giáo án bồi dưỡng thao giảng, thi giáo viên giỏi sinh học lớp 9 bài 20 đột biến gen (11)

Đoạn gen ban đầu a Đoạn ADN Số cặp nuclêôtit Điểm khác so với đoạn a Đặt tên dạng biến đổi b c d 5 Mất cặp G - X Thêm cặpT - A Thay cặp T - A bằng cặp G - X Mất một cặp nuclêôtit Thêm

BiÕn dÞ lµ hiÖn t îng con sinh ra kh¸c víi bè mÑ vµ

kh¸c nhau vÒ nhiÒu chi tiÕt.

Gen =>ARN =>Pr«tªin => tÝnh tr¹ng

? Viết sơ đồ mối quan hệ giữa gen và tính trạng?

? Thế nào là biến dị?

KiÓm tra bµi cò

Các em hãy quan sát các hình ảnh sau và cho biết

chúng có gì khác thường?

Biến dị

Biến dị di truyền

Biến dị không di truyền

Biến dị tổ hợp Đột biến

thể

Thường biến

c d

Đoạn ADN

Số cặp nuclêôtit

Điểm khác so với đoạn (a)

Đặt tên dạng biến đổi

b c d

Quan sát hình 21.1 và thảo luận

nhóm hoàn thành b i ài tập trong

3phút:

+ Có…… cặp nuclêôtit + Trình tự các cặp nuclêôtit

………

………

2 Đoạn gen bị biến đổi

1 Đoạn gen ban đầu (a)

Bµi tËp

Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN

I Đột biến gen là gì?

+ Có cặp nuclêôtit + Trình tự các cặp nuclêôtit

2 Đoạn gen bị biến đổi

1 Đoạn gen ban đầu( a)

Đoạn ADN

Số cặp nuclêôtit

Điểm khác so với đoạn (a)

Đặt tên dạng biến đổi

b c d

5

Mất cặp G - X

Thêm cặpT - A

Thay cặp T - A bằng cặp G - X

Mất một cặp nuclêôtit Thêm một cặp nuclêôtit

Thay cặp nuclêôtit này bằng cặp nuclêôtit khác

Quan sát hình 21.1 và thảo luận

nhóm hoàn thành bài i tập sau:

trong cấu trúc gen liên quan

tới một hoặc một số cặp

nucleôtit, xảy ra tại một điểm

nào đó trên phân tử ADN

Đột biến gen gồm những dạng nào?

- Các dạng đột biến gen: Mất, thêm,

thay thế một cặp nuclêôtit

Bµi tËp

Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN

- Đột biến gen là những biến đổi

trong cấu trúc gen liên quan

tới một hoặc một số cặp

nucleôtit, xảy ra tại một điểm

nào đó trên phân tử ADN

- Các dạng đột biến gen: Mất, thêm,

Trả lời: ADN có cấu trúc 2 mạch

bổ sung, sự biến đổi ở một nuclêôtit nào đó phải xảy ra ở cả trên 2 mạch thì mới gọi là đột biến gen.

Một gen có A = 600 nu G = 900 nu Nếu sau khi bị đột biến,

gen đột biến có A = 601 nu, G = 900 nu Đây là dạng đột biến gì?

- Đột biến gen là những biến đổi

trong cấu trúc gen liên quan

tới một hoặc một số cặp

nucleôtit, xảy ra tại một điểm

nào đó trên phân tử ADN

- Các dạng đột biến gen: Mất,

thêm, thay thế một cặp nuclêôtit.

II Nguyên nhân phát sinh

- Trong thực nghiệm: Con người

đã gây ra các đột biến bằng tác nhân vật lí, hoặc hoá học (đột biến nhân tạo).

Trả lời:

- Trong tự nhiên: Do rối loạn trong quá trình tự sao chép của ADN dưới ảnh hưởng của môi trường trong và ngoài cơ thể

- Trong thực nghiệm: Con người đã gây ra các đột biến bằng tác nhân vật

lí, hoặc hoá học (đột biến nhân tạo)

Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN

I Đột biến gen là gì?

- Đột biến gen là những biến đổi

trong cấu trỳc gen liờn quan

tới một hoặc một số cặp

nucleụtit, xảy ra tại một điểm

nào đú trờn phõn tử ADN

- Cỏc dạng đột biến gen: Mất, thờm,

thay thế một cặp nuclờụtit

- Trong tự nhiờn: Do rối loạn trong

quỏ trỡnh tự sao chộp của ADN dưới

ảnh hưởng của mụi trường trong và

ngoài cơ thể

- Trong thực nghiệm: Con người đó

gõy ra cỏc đột biến bằng tỏc nhõn vật

lớ, hoặc hoỏ học (đột biến nhõn tạo)

? V ì sao các tác nhân nói trên tác động vào ADN lại gây ra đ

ợc đột biến gen?

Vì các tác nhân này gây rối loạn quá trình tự nhân đôi của ADN, làm cho quá trình sao chép của AND sai

đi so với nguyên mẫu, gây ra đột biến gen.

Một số hỡnh ảnh về nguyờn nhõn phỏt sinh đột biến do cỏc hoạt động của con người gõy ra.

Mỹ nộm bom nguyờn tử xuống hai thành phố Hiroshima và Nagasaki ở Nhật Bản trong chiến tranh thế giới lần thứ IIMỏy bay Mỹ rải chất độc hoỏ học

xuống miền nam việt nam.

Cụng ty ,nhà mỏy thải chất thải ra sụng làm cho nguồn nước bị ụ nhiễm nặng.

Lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật,

thuốc trừ sõu.

Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN

II Nguyờn nhõn phỏt sinh

đột biến gen

I Đột biến gen là gỡ?

II Nguyên nhân phát sinh đột biến gen

Và hậu quả để lại là

- Đột biến gen là những biến đổi

trong cấu trúc gen liên quan

tới một hoặc một số cặp

nucleôtit, xảy ra tại một điểm

nào đó trên phân tử ADN

- Các dạng đột biến gen: Mất, thêm,

thay thế một cặp nuclêôtit

II Nguyên nhân phát sinh

đột biến gen

- Trong tự nhiên: Do rối loạn trong

quá trình tự sao chép của ADN dưới

ảnh hưởng của môi trường trong và

ngoài cơ thể

- Trong thực nghiệm: Con người đã

gây ra các đột biến bằng tác nhân vật

lí, hoặc hoá học (đột biến nhân tạo)

- Hạn chế sự gia tăng hoặc ngăn ngừa các hoạt động gây ra ô nhiễm môi

trường.

Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN

II Nguyờn nhõn phỏt sinh đột biến gen

I Đột biến gen là gỡ?

III Vai trũ của đột biến gen

Biến đổi

trong

cấu trúc gen

Biến đổimARN

Biến đổi Prôtêin

t ơng ứng

Biến đổi Kiểu hình

Tính trạng Taùi sao ủoọt bieỏn gen laùi gaõy ra bieỏn ủoồi kieồu hỡnh?

Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN

Quan sát các hình dưới đây và cho biết đột biến nào

cĩ hại và đột biến nào cĩ lợi cho bản thân sinh vật

hoặc đối với con người?

dị dạng

H21.4 Đột biến gen ở cây lúa(b)làm cây cứng và nhiều bơng hơn ở giống gốc (a)

? Tại sao đột biến gen thể hiện ra kiểu hình lại thường có hại

cho bản thân sinh vật?

Vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài hoà trong kiểu gen đã qua chọn lọc tự nhiên và duy trì lâu đời trong điều kiện tự nhiên, gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp prôtêin

Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN

II Nguyên nhân phát sinh đột biến gen

I Đột biến gen là gì?

III Vai trị của đột biến gen

- Trong tự nhiên: Do rối loạn trong

quá trình tự sao chép của ADN dưới

ảnh hưởng của môi trường trong và

ngoài cơ thể

- Trong thực nghiệm: Con người đã

gây ra các đột biến bằng tác nhân vật

lí, hoặc hoá học (đột biến nhân tạo)

III Vai trò của đột biến gen

- Đột biến gen thể hiện ra kiểu hình

thường có hại cho sinh vật

Hãy tìm một số ví dụ về đột biến gen trong tự nhiên hoặc do con người tạo ra?

Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN

II Nguyên nhân phát sinh đột biến gen

I Đột biến gen là gì?

Quan sát một số đột biến có hại

Rùa 2 đầu

Cây bị bạch tạng

Người khỉ Chó bị dị dạng

Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN

I Đột biến gen là gì?

III Vai trò của đột biến gen

II Nguyên nhân phát sinh đột biến gen

III Vai trò của đột biến gen

II Nguyên nhân phát sinh đột biến gen

Chim hoàng khuyên được cho là đắt nhất hiện nay từng được trả giá lên đến 10.300 USD

Ngắm "nữ hoàng" chào mào 300 triệu đồng tại Hà Nội

NHÍM ĐỘT BIẾN T BI N ẾN

HỔ ĐỘT BIẾN

CÔNG ĐỘT BIẾN

SÓC ĐỘT BIẾN

II Nguyên nhân phát sinh đột

biến gen

- Trong tự nhiên: Do rối loạn trong

quá trình tự sao chép của ADN dưới

ảnh hưởng của môi trường trong và

ngoài cơ thể

- Trong thực nghiệm: Con người đã

gây ra các đột biến bằng tác nhân vật

lí, hoặc hoá học (đột biến nhân tạo)

I Đột biến gen là gì?

? Nêu vai trò của đột biến gen trong thực tiễn sản xuất?

III Vai trò của đột biến gen

Đa số đột biến gen là có hại nhưng cá biệt vẫn có đột biến có lợi Vì vậy đột biến gen được xem

là nguồn nguyên liệu chủ yếu cho quá trình tiến hóa, nguyên liệu quan trọng trong công tác chọn giống

- Đột biến gen thể hiện ra kiểu hình

thường có hại cho sinh vật

- Một số đột biến gen có lợi cho

con người => Có ý nghĩa trong

chăn nuôi, trồng trọt

Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN

II Nguyên nhân phát sinh đột

biến gen

- Trong tự nhiên: Do rối loạn trong

quá trình tự sao chép của ADN dưới

ảnh hưởng của môi trường trong và

ngoài cơ thể

- Trong thực nghiệm: Con người đã

gây ra các đột biến bằng tác nhân vật

lí, hoặc hoá học (đột biến nhân tạo)

I Đột biến gen là gì?

III Vai trò của đột biến gen

- Đột biến gen thể hiện ra kiểu hình thường có hại cho sinh vật

- Một số đột biến gen có lợi cho con người => Có ý nghĩa trong chăn nuôi, trồng trọt

- Đột biến gen là những biến đổi

trong cấu trúc gen liên quan

tới một hoặc một số cặp

nucleôtit, xảy ra tại một điểm

nào đó trên phân tử ADN

- Các dạng đột biến gen: Mất, thêm,

thay thế một cặp nuclêôtit

Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN

biến đổi

môi tr ờng trong

tự nhiên

cặp nuclêôtit

Đột biến gen là những ……… trong cấu trúc của

gen Đột biến gen gây ra do ảnh h ởng phức tạp của

……… và ngoài cơ thể tới phân tử ADN, xuất

hiện trong điều kiện ………… hoặc do con ng ời gây ra

Đột biến gen th ờng liên quan đến 1 ……… điển ,

Một gen có A = 450 nu, G = 600nu

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Một gen có 2400nu trong đó A = 300 nu

1 Tính số lượng nuclêôtit của từng loại?

2 Do tác động của tia phóng xạ gen bị đột biến có A = 300 nu, G = 901 nu

Em có biết ?

 Đột biến tự nhiên cừu chân ngắn ở

Anh ,làm chúng không nhảy qua hàng rào để phá vườn.

 Đột biến tăng khả năng thích ứng với điều kiện đất đai và làm mất tính cảm ứng quang chu kì phát sinh ở giống lúa Tám thơm đột biến trồng được 2 vụ

/năm,trên nhiều điều kiện đất đai kể cả vùng đất trung du và miền núi

 ở nước ta đang trồng 1 số cây biến đổi gen

 Thực phẩm biến đổi gen đã và đang

con người quan tâm tới

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:

* Học bài theo nội dung ghi.

* Chuẩn bị bài mới cho tiết sau:

- Nghiên cứu qua bài 22 “Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể”.

- Tìm hiểu đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là gì, nguyên nhân phát sinh và tính chất của đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể?

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:

* Học bài theo nội dung ghi.

* Chuẩn bị bài mới cho tiết sau:

- Nghiên cứu qua bài 22 “Đột biến cấu trúc nhiễm sắc

thể”.

- Tìm hiểu đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể là gì,

nguyên nhân phát sinh và tính chất của đột biến cấu

trúc nhiễm sắc thể?

Xin chân thành cảm ơn quý thầy cô và các em học sinh lớp 9/1 đã cộng tác

cùng tôi trong tiết học này.