biện pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng anh chuyên ngành ở trường cao đẳng sư phạm đà lạt, tỉnh lâm đồng

Sự cần thiết đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh Mục tiêu của giáo dục hiện nay đang tập trung hướng vào việc phát triển tínhnăng động, sáng tạo, tích cực của sinh viên nhằm tạo kh

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

- -TRƯƠNG THỊ HÀ

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MƠN TIẾNG ANH CHUYÊN NGÀNH Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM ĐÀ LẠT, TỈNH

Hueá, Naêm 2013

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ một công trình nào khác.

Tác giả

TRƯƠNG THỊ HÀ

Lời Cảm Ơn

Với tình cảm chân thành, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Khoa Tâm lý - Giáo dục, Phòng Sau Đại học Trường Đại học Sư Phạm - Đại học Huế; Quý Thầy, Cô đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu.

Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Tiến sỹ Trần Văn Hiếu,

đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn tôi nghiên cứu và hoàn thành luận văn này.

Tôi xin Trân trọng cảm ơn quý Thầy Cô là Hiệu Trưởng, Phó Hiệu Trưởng, Khoa xã hội,Tổ trưởng bộ môn và Giảng viên tổ Anh văn trường Cao đẳng sư phạm Đà Lạt, Lâm Đồng đã nhiệt tình, giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong việc học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn.

Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhưng do một số hạn chế về điều kiện nghiên cứu, do đó luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế, kính mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của quý Thầy, Cô và các bạn đồng nghiệp.

Trân trọng cảm ơn!

Huế, tháng 8 năm 2013

Tác giả luận văn

Trương Thị Hà

MỤC LỤC

Trang

TRANG PHỤ BÌA i

LỜI CAM ĐOAN ii

LỜI CẢM ƠN iii

MỤC LỤC 1

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 5

DANH MỤC BẢNG 6

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC – CAO ĐẲNG 6

1.1 Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề 6

1.2 Một số khái niệm cơ bản 8

1.2.1 Quản lý 8

1.2.2 Quản lý nhà trường 9

1.2.3 Phương pháp dạy học 9

1.2.4 Đổi mới phương pháp dạy học 11

1.2.5 Quản lý việc đổi mới phương pháp dạy học 12

1.3 Lý luận của việc đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng anh chuyên ngành ở trường Đại học, Cao đẳng 12

1.3.1 Vị trí, vai trò của môn tiếng Anh trong trường Đại học, Cao đẳng 12

1.3.1.1 Tiếng Anh là môn văn hóa 12

1.3.1.2 Tiếng Anh là công cụ giao tiếp Quốc tế 13

1.3.1.3 Tiếng Anh góp phần phát triển tư duy 13

1.3.1.4 Môn tiếng Anh góp phần hình thành và phát triển nhân cách của sinh viên 14

1.3.2 Sự cần thiết đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh 14

1.3.3 Nội dung đổi mới PPDH tiếng Anh ở trường ĐH, CĐ 15

1.4 Hiệu trưởng và vấn đề quản lý đổi mới phương pháp day học môn tiếng Anh .18 1.4.1 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng trường Đại học, Cao đẳng 18

1.4.1.1 Vị trí của Hiệu trưởng trường Đại học – Cao đẳng 18

1.4.1.2 Chức năng của Hiệu trưởng 191.4.1.3 Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng 201.4.2 Hiệu trưởng và vấn đề quản lý việc đổi mới PPDH môn tiếng Anh 211.4.2.1.Mục tiêu quản lý việc đổi mới PPDH môn tiếng Anh của Hiệu trưởng 211.4.2.2.Nội dung quản lý việc đổi mới PPDH môn tiếng Anh của Hiệu trưởng 221.4.3 Những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quản lý việc đổi mới phươngpháp dạy học môn tiếng Anh chuyên ngành ở TrườngĐH- CĐ 25

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 28 Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VIỆC ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH CHUYÊN NGÀNH Ở TRƯỜNG CĐSP ĐÀ LẠT, TỈNH LÂM ĐỒNG 29

2.1 Khái quát về trường CĐSP Đà Lạt 292.2 Khái quát về quá trình khảo sát thực trạng 31Quá trình khảo sát thực trạng nhằm mục đích đánh giá thực trạng để đề xuất cácbiện pháp quản lý hiệu quả, chúng tôi tiến hành điều tra trong học kỳ I năm học2011-2012 312.3 Thực trạng đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh chuyên ngành ở TrườngCĐSP Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng 322.3.1 Thực trạng nhận thức về đổi mới PPDH môn tiếng Anh ở trường CĐSP

Đà Lạt 322.3.2 Thực trạng đổi mới PPDH môn tiếng Anh ở trường CĐSP Đà Lạt 332.3.3 Thực trạng đổi mới học tập môn tiếng Anh của sinh viên trường CĐSP

Đà Lạt 362.4 Thực trạng quản lý việc đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anhchuyên ngành ở Trường CĐSP Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng 382.4.1 Thực trạng quản lý đổi mới PP giảng dạy của GV trong dạy học tiếngAnh chuyên ngành 382.4.2 Thực trạng quản lý hoạt động đổi mới PPDH của tổ chuyên môn 392.4.3 Thực trạng quản lý công tác bồi dưỡng GV về kỹ năng sử dụng PPDH 40

2.4.4 Thực trạng quản lý việc đổi mới PP học tập của SV 42

2.4.5 Thực trạng quản lý việc kiểm tra, đánh giá SV của GV 43

Bảng 2.10 Công tác quản lý việc kiểm tra, đánh giá SV của GV 43

2.5 Thực trạng quản lý các điều kiện hỗ trợ việc đổi mới PPDH tiếng Anh 44

2.6 Đánh giá chung về thực trạng 45

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 47

Chương 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ VIỆC ĐÔỈ MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH CHUYÊN NGÀNH Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM ĐÀ LẠT 49

3.1 Những định hướng xác lập biện pháp 49

3.2 Các nguyên tắc xác lập biện pháp 50

3.3 Các biện pháp 51

3.3.6 Biện pháp 6: Đổi mới công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập của SV theo hướng tự học và tự nghiên cứu 64

3.3.7 Biện pháp 7: Tăng cường các điều kiện hỗ trợ việc đổi mới PPDH môn tiếng Anh 66

3.4 Mối quan hệ giữa các biện pháp 68

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 70

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 72

1 KẾT LUẬN 72

2 KHUYẾN NGHỊ 73

2.1 Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo 73

2.3 Đối với Hiệu trưởng trường CĐSP Đà Lạt 74

TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined PHỤ LỤC

DANH MỤC KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BGH : Ban Giám hiệu

GD& ĐT : Giáo dục và Đào tạo

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.2 Phân loại đánh giá và số điểm trung bình thang đo 5 mức 31

Bảng 2.3 Nhận thức về sự cần thiết đổi mới PPDH môn tiếng Anh 32

Bảng 2.4 Thực trạng đổi mới PPDH của GV tiếng Anh 33

Bảng 2.5 Thực trạng học tập môn tiếng Anh của SV Trường CĐSP Đà Lạt 36

Bảng 2.5 Thực trạng quản lý hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng Anh của GV 38

Bảng 2.7 Thực trạng quản lý hoạt động đổi mới PPDH của tổ chuyên môn tiếng Anh ở trường CĐSP Đà Lạt 39

Bảng 2.8 Công tác bồi dưỡng GV tiếng Anh về kỹ năng sử dụng PPDH mới 40

Bảng 2.9 Công tác quản lý việc đổi mới PP học tập môn tiếng Anh của SV 42

Bảng 2.11 Thực trạng quản lý các điều kiện hỗ trợ đổi mới PPDH 44

Bảng 3.0 Tổng hợp kết quả về tính hợp lý và tính khả thi của biện pháp 69

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

MÔN TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC – CAO ĐẲNG

1.1 Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề

Dạy học là hoạt động lao động xã hội xuất hiện từ lúc con người có nhu cầutruyền lại cho thế hệ sau những kinh nghiệm của thế hệ trước Quản lý ra đời khi có

sự phân công lao động xã hội Quản lý phương pháp dạy học (PPDH) là một quátrình đặc thù, hình thành và phát triển cùng với sự hình thành và phát triển của hoạtđộng dạy học

Đổi mới PPDH và quản lý việc đổi mới PPDH hiện nay là một vấn đề cấpbách Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2009 - 2020 đã nêu rõ: “Đổi mớichương trình, sách giáo khoa và tài liệu dạy học theo nghị quyết 40/200/QH củaQuốc hội, phương pháp giáo dục ở các nhà trường đã bước đầu được đổi mới theotinh thần phát huy tính năng động, chủ động và tính tích cực của người học đồngthời ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình dạy và học” [2, tr.23]

Ngay từ thời cổ đại, tư tưởng về PPDH và quản lý PPDH đã được thể hiệntrong những quan điểm của nhiều triết gia đồng thời là những nhà giáo dục ĐứcKhổng Tử (551 - 479 TCN) đã giúp học trò phát triển bằng cách khuyến khích sởtrường và phê bình sở đoản Phương châm chính của dạy học là khải phát (gợi mở).Socrates (469 - 339 TCN) cùng học trò vừa đi chơi vừa đàm đạo qua đó ông gợi mở

để học trò tự đi đến kết luận; do đó phương pháp này có tên là phương pháp đở đẻ.J.A Komenxki (1592 - 1670), trong tác phẩm nổi tiếng “Thiên đường của trái tim”(1632) đã phân tích các hiện tượng trong tự nhiên và hiện thực để đưa ra các cáchthức nhằm giúp học sinh, sinh viên (HS, SV) tích cực, tự giác trong việc lĩnh hội kiếnthức J.J Rousseau (1717 - 1778) chủ trương giáo dục trẻ em một cách tự nhiên, tự do

và HS, SV tích lũy được kiến thức thông qua chính hoạt động của mình

Cùng với sự phát triển của khoa học - kỹ thuật, trong thế kỷ 19 - 20 đã xuấthiện nhiều nhà giáo dục tiêu biểu như John Dewey (1859 - 1952), A.Macarenco(1888 - 1938), Jean Piaget (1896 - 1980) … đều hướng đến sự tích cực hóa hoạtđộng của người học Trong nhiều thập kỷ trở lại đây, các nhà giáo dục Liên Xô -

Nga đã tổ chức nghiên cứu có hệ thống nhiều vấn đề về PPDH như V.V.Davưdov,L.V.Zankop, N.A.Menchinskaia, M.N Scatkin, I.Ia.Lecne, M.I.Macmutop, trong đóviệc công nghệ hóa quá trình dạy học của Giáo sư Viện sĩ V.V Davưdov đã đượcvận dụng, tổ chức dạy học tại Việt Nam.

Bác Hồ, ngay từ những ngày đầu của nền giáo dục cách mạng Việt Nam, đãnêu rõ trong thư gởi cho HS, SV nhân ngày khai trường: “từ giờ phút này trở đi, cáccháu được hưởng một nền giáo dục hoàn toàn Việt Nam (…) làm phát triển hoàntoàn năng lực sẵn có của các cháu” [24, tr.11] Nội dung bức thư góp phần quantrọng trong việc định hướng phát triển PPDH

Những chuyển biến tích cực trong mọi mặt đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội

từ sau Đại hội VI của Đảng Cộng sản Việt Nam đã thổi một luồng sinh khí vàocông tác nghiên cứu, đổi mới PPDH tại Việt Nam Nhiều khía cạnh của PPDH,nhiều biện pháp, kiến nghị được đưa ra nhằm chấn hưng nền giáo dục nước nhà Đó

là các tác giả: Trần Bá Hoành, Đổ Đình Hoan, Phan Trọng Luận, Trần Kiều,Nguyễn Kỳ, Nguyễn Cảnh Toàn, Hồ Ngọc Đại, Vũ Trọng Rỹ, Lê Đức Phúc, HàNhật Thăng, Hoàng Đức Nhuận, Nguyễn Sinh Huy … Thái Duy Tuyên vừa cho intác phẩm “Phương pháp dạy học - truyền thống và đổi mới” mà theo ông, là “tácphẩm để lại cho đời sau” đã hệ thống hóa hầu như toàn bộ những vấn đề có liênquan đến PPDH

Nhiều luận văn Thạc sỹ giáo dục học tại Đại học Huế đã góp phần đáng kể vào việcnghiên cứu và đổi mới PPDH, quản lý việc đổi mới PPDH Đó là những luậnvăn của tác giả: Nguyễn Hữu Quốc (2008) [27]: “Biện pháp quản lý của Hiệutrưởng về việc đổi mới PPDH môn tiếng Anh trung học phổ thông tỉnh TâyNinh”.Trần Thị Phương (2007): “Biện pháp quản lý việc đổi mới PPDH môntiếng Anh của Hiệu trưởng các trường trung học cơ sở trên địa bàn thị xã TâyNinh, tỉnh Tây Ninh” [28]

Ở nước ta, quản lý nói chung, quản lý giáo dục (QLGD) nói riêng được quantâm nghiên cứu bởi nhiều tác giả như Mai Hữu Khuê: Lý luận về quản lý nhà nước;Nguyễn Thị Mỹ Lộc: có nhiều đề tài được bảo vệ cấp bộ về quản lý giáo dục; HồVăn Liên: cơ sở pháp lý trong giáo dục và quản lý giáo dục.Tuy nhiên việc nghiêncứu công tác quản lý đổi mới PPDH chưa được nghiên cứu đúng mức GS TSKH

Thái Duy Tuyên là người nghiên cứu tương đối toàn diện các vấn đề quản lý việcđổi mới PPDH trong giai đoạn hiện nay.

Hiện nay, ở Lâm Đồng, do yêu cầu nâng cao chất lượng dạy và học môntiếng Anh, việc đổi mới PPDH tiếng Anh đang được quan tâm và đòi hỏi có nhữngbiện pháp quản lý cụ thể Tuy nhiên cho đến nay vẫn chưa có một công trình nghiêncứu nào đáp ứng nhu cầu này Do đó, chúng tôi cho rằng việc nghiên cứu thựctrạng, xác lập các biện pháp quản lý việc đổi mới PPDH môn tiếng Anh tại TrườngCĐSP Đà Lạt tỉnh Lâm Đồng sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy - học môn tiếngAnh, đáp ứng mục tiêu dạy học đã được xác định

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý

Ngày nay, nhiều người thừa nhận rằng quản lý trở thành nhân tố của sự pháttriển xã hội Quản lý diễn ra trong mọi lĩnh vực, ở mọi cấp độ và liên quan đến mọingười Các Mác coi quản lý là một đặc điểm vốn có, bất biến về mặt lịch sử của đờisống xã hội Ông viết: “bất cứ lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào màtiến hành trên một quy mô khá lớn đều yêu cầu phải có một sự chỉ đạo để điều hòanhững hoạt động cá nhân” [28, tr24]

Khái niệm quản lý đã được các nhà nghiên cứu đưa ra theo nhiều cách khácnhau tùy theo cách tiếp cận khác nhau, ở các góc độ khác nhau Chẳng hạn:

- Theo từ điển bách khoa Việt Nam năm 1995 “Quản lý (QL) là trông coi vàgiữ gìn theo những yêu cầu nhất định; tổ chức và điều khiển các hoạt động theo yêucầu nhất định” [36, tr.789]

- “Quản lý là những tác động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lýđến đối tượng bị quản lý trong tổ chức để vận hành tổ chức nhằm đạt mục đích nhấtđịnh” [24, tr.5]

- “Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy,kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) mộtcách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất” [20, tr.15]

- “Quản lý là tác động có mục đích đến tập thể những con người để tổ chức

và phối hợp hoạt động của họ trong quá trình lao động” [35, tr.15]

Tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng: “Hoạt độngquản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý)đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức, nhằm làm cho tổ chứcvận hành và đạt được mục tiêu của tổ chức [10, tr.1].

Từ quan niệm về quản lý như trên, có thể hiểu: quản lý giáo dục là sự tácđộng tự giác của chủ thể quản lý giáo dục lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mụctiêu giáo dục của hệ thống một cách tối ưu trong điều kiện cụ thể của hệ thống

1.2.2 Quản lý nhà trường

Tác giả Đặng Quốc Bảo cho rằng: “Quản lý nhà trường là quản lý một thiếtchế vừa có tính sư phạm vừa có tính kinh tế Các vấn đề tổ chức - sư phạm và kinh

tế - xã hội lồng ghép vào nhau” [5, tr.35]

Theo Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dụccủa Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình tức là đưa nhà trường vận hành theonguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngànhgiáo dục, với thế hệ trẻ và từng HS - SV” [19, tr.66]

“Quản lý, lãnh đạo nhà trường là quản lý lãnh đạo hoạt động của giảng viên,hoạt động của HS - SV, hoạt động phục vụ dạy và học của cán bộ, nhân viên trongnhà trường” [22, tr.33]

Vậy, có thể hiểu quản lý nhà trường thực chất là sự tác động có định hướng,

có kế hoạch của chủ thể quản lý lên tất cả các nguồn lực nhằm đẩy mạnh hoạt độngcủa nhà trường theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giảng dạy

“Phương pháp dạy học là hệ thống những cách thức hoạt động chung thốngnhất của giảng viên và HS, SV nhằm thực hiện tốt những mục đích và nhiệm vụ dạyhọc đã xác định” [23, tr.75].

GS TSKH Thái Duy Tuyên cho rằng PPDH “có thể tóm tắt trong ba dạng cơbản sau đây: theo quan điểm điều khiển học, phương pháp là cách thức tổ chức hoạtđộng nhận thức của HS, SV và điều khiển hoạt động này Theo quan điểm lôgic,phương pháp là những thủ thuật lôgic được sử dụng để giúp HS, SV nắm kiến thức,

kỹ năng, kỹ xảo một cách tự giác; theo bản chất của nội dung, phương pháp là sựvận động của nội dung dạy học” [34, tr.38]

Hoạt động dạy học ngoại ngữ nói chung, tiếng Anh nói riêng ở các trườngĐại học, Cao đẳng (ĐH, CĐ) có những đặc thù riêng biệt Dạy học ngoại ngữ (tiếngAnh) nhằm tạo dựng ở người học năng lực giao tiếp bằng tiếng Anh góp phần pháttriển trí tuệ cần thiết để có thể tiếp tục học lên, hoặc đi vào cuộc sống lao động, cókhả năng giải quyết những vấn đề thông thường thuộc chuyên ngành đào tạo thôngqua các tài liệu, đặc biệt là tài liệu bằng tiếng Anh và sử dụng thành thạo bốn kỹnăng thực hành ngôn ngữ: Nghe - Nói - Đọc - Viết

Kỹ năng nói và kỹ năng nghe là quan hệ hai chiều, tạo ra quá trình giao tiếphiện thực

Kỹ năng nói và kỹ năng viết có quan hệ hữu cơ với nhau, ở đây người nói vàngười viết đều phát ra thông điệp trong hoạt động giao tiếp

Kỹ năng viết và kỹ năng đọc là quan hệ một chiều tạo ra sự giao tiếp thuộc

Ngoài ra hoạt động dạy học ngoại ngữ ở trường ĐH, CĐ còn giới thiệu chosinh viên những tri thức văn hóa nền tảng của dân tộc có ngôn ngữ mà sinh viênđang học, giúp sinh viên hiểu thêm về đất nước, con người, có hứng thú trong học

tập, làm giàu thêm vốn văn hóa của chính mình Đồng thời tùy theo từng ngành học

mà sinh viên học thêm những thuật ngữ chuyên ngành để giúp họ tự nâng cao kiếnthức chuyên ngành qua các tài liệu nước ngoài

Hoạt động dạy học ngoại ngữ ở các trường ĐH, CĐ là hoạt động có mụcđích, chương trình, kế hoạch, nội dung, phương pháp dạy học cụ thể nhằm giúp chosinh viên nhận thức và có thể vận dụng chủ động, tự giác học ngoại ngữ như mộtngôn ngữ giao tiếp

Chúng ta có thể hiểu PPDH là cách thức hoạt động của giảng viên trong việcchỉ đạo, tổ chức các hoạt động học tập nhằm giúp HS, SV chủ động chiếm lĩnh trithức để đạt được mục tiêu dạy học

1.2.4 Đổi mới phương pháp dạy học

Một trong những trọng tâm của đổi mới chương trình và sách giáo khoa làđổi mới PPDH Phát huy tính tích cực của HS, SV trong học tập không phải là vấn

đề mới mà đã đặt ra đối với ngành giáo dục của nước ta từ những năm 60 của thế kỷ

20 Nhưng cho đến nay, sự đổi mới về PPDH trong các trường ĐH, CĐ vẫn chưađạt kết quả cao Phổ biến nhất vẫn là cách dạy thông báo kiến thức, dạy học thụđộng, sách vở, thầy đóng vai trò chủ động truyền đạt kiến thức một chiều; học sinh,sinh viên không chủ động tìm tòi, tự phát hiện tri thức mới Với PPDH như thếkhông còn phù hợp với xu thế phát triển của thời đại cho nên cần đổi mới PPDH

“Đổi mới PPDH luôn đặt trong mối quan hệ với đổi mới mục tiêu, nội dungdạy học, đổi mới cơ sở vật chất (CSVC) và thiết bị dạy học (TBDH); đổi mới cáchình thức tổ chức dạy học để phù hợp giữa dạy học cá nhân và các nhóm nhỏ hoặc

cả lớp, giữa dạy học trong phòng học và ngoài hiện trường; đổi mới môi trườnggiảng dạy để học tập gắn với thực hành và vận dụng; đổi mới cách đánh giá kết quảhọc tập của HS, SV qua đổi mới nội dung, hình thức kiểm tra, xây dựng các bộ công

cụ đánh giá, phối hợp kiểu đánh giá với cách trắc nghiệm khách quan bảo đảm đánhgiá khách quan, trung thực mức độ đạt được mục tiêu giáo dục của từng HS - SV”[12, tr.7,8]

Tác giả Thái Duy Tuyên cho rằng: “khi nói đến đổi mới PPDH phải nhìnnhận vấn đề một cách rộng rãi và linh hoạt theo ba hướng: phát triển năng lực nội

sinh của người học; đổi mới quan hệ thày trò và đưa công nghệ hiện đại vào nhàtrường” [34, tr.444].

Đổi mới PPDH là đổi mới cách thức tác động của giảng viên lên HS, SVbằng cách lựa chọn những PPDH, hình thức dạy học, thiết bị dạy học cụ thể nhằmtích cực hóa hoạt động học tập của HS - SV, góp phần phát triển khả năng tư học

1.2.5 Quản lý việc đổi mới phương pháp dạy học

Theo Thái Duy Tuyên, để quản lý việc đổi mới PPDH, hiệu trưởng cần thựchiện bốn chức năng công cụ và một chức năng cơ bản Thứ nhất, kế hoạch hóa hoạtđộng đổi mới PPDH Thứ hai, tổ chức hoạt động đổi mới PPDH Thứ ba, chỉ đạohoạt động đổi mới PPDH Thứ tư, kiểm tra hoạt động đổi mới PPDH Cuối cùng làkích thích, động viên, tạo động lực “Động lực là nhân tố thúc đẩy phát triển hoạtđộng của con người Vì vậy, để tạo động lực cho hoạt động đổi mới PPDH, hiệutrưởng cần hình thành, phát triển, kích thích động cơ dạy học của thầy, động cơ họctập của trò” [34, tr.575 - 577]

Như vậy chúng ta có thể hiểu rằng, quản lý việc đổi mới PPDH là sự tácđộng có ý thức của hiệu trưởng đến cách thức làm việc của giảng viên và HS, SVthông qua các chức năng quản lý

Quản lý việc đổi mới PPDH là sự tác động có định hướng, có chủ đích củahiệu trưởng đến cách thức làm việc của thày và trò thông qua kế hoạch hóa, tổchức,chỉ đạo và kiểm tra nhằm đạt được mục đích dạy học đã định

1.3 Lý luận của việc đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng anh chuyên ngành ở trường Đại học, Cao đẳng

1.3.1 Vị trí, vai trò của môn tiếng Anh trong trường Đại học, Cao đẳng 1.3.1.1 Tiếng Anh là môn văn hóa

Ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng là một trong số những môn họcđược đưa vào chương trình bắt buộc ở trường phổ thông từ cấp trung học cơ sở.Điều đó chứng tỏ rằng ngành giáo dục phổ thông nước ta đã nhận thức được vị trí

và vai trò quan trọng của bộ môn ngoại ngữ trong sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ

Mục tiêu và nhiệm vụ đào tạo của các trường ĐH trong Luật giáo dục ViệtNam đã nêu: "Đào tạo trình độ CĐ, ĐH phải đảm bảo cho sinh viên có những kiếnthức khoa học cơ bản và chuyên ngành cần thiết, chú trọng rèn luyện kỹ năng cơ

bản và năng lực thực hiện công tác chuyên môn" Do vậy, hoạt động dạy học ở cáctrường ĐH,CĐ là giúp cho sinh viên có kiến thức chuyên môn và kĩ năng thực hành

cơ bản về một ngành nghề, có khả năng giải quyết những vấn đề thông thườngthuộc chuyên ngành đào tạo, phát triển năng lực và phẩm chất trí tuệ, đặc biệt làtrong tư duy nghề nghiệp

Chương trình, giáo trình, kế hoạch giảng dạy học tập đối với ngành nghềđược phép đào tạo do các trường ĐH, CĐ được quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệmxây dựng Mục tiêu đào tạo được xác định trên cơ sở phân tích hoạt động nghề vàyêu cầu thực tiễn Vì vậy chương trình đào tạo được xây dựng trên cơ sở mục tiêuđào tạo đáp ứng mục tiêu đào tạo

Như vậy để đạt được mục tiêu đào tạo đòi hỏi giảng viên hội đủ kiến thức đạicương, kiến thức cơ sở, chuyên môn ngành và kĩ năng thực hành của các nghề trongngành đồng thời phải có kiến thức và kĩ năng sư phạm Trong quá trình giảng dạy vàđào tạo giảng viên phải trang bị cho sinh viên hệ thống kiến thức chuẩn của môn họccần phải nắm vững, giúp họ tự học, tự tìm tòi và tự kiểm tra nhận thức của mình, tự

mở rộng kiến thức qua các tài liệu tham khảo, giúp sinh viên tự tổ chức học nhóm,học tổ, trao đổi thảo luận và giải quyết vấn đề nhằm đạt mục tiêu đào tạo

1.3.1.2 Tiếng Anh là công cụ giao tiếp Quốc tế

Người ta thống kê được là có tới 2/3 các tạp chí, các đài phát thanh truyền hình,các chương trình máy tính, các loại sách báo khoa học … được viết bằng tiếng Anh.Trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay thì việc nắm vững tiếng Anh còn có ý nghĩa hết sứcđặc biệt “Tiếng Anh là một ngôn ngữ quan trọng cần nắm vững (…) bởi vì nó cungcấp cho chúng ta cách tiếp cận với học thuật và thương mại thế giới” [6, tr.9]

Sinh viên biết tiếng Anh sẽ có cách tự học, tự nghiên cứu nhằm nâng cao và mởrộng tầm hiểu biết của mình bằng việc tiếp xúc, tìm hiểu những tri thức tiên tiến, khoahọc, hiện đại trên thế giới thông qua mạng internet, sách báo, chuyên gia …

1.3.1.3 Tiếng Anh góp phần phát triển tư duy

Trong quá trình học tập tiếng Anh, khả năng tư duy lôgic của sinh viên (SV)dần dần được phát triển và hoàn thiện thông qua cách trình bày, diễn đạt và lập luậncác cấu trúc ngôn ngữ Ai cũng biết rằng ngôn ngữ gắn bó rất mật thiết và hữu cơvới tư duy Cho nên, khi sinh viên có khả năng diễn đạt ý tưởng của mình bằng

tiếng Anh thì năng lực tư duy của các em cũng phát triển thêm một bước Điều này

sẽ giúp các em rất nhiều trong việc học tập các môn học khác cũng như nâng caonăng lực sáng tạo trong học tập và nghiên cứu

1.3.1.4 Môn tiếng Anh góp phần hình thành và phát triển nhân cách của sinh viên

Cấu trúc nhân cách bao gồm mặt phẩm chất và năng lực Học tiếng Anh, như

đã nêu ở trên, giúp sinh viên phát triển những năng lực khác nhau của tư duy, của trítuệ và do đó góp phần phát triển năng lực trí tuệ, các khả năng tâm lý khác củangười học Nếu việc dạy học tiếng Anh được đặt đúng vị trí, đúng yêu cầu thì nó sẽ

có tác động lớn trong việc rèn luyện các đức tính cần cù, chịu khó, khắc phục khókhăn, tự tin, muốn khám phá cái mới

Tóm lại, vị trí và vai trò của môn tiếng Anh trong trường ĐH, CĐ rất to lớn

và đa dạng Cùng với các môn học khác, môn tiếng Anh góp phần làm cho việc giáodục thế hệ trẻ được toàn diện hơn, hiệu quả hơn

1.3.2 Sự cần thiết đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh

Mục tiêu của giáo dục hiện nay đang tập trung hướng vào việc phát triển tínhnăng động, sáng tạo, tích cực của sinh viên nhằm tạo khả năng nhận biết và giảiquyết các vấn đề Để đạt được mục tiêu này, việc đổi mới PPDH trong nhà trườngtheo hướng coi trọng người học, coi người học là chủ thể hoạt động, khuyến khíchcác hoạt động học tập tích cực, chủ động sáng tạo của người học trong quá trình dạyhọc là rất cần thiết Thực tế dạy học môn tiếng Anh ở trường ĐH, CĐ cho thấy: dù

đã xuất hiện ngày càng nhiều tiết dạy tốt của các giảng viên giỏi theo hướng tổ chứccho sinh viên hoạt động tích cực, tự chiếm lĩnh tri thức, nhưng chủ yếu là trong cácđợt thao giảng Tình trạng phổ biến nhất vẫn là thày giảng, giới thiêu, còn trò thụđộng lắng nghe, sau đó luyện tập qua loa vì lớp học đông hoặc không đủ thời giancho sinh viên luyện tập theo nhóm nhỏ

Nguyên nhân của sự chậm đổi mới PPDH môn tiếng Anh hiện nay có thểkhái quát như sau:

Nhìn chung, học sinh sau 3 năm học tiếng Anh ở trường trung học phổthông vẫn không có khả năng giao tiếp Giảng viên còn lúng túng, không địnhhướng rõ ràng là cần đổi mới cái gì, đổi mới như thế nào để đáp ứng đúng yêu cầu;

việc kiểm tra, thi cữ vẫn theo lối cũ, chưa khuyến khích cách học sáng tạo của sinhviên; phương tiện, thiết bị dạy học còn quá nghèo nàn, không thuận tiện cho việcđổi mới PPDH.

Mục tiêu dạy học môn tiếng Anh hiện nay là làm cho sinh viên nắm được cáckiến thức ngôn ngữ và trong đợt kiểm tra cần bám sát vào nội dung mà chuẩn châu

Âu đã đề ra Để đạt được những yêu cầu trên, sinh viên cần phải được trang bị cáchthức học tiếng Anh và ý thức tự học, tự rèn luyện vì người học là chủ thể, nếukhông biết cách tự học thì sẽ không thể nắm vững tiếng nước ngoài

Tiêu chí cơ bản của phương pháp dạy học mới là hoạt động tự lập, tích cực,chủ động của sinh viên trong việc giải quyết các nhiệm vụ giao tiếp bằng ngoại ngữ.Tiêu chí chủ yếu để đánh giá kết quả học tập của sinh viên là năng lực giao tiếp,năng lực ứng xử bằng ngoại ngữ trong các tình huống giao tiếp cụ thể

Từ những yêu cầu trên, chúng tôi cho rằng đổi mới PPDH tiếng Anh ởtrường ĐH, CĐ hiện nay là rất cần thiết và mang tính cấp bách

1.3.3 Nội dung đổi mới PPDH tiếng Anh ở trường Đại học- Cao Đẳng

Giáo dục ĐH hiện nay đang có sự đổi mới mạnh mẽ về nội dung chươngtrình và phương pháp dạy học theo hướng hiện đại hóa, tiếp cận trình độ của cácnước trong khu vực và trên thế giới Vì vậy, việc lựa chọn phương pháp dạy học saocho phù hợp với môn học, nội dung chương trình, đối tượng đào tạo của từng cơ sởđào tạo là rất quan trọng Nghị quyết TW 2 khoá VIII đã chỉ rõ: “Đổi mới mạnh mẽphương pháp giảng dạy - đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyệnthành nếp tư duy sáng tạo của người học Từng bước áp dụng các phương pháp tiêntiến và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy - học, đảm bảo điều kiện và thời gian

tự học, tự nghiên cứu cho học sinh, nhất là sinh viên ĐH…” [14]

Theo tác giả Phan Thế Sủng: “Đổi mới giáo dục nói chung, phương pháp dạyhọc nói riêng là qui luật phát triển tất yếu của thời đại và của mỗi quốc gia trênbước đường phát triển xã hội, của giáo dục và của chính bản thân người làm côngtác giáo dục, của giảng viên và học sinh trong điều kiện mới” [37]

Đổi mới phương pháp giảng dạy không phải là thay cái cũ bằng cái mới Nó là

sự kế thừa và sử dụng một cách có chọn lọc và sáng tạo hệ thống phương pháp giáodục truyền thống hiện còn có giá trị tích cực trong việc hình thành tri thức, rèn luyện kĩ

năng, kinh nghiệm và phát triển thái độ tích cực đối với đời sống, chiếm lĩnh các giá trị

xã hội Đổi mới PPDH phải thực sự góp phần nâng cao chất lượng dạy học

Trong hoạt động dạy học, giảng viên thường kết hợp nhiều phương pháp vàluôn cải tiến để phù hợp cho từng tiết học, từng trình độ của sinh viên Giảng viênphải có khả năng phối hợp cùng với người học để truyền thụ và tiếp thu kiến thứcmột cách khoa học và hợp lí khiến giờ học trở nên sôi động, cuốn hút người họcvào hoạt động tiếp nhận và mở rộng tri thức, tránh lối thông tin một chiều đó làphương pháp dạy học tích cực lấy người học làm trung tâm, giảng viên chỉ là ngườihướng dẫn Phương pháp dạy học tích cực phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạocủa người học

Như vậy, quản lí thực hiện đổi mới phương pháp dạy học là quản lí chỉ đạo đổimới phương pháp dạy học trong mối quan hệ biện chứng với sự đổi mới mục tiêu, nộidung trong chương trình học tập Tùy theo nội dung chương trình dạy học mà có nhữngphương pháp dạy học thích hợp Việc sử dụng phương pháp dạy học nào cũng tùythuộc vào nội dung mà giảng viên sử dụng phương pháp riêng biệt, không nhất thiếtphải luôn bó buộc vào một phương pháp nào đó trong quá trình dạy học

Theo Thái Duy Tuyên, “đổi mới cách dạy của thầy cần hướng đến làm thayđổi tính chất hoạt động nhận thức của học sinh: chuyển từ tái hiện sang sáng tạo”.Hiện nay hoạt động nhận thức của sinh viên trong học ngoại ngữ nói chung, tiếngAnh nói riêng chủ yếu vẫn là vận dụng trí nhớ “các quy tắc ngữ pháp, cấu trúc câu,

từ vựng …” Nhưng yêu cầu đặt ra là các em học tiếng Anh để giao tiếp Muốn đạtđược yêu cầu này, giảng viên môn tiếng Anh cần tập trung vào những yêu cầu sau:

* Bảo đảm các nguyên tắc dạy kỹ năng, gồm kỹ năng tiếp cận: nghe, đọc và

kỹ năng sản sinh: nói và viết, cũng như dạy kiến thức ngôn ngữ: tăng cường vai tròchủ động của sinh viên, sinh viên không còn là người thụ động tiếp thu các kiếnthức ngôn ngữ mà phải được tham gia tích cực vào các hoạt động luyện tập ngônngữ, giảm thiểu tối đa thời gian nói trên lớp của giảng viên, tăng thời gian sử dụngngôn ngữ cho sinh viên, dạy theo phương pháp gợi mở: giảng viên chỉ gợi mở vàdẫn dắt để học sinh tự tìm ra lời giải đáp hoặc con đường đi của mình; huy động tất

cả các kiến thức sẵn có về văn hóa, xã hội cũng như ngôn ngữ của sinh viên trongluyện tập ngôn ngữ; có thái độ tích cực với lỗi ngôn ngữ của sinh viên: chấp nhận

lỗi như một tất yếu trong quá trình dạy học ngoại ngữ, giúp sinh viên học tập được

từ chính lỗi của bản thân và bạn bè; không chỉ chú ý đến sản phẩm cuối cùng củabài luyện tập (product) mà còn chú trọng đến cả quá trình (process) luyện tập vàphương pháp học của sinh viên

* Thực hiện đầy đủ quy trình 3 bước của giờ lên lớp:

Giờ lên lớp trong mỗi kỹ năng: nghe,nói,đọc,viết được thực hiện trên cơ sởmột quy trình 3 bước gồm: giới thiệu, luyện tập và vận dụng Quy trình đó có thểđược mô tả trong quy trình sau:

Presentation  practice  performance (production)

Bước giới thiệu: giảng viên giới thiệu tình huống của bài nghe, bài nói, bài

viết hay bài đọc; giới thiêu từ, cấu trúc mới và xác định nhiệm vụ, thời gian sinhviên cần thực hiện

Bước luyện tập: sinh viên thực hiện các bài tập khai thác bài nghe, nói, đọc

và viết bắt đầu bằng các bài tập có hướng dẫn đến các bài tập mở, tự do hơn

Bước vận dụng: sinh viên được khuyến khích sử dụng các kiến thức ngôn

ngữ vừa học trong những tình huống giao tiếp mới hoặc kết hợp nhiều kiến thứcngôn ngữ đã học với nhau

* Tổ chức cho sinh viên học tập, làm việc theo cặp, nhóm cũng là yêu cầu bắtbuộc trong việc đổi mới phương pháp dạy học của giảng viên Hình thức học tập theocặp, nhóm là hình thức dạy học mang tính hợp tác, tương tác cao “Các hình thức tổchức giáo dục phải bảo đảm cân đối, hài hòa giữa dạy học các môn học và hoạt độnggiáo dục; giữa dạy học theo lớp, nhóm và cá nhân … tạo điều kiện phát triển năng lực

cá nhân của sinh viên” Do đó, giảng viên cần tuân thủ “quy trình làm việc theo cặp,nhóm” để tổ chức luyện tập có hiệu quả gồm trước, trong và sau luyện tập

* Đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh cũng yêu cầu sử dụng cóhiệu quả phương tiện dạy học cũng như đưa vào sử dụng những phương tiện dạyhọc hiện đại Phương tiện dạy học là một trong số các thành tố cấu trúc của quátrình dạy học, vì thế nó có mối quan hệ với các thành tố khác như mục đích, nộidung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học

* Đổi mới công tác kiểm tra đánh giá và đổi mới PPDH môn tiếng Anh phảiđược tiến hành đồng bộ Việc kiểm tra đánh giá phải tuân thủ mục tiêu dạy học

Đổi mới cách học của sinh viên GS, TSKH Thái Duy Tuyên cho rằng chúng

ta có thể đổi mới cách học của trò “bằng việc tăng cường hoạt động tự học của họcsinh, tạo ra sự chuyển biến từ học tập thụ động sang tự học, nhằm biến quá trình đàotạo thành quá trình tự đào tạo” Khi giảng viên thay đổi cách “điều khiển” trong quátrình dạy học thì chắc chắn tác động tích cực lên quá trình “tự điều khiển” của sinhviên Người học hiện đại không tiếp thu kiến thức một cách thụ động mà phải biếtcách học như thế nào (learn how to learn) Phương pháp giao tiếp coi việc học làhoạt động tổng hợp các nhu cầu nội tại hướng đến hành vi giao tiếp có mục đíchtrao đổi thông tin, nhu cầu giữa cá nhân và xã hội … Phương pháp giao tiếp coitrọng vai trò chủ động, tích cực của người học, coi trọng sự khác biệt, đa dạng củatừng thành viên trong lớp, cá thể hóa việc học, nhưng tính giao tiếp, xã hội của cáchoạt động ngôn ngữ trong lớp cũng cân chú trọng Trong dạy học ngoại ngữ nóichung, tiếng Anh nói riêng, các kiến thức về ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp chỉ thực sự

có ý nghĩa khi được sử dụng để giao tiếp Hầu hết các nhà tâm lý ngoại ngữ đều chorằng bất kỳ ai muốn học ngoại ngữ có hiệu quả phải có 4 điều kiện: tiếp xúc, sửdụng, động cơ và giảng dạy

Nhìn từ các góc độ khác nhau, tiếp xúc và sử dụng có liên quan đến việc rènluyện và thực hành các kỹ năng giao tiếp Tiếp xúc, sử dụng có thể được thực hiệntrong lớp thông qua hoạt động cặp, nhóm hoặc thông qua các trò chơi Những tìnhhuống giao tiếp do giảng viên tổ chức trong quá trình dạy học, nếu được thực hiệnđầy đủ và đúng phương pháp, là nền tảng cơ bản cho sinh viên giao tiếp thành côngtheo mục tiêu chương trình đã được xác định

1.4 Hiệu trưởng và vấn đề quản lý đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh ở trường Cao đẳng

1.4.1 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng trường Cao đẳng

1.4.1.1 Vị trí của Hiệu trưởng trường Cao đẳng

Hiệu trưởng là người đứng đầu đơn vị, được Nhà nước giao nhiệm vụ vàquyền hạn điều hành mọi hoạt động trong nhà trường Do đó, Hiệu trưởng phải làngười có đủ phẩm chất đạo đức, chính trị và năng lực chuyên môn, có tài quản lý,thông minh, nhạy bén để đưa nhà trường đi lên và đạt nhiều thành tích

Người Hiệu trưởng phải là người có tri thức khoa học, có óc tổ chức, có kỹnăng quản lý con người và công việc để thực hiện những chủ trương, đường lối GDthông qua nội dung, PP và hình thức tổ chức GD phù hợp.

1.4.1.2 Chức năng của Hiệu trưởng

Theo tài liệu của UNESCO, công tác quản lý có bốn chức năng Đó là kếhoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra Sau đây,chúng tôi sẽ trình bày từng chứcnăng cụ thể của Hiệu trưởng:

- Kế hoạch hóa: là việc đưa toàn bộ nội dung hoạt động vào bản kế hoạch

của tổ trong đó chỉ rõ cách thức thực hiện, biện pháp thực hiện, thời gian thực hiện

Nhiệm vụ chính của tổ trưởng là làm thế nào để toàn bộ thành viên trong tổbiết rõ nhiệm vụ của mình, biết cách hoạt động nhằm thực hiện có hiệu quả mụctiêu của tổ Chức năng này bao gồm việc xây dựng mục tiêu, chương trình hànhđộng, xác định từng bước thực hiện, những điều kiện và phương tiện cần thiết đểthực hiện nội dung đã đề trong một khoảng thời gian nhất định

Tùy vào từng mục tiêu và nội dung quản lý mà tổ trưởng sẽ lập các loại kếhoạch khác nhau như: kế hoạch dài hạn, kế hoạch ngắn hạn, kế hoạch dạy học …

Những đặc điểm của việc lập kế hoạch: nhà quản lý cần phải đặt trọng tâmvào tư duy và hành động mang tính chiến lược; việc lập kế hoạch phải chú trọngvào tương lai; kế hoạch không những dùng định hướng hoạt động cho nhà quản lý

mà cho cả tổ chức; kế hoạch phải thể hiện sự tập trung các nguồn lực và mối quantâm của tổ chức vào vấn đề bức xúc nhất; kế hoạch phải chú ý đến mối quan hệ hợptác vì giáo dục là hoạt động mang tính xã hội

- Tổ chức thực hiện: các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho

rằng “Tổ chức là quá trình hình thành nên cấu trúc các quan hệ giữa các thành viên,giữa các bộ phận trong một tổ chức nhằm làm cho họ thực hiện thành công các kếhoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của tổ chức Nhờ việc tổ chức có hiệu quả, ngườiquản lý có thể phối hợp, điều phối tốt hơn các nguồn nhân lực và vật lực” [5, tr.4]

Theo đó, chúng ta có thể hiểu rằng, tổ chức hoạt động đổi mới PPDH môn tiếngAnh là quá trình phân phối, sắp xếp các nguồn lực nhằm thực hiện có hiệu quả, tronghoàn cảnh cụ thể của tổ, mục tiêu về đổi mới PPDH môn tiếng Anh đặt ra

- Chỉ đạo thực hiện: “Sau khi kế hoạch đã được lập, cơ cấu bộ máy được

hình thành dẫn dắt tổ chức Chúng ta có thể hiểu chỉ đạo là quá trình tác động của tổtrưởng tới mọi thành viên trong tổ nhằm liên kết các hoạt động của họ để thực hiệnmục tiêu do kế hoạch đề ra Chức năng chỉ đạo thể hiện không chỉ năng lực mà cảphẩm chất của người tổ trưởng Muốn chỉ đạo thành công, tổ trưởng phải có tri thức

và kỹ năng và tổ chức thực hiện

Chỉ đạo hoạt động đổi mới PPDH môn tiếng Anh ở trường Cao đẳng là quátrình tác động cụ thể của tổ trưởng tới các thành viên trong tổ nhằm biến nhữngnhiệm vụ chung về đổi mới PPDH môn tiếng Anh của nhà trường thành hoạt độngthực tiễn từng thành viên trong tổ và từng sinh viên

- Kiểm tra, đánh giá: “Kiểm tra là một chức năng quản lý, thông qua đó một

cá nhân hoặc một tổ chức theo dõi giám sát các thành quả hoạt động tiến hànhnhững hoạt động sửa chữa, uốn nắn nếu cần thiết Đó cũng là quá trình điều chỉnhdiễn ra có tính chu kỳ như sau: Người quản lý đặt ra những chuẩn mực thành đạtcủa hoạt động Người quản lý đối chiếu, đo lường kết quả, sự thành đạt so vớichuẩn mực đã đặt ra Người quản lý tiến hành điều chỉnh các sai lệch Người quản

lý hiệu chỉnh, sửa lại các chuẩn mực nếu cần” [15, tr.4,5]

Theo tác giả Trần Kiểm, “kiểm tra là một hoạt động nhằm thẩm định, xácđịnh một hành vi của cá nhân hay một tổ chức trong quá trình thực hiện quyết định.Ngoài ra, còn có thể hiểu kiểm tra là hoạt động quan sát và kiểm nghiệm mức độphù hợp của quá trình hoạt động của đối tượng bị quản lý với các quyết định quản

lý đã lựa chọn” [20, tr.128]

1.4.1.3 Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng

Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng trường ĐH – CĐ được quy định cụthể trong luật GD( 2005) và điều lệ trường ĐH – CĐ( 2000) Trong đó, luật GD quyđịnh về việc ban hành điều lệ nhà trường như sau:

- Tổ chức bộ máy nhà trường

- Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện nhiệm vụ năm học;

- Quản lý giáo viên, nhân viên, SV; quản lý chuyên môn; phân công công táckiểm tra, đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ của GV, nhân viên;

- Quản lý và tổ chức GD sinh viên

- Quản lý hành chính, tài chính, tài sản của nhà trường;

- Thực hiện các chế độ chính sách của Nhà nước đối với GV, nhân viên, SV,

tổ chức thực hiện quy chế dân chủ trong nhà trường;

- Được theo học các lớp chuyên môn, nghiệp vụ và hưởng các chế độ hiệnhành [5]

Với những nhiệm vụ và quyền hạn như trên, người Hiệu trưởng phải luônphấn đấu hoàn thành trọng trách của mình

1.4.2 Hiệu trưởng và vấn đề quản lý việc đổi mới PPDH môn tiếng Anh 1.4.2.1.Mục tiêu quản lý việc đổi mới PPDH môn tiếng Anh của Hiệu trưởng

Bước vào thế kỷ 21, GD phải quán triệt một số quan điểm mang tính hiện đại

và toàn cầu Trong đó người học phải là trung tâm, là chủ thể của quá trình học vàcái họ học được sau đó phải có khả năng để sử dụng nó UNESCO đã nêu 4 trụ cộtGD: “ Học để biết, học để làm, học để cùng chung sống và học để tự khẳng địnhmình” Điều đó đòi hỏi việc quá trình dạy học sao cho sự khám phá sáng tạo ngườihọc được đề cao, quan hệ cộng tác người – người được đẩy mạnh Đây chính làđiểm yếu và là vấn ngang giải chưa được giải quyết ở các trường ĐH – CĐ của cảnước và trở thành mối quan tâm lớn trong công tác quản lý nhà trường nói chungquản lý việc dổi mới PPDH nói riêng của Hiệu trưởng

Từ vị trí và yêu cầu mới đối với người học hiện nay, mục tiêu quản lý việcquản lý việc đổi mới PPDH môn tiếng Anh của Hiệu trưởng là làm sao nâng caochất lượng dạy và học tiếng Anh

Mục tiêu quản lý đổi mới PPDH môn tiếng Anh là những chỉ tiêu được đảmbảo cho mọi hoạt động đổi mới PPDH được kết quả Chẳng hạn, những quy địnhđối với GV dạy tiếng Anh là biết sử dụng thông thạo các loại phương tiện nghenhìn, giao tiếp được bằng tiếng Anh, tiếp cận các PPDH mới, luôn vận dụng sángtạo các thủ thuật dạy học, biết kích thích, biết động viên SV…

Đối với SV, bước đầu, ham thích học môn này, giờ học ngoại ngữ thật sự làgiờ học nhẹ nhàng, thoải mái, SV sôi nổi luyện tập, thực hành giao tiếp, biết tìm tòi,sáng tạo, tự tin, không nhút nhát…

Hoạt động của nhà trường rất phức tạp và đa dạng: người Hiệu trưởng phảichịu trách nhiệm về toàn bộ các công việc từ lớn đến nhỏ, từ chiến lược đến chiếnthuật Để giúp người Hiệu trưởng biết cách tập trung vào các mũi nhọn quan trọngchủ yếu trong quá trình quản lý việc đổi mới PPDH môn tiếng Anh cần xác định rõnhững mục tiêu cơ bản sau đây:

- Đảm bảo chất lượng của quá trình dạy học môn tiếng Anh: Tổ chức thựchiện kế hoạch dạy học hợp lý; tổ chức và quản lý việc đổi mới PPDH của GV tiếngAnh như thường xuyên kiểm tra đánh giá giờ dạy GV theo đúng tinh thần chỉ đạođổi mới PPDH ngoại ngữ của Bộ GD&ĐT; tổ chức các buổi hội thảo về PPDH mới;khuyến khích, động viên GV tích cực tự học , tự bồi dưỡng các kỹ năng sư phạmcần thiết để dạy tiếng Anh hiệu quả hơn, chất lượng hơn, đối với SV, Hiệu trưởngcũng cần có kế hoạch quản lý quá trình học tập của các em thông qua trợ lý chủnhiệm để có kế hoạch điều chỉnh kế hoạch điều chỉnh, giúp đỡ kịp thời

- Xây dựng tập thể GV tiếng Anh vững mạnh: mở các lớp bồi dưỡng PP dạyhọc hiện đại, phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường; có kế hoạch chỉ đạo GVhọc tập nâng cao trình độ góp phần nâng cao trình độ cho GV

- Xây dựng, sử dụng và bảo đảm cơ sở vật chất kỹ thuật của nhà trường mộtcách hợp lý quản lý việc sử dụng và bảo quản phòng Lab, máy cát – sét, đènchiếu… sao cho khoa học, tránh bỏ không những gì quá lạm dụng các phương tiệndạy học mà không đảm bảo chất lượng dạy học; có kế hoạch xây dựng và bổ sungthêm các thiết bị dạy học tối thiểu để giúp việc dạy học tiếng Anh thuận lợi hơn

- Tiến hành kiểm tra nội bộ của tổ tiếng Anh, kết hợp với sự thanh tra củaKhoa xã hội nhằm đảm bảo mối liên hệ ngược thường xuyên để đánh giá đúng chấtlượng dạy học của GV và SV và có kế hoạch điều chỉnh kịp thời

1.4.2.2.Nội dung quản lý việc đổi mới PPDH môn tiếng Anh của Hiệu trưởng

Từ việc nghiên cứu lý luận và quan sát thực tiễn công tác quản lý việc đổimới PPDH môn tiếng Anh của Hiệu trưởng chúng tôi cho rằng Hiệu trưởng cầnthực hiện tốt một số nội dụng quản lý chủ yếu sau đây:

- Quản lý hoạt động tổ chuyên môn

- Quản lý hoạt động dạy của GV tiếng Anh

- Quản lý hoạt động học tập của SV

- Quản lý các điều kiện hỗ trợ việc đổi mới PPDH

a Quản lý hoạt động tổ chuyên môn

Tổ chuyên môn đóng vai trò quan trọng và quyết định trong việc triển khai vàthực hiện đổi mới PPDH; là đầu mối thực hiện các quyết định cũng như các chủ trươngcủa Hiệu trưởng; là nơi tổ chức học tập, ứng dụng, thể nghiệm những lý luận về PPDHmới thông qua việc học tập các chuyên đề, sáng kiến kinh nghiệm dạy học, tổ chứcsinh hoạt, trao đổi kinh nghiệm dạy học Vì vậy quản lý hoạt động tổ chuyên môn lànội dung đầu tiên và quan trọng nhất trong quản lý việc đổi mới PPDH

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn, trước hết cần cụ thể các chủ trương về đổimới PPDH của các cấp quản lý thành quy định nội bộ để tổ chức thực hiện Đểthuận lợi trong việc theo dõi và chỉ đạo, Hiệu trưởng cần giao trách nhiệm cho Phóhiệu trưởng, Phòng đào tạo nghiên cứu khoa học, tổ trưởng chuyên môn với nhữngyêu cầu cụ thể và có khả năng thực hiện được Tránh đưa ra những yêu cầu quá cao,quá khó, vượt khỏi khả năng của GV

Để quản lý tốt hoạt động chuyên môn của tổ tiếng Anh, bản thân người Hiệutrưởng cần có vốn hiểu biết tiếng Anh nhất định nhằm hỗ trợ tốt cho công tác thanhtra Hiệu trưởng có nhất chỉ đạo cho tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch đổi mớiPPDH cho từng năm học, cụ thể hóa các yêu cầu cần thiết xuyên suốt cả năm học.Ngoài ra, Hiệu trưởng phải phân công các Phó hiệu trưởng và Phòng đào tạo có kếhoạch dự sinh hoạt các buổi để theo các buổi sinh hoạt tổ để theo dõi kiểm tra vàđánh giá các mặt hoạt động của tổ được chính xác

Một trong những nội dung quản lý việc đổi mới PPDH của tổ tiếng Anh làHiệu trưởng luôn khuyến khích động viện GV tăng cường tảo luận sâu sắc các vấn

đề khó khăn trong lúc thực hiện đổi mới dạy học ở các buổi sinh hoạt tổ; yêu cầu tổtrưởng luôn đổi mới nội dung sinh hoạt tổ để làm phong phú nội dung sinh hoạt tổ

b Quản lý hoạt động dạy của giảng viên tiếng Anh

Hiệu trưởng là người chỉ đạo trực tiếp việc quản lý đổi mới PPDH:quản lýhoạt động của GV thông qua sự phân cấp hoặc trong những trường hợp cần thiết,tác động trực tiếp đến GV như quản lý việc soạn bài, giờ dạy trên lớp, dự giờ, kiểmtra, đánh giá kết quả học tập của HS, SV [34, tr.587]

Hiệu trưởng cần quan tâm việc soạn bài hoặc việc thiết kế sử dụng bài dạy có

bổ sung của GV Bảng thiết kế phải bảo đảm mục tiêu, nội dung, trọng tâm bài họcđồng thời phản ánh rõ nét đường hướng dạy học giao tiếp và hướng vào người học

Quản lý giờ trên lớp là quản lý mối quan hệ thầy - trò trong quá trình dạyhọc Nếu giảng viên nói và làm nhiều thì HS, SV học rất ít và ngược lại Tác giảPhạm Tấn khái quát tư tưởng đó bằng tiếng Anh: “More is less; less is more” [32].Đổi mới đánh giá giờ dạy theo hướng đánh giá năng lực tổ chức, điều khiển củathày và mức độ tham gia xây dựng bài, tự học, tự điều khiển của HS, SV Các hoạtđộng cặp, nhóm, bầu không khí lớp học …

Quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS, SV vì đổi mới PPDHmôn tiếng Anh là một hoạt động nằm trong chu trình khép kín gồm đổi mới phươngpháp dạy, phương pháp học, phương pháp kiểm tra, đánh giá Tùy từng loại bàikiểm tra, giảng viên có thể kiểm tra một, hai hoặc tất cả các kỹ năng và kiến thứcngôn ngữ [9, tr.18]

Quản lý vấn đề tự bồi dưỡng của GV vì một khi trình độ của người học pháttriển, nội dung học vấn thay đổi, PPDH thay đổi, các công nghệ tiên tiến được ápdụng ngày càng rộng rãi vào quá trình dạy học, người thày phải tự học, tự bồidưỡng để không bị đào thải

c Quản lý hoạt động học ở lớp và hoạt động tự học của SV

Quản lý hoạt động học tập của sinh viên bao gồm quản lý thái độ học tập;quản lý phương pháp học tập ở lớp, ở nhà

Quản lý hoạt động học tập trong đổi mới PPDH tiếng Anh là tạo điều kiệncho sinh viên hình thành phương pháp tự học, kỹ năng tự học, thói quen, ý chí tựhoc; rèn luyện cho sinh viên phương pháp tự nghiên cứu, đọc sách, tra cứu tài liệu

Để quản lý hoạt động học tập môn tiếng Anh, hiệu trưởng cần sự hỗ trợ từcác thành viên trong tổ chủ nhiệm, tổ tiếng Anh Hiệu trưởng cần có kế hoạch tổchức các hoạt động ngoài giờ đa dạng, phong phú như câu lạc bộ, đố vui để học.Những hoạt động này giúp sinh viên xác định đúng đắn động cơ học tập trên cơ sởxác lập được nhu cầu học tiếng Anh

Ban cán sự lớp là lực lượng giúp hiệu trưởng quản lý các hoạt động học trên lớpcủa sinh viên Do đó, hiệu trưởng cần thường xuyên quan tâm bồi dưỡng năng lực tự

quản của đội ngũ cán bộ lớp Hoạt động tự học, một mặt diễn ra song song với quátrình học trên lớp, mặt khác lại diễn ra bên ngoài nhà trường, chủ yếu là ở nhà Hoạtđộng này, nếu quan sát kỹ, là hoạt động có kiểm soát từ xa của giảng viên Do vậy, đểđạt được hiệu quả mong đợi, phải có sự hỗ trợ đáng kể từ gia đình sinh viên.

Tổ trưởng chuyên môn là người đứng đầu tổ chức của tổ do đó tổ trưởngchuyên môn phải có tri thức khoa học quản lý, có kỹ năng quản lý các thành viêntrong tổ và công việc nhằm đạt được mục tiêu quản lý bằng các phương pháp quản

lý phù hợp

Tác giả Thái Duy Tuyên vận dụng quan điểm của IU K Babanxki, cho rằngquản lý có bốn chức năng mang tính công cụ như đã nêu và chức năng kích thích độngviên, tạo động lực là chức năng cơ sở để thực hiện bốn chức năng còn lại [34, tr.575]

d Quản lý cơ sở vật chất – thiết bị dạy học

Cơ sở vật chất – thiết bị dạy học là phương tiện vật chất của dạy học mà người

GV sử dụng với tư cách là phương tiện điều khiển hoạt động nhận thức của SV Hiệutrưởng cụ thể hóa các quy định, các hướng dẫn của ngành về công tác cơ sở vật chất-thiết bị dạy học và tổ chức quán triệt cho GV; sắp xếp các nguồn lực gọn nhẹ, hiệu quả

để phục vụ công tác quản lý và sử dụng cơ sở vật chất- thiết bị dạy học, đặc biệt là sựkết hợp giữa tổ tiếng Anh và GV phụ trách thiết bị; các nguồn tài chính dùng cho việcsửa chữa, bổ sung thiết bị dạy học cần được tính toán và có kế hoạch cụ thể

Các thiết bị dạy học bộ môn là máy cát- sét, băng đĩa, máy chiếu, các phần mềmdạy học đặc dụng, phòng thực hành tiếng Hiện nay, cũng như nhiều môn học khác,môn tiếng Anh ở trường cũng đã được trang cấp tương đối đầy đủ, đồng thời có kếhoạch bổ sung, thay thế, mua sắm

1.4.3 Những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quản lý việc đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh chuyên ngành ở Trường ĐH- CĐ.

* Các yếu tố chủ quan

- Năng lực và phẩm chất của giảng viên

Giảng viên là những “kỹ sư tâm hồn” trực tiếp làm nên những sản phẩm đặcthù: nhân cách của người học Dạy học, nhìn từ góc độ tâm lý học, là sự tác độngcủa nhân cách đến nhân cách Do đó, phẩm chất và năng lực của giảng viên ảnhhưởng trực tiếp đến nhân cách của sinh viên Dạy học hướng vào người học, dạy

học theo đường hướng giao tiếp đòi hỏi giảng viên hết sức kiên trì, nhẫn nại, linhhoạt, mềm dẻo, chú ý đến từng sinh viên Muốn vậy giảng viên phải tích cực trongviệc đổi mới PPDH, phải nâng cao năng lực chuyên môn, rèn luyện các kỹ năng dạyhọc, các kỹ năng giao tiếp Việc đổi mới PPDH môn tiếng Anh hiện nay đòi hỏigiảng viên tiếng Anh không chỉ dũng cảm (không chạy theo thành tích) mà còn tíchcực học hỏi để hoàn thiện nghệ thuật dạy học.

- Năng lực và phẩm chất của sinh viên

Sự thành công hay thất bại của việc đổi mới PPDH môn tiếng Anh, xét chocùng phụ thuộc một phần không nhỏ vào năng lực và phẩm chất của sinh viên

Phẩm chất, trí tuệ, năng lực của người học cũng là nguồn kích thích cho hoạtđộng dạy của giảng viên Khi sinh viên trình độ phát triển nhất định về kỹ năng, vềkiến thức thì công việc chủ yếu của thầy là khơi dạy các tiềm năng nội sinh để giảiquyết các vấn đề do bài học đặt ra trên cơ sở tuân thủ các thiết kế theo đường hướnglấy người học làm trung tâm và kỹ năng giao tiếp làm mục đích Ngược lại, trongnhững lớp mà trình độ HS, SV còn hạn chế, còn nhiều lỗ hỗng trong tri thức, côngsức của thày, nghệ thuật của thày và nhất là tính kiên nhẫn, sự yêu thương phảiđược tính đến

Trong đổi mới PPDH môn tiếng Anh, kiến thức phải do chính sinh viên khaiphá, các kỹ năng giao tiếp, các kỹ năng tự học, tự rèn, tự nghiên cứu … là thành quả docác em tích cực trong quá trình tự học tập mà có được và vai trò của giảng viên là tổchức, điều khiển, điều chỉnh một cách hợp lý các hoạt động trên lớp của sinh viên

- Điều kiện dạy học thực tế của nhà trường

Đổi mới PPDH luôn gắn liền với các yêu cầu về cơ sở vật chất - thiết bị dạyhọc trong nhà trường nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc ứng dụng các phươngtiện dạy học vào quá trình dạy học Cho nên, các cấp quản lý cần có kế hoạch xâydựng, nâng cấp cơ sở vật chất, thiết bị dạy học để đáp ứng yêu cầu cần thiết phục vụcho việc đổi mới PPDH

* Các yếu tố khách quan

- Chính sách, chủ trương về đổi mới PPDH

Nghị quyết TƯ 2 khóa VIII khẳng định: “Phải đổi mới phương pháp giáodục đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng

tạo của người học Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiệnhiện đại vào quá trình dạy học, bảo đảm điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứucho học sinh, nhất là sinh viên đại học”.

Định hướng trên đây đã được pháp chế hóa trong luật GD, điều 24.2

“Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động,sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học, bồi dưỡngphương pháp tự học, tự rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tácđộng đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”

Các văn bản, chỉ thị của ngành giáo dục đã được các cấp quản lý cụ thể hóa

và hướng dẫn thực hiện, đây chính là cơ sở pháp lý cho việc đổi mới PPDH

- Gia đình và xã hội

Gia đình và cộng đồng xã hội có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc giáodục nhân cách cho sinh viên Truyền thống văn hóa của mỗi gia đình có ảnh hưởngtrực tiếp tư cách cũng như thói quen học tập của các em Vì vậy, để giúp cho sinhviên có động cơ, thái độ và phương pháp học tập tích cực cần phải tăng cường sựphối hợp chặt chẽ giữa giáo dục nhà trường, gia đình và xã hội

Trong quá trình quản lý việc đổi mới PPDH, các yếu tố chủ quan được xem

là nội lực, còn các yếu tố khách quan được xem là ngoại lực Theo quy luật của sựphát triển, ngoại lực dù có quan trọng đến đâu thì cũng là nhân tố hỗ trợ, thúc đẩy,tạo điều kiện còn nội lực mới là nhân tố quyết định sự phát triển bản thân sự vật Sựphát triển đó đạt trình độ cao nhất khi nội lực và ngoại lực cộng hưởng được vớinhau Như vậy, hiệu trưởng cần có các biện pháp quản lý toàn diện từ việc quản lýchính bản thân mình, giảng viên, sinh viên đến các điều kiện dạy học thực tế củanhà trường cũng như nắm vững các chủ trương, văn bản chỉ đạo … mới có thể chỉđạo việc đổi mới PPDH thành công

Hai là, các chức năng kế hoạch hóa, tổ chức thực hiện, chỉ đạo và kiểm tra lànhững chức năng công cụ; kích thích, tạo động lực là chức năng cơ bản của chủ thểquản lý nói chung, tổ trưởng chuyên môn nói riêng.

Ba là, đổi mới phương pháp môn tiếng Anh ở trường Đại học, Cao đẳng làthực hiện quan điểm dạy học “lấy người học làm trung tâm” và đường hướng giaotiếp Theo đó, trong khi tổ chức, điều khiển quá trình học của sinh viên, sinh viênphải phát huy tính chủ động, sáng tạo của mình, góp phần biến quá trình học tậpthành quá trình tự học, tự nghiên cứu, tự đào tạo

Cuối cùng, nhà trường là một bộ phận của xã hội Giáo dục là sự nghiệpchung của toàn Đảng, toàn dân Do đó, hiệu trưởng phải phối hợp thật tốt các lựclượng giáo dục để nâng cao hiệu quả hoạt động mọi mặt bằng con đường phát huynội lực, tranh thủ ngoại lực./

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VIỆC ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

MÔN TIẾNG ANH CHUYÊN NGÀNH Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM ĐÀ LẠT, TỈNH LÂM ĐỒNG 2.1 Khái quát về trường CĐSP Đà Lạt

Trường Cao đẳng sư phạm Đà Lạt tọa lạc trên địa bàn thành phố Đà Lạt, tỉnhLâm Đồng, là một trong 5 tỉnh Tây Nguyên có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng

về kinh tế – xã hội và quốc phòng – an ninh của cả nước

Trường Cao đẳng sư phạm Đà Lạt là một trường cao đẳng được thành lậpngày 3 tháng 9 năm 1976 theo quyết định số 1784/QĐ của Bộ Giáo dục, trụ sở củaTrường được đặt tại Thành phố Đà Lạt, Tỉnh Lâm Đồng Trường có nhiệm vụ đàotạo giáo viên cấp 2 cho tỉnh Lâm Đồng

Từ 1993, trường Cao đẳng sư phạm Đà Lạt còn được UBND tỉnh giao thêmmột chức năng: bồi dưỡng cán bộ quản lý cho các trường mầm non, tiểu học vàtrung học cơ sở

- Năm 1979 trường bắt đầu đào tạo hệ CĐSP hoàn chỉnh (12+ 3) nhằm nângcao chất lượng đào tạo

- Năm 1991 trường thay đổi quy trình đào tạo chuyển từ hình thức đào tạoniên chế sang đào tạo học chế học phần

- Theo quyết định 518/QĐ/UB/TC, ngày 20/8/1992 của Chủ tịch UBND tỉnhLâm Đồng, hợp nhất 03 trường gồm: CĐSP Đà Lạt, THSP Lâm Đồng và Sư phạmMầm non Lâm Đồng, thành trường CĐSP Đà Lạt với nhiệm vụ đào tạo giáo viêncác bậc học: Mầm non, Tiểu học và THCS

- Đến năm 1993, theo Quyết định số 1489/UB-TC ngày 19/10/2003 của Chủtịch UBND tỉnh Lâm Đồng, chuyển giao chức năng, nhiệm vụ bồi dưỡng CBQLgiáo dục và nâng cao trình độ giáo viên MN, TH, THCS từ Trung tâm bồi dưỡngCBQL –NVGD của Sở GD - ĐT Lâm Đồng về trường CĐSP Đà Lạt

- Từ 1998, nhằm đa dạng hóa loại hình đào tạo, đáp ứng nhu cầu và đòi hỏicủa thực tế phổ thông, trường đã liên kết đào tạo các môn năng khiếu như Âm nhạc,

Mỹ thuật, Thể dục

- Từ 2005, trường CĐSP Đà Lạt mở thêm các ngành đào tạo ngoài Sư phạm như

Thư viện- Thông tin, Tiếng Anh thương mại, Tin học , Văn hóa- Du lịch và dự kiếntrong năm tới sẽ mở thêm các ngành như: CN - Thiết bị trường học, Mỹ thuật côngnghiệp, CN thông tin nhằm đáp ứng nhu cầu nguồn lực của xã hội và địa phương.

- Đến nay Trường CĐSP Đà Lạt đã đào tạo được khoảng 15000 giáo viên

GV THCS, GV Tiểu học, GV Mầm non; bồi dưỡng chuẩn hóa và trên chuẩn chokhoảng 3000 giáo viên, bồi dưỡng cho hơn 700 cán bộ quản lý trường THCS, Tiểuhọc và Mầm non, cung cấp chủ yếu nguồn lực giáo viên cho giáo dục Lâm Đồng.Đến nay, trường đã 5 lần được Bộ GD&ĐT và 18 lần được UBND tỉnh Lâm Đồngtặng Bằng khen

- Cơ cấu tổ chức hành chính của nhà trường (vẽ sơ đồ mô tả tổ chức hànhchính của nhà trường)

Sơ đồ 2.1 : Cơ cấu tổ chức của trường CĐSP Đà Lạt

Hiện nay, tổng số cán bộ viên chức trong nhà trường: có 145 CB – CNV, trong đó: giảng viên tham gia giảng dạy: 101 người ( kể cả số làm công tác ởcác Phòng, Khoa, Trung tâm).Trình độ: Tiến sĩ: 03, NCS: 01, Thạc sĩ: 60, Đanghọc cao học: 12, Đại học: 29, - được phân bổ ở đơn vị trực thuộc gồm: 03 phòng,

GV-06 khoa, 02 tổ trực thuộc, 02 trung tâm, tổ chức Đảng, Công đoàn, Đoàn TNCSHCM và Hội Sinh viên Nhà trường luôn chú trọng công tác nghiên cứu khoa học

và ứng dụng công nghệ vào trong giảng dạy và học tập Nhà trường thường xuyên

tổ chức các hội nghị khoa học, tạo điều kiện cho cán bộ, giảng viên, sinh viên củatrường có cơ hội giao lưu học hỏi và trao đổi kinh nghiệm trong các lĩnh vực giảngdạy và nghiên cứu

2.2 Khái quát về quá trình khảo sát thực trạng

Quá trình khảo sát thực trạng nhằm mục đích đánh giá thực trạng để đề xuấtcác biện pháp, chúng tôi tiến hành điều tra trong học kỳ I năm học 2011-2012

Để tìm hiểu thực trạng đổi mới PPDH tiếng Anh, chúng tôi sử dụng hai phương pháp chủ yếu là điều tra bằng phiếu hỏi và phỏng vấn

Đối tượng khảo sát là Ban giám hiệu trường, lãnh đạo khoa, Tổ trưởng bộ môn

và GV tổ Anh văn với tổng số phiếu: 25 CBQL và 12 GV dạy tiếng Anh, chúng tôi

có được kết quả Mỗi nội dung được hỏi trong các phiếu trưng cầu ý kiến được được định lượng theo thang đo 4 mức với số điểm trung bình (X ) như sau:

Bảng 2.2 Phân loại đánh giá và số điểm trung bình thang đo 4 mức

n i là số người cho điểm x i nội dung tương ứng

N là tổng số người cho điểm mỗi nội dung

Với số lượng CBQL và GV như sau:

2.3 Thực trạng đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh chuyên ngành

Bảng 2.3 Nhận thức về sự cần thiết đổi mới PPDH môn tiếng Anh

TT Đối tượng điều tra Số

lượng

Rất cần thiết Cần thiết Ít cần thiết

Không cần thiết

ít cần thiết Khi điều tra GV, chúng tôi dùng dạng câu hỏi mở để tìm hiểu rõ lý do

về mức độ đánh giá tính cần thiết của việc đổi mới PPDH môn tiếng Anh Phần lớnCBQL và GV nhận thức đúng đắn về sự cần thiết phải đổi mới PPDH Tuy vậy, một

số ít GV cho rằng việc đổi mới PPDH sẽ làm mất nhiều thời gian chuẩn bị bàinhưng hiệu quả mang lại kém: SV không làm được các bài kiểm tra và bài thi Một

số ít CBQL cũng cho rằng việc đổi mới PPDH môn tiếng Anh hiện tại ít cần thiết vì

SV học quá yếu, khi GV chia tổ, nhóm … chỉ tạo điều kiện cho các em yếu kémlười học hơn, mất nhiều thời gian hơn Họ cũng thừa nhận rằng, mặc dầu các kỹnăng nói và đọc tương đối tạm được nhưng kỹ năng viết và kỹ năng nghe của SVcòn quá yếu, với thời lượng nội dung chương trình như vậy, mỗi GV dạy mỗi kỹnăng với thời gian trên lớp học theo niên chế tín chỉ, giờ của GV trên lớp không cònnhiều như trước đây

Rõ ràng rằng, chủ trương đổi mới PPDH đã được phổ biến rộng khắp vì đây

là vấn đề mang tính cấp bách và bắt buộc từ các bậc học trong toàn ngành giáo dục.Chúng ta đã thay đổi mục tiêu dạy học ngoại ngữ nói chung, dạy học tiếng Anh nóiriêng và khi giáo trình đã đổi mới thì không thể vẫn dạy SV theo phương pháp dạyhọc truyền thống được Do đó, hiệu quả dạy học môn tiếng Anh còn có sự chênhlệch quá cao, đó là điều không thể tránh khỏi Cùng với việc tìm hiểu nhận thức vềđổi mới PPDH môn tiếng Anh, chúng tôi đã tìm hiểu thực trạng đổi mới PPDH của

GV thông qua điều tra bằng phiếu

2.3.2 Thực trạng đổi mới PPDH môn tiếng Anh ở trường CĐSP Đà Lạt

Sau khi điều tra 25 CBQL và 12 GV dạy tiếng Anh, chúng tôi có được kếtquả thống kê như sau:

Bảng 2.4 Thực trạng đổi mới PPDH của GV tiếng Anh

1 Vận dụng PPDH cũng như các

2

Kỹ năng soạn giáo án, soạn giáo

án sẵn theo hướng quan điểm

giao tiếp và hướng vào người học

3 Khả năng xác định đúng mục

4 Việc đầu tư soạn giảng, sử dụng

chơi trong giờ học, tổ chức câu

lạc bộ tiếng Anh, ngoại khóa…

nhằm gây hứng thú học tập

ngoại ngữ

Nhìn vào bảng tổng hợp , chúng ta thấy rằng các kỹ năng mà GV tỏ ra kháthành thạo là vận dụng các PPDH, các thủ thuật dạy học, kỹ năng ra đề trắc nghiệmnhiều lựa chọn; kỹ năng sử dụng các phương tiện hiện đại Việc vận dụng đa dạngcác thủ thuật dạy học; kết hợp các phương pháp dạy học phù hợp với nội dung kiểubài cũng như khả năng xác định đúng mục tiêu bài dạy có mức độ thực hiện trungbình(X=3.16) Bên cạnh đó, thực hiện đổi mới PPDH ở trường đang từng bướcthực hiện nên nhiều GV còn lúng túng trong khâu ra đề kiểm tra giữa kỳ và thi kếtthúc học phần

Việc đầu tư soạn giáo án là khâu chuẩn bị cơ bản và cần thiết nhất cho mộttiết lên lớp,nhưng việc đầu tư soạn giảng vào từng kỹ năng chưa cao (X =2.19).Nhìn chung hầu hết GV có đầu tư trong soạn giảng, tìm tòi khai thức nội dung bàihọc để phát huy tính chủ động, sáng tạo của SV

Hầu hết các GV đều có khả năng sử dụng các phương tiện dạy học hiện đại

và tiếp cận được mạng internet Rõ ràng, dạy học trong điều kiện được trang bịtương đối đầy đủ các phương tiện dạy học, GV có khả năng cập nhật tri thức mới thìtrong một thời gian ngắn GV trường CĐSP Đà Lạt có thể theo kịp các trường Đạihọc, Cao Đẳng trong tỉnh Lâm Đồng cũng như trong phạm vi cả nước

Các nhà nghiên cứu trên thế giới cho rằng việc tổ chức các trò chơi học tậptrong và ngoài lớp, cách ngồi học thoải mái, môi trường học tập tự nhiên, ít chútrọng đến những lề lối trang nghiêm của lớp học sẽ giúp SV học ngoại ngữ tốt hơn,nhất là thông qua những câu lạc bộ ngoại khóa sẽ giúp SV nâng cao hiệu quả giaotiếp Hàng năm nhà trường chưa tổ chức nhiều các hoạt động ngoại khóa (X =2.68) ,

vì vậy chưa giúp SV trong việc nâng cao khả năng học tập và nghiên cứu

Về thực trạng dạy học trên lớp, sau khi dự giờ 20 tiết của lớp Sư phạm tiếngAnh năm 1 và năm 2, chúng tôi có nhận định chung như sau: GV dạy tiếng Anh lànhững người gần như chuẩn bị nhiều đồ dùng dạy học nhất, trước giờ lên lớp tùytheo tiết dạy mà mang theo dụng cụ dạy học như máy cassette, laptop để sử dụng

đáng giá rất cao khâu chuẩn bị lên lớp của GV Tiết dạy nào cũng cần khởi độngnhằm tạo không khí lớp học trước khi vào bài giảng chính thức GV có vận dụngnhiều thủ thuật dạy học mới Tuy nhiên chưa mang tính đa dạng và phong phú ởnhiều tiết dạy khác nhau nhằm kích thích sự tìm tòi và sáng tạo của SV.

Nhìn từ góc độ người học, có nhiều yếu tố tích cực của PPDH được GV vậndụng tương đối khá SV cho rằng GV cố gắng tạo điều kiện cho các em diễn đạt ýtưởng, không bị GV cho dừng lại để chữa lỗi (mục C, câu 17, phụ lục 9).Một bộphận GV đã chú ý đến việc tạo tâm thế cho mỗi khi dạy bài mới bằng các câu hỏiliên quan đến bài mới, giúp SV phát huy nội lực của mình và việc chuẩn bị bài ởnhà của SV tương đối khá (X=3.81) Học ngoại ngữ để giao tiếp thì đơn vị nhỏnhất để học là câu, là đoạn Đây là chi tiết đắt giá mà không phải GV nào cũng chú

ý Lời dặn dò càng rõ ràng càng giúp SV định hướng được cách học, phương pháphọc Tuy nhiên, nhìn kỹ hơn vào vấn đề, chúng ta dễ dàng nhận thấy rằng đa số GVcòn trung thành với các phương pháp cũ khi bắt đầu và kết thúc tiết học GV luônchú trọng hướng dẫn SV tự học trong từng kỹ năng nghe, nói, đọc và viết nhưngviệc thực hiện của SV chưa cao

Về kỹ năng tổ chức SV hoạt động theo cặp / nhóm, GV tự đánh giá là thườngxuyên thực hiện và thực hiện thành thạo Ngược lại, BGH và CBQL thừa nhận các

em được tổ chức và tham gia hoạt động theo cặp, nhóm ở mức độ khá (X =3.70)

Tóm lại, chúng ta có thể hình dung bức tranh khái quát về thực trạng đổi mớiPPDH dạy học môn tiếng Anh ở Trường CĐSP Đà Lạt là cái cũ và cá mới đan xenlẫn nhau; trong đó, cái cũ, phương pháp cũ chiếm tỷ trọng lớn hơn; cái mới, phươngpháp mới cần có thời gian để khẳng định mình; cái mới chưa trở thành thói quen,trở thành máu thịt nên GV tỏ ra lúng túng khi thực hiện Phải chăng, điều này phùhợp với nhận xét của tác giả Thái Duy Tuyên: “Quá trình đổi mới PPDH đang diễn

ra rất chậm chạp, phổ biến vẫn là cách truyền thụ một chiều, phối hợp với giảng giảixen kẽ vấn đáp” [34, tr.573]

2.3.3 Thực trạng đổi mới học tập môn tiếng Anh của sinh viên trường CĐSP Đà Lạt

Từ bảng tổng hợp phụ lục 9, chúng tôi có được thực trạng tình hình học tậpmôn tiếng Anh ở Trường CĐSP Đà Lạt Dựa trên kết quả khảo sát của 135 phiếu.Kết quả điều tra được thể hiện qua bảng 2.5

Bảng 2.5 Thực trạng học tập môn tiếng Anh của SV Trường CĐSP Đà Lạt