bài giảng hóa học 11 bài 9 axit nitric và muối nitrat

• HNO3 không bền, có thể bị phân hủy một ít ở điều kiện thường... 2 Tính oxi hóa HNO 3 có tính oxi hóa rất mạnh có thể oxi hóa được hầu hết các kim loại trừ Au và Pt , phi kim và các hợ

BÀI GIẢNG HÓA HỌC LỚP 11

BÀI 9:

A AXIT NITRIC

I Cấu tạo phân tử

• Công thức phân tử: HNO3

• Công thức cấu tạo :

O

H-O-N

O

Trong phân tử HNO3 , Nitơ có hóa trị là IV và số oxi hóa

là +5

II Tính chất vật lí :

• HNO3 tinh khiết là chất lỏng không màu, sôi ở

860C, tan vô hạn trong nước

• HNO3 không bền, có thể bị phân hủy một ít ở điều kiện thường

III Tính chất hóa học

1) Tính axit

HNO3 là chất điện li mạnh, dung dịch có tính chất của

H+

– Dung dịch HNO3 làm quỳ tím hóa đỏ

– Td với oxit bazơ và bazơ tạo muối và nước

– Td với muối của axit yếu









2HNO K CO KNO H O CO

2) Tính oxi hóa

HNO 3 có tính oxi hóa rất mạnh có thể oxi hóa được hầu hết các kim loại ( trừ Au và Pt ), phi kim và các hợp chất có tính khử

a với kim loại:

+ dung dịch HNO3 đặc

KL + HNO 3 (đ)→ NO 2

Cu HNO đ  Cu NO  N O   H O

3

HNO

Cu

+ dung dịch HNO3 loãng

KL có tính khử yếu +

KL có tính khử mạnh +

2

Al HNO l Al NO N O H O

Zn HNO l Zn NO N H NO H O

O H O

N NO

Cu l

HNO

Cu0 8 5 ( ) 3 2 ( ) 2 2 4







0 +1 -3

(Cu, Ag…)

(Al, Mg,….)

HNO3 loãng → NO

HNO3 loãng → NO, N+2 2, N2O, NH4NO3

 Chú ý : Al, Fe bị thụ động hóa trong HNO3 đặc, nguội

vì tạo nên một màng oxit bền trên bề mặt các kim loại này

b với phi kim

c với hợp chất có tính khử

O H O

N NO

Al đ

NO H

Al0  6 5 3( )   t0 3 ( 3)3  3 4 2  3 2







O H O

N PO

H đ

HNO P

O H O

N O

C đ

HNO C

t t

2 2

4 5

4 3

5 3 0

2 2

4 2

4 5

3 0

2 5

) ( 5

2 4

) ( 4

0 0







 













 

















O H O

N NO

Fe l

HNO









IV Ứng dụng :

Sản xuất phân bón, thuốc nổ, thuốc nhuộm , dược phẩm……

V Điều chế :

1) Trong phòng thí nghiệm

2) Trong công nghiệp

Oxi hóa khí amoniac bằng oxi không khí

Oxi hóa NO thành NO2

Chuyển hóa NO2 thành HNO3

4 3

4 2

3

0

) ( )

(r H SO đ HNO NaHSO NaNO    t 

O H NO

O

NH3 5 2 t ,Pt 4 6 2

4    0 

2

O

4 2

B MUỐI NITRAT

1) Tính chất vật lí:

Đều tan trong nước và điện li hoàn toàn ra

ion

2) Tính chất hóa học

a Phản ứng nhiệt phân

– Muối nitrat của K, Na, Ca… muối nitrit + O2

– Muối nitrat của Mg, Zn, Cu… Oxit + NO2 + O2

– Muối nitrat của Ag, Hg kim loại + NO2 + O2

 

t0

 

t0

 

t0

2 2

2 2

3

2 2

3

) (

) (

2

2

0

0

O NO

Ca NO

Ca

O NaNO

NaNO

t

t



 





 



2 2

2 3

2 2

2 3

4 2

) (

2

4 2

) (

2

0

0

O NO

CuO NO

Cu

O NO

MgO NO

Mg

t

t





 







 



2 2

3

2 )

(

2 2

2

0

0

O NO

Hg NO

Hg

O NO

Ag AgNO

t

t





 







 



II Ứng dụng

- Làm phân bón trong công nghiệp

- Điều chế thuốc nổ đen

C CHU TRÌNH CỦA NITƠ TRONG

TỰ NHIÊN

Là một chu trình khép kín

Nitơ trong Không khí

Nitơ của thực vật và động vật

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Bài 1 :

Hợp chất nào sau đây của nitơ không được tạo ra khi cho HNO3 tác dụng với kim loại ?

A NO

B NH4NO3

C NO2

D N2O5

Bài 2 :

A Al, Fe

B Ag, Fe

C Pb, Ag

D Pt, Au

Bài 3:

A 63g B 12,6g C 126g D số khác

DẶN DÒ

Làm các bài tập trong SGK