thể hiện qua hệ số tương

quan riêng phần lớn nhất là 0.245)

4.4.2 Phân tích hồi quy tương quan với biến phụ thuộc là năng lực kinh

doanh

Ba yếu tố bao gồm Tổ chức huy động vốn, Quản lý chi phí và hạch toán

chi phí, Phân phối lợi nhuận và tái đầu tư tác động có ý nghĩa thống kê đến

Năng lực kinh doanh của các DN được lựa chọn Hai yếu tố là Lựa chọn cơ hội

đầu tư và Phân tích và hoạch định tài chính không có ý nghĩa thống kê đến sự

thay đổi của các chỉ số hoạt động (Sig lần lượt bằng 0.164 và 0.825, lớn hơn

0.05) Cụ thể mô hình thu được có thể giải thích được 56.5% mức độ biến thiên

về Năng lực kinh doanh của các DN; trong đó yếu tố Tổ chức huy động vốn có

tác động lớn nhất đến nhóm các chỉ số hoạt động (thể hiện qua hệ số tương

quan riêng phần lớn nhất là 0.283)

4.4.3 Phân tích hồi quy tương quan với biến phụ thuộc là năng lực cân đối

vốn

Bốn yếu tố bao gồm: Lựa chọn cơ hội đầu tư, Tổ chức huy động vốn,

Phân phối lợi nhuận và tái đầu tư, Phân tích và hoạch định tài chính tác động

và có ý nghĩa thống kê đến Năng lực cân đối vốn của các DN được lựa chọn Yếu tố Quản lý chi phí và hạch toán chi phí không có ý nghĩa thống kê đến sự thay đổi của Năng lực cân đối vốn (Sig bằng 0.290, lớn hơn 0.05) Cụ thể mô hình thu được có thể giải thích được 71.3% mức độ biến thiên về Năng lực cân đối vốn của các DN; trong đó yếu tố Phân tích và hoạch định tài chính có tác động lớn nhất đến nhóm các chỉ số đòn bẩy cân nợ (thể hiện qua hệ số tương quan riêng phần lớn nhất là 0.283)

4.4.4 Phân tích hồi quy tương quan với biến phụ thuộc là năng lực thu lợi

Ba yếu tố bao gồm Quản lý chi phí và hạch toán chi phí, Phân phối lợi nhuận và tái đầu tư, và Phân tích và hoạch định tài chính có tác động mang ý nghĩa thống kê đến Năng lực thu lợi của các DN được lựa chọn Hai yếu tố là Lựa chọn cơ hội đầu tư và Tổ chức huy động vốn không có ý nghĩa thống kê đến sự thay đổi của Năng lực thu lợi của các DN được lựa chọn (Sig lần lượt bằng 0.115 và 0.999, lớn hơn 0.05) Cụ thể mô hình thu được có thể giải thích được 52.8% mức độ biến thiên về Năng lực thu lợi của các DN; trong đó yếu

tố Quản lý chi phí và hạch toán chi phí có tác động lớn nhất đến Năng lực thu lợi của các DN được lựa chọn (thể hiện qua hệ số tương quan riêng phần lớn nhất là 0.407)

4.5 Tổng hợp các kết quả nghiên cứu

4.5.1 Những kết quả nghiên cứu chính từ phân tích thống kê mô tả

- Lựa chọn cơ hội ĐT: Các DNNVV đã tiến hành lập dự án ĐT, sử dụng các chỉ số TC như NPV, IRR, trong việc lựa chọn và ra quyết định ĐT

- Tổ chức huy động vốn: Khi các DN cần vốn thì có đến 33.3% là sử dụng vốn chủ sở hữu (Bảng 4.11), không có khả năng huy động các nguồn vốn bên ngoài

- Quản lý chi phí và hạch toán chi phí: Hầu hết các DNNVV thường xuyên ứng dụng tin học trong quản lý TC và ứng dụng phổ biến nhất là lập các báo cáo TC

- Phân phối lợi nhuận và tái đầu tư: Nhìn chung, chính sách phân chia lợi

nhuận và tái ĐT ở các DNNVV có sự linh hoạt khác nhau, tùy theo tình hình

mối doanh nghiệp

- Phân tích và hoạch định tài chính: Các DNNVV đã lập báo cáo và phân tích

TC của họ dựa trên các chỉ số TC, tuy chưa nhiều (chưa đến 50% doanh nghiệp)

4.5.2 Những kết quả nghiên cứu chính từ phân tích hồi quy

Nghiên cứu này chỉ ra rằng các nội dung quản lý tài chính bao gồm:

(1) Lựa chọn cơ hội đầu tư, (2) Tổ chức huy động vốn, (3) Quản lý chi phí

và hạch toán chi phí, (4) Phân phối lợi nhuận và tái đầu tư, và (5) Phân tích

và hoạch định tài chính đều có mối liên hệ và tác động tới kết quả quản lý

tài chính

Bảng 4.58: Tổng hợp các mô hình hồi quy thu được

HS tương quan riêng phần chưa chuẩn hóa

Lựa chọn

cơ hội

ĐT

Tổ chức huy động vốn

Quản lý chi phí và hạch toán chi phí

Phân phối lợi nhuận

và tái ĐT

Phân tích

và hoạch định tài chính Năng lực thanh

toán

0.109 0.216 0.171 2.245 0.196 0.096

Năng lực kinh

doanh

0.578 0.044 0.283 0.282 0.132 0.095

Năng lực cân

đối vốn

0.158 0.151 0.238 0.045 0.263 0.283

Năng lực thu lợi -0.099 0.086 0.0008 0.407 0.269 0.133

Nguồn: Dữ liệu phân tích luận án

-

CHƯƠNG 5 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CỦA CÁC DNNVV TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI 5.1 Quan điểm cơ bản trong việc hoàn thiện quản lý TC của các DNNVV

DNNVV đóng vai trò quản trọng trong phát triển kinh tế xã hội Việt Nam

Vì vậy, hoàn thiện quản lý tài chính của các DNNVV giúp DN có mộ sức khỏe tài chính tốt và hoạt động sản xuất kinh doanh tốt là hết sức cần thiết

5.1.1 Hoàn thiện quản lý tài chính của các DNNVV cần tuân thủ các quy định của pháp luật

5.1.2 Hoàn thiện quản lý tài chính của các DNNVV cần thực hiện ngay, thường xuyên và vừa đảm bảo tính kế thừa vừa thống nhất trong ngắn hạn

và dài hạn 5.1.3 Thực hiện hoàn thiện một cách đồng bộ các nội dung quản lý tài chính và theo hướng có ưu tiên

5.2 Quan điểm về kết quả quản lý TC của các DNNVV trên địa bàn Hà Nội

Kết quả quản lý tài chính của DNNVV trong nghiên cứu được phân thành 5 nhóm:

(1) Nhóm DN không đạt chỉ tiêu nào (158 DN): đồng nghĩa với việc DN quản

lý tài chính rất kém, đang làm ăn thua lỗ, nguy cơ phá sản cao DN cần nỗ lực nhiều hơn nữa, từng bước tập trung với lần lượt từng nhóm chỉ tiêu kết quả quản lý để đạt được từng chỉ tiêu

(2) Nhóm DN đạt 1 chỉ tiêu (53 DN): DN quản lý tài chính kém (3) Nhóm DN đạt 2 chỉ tiêu (48 DN): DN quản lý tài chính ở mức trung bình (4) Nhóm DN đạt được 3 nhóm chỉ tiêu (2 DN): DN quản lý tài chính khá tốt (5) Đối với các DN đạt được 4 nhóm chỉ tiêu (45 DN): các DN quản lý tài chính đạt kết quả tốt

5.3 Giải pháp hoàn thiện quản lý TC của các DNNVV trên địa bàn Hà Nội