Suy dinh dưỡng SDD: Suy dinh dưỡng là tình trạng cơ thể không cung cấp đủ các chất phátsinh năng lượng để cung cấp cho cơ thể trong quá trình hoạt động sống, giá trịn
Trang 1A-ĐẶT VẤN ĐỀ:
Giáo dục mầm non là một mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dụcquốc dân ở nước ta Mục đích chung của giáo dục mầm non là phát triển tất cảcác khả năng của trẻ, hình thành cho trẻ những cơ sở ban đầu của nhân cáchcon người, tạo điều kiện cho trẻ nhiều cơ may thắng lợi trên con đường họchành cũng như trong cuộc sống
Khi xã hội càng phát triển thì giá trị con người ngày càng được nhậnthức đúng đắn và được đánh giá một cách toàn diện sâu sắc Khi ấy việc chămsóc giáo dục trẻ lại càng mang một ý nghĩa nhân văn cụ thể và trở thành đạo lýcủa thế giới
Để tạo ra những con người phát triển toàn diện, đáp ứng các nhu cầu xãhội đề ra, một trong những yếu tố cần thiết đó là phải có một sức khoẻ tốt Nếukhông có một sức khoẻ tốt, một thể lực tốt thì sẽ ảnh hưởng đến mọi hoạt độngtrong học tập và làm việc…
Một quốc gia cường thịnh, văn minh chỉ khi có những con người khoẻmạnh năng động.Vì vậy việc chăm sóc giáo dục trẻ càng mang một ý nghĩanhân văn cụ thể và trở thành một đạo lí của thế giới văn minh Cho nên để cómột thế hệ hoàn thiện nhân cách toàn diện trong tương lai thì phải đảm bảocung cấp cho trẻ nền móng phát triển thể chất tốt
Ngày mai đất nước có tươi đẹp, vẻ vang hay không điều đó hoàn toànphụ thuộc vào trẻ em Chính vì lẽ đó chúng ta là những người chăm sóc, giáodục trẻ hàng ngày cần phải chú trọng việc phát triển toàn diện cho trẻ Màtrước tiên là cần phải chăm sóc trẻ có cơ thể khỏe mạnh, đảm bảo cung cấpcho trẻ một nền móng phát triển thể chất tốt, giúp trẻ có khả năng tham gia tốtvào mọi hoạt động
1.CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI:
a Cơ sở lí luận:
*Đặc điểm sinh lý và nhu cầu năng lượng của trẻ em:
Sự phát triển cơ thể của trẻ em là một quá trình sinh học rất phức tạp,trong đó tầm vóc, trọng lượng và kích thước cơ thể phát triển nhanh và các loại
cơ quan có sự hoàn thiện về chức năng Vì vậy mọi lứa tuổi trẻ em có đặc điểmsinh học riêng
Theo thống kê của viện dinh dưỡng quốc gia từ khi lọt lòng đến tuổi đi họctrẻ phát triển nhanh cả về thể chất và tinh thần So với người lớn đã trưởngthành, nhu cầu về dinh dưỡng của trẻ rất lớn, trẻ càng nhỏ thì nhu cầu nănglượng càng lớn nhằm đáp ứng nhu cầu cung cấp đầy đủ năng lượng cho quátrình phát triển nhanh chóng của cơ thể
Theo số liệu của viện dinh dưỡng quốc gia (2006) tỷ lệ suy dinh dưỡng cânnặng theo tuổi của trẻ em dưới 5 tuổi trên phạm vi toàn quốc là (23, 4%).Trong đó suy DD độ I là 20,7% - Suy DD độ II là 2,6% - Suy DD độ III là0,1% Trẻ em 4 – 5 tuổi là giai đoạn đầu của thời kì niên thiếu, là lứa tuổi đặcthù và mang tính quyết định cả về thể chất và tinh thần Tình trạng suy dinhdưỡng ở lứa tuổi này để lại những hậu quả nặng nề đến chiều cao, cân nặng vàkhả năng lao động ở lứa tuổi trưởng thành sau này
*Một số khái niệm liên quan:
Trang 2Dinh dưỡng:
Dinh dưỡng là một quá trình phức hợp bao gồm việc đưa vào cơ thểthức ăn cấn thiết qua quá trình tiêu hóa và hấp thụ để bù đắp hao phí nănglượng trong quá trình hoạt động sống của cơ thể và để tạo ra sự đổi mới các tếbào và mô cũng như điều tiết các chức năng của cơ thể…
Suy dinh dưỡng (SDD):
Suy dinh dưỡng là tình trạng cơ thể không cung cấp đủ các chất phátsinh năng lượng để cung cấp cho cơ thể trong quá trình hoạt động sống, giá trịnăng lượng của mỗi loại thức ăn phụ thuộc vào hàm lượng các chất dinhdưỡng sinh năng lượng trong đó
Nhu cầu năng lượng trong 1 ngày của trẻ em Việt Nam dưới 6 tuổi theođề nghị của viện dinh dưỡng (1996) là 1600 kcal/ngày
* Tầm quan trọng của dinh dưỡng đối với sự phát triển của cơ thể trẻ em:
Sự phát triển cơ thể của trẻ em là một quá trình sinh học rất phức tạptrong đó tầm vóc, trọng lượng và kích thước cơ thể phát triển nhanh và các loại
cơ quan có sự hoàn thiện về chức năng Vì vậy mỗi lứa tuổi trẻ có đặc điểmsinh học riêng
Ở trẻ em, tuổi cơ thể đang phát triển mạnh, nhu cầu dinh dưỡng rất lớn
Ở nước ta, vấn đề thiếu dinh dưỡng hiện nay vẫn còn là vấn đề nghiêm trọng ởcác vùng nghèo và tầng lớp nghèo
Bên cạnh đó, căn bệnh béo phì ở trẻ em có xu hướng gia tăng ở một số
đô thị lớn như: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, và một số thành phố khác
Theo các kết quả nghiên cứu gần đây, trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinhdưỡng chiếm tỷ lệ 34%, trẻ sơ sinh có cân nặng không đạt tiêu chuẩn (dưới2,5kg) chiếm 10% (theo số liệu của viện dinh dưỡng năm 2000)
Ngày 16/9/1995, Thủ tướng chính phủ Phạm Văn Kiệt phê duyệt chiếnlược quốc gia về dinh dưỡng giai đoạn 1995 – 2000, giảm tỷ lệ đói nghèo ởcác vùng miền, nâng cao hiểu biết về dinh dưỡng ở người dân, giảm tỷ lệ suydinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi xuống dưới 30% năm 2000
Ngày 22/2/2001 Thủ tướng chính phủ đã phê duyệt chiến lược quốc giavề dinh dưỡng giai đoạn 2001 – 2010 mà mục tiêu nhằm cải thiện tình trạngdinh dưỡng của nhân dân, các gia đình trước hết là trẻ em và bà mẹ được nuôidưỡng và chăm sóc hợp lý, cụ thể giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới 5tuổi xuống dưới 25% vào năm 2005 và dưới 20% năm 2010 và tỷ lệ béo phìthấp hơn 5%
Dinh dưỡng là một vấn đề rộng lớn và đa ngành, vì vậy nó đòi hỏi sự kếthợp hỗ trợ lẫn nhau của mọi ngành, mọi cấp Các cơ chế hợp tác liên ngành, sựtham gia của cộng đồng trong mọi lĩnh vực nhằm cải thiện tình trạng dinhdưỡng là vấn đề hết sức cần thiết nhằm nâng cao chất lượng sống cho mọingười
b Cơ sở thực tiễn:
Để có sức khỏe tốt đầu tiên là vấn đề chăm sóc sức khỏe, sức khỏe tốt thìmới học tốt, dựa trên thực tế trẻ nào suy dinh dưỡng, thì trẻ đó mệt mỏi, khôngnhanh nhẹn thông minh bằng trẻ khác.Vì vậy vấn đề chăm sóc ở trường mầmnon là hết sức quan trọng
Trang 3Đối với trẻ 5-6 tuổi trong giai đoạn này thì cơ thể trẻ cần nhiều năng lượngđể học tập và vui chơi trong thời gian cả ở nhà và ở trường
Vì vậy các bữa ăn của trẻ dù có đầy đủ nhưng không hợp lý cũng sẽ lànguyên nhân dẫn đến suy dinh dưỡng (dinh dưỡng không hợp lý: thừa hoặcthiếu đều có hại cho sức khỏe và sự phát triển của trẻ) dinh dưởng còn ảnhhưởng đến sự phát triển về tâm lý của trẻ
Chính vì vậy tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp làm giảm tỷ lệ suy Dinhdưỡng thể nhẹ cân ở trẻ 5 tuổi.” làm nghiên cứu của mình
2 MỤC ĐÍCH CỦA KINH NGHIỆM:
- Tôi viết kinh nghiệm này là để nâng cao nghiệp vụ của bản thân về chăm sóctrẻ 5 làm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân và để trao đổi kinh nghiệm vớiđồng nghiệp
3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU, PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
+ Đề tài nghiên cứu một số biện pháp làm giảm tỷ lệ suy DD thể nhẹ cân ở trẻ
5 tuổi
+ Kinh nghiệm được thực hiện tại lớp 5A1- Trường Mầm non Nghĩa Trụ –Văn Giang – Hưng Yên
4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
4.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận
4.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
4.2.1 Phương pháp điều tra
4.2.2 Phương pháp kiểm tra thực tế:
4.3 Phương pháp thống kê toán học:
5 KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU VÀ THỜI GIAN HOÀN THÀNH:
- Đề tài này được tiến hành trong 2 năm từ tháng 8/2011 đến tháng 3/ năm
2013
- Đề tài này hoàn thành vào tháng 3/ 2013
* Tháng 8,9/ 2011:
- Chọn đề tài
- Tìm tài liệu tham khảo
- Viết đề cương nghiên cứu
- Xây dựng mục đích, đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu, phươngpháp nghiên cứu
- Xây dựng cơ sở khoa học của đề tài
- Điều tra thực trạng
* Tháng 10/2011=> Tháng 8/2012
- Nghiên cứu một số biện pháp và áp dụng thực hiện tại lớp 5A1
* Tháng 9/ 2012=> 2/ 2013:
- Tiếp tục thực hiện các biện pháp
- Tổng hợp đối chiếu kết quả
- Đưa ra bài học kinh nghiệm, điều kiện áp dụng, những vấn đề còn hạn chếcủa đề tài và hướng tiếp tục nghiên cứu
* Tháng 3/ 2013
- Tổng kết và hoàn thành kinh nghiệm
Trang 4B- GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
I VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU VÀ THỰC TRẠNG CỦA ĐỀ TÀI:
Trước đây do xã hội nghèo dân thiếu ăn nên trẻ thường bị suy dinh dưỡngở thể nặng như: phù, teo đét, tỉ lệ tử vong rất cao, nhưng xã hội hiện nay đangtrên đà phát triển, kinh tế ổn định Trẻ không còn suy dinh dưỡng ở thể nặngmà còn chỉ ở thể nhẹ, nguyên nhân là các bậc phụ huynh có con do lớp tôi phụtrách, chăm sóc chưa đúng cách và chưa nắm vững kiến thức nuôi con theokhoa học, do công việc bận rộn nên phụ huynh ít có thời gian để chăm sóc con,tuy nhiên nguyên nhân chủ yếu là do yếu tố nuôi dưỡng và bệnh tật chiếmnhiều hơn là di truyền Vì vậy ở lứa tuổi này việc chăm sóc trẻ trong nhữngnăm cuối của lứa tuổi mầm non là rất quan trọng và cần thiết
Trong những năm gần đây, vấn đề chăm sóc dạy dỗ trẻ ở lứa tuổi mầmnon được quan tâm từ nông thôn đến thành thị, các bậc phụ huynh đã có sựquan tâm đến trẻ, đặc biệt là những năm gần đây ứng dụng công nghệ thông tinvào giảng dạy và thực hiện tốt các cuộc vận động, đặc biệt là cuộc vận động
“Xây dựng trường học thân thiện - học sinh tích cực”, muốn trẻ tham gia tíchcực vào các hoạt động ở lớp cũng như ở nhà, đòi hỏi trẻ phải có sức khỏe tốt Mục tiêu của giáo dục mầm non hiện nay là tạo điều kiện tốt nhất cho sự phát triển về thể chất lẫn tinh thần cho trẻ Theo như Bác Hồ
nói: “Trẻ em như búp trên cành, biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan” Vậy thì! ăn như thế nào? Ngủ như thế nào? Để đạt được ước mơ trẻ khỏemạnh thông minh làm nền tảng vững chắc cho một tương lai đất nước sau nàynhư Bác Hồ hằng mong đợi Chính vì thế tôi đã trăn trở và suy nghĩ để tìm ranhững biện pháp nhằm giảm suy dinh dưỡng cho trẻ mầm non ở độ tuổi 5 tuổimà tôi đang phụ trách
Là một giáo viên được phân công dạy lớp 5 tuổi đã nhiều năm liền nên tôinắm rất vững tâm sinh lý trẻ lứa tuổi mẫu giáo lớn Năm học này tôi được nhàtrường phân công phụ trách lớp 5A1, với 35 cháu, trong đó 20 trẻ gái và 15 trẻtrai, các cháu ở 3 thôn trong xã
a Thuận lợi:
- Lớp tôi phụ trách có 20 trẻ gái, số trẻ gái đông hơn trẻ trai, đa số các cháu
ngoan, dễ bảo, phòng học thoáng mát, sạch sẽ
- Một số phụ huynh rất quan tâm đến con em của họ, phụ huynh đưa các cháu
đi học đều, và quan tâm đến trẻ
- Ban giám hiệu nhiều trường rất quan tâm đến sức khỏe và bữa ăn hàng ngàycủa các cháu
b Khó khăn:
- Lớp tôi tỷ lệ các cháu suy dinh dưỡng ở thể nhẹ cân cao có 4/35 trẻ chiếm 11,42%
- 3/4 cháu bị suy dinh dưỡng đều ở gia đình thuộc hộ nghèo và cận nghèo
- Còn các trẻ khác đa số ở gia đình có kinh tế khó khăn, đa số phụ huynh trẻtrong lớp làm nông nghiệp Chỉ có 6/ 35 trẻ ở gia đình có kinh tế khá giả
- Trình độ hiểu biết của phụ huynh về dinh dưỡng cho trẻ còn hạn chế
Trang 5II CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH GIẢ QUYẾT THỰC TRẠNG TRÊN:
Để giải quyết tốt các thực trạng trên thì người giáo viên phải là một ngườinhiệt tình trong công tác, biết lắng nghe, sáng tạo, yêu nghề, mến trẻ, kiên trìthực hiện các biện pháp đề ra, khó khăn không lùi bước
Sau đây là một số biện pháp tôi đã áp dụng cho nhóm lớp mà hiện nay tôiđang phụ trách:
1/Xây dựng kế hoạch thực hiện chuyên đề phòng chống suy dinh dưỡng ở nhóm lớp:
Dựa vào kế hoạch của nhà trường, tổ chuyên môn và kinh tế của gia đìnhtrẻ, nguyên nhân suy dinh dưỡng mà tôi lập kế hoạch cho nhóm lớp của mình.Họp phụ huynh thông qua kế hoạch và đề nghị phụ huynh đóng góp ý kiến,phối hợp cùng giáo viên thực hiện kế hoạch đề ra
Ví dụ: Kế hoạch xây dựng phòng chống suy dinh dưỡng của lớp 5A1:
- Họp phụ huynh học sinh đầu năm
- Giáo viên thông báo số trẻ biếng ăn và số trẻ suy dinh dưỡng
- Giáo viên lập danh sách những cháu suy dinh dưỡng để cho cháu ăn thêm sữavào giữa buổi sáng và buổi chiều
- Kết hợp buổi họp phụ huynh đầu năm, giáo viên thông báo tình hình sứckhỏe trẻ cho phụ huynh nắm được
- Tổ chức chế độ sinh hoạt hợp lý, linh hoạt
- Hướng dẫn, tổ chức các hoạt động giáo dục dinh dưỡng và sức khỏe cho trẻ,lồng ghép với các hoạt động khác phù hợp
- Tạo môi trường cho trẻ hoạt động một cách thoải mái, vui vẻ, tích cực
- Quan tâm, chăm sóc trẻ mọi lúc, mọi nơi để đảm bảo an toàn cho trẻ
- Kiên trì rèn nề nếp lớp, hình thành thói quen ở trẻ những thói quen vệ sinh,
kỹ năng tự phục vụ trong sinh hoạt hàng ngày giữ gìn vệ sinh môi trường
- Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi phục vụ cho giáo dục dinh dưỡng - sức khỏe
- Kết hợp với gia đình để đưa các hoạt động dinh dưỡng, phòng chống bệnh tậtcho trẻ vào các hoạt động hàng ngày của trẻ ở trường và ở nhà
2/ Xây dựng góc tuyên truyền ở nhóm lớp:
Tôi xây dựng góc tuyên truyền ở ngay cửa lớp: Để dán những thông tin cầnthiết đến các bậc phụ huynh nội dung tuyên truyền cần rõ ràng, thiết thực, dễhiểu Hàng tháng tôi in các bài tuyên truyền đánh máy to, rõ treo ở bảng thôngtin cho phụ huynh dễ xem
Mỗi tháng tôi sưu tầm một số bài nói về giáo dục trẻ mầm non và đemxuống cho BGH duyệt và sau đó đem về đánh máy lồng ghép các hình ảnh vềgiáo dục - dinh dưỡng để tuyên truyền tới phụ huynh
Nội dung tuyên truyền cần căn cứ vào tình hình thực tế, nên cho phụ huynhbiết được tại sao nguyên nhân trẻ bị suy dinh dưỡng
Trang 6
Hình ảnh trẻ bị suy dinh dưỡng
Các chất dinh dưỡng cho trẻ ăn
- Giới thiệu cho phụ huynh xem tháp biểu đồ dinh dưỡng để cho phụ huynhthấy được vị trí, tầm quan trọng của dinh dưỡng và chế độ ăn uống như thế nàođể cân bằng và hợp lý
Trang 7Thực đơn cho trẻ mẫu giáo
Hai Thanh long Gà sốt chua ngọt
Canh rau đay, mùngtơi, rau lang nấu cua
Bún riêu cua Sữa tươi
TH trueMILK
Ba Dưa hấu Trứng thịt đảo bông
Canh bí xanh nấutôm nõn
Miến lươn Sữa tươi
Mộc Châu
Tư Xoài Cá kho su hào
Canh xương nấuchua với dứa, giá đỗ
Phở bò Sữa đậu
nành
Năm Nước cam
ép
Tôm rim thịtCanh rau ngót nấuthịt
Bún thịtcanh chua
Sữa tươi
Cô gái Hà
Lan
Sáu Chuối Thịt lợn kho đậu
Canh rau cải nấu cá
rô
Cháo cá Sữa chua
Trang 8Hình ảnh trẻ vệ sinh cá nhân ở nhà
* Nhận xét:
+ Góc tuyên truyền tôi xây dựng ở trên đã có hiệu quả rất tốt đó là:
.100% Phụ huynh khi đưa con đến lớp đã đọc các thông tin đó và về áp dụng
biết cách vệ sinh cho con đúng cách, chế biến thức ăn cho con theo đúngphương pháp
Có phụ huynh xin cả tháp dinh dưỡng để về nghiên cứu và chọn thực phẩm
cho phù hợp và cân đối
Với góc tuyên truyền của năm học trước tôi không treo hình ảnh mà chỉ treo
bài hướng dẫn trên bản tin nên hiệu quả thu hút phụ huynh đến với góc tuyêntruyền không cao
3/Tuyên truyền trực tiếp với phụ huynh:
- Giáo viên dùng lời nói trao đổi trực tiếp đến các bậc phụ huynh
Ví dụ: Giáo viên và phụ huynh thống nhất một số thói quen ăn uống của trẻ ,
khẩu vị trẻ thích ăn và cách chăm sóc trẻ trong hai ngày thứ bảy và chủ nhật(ngày nghỉ của trẻ ở nhà) cho trẻ ăn như thế nào ? quy định số bữa ăn, giờ ănvà cách chế biến món ăn…
* Trao đổi theo nhóm:
Chỉ trao đổi với phụ huynh có con là đối tượng suy dinh dưỡng, nhữngtrẻ có cân nặng và chiều cao thấp hơn so với tháng tuổi, để bàn bạc và thốngnhất cách chăm sóc riêng cho trẻ
Ví dụ: + Cách chọn thực phẩm trẻ ưa thích nhưng vẫn đầy đủ dinh dưỡng.
+ Cách chế biến món ăn cho trẻ sao cho thực phẩm thái hoặc xay nhỏ chứkhông thái miếng to như cho người lớn ăn trẻ sẽ không ăn hoặc nhả bã
Trang 9+ Cho trẻ suy dinh dưỡng ăn thêm hoa quả và uống thêm sữa vào bữa phụ sángvà bữa phụ chiều.
+ Tạo màu sắc của dinh dưỡng trong bữa ăn cho trẻ để kích thích sự thèm ăn ởtrẻ
+ Những gia đình nghèo hoặc cận nghèo tôi trao đổi riêng để họ biết tận dụngtự gia đình làm ra, bắt được như cua, ốc, rau quả, trứng gà, vịt của nhà đẻ… đểcho trẻ ăn theo thực đơn tôi hướng dẫn
*Nhận xét:
+ Nhiều phụ huynh phản ánh sau khi học tập cách chế biến món ăn và chọnthực phẩm như hướng dẫn trực tiếp của cô giáo các cháu đã ăn bữa tối và bữasáng ở nhà rất ngon miệng, không còn hiện tượng cháu bỏ cơm giữa bữa ăn.+ Cháu Hiếu A mọi khi bố mẹ phản ánh ở nhà chỉ ăn ruốc, nay cháu đã ănđược nhiều món ăn khác do mẹ chế biến theo phương pháp trao đổi của côgiáo
+ 100% cháu lớp tôi gia đình đã mang sữa cho cháu uống thêm ở bữa phụ 2.+ 30% cháu lớp tôi mang hoa quả hoặc bánh để cháu ăn thêm ở bữa phụ 1 Trước khi tôi sử dụng biện pháp này lớp tôi có từ 5- 6 cháu thường xuyên bỏcơm, không ăn hết suất
Có cháu chỉ ăn một loại thức ăn đó là ăn ruốc
*Trực tiếp đến tại gia đình trẻ:
- Đối với bản thân là giáo viên thì khi trẻ đi học đều đó là niềm hạnh phúc cònnếu trẻ cứ nghỉ học nhiều đó cũng là nỗi băn khoăn trăn trở không biết vì sao?Nên tôi đã trực tiếp đi đến nhà của một bé thường nghỉ học, đó là bé ChuThanh Sơn ở thôn 11 Đó là một trong những bé có sức khỏe rất yếu, cácđường biểu diễn nằm ở mức độ suy dinh dưỡng, khi tôi đến nắm tình hình thìnói chung gia đình cháu tương đối ổn định Nhưng do cha mẹ đi làm xa để béở nhà cho bà ngoại trông nên việc ăn uống thất thường lâu ngày dẫn đến không
có sức đề kháng nên thường hay bệnh và không phát triển về cân nặng, chiềucao dẫn đến trẻ suy dinh dưỡng Từ đó tôi đưa ra những lời động viên khuyếnkhích phụ huynh nên cho trẻ đi học đều để có sự kết hợp giữa cô giáo và phụhuynh trong việc chăm sóc và giáo dục sức khỏe cho trẻ
Trao đổi với phụ huynh trẻ về chế độ ăn ở trường để phụ huynh biết cáchchăm sóc tốt cho trẻ khi trẻ ở nhà:
Ví dụ: Tôi hướng dẫn bà cháu Sơn cách chế biến món ăn và chọn thực phẩm,
sữa… cho cháu ăn khi ở nhà
4/ Tuyên truyền gián tiếp:
Giáo viên sưu tầm các hình ảnh về món ăn được trang trí đẹp trong sách,báo, mạng… dán vào tường gần nơi trẻ ăn cho trẻ nhìn thấy hàng ngày