giáo án bồi dưỡng thao giảng, thi giáo viên giỏi sinh học lớp 9 bài 20 đột biến gen (3)

Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc gen liên quan tới một hoặc một số cặp nucleôtit.. ADN có cấu trúc 2 mạch bổ sung, sự biến đổi ở một nuclêôtit nào đó phải xảy ra ở cả trên 2

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Hoài Phương

Trường THCS Mỹ Thới

ThÕ nµo lµ di truyÒn, biÕn dÞ ?

Di truyền là hiện tượng truyền đạt các tính trạng của bố mẹ tổ tiên cho

Biến dị

Biến dị di truyền

Biến dị không di truyền

Biến dị tổ hợp Đột biến

Đột biến gen Đột biến nhiễm sắc

thể

Thường biến

CHƯƠNG IV: BIẾN DỊ

BÀI 21: ĐỘT BIẾN GEN

T A

X A

X

A T

G T

Hãy gắn mạch còn lại cho đoạn mạch

c d

H21.1 Một số dạng đột biến

gen

Thảo luận nhóm: So sánh hình 21.1 a (dạng ban đầu) với hình 21.1 b; c và hình 21.1d (dạng biến đổi) để hoàn thành bảng sau:

Đoạn

ADN lượng Số

cặp nu

Một số dạng đột biến gen

Điểm khác so với đoạn (a) Đặt tên dạng biến đổi

5465

Mất 1 cặp nuclêôtit

Thêm 1 cặp nuclêôtit

Thay thế cặp

Nu này bằng cặp Nu khác

Mất cặp X-G

Thêm cặpT-A

Thay cặp T-A bằng cặp X-G

a

b

c

d

Đột biến gen là gì?

Đột biến gen là những biến đổi trong cấu

trúc gen liên quan tới một hoặc một số cặp nucleôtit

Tại sao không nói mất, thêm, thay thế một nuclêôtit mà lại nói mất, thêm, thay thế một cặp nuclêôtit?

ADN có cấu trúc 2 mạch bổ sung, sự biến

đổi ở một nuclêôtit nào đó phải xảy ra ở

cả trên 2 mạch thì mới gọi là đột biến

gen

BÀI 21: ĐỘT BIẾN GEN

Các em hãy cho biết có những dạng đột

biến gen điển hình nào?

Các dạng đột biến gen điển hình là: mất, thêm,

thay thế một cặp nuclêôtit

BÀI 21: ĐỘT BIẾN GEN

Đột biến gen là những biến đổi trong cấu

trúc gen liên quan tới một hoặc một số cặp nucleôtit

Vậy đột biến gen khác biến dị tổ hợp ở điểm căn bản nào?

- Ở biến dị tổ hợp , các gen được sắp xếp lại (tổ hợp lại) còn bản thân cấu trúc của gen không bị biến đổi.

- Còn đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc gen

BÀI 21: ĐỘT BIẾN GEN

I Đột biến gen là gì

II Nguyên nhân phát

sinh đột biến gen

Chương IV: BIẾN DỊ Tiết 22 Bài 21: ĐỘT BIẾN

I Đột biến gen là gì

II Nguyên nhân phát

sinh đột biến gen

Các em quan sát

một số hình ảnh

.

Mĩ thả chất độc

Sự nhân đôi của ADN

Chương IV: BIẾN DỊ Tiết 22 Bài 21: ĐỘT BIẾN

Cam không hạt Lúa thơm năng suất cao

Do tia phóng xạ

Chiếc máy bay số hiệu UH-1D

từ Đại đội không quân 336

đang rải chất diệt cỏ trong

vùng rừng của châu thổ sông

Mê Kông , 26/07/1969

NAGASAKI

Nhà máy hạt nhân bị rò rỉ chất phóng xạ Thử vũ khí hạt nhân

Sử dụng thuốc trừ sâu Rác thải

Đột biến gen xảy ra do ảnh hưởng phức tạp của môi trường trong và ngoài cơ thể tới phân tử ADN, xuất hiện trong điều kiện tự nhiên hoặc do con người gây ra.

Từ những hình trên em hãy nêu nguyên nhân phát sinh đột biến gen ?

BÀI 21: ĐỘT BIẾN GEN

Hậu quả của đột biến để lại là……

Nạn nhân chất độc màu da cam

Và hậu quả để lại là……

Và hậu quả để lại là……

Từ những hậu quả để lại như trên, chúng ta phải có ý thức như thế nào trong việc bảo vệ môi trường để hạn chế sự phát sinh đột biến gen?

BÀI 21: ĐỘT BIẾN GEN

- Vệ sinh môi trường đất, nước….

- Sử dụng hợp lý và có biện pháp đề phòng khi sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và một số chất độc có khả năng gây đột biến gen.

- Hạn chế sự gia tăng hoặc ngăn ngừa các hoạt động gây ra ô nhiễm môi trường.

? Là học sinh, các em sẽ làm gì để hạn chế sự phát sinh đột biến gen có hại

bảo vệ môi trường

trường, chăm sóc công trình măng non, bồn hoa và tuyên truyền việc vệ sinh trường lớp, thôn xóm sạch sẽ…

chống sản xuất và sử dụng vũ khí hạt nhân, tham gia các hoạt động từ thiện ủng hộ nạn nhân chất độc màu da cam…

Thảo luận nhóm( 3 phút)

Tại sao đột biến gen lại

gây ra biến đổi kiểu hình?

Tại sao đột biến gen biểu hiện ra kiểu hình thường

có hại cho bản thân

sinh vật?

ĐÁP ÁN

ĐBG thể hiện ra kiểu hình thường gây hại cho bản thân

Quan sát các hình dưới đây và cho biết đột biến nào có hại

và đột biến nào có lợi cho bản thân sinh vật hoặc đối với con người?

Có lợi

Có

cây lúa(b)làm cây cứng và nhiều bông hơn ở giống gốc (a)

BÀI 21: ĐỘT BIẾN GEN

Cam không hạt Hoa hồng xanh

Đột biến có hại

Đột biến có hại

Nêu vai trò của đột biến gen trong thực tiễn sản xuất?

Đa số đột biến gen là có hại nhưng cá biệt vẫn

có đột biến có lợi Vì vậy đột biến gen được xem

là nguồn nguyên liệu quan trọng cho tiến hóa và chọn giống.

? Em hãy nêu một vài ví dụ về đột biến có lợi ?

Đột biến tăng tính chịu hạn, chịu rét

ở cây lúa

Đột biến có lợi

Đột biến bạch tạng ở cây

Đột biến có hại

? Khi nào đột biến gen biểu hiện thành kiểu hình ?

Đột biến gen biểu hiện thành kiểu hình khi ở trạng thái đồng hợp lặn

CỦNG

CỐ

Đột biến gen là:

A Sự biến đổi trong kiểu gen

B Sự biến đổi ở một nuclêôtít trong gen

C Sự biến đổi ở một hay một số cặp

D Sự biến đổi của một tính trạng

trên cơ thể

Câu 2: Điền từ , cụm từ thích hợp vào chỗ trống:

Đột biến gen liên quan đến một hoặc một số cặp , điển hình là dạng:

mất, ,

,một cặp nuclêôtít

Đột biến gen thường nhưng cũng

có khi cho bản thân sinh vật hoặc đối với bản thân con người

có hại

nucleôtít

có lợi

CỦNG

CỐ

Câu 3: Hãy chọn phương án đúng:

Một gen sau đột biến có chiều dài không đổi nhưng tăng thêm một liên kết hiđrô Gen này

DẶN

DỊ

 Học bài;

 Trả lời câu 2 , 3 SGK tr.64;

 Chuẩn bị bài mới: Đột biến cấu trúc NST (nghiên cứu thông tin, quan sát hình vẽ 22 và trả lời các câu hỏi SGK tr.65 )