bài giảng hóa học 10 bài 9 sự biến đổi tuần hoàn tính chất của các nguyên tố hóa học. định luật tuần hoàn

Bài 9: SỰ BIẾN ĐỔI TUẦN HOÀN TÍNH CHẤT CỦA CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC.. Nội dung chínhI- Tính kim loại, tính phi kim II- Hóa trị của các nguyên tố III- Oxit và hiđroxit của các nguyên tố nhó

Bài 9: SỰ BIẾN ĐỔI TUẦN HOÀN TÍNH CHẤT CỦA CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN

BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ HÓA HỌC 10

Nội dung chính

I- Tính kim loại, tính phi kim

II- Hóa trị của các nguyên tố

III- Oxit và hiđroxit của các nguyên tố nhó

m A thuộc cùng chu kỳ

IV- Định luật tuần hoàn

I- Tính kim loại, tính phi kim

• Tính kim loại là tính chất của một nguyên tố mà

nguyên tử của nó dễ mất e để trở thành ion

dương Nguyên tử càng dễ mất e thì tính kim

loại càng mạnh.

• Tính phi kim là tính chất của một nguyên tố mà

nguyên tử của của nó dễ thu e để trở thành ion

âm Nguyên tử càng dễ thu e thì tính phi kim

càng mạnh.

1- Sự biến đổi tính chất trong một chu kỳ

Bảng tuần hoàn

Trong 1 chu kỳ , theo chiều tăng của điện tích hạt nhân, tính kim loại của nguyên tố yếu dần , đồng thời tính phi kim mạnh dần

Giải thích:

Dựa trên sự biến đổi bán kính nguyên tử

Trong 1 chu kỳ , từ trái sang phải, điện tích hạt nhân tăng dần nhưng số lớp e của các

nguyên tử bằng nhau , do đó lực hút của nhân với các e lớp ngoài cùng tăng lên làm cho bán kính nguyên tử giảm dần

nên khả năng nhường e (đặc trưng cho tính kim loại của nguyên tố) giảm dần , đồng thời khả

năng thu e ( đặc trưng cho tính PK của nguyên tố) tăng dần

2 Sự biến đổi tính chất trong một nhóm A

Bảng tuần hoàn

Trong một nhóm A, theo chiều tăng của điện tích hạt nhân, tính kim loại của các nguyên tố mạnh dần , đồng thời tính phi kim yếu dần

VD:

Nhóm IA là nhóm KL điển hình, tính KL tăng rõ rệt

từ Li đến Cs.

Nhóm VIIA, tính phi kim của F mạnh nhất và giảm dần xuống đến I.

 Giải thích cũng theo bán kính nguyên tử

3 Độ âm điện

a Khái niệm

Độ âm điện của một nguyên tử đặc trưng cho

khả năng hút e của nguyên tử đó khi hình

thành liên kết hóa học.

Độ âm điện càng lớn thì tính phi kim càng

mạnh , độ âm điện càng nhỏ

tính kim loại càng mạnh

b Bảng độ âm điện

L.C Pauling

IA IIA IIIA IVA VA VIA VIIA

2,20

0,98

Be 1,57

B 2,04

C 2,55

N 3,04

O 3,44

F 3,98

0,93

Mg 1,31

Al 1,61

Si 1,90

P 2,19

S 2,58

Cl 3,16

0,82

Ca 1,00

Ga 1,81

Ge 2,01

As 2,18

Se 2,55

Br 2,96

0,82

Sr 0,95

In 1,78

Sn 1,96

Sb 2,05

Te 2,1

I 2,66

0,79

Ba 0,89

Tl 1,62

Pb 2,33

Bi 2,02

Po 2,0

At 2,2

Nh óm

Ch

u k ỳ

• Trong 1 chu kỳ , từ trái sang phải, độ âm điện

tăng dần

• Trong 1 nhóm A , từ trên xuống, độ âm điện

giảm dần

Quy luật biến đổi độ âm điện phù hợp với sự biến đổi tính KL, tính PK của các nguyên tố

trong 1 chu kỳ và trong 1 nhóm A

L.C Pauling

Trong 1 chu kỳ , từ trái sang phải, tính KL giảm dần, tính PK tăng dần Điều này lặp đi lặp lại ở mỗi chu kỳ.

Ta nói: tính KL, tính PK của các nguyên tố biến

đổi tuần hoàn theo chiều tăng của điện tích hạt nhân

II- Hóa trị của các nguyên tố

Trong 1 chu kỳ, đi từ trái sang phải, hóa trị cao nhất của các nguyên tố trong hợp chất với oxi tăng từ 1

giảm từ 4 đến 1.

VD:

Trong chu kỳ 3 , hợp chất oxit (cao nhất) là: Na 2 O, MgO, Al 2 O 3 , SiO 2 , P 2 O 5 , SO 3 và Cl 2 O 7 (hóa trị cao nhất tăng từ 1 đến 7).

Hợp chất với H của các PK là SiH 4 , PH 3 , H 2 S và HCl

(hóa trị giảm từ 4 đến 1)

Nhóm IA IIA IIIA IVA VA VIA VIIA

Hợp chất với Oxi

Na 2 O

K 2 O

R 2 O

MgO CaO RO

Al 2 O 3

Ga 2 O 3

R 2 O 3

SiO 2 GeO 2

RO 2

P 2 O 5

As 2 O 5

R 2 O 5

SO 3 SeO 3

RO 3

Cl 2 O 7

Br 2 O 7

R 2 O 7

Hóa trị cao nhất với

Hợp chất khí với

Hiđro

SiH 4 GeH 4

RH 4

PH 3 AsH 3

RH 3

H 2 S

H 2 Se

H 2 R

HCl HBr HX

Sự biến đổi tuần hoàn hóa trị của các nguyên tố

III- Oxit và hiđroxit của các nguyên tố

nhóm A thuộc cùng chu kỳ

• Trong 1 chu kỳ, đi từ trái sang phải, tính bazơ của các

oxit và hiđroxit tương ứng yếu dần , đồng thời tính axit

của chúng mạnh dần

Na 2 O

Oxit

bazơ

MgO Oxit bazơ

Al 2 O 3 Oxit lưỡng tính

SiO 2 Oxit axit

P 2 O 5 Oxit axit

SO 3 Oxit axit

Cl 2 O 7 Oxit axit

NaOH

Bazơ

mạnh

(kiềm)

Mg(OH) 2 Bazơ yếu

Al(OH) 3 Hiđroxit lưỡng tính

H 2 SiO 3 Axit yếu

H 3 PO 4 Axit trung bình

H 2 SO 4 Axit mạnh

HClO 4 Axit rất mạnh

IV- Định luật tuần hoàn

Tính chất của các nguyên tố và đơn chất, cũng như thành phần và tính chất của các hợp chất tạo nên từ các nguyên tố đó biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng của điện tích hạt nhân

nguyên tử.

Câu hỏi trắc nghiệm

Những tính chất nào sau đây biến đổi tuần hoàn

1 Hóa trị cao nhất với oxi

2 Nguyên tử khối

3 Số lớp electron

4 Số e lớp ngoài cùng

5 Độ âm điện

A 1, 3 và 4

B 1, 2 và 4

C 1 và 4

D 1, 4 và 5

2 Oxit cao nhất của một nguyên tố R ứng với

công thức RO 2 Nguyên tố R đó là

Try again

Oh, yeah!

Try again

Try again

3 Công thức của hợp chất khí với H của nguyên

tố X là H 2 X Vậy công thức oxit có hóa trị cao nhất của X với oxi là

A X 2 O 7

C XO 3

B X 2 O 3

D XO

Sắp đúng thui!

Đúng rùi!

Nghĩ lại xem! Sai mất rùi!