giáo án bồi dưỡng thao giảng, thi giáo viên giỏi sinh học lớp 9 bài 20 đột biến gen (24)

- Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc gen liên quan tới một hoặc một số cặp nucleôtit.. BµI 21: §ét biÕn genADN có cấu trúc 2 mạch bổ sung, sự biến đổi ở một nuclêôtit nào đó

TRƯỜNG THCS SA BÌNH

Gv : Nguyễn Thị Hết

BµI 21: §ét biÕn gen

T A

X A

X

A T

G T

Hãy gắn mạch còn lại cho đoạn mạch đơn sau?

Đoạn gen (a) có tổng bao nhiêu cặp nuclêôtit?

c d

H21.1 Một số dạng đột biến gen

- Mất cặp X -G

- Th êm cặp T - A -Thay cặp A -T bằng cặp G - X

Đột biến gen là gì?

- Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc gen liên quan tới một hoặc một số cặp nucleôtit.

BµI 21: §ét biÕn gen

Có những dạng đột biến gen nào?

Mất, thêm, thay thế một hoặc một số cặp

nuclêôtit.

- Các dạng đột biến gen :





BµI 21: §ét biÕn gen

ADN có cấu trúc 2 mạch bổ sung, sự biến đổi ở

một nuclêôtit nào đó phải xảy ra ở cả trên 2 mạch thì mới gọi là đột biến gen.

Tại sao không nói mất, thêm, thay thế một nuclêôtit

mà lại nói mất, thêm, thay thế một cặp nuclêôtit?

Vậy đột biến gen khác biến dị tổ hợp ở điểm căn bản nào?

- Ở biến dị tổ hợp , các gen được sắp xếp lại (tổ hợp lại) còn bản thân cấu trúc của gen không bị biến đổi.

- Còn đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc gen

BµI 21: §ét biÕn gen

- Trong t ự nhiên: Đột bi n gen ế phát sinh do những rối loạn trong quá trình tự sao chép của ADN dưới nh h ả ưở ng ph c t p c a môi ứ ạ ủ

tr ngườ trong và ngoài cơ thể

Hãy nêu nguyên nhân phát sinh đột biến gen?

+ Bên trong:Quá trình sinh lí, sinh hĩa nội bào bị rối loạn.

VD: như sai sĩt trong quá trình nhân đơi ADN

Máy bay Mỹ đang rải chất diệt cỏ trong vùng

rừng của châu thổ sơng Mê kơng, 26/07/1969 Máy bay Mỹ rải chất độc da cam

+ Bên ngồi: Ảnh hưởng của các tác nhân vật lí, hĩa học

VD: như tia phĩng xạ, tia tử ngoại, thuốc trừ sâu DDT …

BµI 21: §ét biÕn gen



Nhà máy hạt nhân Thử vũ khí hạt nhân Sử dụng thuốc trừ sâu

Một số đột biến gen

Bệnh bạch tạng Câm , điếc bẩm sinh

Bé bốn chân

Về nhà em hãy tìm một số ví dụ về đột biến gen phát sinh trong

tự nhiên hoặc do con người tạo ra.

BµI 21 §ét biÕn gen

- Trong th c nghi m ự ệ : Con ng i ườ đã gây ra các đột biến nhân tạo bằng các tác nhân vật lí, hóa học



Quan sát các hình dưới đây và cho biết đột biến nào có hại và đột

biến nào có lợi cho bản thân sinh vật hoặc đối với con người?

Có lợi

Có hại Có hại

H21.4 Đột biến gen ở cây lúa(b)làm cây cứng

và nhiều bông hơn ở giống gốc (a)

BµI 21: §ét biÕn gen

Gen mARN Prôtêin

Biến đổi

trong

cấu trúc gen

Biến đổi mARN

Biến đổi Prôtêin

t ơng ứng

Biến đổi Kiểu hình

Tính trạng

Taùi sao ủoọt bieỏn gen laùi gaõy ra bieỏn ủoồi kieồu hỡnh?

BàI 21: Đột biến gen

Tại sao đột biến gen thể hiện ra kiểu hình lại thường có hại cho bản thân sinh vật?

Vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài hoà trong kiểu gen đã qua chọn lọc tự nhiên và duy trì lâu đời trong điều kiện tự nhiên,

gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp prôtêin

BµI 21: §ét biÕn gen

Nêu vai trò của đột biến gen trong thực tiễn sản xuất?

Đa số đột biến gen thường có hại nhưng cũng có khi có lợi

 có ý nghĩa trong chăn nuôi , trồng trọt

BµI 21: §ét biÕn gen



Từ những nguyên nhân và tác hại của đột biến gen , chúng ta phải có ý thức như thế nào trong việc bảo vệ môi trường để hạn chế sự phát sinh đột biến gen có hại ?

- Vệ sinh môi trường đất, nước….

- Sử dụng hợp lý và có biện pháp đề phòng khi sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và một số chất độc có khả năng gây đột biến gen.

- Hạn chế sự gia tăng hoặc ngăn ngừa các hoạt động gây ra ô nhiễm môi trường.

Là học sinh , các em sẽ làm gì để hạn chế sự phát sinh đột biến gen có hại ?

-Tham gia tốt các phong trào bảo vệ môi trường

- Vận động mọi người có ý thức tốt trong việc bảo vệ môi

trường

- Cùng cộng đồng ủng hộ các phong trào chống sản xuất và sử dụng vũ khí hạt nhân

CŨNG CỐ

2 3

1

Đột biến gen là những biến đổi trong …… của gen Đột biến gen xảy ra do ảnh h ởng phức tạp của………… trong và ngoài cơ thể tới phân tử

AND, xuất hiện trong điều kiện……… hoặc

do………….gây ra Đột biến gen th ờng liên quan

đến một cặp nuclêôtít, điển hình là các dạng… ,

……,……… một cặp nuclêôtít

Đột biến gen th ờng có hại nh ng cũng có khi có lợi

Cõu 1: Chọn từ hoặc cụm từ thích hợp sau đây điền

vào chỗ trống: cấu trúc; môi tr ờng; mất; thay thế;

thêm; kiểu hình; con ng ời; tự nhiên.

cấu trúc

môi tr ờng

tự nhiêncon ng ời

mất thêm thay thế

(1)

(2)

(3) (4)

1

Cỏc tỏc nhõn vật lý trong ngoại cảnh (tia

phúng xạ, tia tử ngoại, sốc nhiệt)

Cỏc tỏc nhõn húa học trong ngoại cảnh như

cỏc húa chất độc hại :điụxin

(chọn ph ơng án đúng nhất)

1

Luụn cú hại cho bản thõn sinh vật.

A

B

C

D Cả B và C

Một số đột biến gen lại cú lợi

Thường cú hại cho bản thõn sinh vật

Cõu 3: Vai trũ của đột biến gen là:( chọn

ph ơng án đúng nhất)

1

Đặc điểm cấu trúc của gen.

A

B

C

D Cả A và B

Các điều kiện sống khắc nghiệt

Tác nhân ngoại cảnh hay rối loạn quá

trình trao đổi chất

Cõu 4: Đột biến gen phụ thuộc vào

những yếu tố nào ? (chọn ph ơng án

đúng nhất)

1

Khi kiểu gen ở thể đồng hợp trội và trong điều

kiện môi tr ờng thích hợp

Khi kiểu gen ở thể dị hợp và trong điều kiện môi tr ờng thích hợp

( chọn ph ơng án đúng)

1

D

C

B

Thay thế cặp nuclêôtit này bằng cặp nuclêôtit khác

Đảo cặp nuclêôtit này bằng cặp nuclêôtit khác

Mất một cặp nuclêôtit

Thêm một cặp nuclêôtit

nuclêôtit Nếu khi đột biến , gen đột biến có: A =

601nuclêôtit, G = 900 nuclêôtit.Đây là dạng đột biến nào

? ( chọn ph ơng án đúng)

1

CHUẨN BỊ CHO TIẾT SAU:

BÀI TẬP VỀ NHÀ:

- Học bài

- Trả lời các câu hỏi trong SGK

2 3

*

2 3 4 5 6