Vì vậy người ta đang nghiên cứu sâu hơn và phát triển một loại vắc xin mà hiệu quả chi phí thấp và có những đáp ứng miễn dịch cụ thể hơn.. Vắc-xin DNA đã ra đời để đáp ứng những
Trang 1BÀI BÁO CÁO
ĐỀ TÀI:
“VẮC-XIN DNA LÀ MỘT CÔNG NGHỆ SINH
HỌC HƯỚNG ĐẾN SỨC KHỎE CỦA CON
NGƯỜI VÀ THỬ NGHIỆM LÂM SÀNG”.
Học viên thực hiện
Trần Thị Hải
Giáo viên hướng dẫn PGS-TS Trần Quốc Dung
Trang 2PHẦN I: MỞ ĐẦU
Tiêm phòng vắc-xin để tạo ra miễn dịch nhân tạo
Tuy nhiên, khi tiêm phòng thường gây cảm giác đau chưa
kể đến việc bảo quản, vận chuyển với điều kiện rất nghiêm ngặt đối với các loại vắc-xin
Vì vậy người ta đang nghiên cứu sâu hơn và phát triển một
loại vắc xin mà hiệu quả chi phí thấp và có những đáp ứng miễn dịch cụ thể hơn
Vắc-xin DNA đã ra đời để đáp ứng những nhu cầu đó, là
vắc-xin thế hệ thứ ba, bảo vệ một sinh vật khỏi những
bệnh tật bằng cách tiêm (truyền) trực tiếp DNA vào cơ thể
sinh vật để tạo ra một đáp ứng miễn dịch
Trang 3 Tuy nhiên cho đến nay việc nghiên cứu và phát triển vắc-xin
DNA vẫn còn đang là một phương hướng nghiên cứu rất mới của công nghệ sinh học, đặc biệt là ở những nước đang phát triển và những nước nghèo, nơi mà vấn đề miễn dịch thường
là mối quan tâm lớn.
Qua bài tiểu luận tôi muốn cung cấp thêm một số thông tin cơ
bản về lĩnh vực mới này, nhằm giúp những người quan tâm
có thể tham khảo thêm Chính vì vậy tôi chọn đề tài
“VẮC-XIN DNA LÀ MỘT CÔNG NGHỆ SINH HỌC HƯỚNG ĐẾN SỨC KHỎE CỦA CON NGƯỜI VÀ CÁC THỬ
NGHIỆM LÂM SÀNG”.
Trang 4PHẦN II: NỘI DUNG
Phân loại vắc-xin
Lịch sử của vắc-xin DNA
Công cụ để tạo ra vắc-xin DNA
Sự điều chế vắc-xin DNA
Quá trình đưa vắc-xin DNA vào cơ thể động vật
Cơ chế hoạt động của vắc-xin DNA
Ưu điểm của vắc-xin DNA
Hạn chế của vắc-xin DNA
Trang 51 PHÂN LOẠI VẮC-XIN
Vắc-xin giải độc tố: Loại vacxin này được sản xuất từ ngoại độc tố của vi khuẩn đã được làm mất tính độc nhưng vẫn giữ được tính kháng nguyên
Trang 61.3 VẮC-XIN THẾ HỆ THỨ BA
Là văc-xin tái tổ hợp trong đó các kháng nguyên
đặc hiệu được tổng hợp từ DNA của vi sinh vật
Vắc-xin DNA được phân lập trên cơ sở công nghệ tái tổ hợp DNA
Trang 72 LỊCH SỬ CỦA VẮC-XIN DNA
Vắc-xin được phép sử dụng hiện nay chủ yếu bao gồm các loại vắc-xin sống, giảm độc lực, subunit vắc-xin Tuy nhiên những loại vắc xin này có những hạn chế nhất định
Vắc-xin DNA đầu tiên tạo được sự quan tâm của cộng đồng khoa học trong đầu những năm 1990 và có rất nhiều triển vọng
Năm 1990, Đại học Wisconsin, Jon Wolff báo cáo khi tiêm plasmid DNA vào mô cơ của chuột đã tạo ra một phản ứng protein
Trang 8 Vào năm 1993, Tiến sĩ Margaret Liu báo cáo khi tiêm DNA một loại protein kháng nguyên từ vi rút cúm vào những con chuột,
có khả năng tạo miễn dịch bảo vệ chuột chống lại virut cúm.
Những hứa hẹn của vắc-xin DNA trong các nghiên cứu thử nghiệm được sớm thực hiện sau đó Một số thử nghiệm đánh giá hiệu quả của vắc-xin DNA tiêu diệt virus HIV loại 1 (HIV-1) cho các ứng dụng điều trị và phòng ngừa bệnh này Các nghiên cứu khác ngay sau đó nhằm vào mục tiêu là bệnh ung thư hoặc một số bệnh khác như: cúm, u tử cung ở người (HPV), viêm gan, và bệnh sốt rét Tuy nhiên, kết quả của những thử nghiệm lâm sàng bước đầu vẫn chưa có những thành công nhất định
Trang 93 CÔNG CỤ ĐỂ TẠO RA VẮC-XIN DNA
Vắc-xin DNA được phân lập trên cơ sở công nghệ tái tổ hợp DNA
Trong công nghệ này về cơ bản sử dụng các công cụ sau đây:
Trang 11Tế bào vi khuẩn
DNA tái
tổ hợp
Trang 12DNA tái tổ hợp
nhân lên
Trang 13Tinh chiết DNA tái tổ hợp từ vi khuẩn
Sản xuất vắc-xin
Trang 145 QUÁ TRÌNH ĐƯA VẮC-XIN DNA VÀO CƠ THỂ
Vắc-xin DNA có thể được đưa vào các mô của cơ thể động vật bằng nhiều phương pháp
- Tiêm DNA trong dung dịch
nước muối bằng cách sử
dụng kim tiêm dưới da
- Phương pháp dùng súng bắn gen
Trang 156 CƠ CHẾ HOẠT ĐỘNG CỦA VẮC-XIN DNA
Trang 16Lợi thế của vắc-xin DNA là rẻ, bền, dễ sản xuất ra số lượng lớn nên thích hợp cho những chương trình tiêm chủng rộng rãi.
Bảo quản và vận chuyển dễ dàng.
Vắc-xin DNA an toàn hơn so với vắc-xin sống giảm độc lực.
Đáp ứng miễn dịch có thể được gợi lên bởi cả hai phân tử MCH loại I và II Đây là một tính năng độc đáo của loại vắc-xin DNA.
Khả năng miễn dịch kéo dài hơn.
7 ƯU ĐIỂM
Trang 17Vắc-xin DNA không được sử dụng cho các kháng nguyên không phải protein
Vắc-xin DNA có ảnh hưởng đến hệ gen, từ đó nó kiểm soát sự tăng trưởng của tế bào
Nó có thể gây nên sự sản xuất kháng thể chống lại DNA
8 HẠN CHẾ
Trang 18PHẦN III:
TƯƠNG LAI CỦA VẮC-XIN DNA
VÀ KẾT LUẬN
Trang 191 TƯƠNG LAI CỦA VẮC-XIN DNA
phát triển, tiếp cận các phương pháp mới để nâng cao khả năng miễn dịch của loại vắc-xin này
mới của khoa học y tế Việc nghiên cứu vẫn đang diễn ra nhưng một số vắc-xin DNA đã chuyển sang thử nghiệm lâm sàng
nguyên, vì vậy có thể sản xuất một loại vắc-xin cho nhiều bệnh
Trang 20Vắc-xin DNA trong tương lai có thể chống lại bệnh tật gây chết người như AIDS, ung thư, bệnh dại, sốt rét và bệnh tiểu đường…
Bây giờ, vắc-xin DNA đang trong giai đoạn thử nghiệm nhưng một ngày nó sẽ là loại vắc xin thuộc thế hệ kế tiếp
Trang 21Hiện nay con người đã tạo ra nhiều chủng loại vắc-xin phục vụ cho việc phòng ngừa bệnh tật ở người và động vật Nhưng vẫn chưa đảm ứng được nhu cầu của xã hội
và chưa thực sự hiệu quả trong việc phòng ngừa
Vắc-xin DNA được tao ra nhờ công nghệ tái tổ hợp, đây là một hướng đi mới đáp ứng được nhu cầu tạo miễn dịch phòng chống bệnh tật trên diện rộng, rẻ, an toàn và dễ sản xuất trên quy mô lớn
Trang 22Bên cạnh những ưu điểm thì vắc-xin vẫn còn tồn tại những hạn chế nhất định Vì vậy cần có những nghiên cứu kỹ càng hơn để tránh những hạn chế này và làm cho loại vắc-xin DNA ngày càng phát triển hơn trong thời gian tới-thời đại của công nghệ sinh học.
Mong rằng trong tương lai, thì loại vắc-xin này có thể đáp ứng được những nhu cầu của xã hội loài người về việc tạo miễn dịch, phòng chống các bệnh liên quan
Trang 23THE END!