Biện pháp quản lý bồi dưỡng giáo viên tiếng anh của hiệu trưởng trường trung học cơ sở khu vực miềm tây thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh

Chỉ thị số 18/2001/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Chỉ thị số 40/CT-TW ngày 15/6/2004 của Ban Bí thư về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đ

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐINH THỊ HƯƠNG THƠM

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN

TIẾNG ANH CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC

CƠ SỞ KHU VỰC MIỀN TÂY THÀNH PHỐ HẠ LONG,

TỈNH QUẢNG NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2013

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐINH THỊ HƯƠNG THƠM

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN

TIẾNG ANH CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC

CƠ SỞ KHU VỰC MIỀN TÂY THÀNH PHỐ HẠ LONG,

TỈNH QUẢNG NINH

Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục

Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS LÝ TIẾN HÙNG

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết

quả trình bày trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong

bất kỳ công trình nào khác

Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được

chỉ rõ nguồn gốc

Thái Nguyên, tháng 8 năm 2013

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Đinh Thị Hương Thơm

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên cho phép tôi bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS Lý Tiến Hùng

- Vụ Khoa học Công nghệ và Môi trường - Bộ Giáo dục và Đào tạo đã giúp đỡ

và chỉ dẫn tận tình cho tôi về định hướng đề tài, hướng dẫn tôi trong việc tiếp

cận và khai thác các tài liệu tham khảo cũng như chỉ bảo cho tôi trong quá trình

tôi viết luận văn và hoàn thành luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, Ban chủ nhiệm khoa Tâm lý -

Giáo dục, khoa sau đại học trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên đã tạo mọi

điều kiện thuận giúp tôi nghiên cứu và hoàn thành luận văn này

Xin trân trọng cảm ơn lãnh đạo Phòng Giáo dục và Đào tạo, đội ngũ cán

bộ quản lý, giáo viên các trường THCS khu vực miền Tây thành phố Hạ Long

đã tạo điều kiện thuận lợi, giúp tôi có những tư liệu để hoàn thành luận văn

Cuối cùng tôi muốn bày tỏ lòng cảm ơn đối với bạn bè, người thân trong

gia đình đã ủng hộ và tạo mọi điều kiện hỗ trợ tôi học tập và hoàn thành luận

văn này

Do điều kiện thời gian và phạm vi nghiên cứu có hạn, luận văn không

tránh khỏi những thiếu sót, tác giả luận văn kính mong nhận được sự chỉ dẫn và

góp ý thêm của các thầy giáo, cô giáo và các bạn đồng nghiệp để luận văn trở

nên hoàn thiện hơn

TÁC GIẢ

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG v

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4

5 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu 4

6 Giả thuyết khoa học 4

7 Phương pháp nghiên cứu 5

8 Cấu trúc luận văn 6

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TIẾNG ANH TRƯỜNG THCS 8

1.1.Lịch sử ngiên cứu vấn đề 8

1.2 Một số khái niệm cơ bản có liên quan đến đề tài 11

1.2.1 Quản lý và quản lý giáo dục 11

1.2.2 Quản lý trường THCS 14

1.2.3 Hoạt động bồi dưỡng Giáo viên 17

1.3 Giáo viên Tiếng Anh THCS 19

1.3.1 Mục tiêu chương trình Tiếng Anh THCS 19

1.3.2 Chuẩn giáo viên Tiếng Anh THCS 22

1.3.3 Nhiệm vụ của giáo viên Tiếng Anh THCS 23

1.3.4 Đặc điểm lao động sư phạm của giáo viên Tiếng Anh THCS 23

1.4 Những nội dung cơ bản của quản lý bồi dưỡng giáo viên Tiếng Anh

trường THCS 26

1.4.1 Lập kế hoạch bồi dưỡng giáo viên 26

1.4.1.1 Đặc điểm tình hình đội ngũ giáo viên phân loại thành các nhóm khác nhau nhằm định hướng các nội dung và hình thức bồi dưỡng cho mỗi nhóm Có thể tổ chức việc khảo sát và khảo sát theo các cách tiếp cận sau: 26

1.4.1.2 Mục tiêu của bồi dưỡng 27

1.4.1.3 Các hình thức và mục tiêu bồi dưỡng 27

1.4.1.4 Nội dung, phương pháp và hình thức bồi dưỡng 27

1.4.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng giáo viên 29

1.4.3 Chỉ đạo thực hiện chương trình bồi dưỡng giáo viên 30

1.4.4 Chuẩn bị các điều kiện và phương tiện kỹ thuật cho hoạt động bồi dưỡng 30

1.4.5 Kiểm tra đanh giá kết quả bồi dưỡng giáo viên 31

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động bồi dưỡng giáo viên Tiếng Anh ở trường THCS 32

Kết luận chương 1 31

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TIẾNG ANH TRƯỜNG THCS KHU VỰC MIỀN TÂY THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH 34

2.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hoá- xã hội của khu vực miền Tây Thành phố Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh 34

2.2 Thực trạng giáo dục THCS Thành phố Hạ Long 35

2.2.1 Khái quát về tình hình phát triển giáo dục ở Thành phố Hạ Long, Quảng Ninh 35

2.2.3 Thực trạng chất lượng đội ngũ giáo viên dạy tiếng Anh ở một số trường THCS khu vực miền Tây Thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh 37

2.2.3.1 Số lượng và trình độ đào tạo 37

2.2.3.2 Nhận thức của giáo viên về dạy học tiếng Anh 39

2.2.3.3 Thực hiện chương trình, nội dung sách giáo khoa 40

2.2.3.5 Sử dụng thiết bị, đồ dùng dạy học môn tiếng Anh 41

2.2.3.6 Phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn tiếng Anh 42

2.3 Thực trạng quản lý bồi dưỡng giáo viên dạy Tiếng Anh trường THCS khu vực miền tây Thành Phố Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh 43

2.3.1 Thực trạng của việc lập kế hoạch bồi dưỡng giáo viên Tiếng Anh ở một số trường THCS khu vực miền Tây Thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh từ năm 2009 đến 2012 43

2.3.2 Thực trạng của việc tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng giáo viên Tiếng Anh ở một số trường THCS khu vực miền Tây Thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh từ năm 2009 đến năm 2012 44

2.3.2.1 Bồi dưỡng giáo viên thông qua chương trình thay sách 44

2.3.2.2 Bồi dưỡng giáo viên theo chu kỳ, bồi dưỡng thường xuyên theo kê hoạch của Bộ GD-ĐT 45

2.3.2.3 Hoạt động bồi dưỡng cập nhật kiến thức tại cơ sở giáo dục của tổ bộ môn và cá nhân giáo viên 46

2.3.3 Thực trạng việc kiểm tra đánh giá kết quả bồi dưỡng giáo viên Tiếng Anh ở một số trường THCS khu vực miền Tây Thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh từ năm 2009 đến năm 2012 47

2.4 Đánh giá chung 48

2.4.1 Ưu điểm 48

2.4.2 Hạn chế 48

Kết luận chương 2 52

Chương 3 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN TIẾNG ANH CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG THCS KHU VỰC MIỀN TÂY THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH 53

3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp 53

3.1.1 Đảm bảo tính thực tiễn của các biện pháp 53

3.1.2 Đảm bảo tính đồng bộ của các biện pháp 53

3.1.3 Đảm bảo tính khả thi 53

3.2 Đề xuất một số biện pháp quản lý bồi dưỡng giáo viên tiếng Anh của hiệu trưởng trường THCS khu vực miền Tây Thành phố Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh 54

3.2.1 Xác định nhu cầu bồi dưỡng 54

3.2.1.1 Mục đích của biện pháp 54

3.2.1.2 Nội dung và cách thức thực hiện 54

3.2.2 Đổi mới công tác lập kế hoạch bồi dưỡng 56

3.2.2.1 Mục đích của biện pháp 56

3.2.2.2 Nội dung và cách thức tiến hành cuả biện pháp 56

3.2.3 Xác định nội dung bồi dưỡng 58

3.2.3.1 Mục đich của biện pháp 58

3.2.3.2 Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp 58

3.2.4 Đổi mới các hình thức bồi dưỡng phù hợp vơi đặc điểm nhà trường 68

3.2.4.1 Mục đích của biện pháp 68

3.2.4.2 Nội dung và cách thưc thực hiện biện pháp 69

3.2.5 Xác định và cung cấp các điều kiện, nguồn lực phục vụ bồi dưỡng giáo viên 72

3.2.5.1 Mục đích của biện pháp 72

3.2.5.2 Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp 72

3.2.6 Đổi mơi công tác đánh giá kết quả bồi dưỡng 74

3.2.6.1 Mục đích của biện pháp 74

3.2.6.2 Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp 75

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 77

3.4 Khảo nghiệm mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 77

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 85 PHỤ LỤC 87

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Đội ngũ giáo viên dạy tiếng Anh THCS khu vực miền Tây

thành phố Hạ Long năm học 2012-2013 38Bảng 3.1 Ma trận bài kiểm tra 1 tiết môn tiếng Anh 67Bảng 3.2 Mức độ hợp lý và tính khả thi của các biện pháp 78

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Để hội nhập thế giới và thực hiện quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, dạy và học ngoại ngữ trở thành một nhiệm vụ cấp thiết Ngoại ngữ được xếp vào một trong những lĩnh vực ưu tiên, một mũi nhọn đột phá trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, khoa học - công nghệ trong thời đại ngày nay

Ngày 30 tháng 9 năm 2008, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định

số 1400/QĐ-TTg về việc phê duyệt Đề án "Dạy và học ngoại ngữ trong hệ

thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008-2020" với mục tiêu chung là; Đổi mới

toàn diện việc dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân, triển khai chương trình dạy và học ngoại ngữ

, cao , tự tin trong giao tiếp, học tập, làm việc trong môi trường hội nhập, đa ngôn ngữ, đa văn hoá; biến ngoại ngữ trở thành thế mạnh của người dân Việt Nam, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Mục tiêu cụ thể là:

+ Triển khai thực hiện chương trình giáo dục 10 năm, bắt đầu từ lớp 3 môn ngoại ngữ bắt buộc ở các cấp học phổ thông Từ năm 2010 - 2011 triển khai dạy ngoại ngữ theo chương trình mới cho khoảng 20% số lượng học sinh lớp 3 và mở rộng dần quy mô để đạt khoảng 70% vào năm học 2015 - 2016; 100% vào năm 2018 - 2019;

+ Triển khai chương trình đào tạo tăng cường môn ngoại ngữ đối với

chuyên nghiệp vào năm học 2010 - 2011, 60% vào năm 2015 - 2016 và đạt 100% vào năm học 2019 - 2020;

+ Triển khai chương trình đào tạo tăng cường môn ngoại ngữ đối với giáo dục đại học (cả các cơ sở đào tạo chuyên ngữ và không chuyên ngữ) cho khoảng 10% số lượng sinh viên cao đẳng, đại học vào năm học 2010 - 2011; 60% vào năm học 2015 - 2016 và 100% vào năm 2019 - 2020;

, trình độ đào tạo, góp phần tích cực vào công tác bồi dưỡng, nâng cao trình độ ngoại ngữ cho nguồn nhân lực, đội ngũ cán bộ, viên chức; thực hiện đa dạng hoá các hình thức học tập, đáp ứng nhu cầu người học Phấn đấu có 5% số cán

bộ, công chức, viên chức trong các cơ quan nhà nước có trình độ ngoại ngữ bậc

3 trở lên vào năm 2015 và đạt 30% vào năm 2020 [5]

Trong các ngoại ngữ, tiếng Anh là ngôn ngữ phổ biến nhất, hầu hết các giao dịch trên thế giới đều sử dụng tiếng Anh Vì vậy, rất nhiều quốc gia đưa tiếng Anh vào trong chương trình giáo dục đào tạo Kinh nghiệm của các nước phát triển trên thế giới cũng như trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương cho thấy tiếng Anh là một công cụ, phương tiện đắc lực và hữu hiệu trong tiến trình

hội nhập và phát triển

Tiếng Anh chiếm vị trí quan trọng và đóng vai trò không thể thiếu được trong việc nâng cao và mở rộng kiến thức, tư duy, tầm hiểu biết cho các em học sinh Chính vì vậy, việc dạy và học tiếng Anh hiện nay đang là vấn đề được học sinh, phụ huynh và cả xã hội quan tâm, đầu tư Cùng với các môn học và hoạt động giáo dục khác, tiếng Anh góp phần hình thành và phát triển nhân cách của học sinh, giúp cho việc thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện ở các trường phổ

thông Nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả dạy và học môn tiếng Anh

là đội ngũ giáo viên

Thời gian qua, việc dạy học tiếng Anh ở các trường THCS đã đạt được những thành quả nhất định Tuy nhiên vẫn còn một số bất cập như học sinh chủ yếu học ngữ pháp cho nên khả năng giao tiếp còn kém Nguyên nhân chính của tình trạng trên là do chất lượng đội ngũ giáo viên chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới hiện nay

Làm thế nào để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên tiếng Anh là câu hỏi đặt ra cho các nhà quản lý giáo dục

Luật giáo dục năm 2005 - điều 72 đã nêu rõ nhiệm vụ của nhà giáo là:

"không ngừng học tập, rèn luyện để nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy, nêu gương tốt cho người học"

Công tác đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo đạt chuẩn, trên chuẩn còn nặng về

số lượng chưa được quan tâm nhiều đến chất lượng, nhận thức của giáo viên về mục tiêu dạy và học ngoại ngữ chưa đúng với tinh thần đổi mới

Để góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên dạy tiếng Anh ở trường THCS, việc nghiên cứu, bổ sung và hoàn thiện các biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên có thể khắc phục được những hạn chế trên là việc làm hết sức cần thiết Vì vậy chúng tôi chọn

nghiên cứu đề tài "Biện pháp quản lý bồi dưỡng giáo viên tiếng Anh của hiệu

trưởng trường trung học cơ sở khu vực miền Tây Thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh" làm luận văn tốt nghiệp cao học của mình

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng, đề tài đề xuất các biện pháp quản lý bồi dưỡng giáo viên tiếng Anh của hiệu trưởng trường THCS khu vực miền Tây Thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Xác định cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên

tiếng Anh ở các trường THCS

3.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý bồi dưỡng giáo viên tiếng Anh

trường THCS khu vực miền Tây Thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh

3.3 Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiếng

Anh của hiệu trưởng trường THCS khu vực miền Tây Thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu: Hoạt động bồi dưỡng giáo viên Tiếng Anh

trường THCS

4.2 Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo

viên tiếng Anh của hiệu trưởng trường THCS khu vực miền Tây thành phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh

4.3 Khách thể khảo sát: Đội ngũ giáo viên và lãnh đạo ở một số trường

THCS khu vực miền Tây Thành phô Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh

5 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên Tiếng Anh của hiệu trưởng trường THCS khu vực miền Tây Thành phố Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh

6 Giả thuyết khoa học

Thời gian qua việc quản lý bồi dưỡng giáo viên Tiếng Anh trường THCS khu vực miền Tây Thành Phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh đã được quan tâm và

đạt được những kết quả nhất định, song vẫn còn một số hạn chế, bất cập, nếu hiệu trưởng thực hiện một cách hợp lí và đồng bộ các biện pháp đề xuất trong luận văn thì có thể nâng cao chất lượng dạy và học Tiếng Anh tại một số trường khu vực miền Tây Thành phố Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh

7 Phương pháp nghiên cứu

Nhóm 1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá các tài liệu, các công trình nghiên cứu

có liên quan để xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài

Nhóm 2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp quan sát

Phương pháp quan sát các phương pháp, hình thức quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên Tiếng Anh trung học cơ sở của Hiệu trưởng và hoạt động tự bồi dưỡng của đội ngũ giáo viên Tiếng Anh trung học cơ sở

7.2.2 Phương pháp chuyên gia

Bằng việc tổ chức các hội thảo, gặp gỡ, trao đổi ý kiến một cách chính thức, hoặc không chính thức như trao đổi, trực tiếp thảo luận, qua điện thoại hay thư điện tử (E-mail) bàn về những vấn đề có liên quan đến nội dung này với các chuyên gia (các cán bộ quản lý, tổ trưởng, nhóm trưởng chuyên môn, giáo viên dạy tiếng Anh có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy tiếng Anh của trường THCS khu vực Miền Tây thành phố Hạ Long) Phương pháp này được

sử dụng với mục đích tìm hiểu mức độ tán thành của các chuyên gia về các biện pháp dự kiến đề xuất và mức độ vận dụng các biện pháp đó vào công tác bồi dưỡng giáo viên dạy tiếng Anh Mặt khác, phương pháp này được dùng để xem xét tính hợp lý và tính khả thi của các biện pháp quản lý được bổ sung sau khi hoàn chỉnh các biện pháp dự kiến

7.2.3 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

Bằng việc xây dựng hệ thống câu hỏi điều tra theo những nguyên tắc và nội dung chủ định của chúng tôi Phương pháp này được sử dụng với mục đích chủ yếu là thu thập các số liệu về quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên dạy tiếng Anh của Hiệu trưởng các trường THCS khu vực Miền tây thành phố

Hạ Long nhằm minh chứng được thực trạng quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên dạy tiếng Anh tại các trường THCS thành phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh

7.2.4 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

Phương pháp này được sử dụng với mục đích đánh giá, tổng kết quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên dạy tiếng Anh của hiệu trưởng các trường THCS khu vực Miền Tây thành phố Hạ Long

7.2.5 Phương pháp khảo nghiệm

Phương pháp này được sử dụng để kiểm tra tính cần thiết và tính khả thi

của các biện pháp quản lý đã đề xuất

Nhóm 3 Sử dụng toán thống kê để xử lý số liệu thu được từ các phương pháp trên

Sử dụng phương pháp thống kê để xử lý các kết quả điều tra, phân tích kết quả nghiên cứu, đồng thời để đánh giá mức độ tin cậy của phương pháp điều tra

8 Cấu trúc luận văn

Luận văn ngoài phần mở đầu, kết luận và phụ lục, có cấu trúc gồm

3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý bồi dưỡng giáo viên Tiếng Anh trường THCS

Chương 2 Thực trạng về quản lý bồi dưỡng giáo viên Tiếng Anh ở một

số trường THCS khu vực miền tây Thành phố Hạ Long, Tỉnh Quảng Ninh

Chương 3 Các biện pháp quản lý bồi dưỡng giáo viên Tiếng Anh của hiệu trưởng trường THCS khu vực miền Tây thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN

TIẾNG ANH TRƯỜNG THCS 1.1.Lịch sử ngiên cứu vấn đề

Từ xưa, người dân Việt Nam đã ý thức được rằng “Không thầy đố mày làm nên” Trong lịch sử phát triển của xã hội, vai trò của người thầy giáo được ghi nhận như một công đức lớn

Sự phát triển của giáo dục đòi hỏi ở người thầy phải được học tập, được bồi dưỡng thường xuyên và nhận thức sâu sắc rằng muốn cống hiến được nhiều hơn cho giáo dục, cho xã hội thì phải biết tích lũy tri thức, muốn tích lũy tri thức thì phải thường xuyên rèn luyện, bồi dưỡng và học tập suốt đời

Trong suốt các giai đoạn phát triển kinh tế xã hội ở nước ta, vấn đề bồi dưỡng cán bộ luôn luôn được chú trọng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết” Ngay sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Người đã quan tâm xây dựng một nền giáo dục toàn dân, chú trọng xây dựng đội ngũ giáo viên, từng bước đủ về số lượng và đảm bảo chất lượng để phục vụ sự nghiệp giáo dục, sự nghiệp cách mạng của Đảng

Các Nghị quyết Đại hội Đảng IV, V, đặc biệt là đường lối đổi mới do Đại hội VI của Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo đã tạo đà cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, trong đó có giáo dục Trong những năm gần đây, đã có nhiều nhà nghiên cứu bàn về các lĩnh vực văn hóa - giáo dục, bồi dưỡng giáo viên Các tạp chí, tập san, chuyên san, báo Giáo dục thời đại xuất hiện ngày càng nhiều và càng phong phú về nội dung vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên Tuy vậy, những vấn đề lý luận về bồi dưỡng giáo viên vẫn chưa

được thể hiện rõ nét, ít có các công trình nghiên cứu, đây là một vấn đề cần phải được làm sáng tỏ hơn về lý luận và thực tiễn

Luật Giáo dục năm 2005 là văn bản pháp lý cao nhất của Nhà nước ta, quy định sự hoạt động thống nhất, toàn diện trong hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam, nhằm tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước về giáo dục Đối với các trường THCS, “Điều lệ trường Trung học cơ sở” là cẩm nang trong việc chỉ đạo thực hiện mục tiêu giáo dục và định hướng cho việc xây dựng đội ngũ giáo viên THCS theo phương châm đào tạo kết hợp với sử dụng; bồi dưỡng giáo viên trên cơ sở đề cao việc tự bồi dưỡng và tự học của giáo viên

Chỉ thị số 18/2001/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Chỉ thị số 40/CT-TW ngày 15/6/2004 của Ban Bí thư về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được ban hành đã định hướng

và tạo hành lang pháp lý cho việc xây dựng, bồi dưỡng giáo viên trong đó có giáo viên dạy tiếng Anh ở các trường THCS theo hướng chuẩn hóa, đồng bộ và từng bước hiện đại hóa đặt ra những yêu cầu mới vừa cấp bách, vừa lâu dài

Ngày 11 tháng 01 năm 2005, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 09/2005/QĐ-TTg về việc phê duyệt Đề án “Xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2005 - 2010” Mục tiêu của Đề án là:

Xây dựng ĐNNG và cán bộ quản lý giáo dục theo hướng chuẩn hóa, nâng cao chất lượng, đảm bảo đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, lương tâm nghề nghiệp và trình độ chuyên môn của nhà giáo, đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục trong công cuộc đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng để tiếp tục xây dựng và nâng cao chất lượng ĐNNG, cán bộ quản lý giáo dục Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của toàn xã hội, vai trò, trách nhiệm của nhà giáo và nhiệm vụ xây dựng ĐNNG, cán bộ quản lý giáo dục có chất lượng cao, giỏi về chuyên môn nghiệp vụ, trong sáng về đạo đức, tận tụy với nghề nghiệp, làm trụ cột thực hiện các mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài [1]

Ngày 22 tháng 10 năm 2009, Bộ GD-ĐT đã ban hành Thông tư số 30/2009/TT/BGDĐT về việc ban hành Quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên THCS, giáo viên THPT Văn bản này quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học bao gồm các yêu cầu về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, quy trình đánh giá xếp loại giáo viên trung học Quy định này áp dụng đối với mọi loại hình giáo viên trung học tại các cơ sở giáo dục phổ thông trong hệ thống giáo dục quốc dân

Từ những vấn đề nêu trên, chúng ta thấy giáo viên là người tham gia quyết định chất lượng giáo dục của nhà trường Vì thế, bồi dưỡng, phát triển đội ngũ giáo viên được nhiều tác giả quan tâm bồi dưỡng giáo viên dạy tiếng Anh ở trường THCS sẽ góp phần quan trọng cho sự phát triển của giáo dục, phục vụ công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước

Ở Quảng Ninh đã xây dựng “Kế hoạch phát triển Giáo dục - Đào tạo tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2005 - 2010 và định hướng đến năm 2020”, Ủy ban Nhân dân tỉnh đã phê duyệt Đề án “Xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh giai đoạn

2006 - 2010” Vấn đề bồi dưỡng giáo viên dạy tiếng Anh ở trường THCS chưa được bàn sâu, chưa có chiến lược dài hơi đối với công tác này

Trong thời gian qua để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện

đã có một số công trình nghiên cứu về công tác quản lý giáo dục nhưng các đề

tài này chủ yếu nghiên cứu về tổ chức quản lý quá trình GD-ĐT, về thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả dạy học ngoại ngữ tại các trường đại học, dạy học tiếng Anh tại các trường THCS, trung tâm ngoại ngữ, các trung tâm giáo dục thường xuyên, nghiên cứu về tổ chức quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên tiểu

học chưa có đề tài nào nghiên cứu về biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng

giáo viên dạy tiếng Anh ở trường trung học cơ sở, là cấp học mà tiếng Anh là

môn học chính khóa và là cơ sở cho các chương trình dạy học tiếng Anh cho học sinh ở cấp học cao hơn

1.2 Một số khái niệm cơ bản có liên quan đến đề tài

1.2.1 Quản lý và quản lý giáo dục

* Quản lý

Quản lý là một dạng lao động xã hội mang tính đặc thù, gắn liền và phát triển cùng với lịch sử phát triển của loài người Từ khi có sự phân công lao động trong xã hội đã xuất hiện một dạng lao động đặc biệt, đó là tổ chức, điều khiển các hoạt động lao động theo những yêu cầu nhất định Dạng lao động

mang tính đặc thù đó còn được gọi là hoạt động quản lý

Có nhiều quan niệm khác nhau về quản lý theo những cách tiếp cận khác nhau, như:

+ Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ thể

quản lý (người quản lý, tổ chức quản lý) lên khách thể quản lý (đối tượng quản lý)

về các mặt chính trị, văn hóa, xã hội, kinh tế, bằng một hệ thống các luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phương pháp và các giải pháp cụ thể nhằm tạo

ra môi trường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng [15, tr 7]

+ Quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý

(người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức

+ Quản lý là bảo đảm sự hoạt động của hệ thống trong điều kiện có sự

biến đổi liên tục của hệ thống và môi trường, là chuyển hệ thống tới trạng thái mới thích ứng với hoàn cảnh mới [15, tr 8]

Theo Fredenck, W.Taylor, tác giả của học thuật quản lý theo khoa học thì: "Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất"

Theo thuyết quản lý hành chính của Henry Fayol thì: “Quản lý hành chính là dự báo và lập kế hoạch, tổ chức và điều khiển, phối hợp và kiểm tra"

Mặc dù có nhiều quan niệm khác nhau về quản lý như đã nêu ở trên, nhưng chúng ta có thể nhận thấy điểm chung của quản lý mà các khái niệm

đã đề cập là:

- Quản lý bao giờ cũng có mục tiêu Hoạt động quản lý được thực hiện với một tổ chức hay một nhóm xã hội Đây là điểrn hội tụ cho những hoạt động cùng nhau của nhiều người

- Quản lý là thực hiện những tác động hướng đích từ chủ thể đến đối tượng Yếu tố con người, trong đó người quản lý và người bị quản lý, giữ vai trò trung tâm trong hoạt động quản lý

- Quản lý không chỉ thể hiện ý chí của chủ thể mà còn là sự nhận thức và thực hiện hoạt động theo quy luật khách quan Lao động quản lý là điều kiện quan trọng để làm cho xã hội loài người tồn tại, vận hành và phát triển

Từ những dấu hiệu đặc trưng nêu trên, có thể hiểu: Quản lý là sự tác động hợp quy luật của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý bằng tổ hợp những cách thức, những phương pháp nhằm khai thác và sử dụng tối đa các tiềm năng, các cơ hội của cá nhân cũng như của tổ chức, để đạt được mục tiêu đã đề ra

* Quản lý giáo dục

Quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục tới mục tiêu đã định, trên cơ sở nhận thức và vận dụng đúng đắn những quy luật khách quan của hệ thống Quản lý giáo dục vận dụng bốn chức năng quản lý: Lập kế hoạch; tổ chức triển khai kế hoạch; chỉ đạo thực hiện kế hoạch; kiểm tra, đánh giá để thực hiện nhiệm vụ công tác của mình

Quản lý giáo dục nói chung và quản lý trường học nói riêng là hệ thống các tác động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho cả hệ thống vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ thống giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất

Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quan là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển của xã hội hiện nay [15]

Vậy quản lý giáo dục thực chất là quản lý quá trình hoạt động của người dạy, người học và quản lý các tổ chức sư phạm ở các cơ sở khác nhau trong việc thực hiện các kế hoạch và chương trình GD-ĐT nhằm đạt được các mục tiêu giáo dục đề ra

Quản lý giáo dục là nhân tố cơ bản thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với hệ thống giáo dục nhằm làm cho hệ thống luôn ổn định, phát triển

và đạt mục tiêu đã định [20]

Như chúng ta đã đề cập ở trên, khái niệm "quản lý giáo dục” là một

khái niệm có nội hàm rộng hẹp khác nhau, tùy theo cách ta tiếp cận khái

niệm “giáo dục" từ góc độ nào Được hiểu theo nghĩa rộng nhất thì quản lý

đích và có kế hoạch vào toàn bộ các lực lượng giáo dục, nhằm tổ chức và phối hợp hoạt động của chúng, sử dụng một cách đúng đắn các nguồn lực

và phương tiện, thực hiện có hiệu quả chỉ tiêu phát triển về số lượng và chất lượng của sự nghiệp giáo dục theo phương hướng của mục tiêu giáo dục [1, tr 38]

Nếu chỉ đề cập tới hoạt động quản lý trong ngành GD-ĐT thì quản lý giáo dục được hiểu là quản lý hệ thống giáo dục từ Trung ương đến địa phương, bao gồm tất cả các ngành học, cấp học, trường học theo mục đích đặt

ra cho các thời kỳ

Nếu thu hẹp khái niệm giáo dục trong phạm vi các hoạt động diễn ra trong các trường học và các cơ sở giáo dục thì quản lý giáo dục được hiểu là

quản lý nhà trường "Quản lý giáo dục thực chất là tác động một cách khoa học

đến nhà trường, nhằm tổ chức tối ưu các quá trình dạy học, giáo dục thể chất, theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, tiến tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái chất lượng mới" [1, tr 40]

1.2.2 Quản lý trường THCS

Quản lý nhà trường là một bộ phận trong quản lý giáo dục Nhà trường (cơ sở giáo dục) chính là nơi tiến hành các quá trình giáo dục tổng thể, có nhiệm vụ trang bị kiến thức cho một nhóm dân cư nhất định, thực hiện tối đa một quy luật tiến bộ xã hội là: “Thế hệ đi sau phải lĩnh hội được tất cả kinh nghiệm xã hội mà các thế hệ đi trước đã tích lũy và truyền thụ lại, đồng thời

phải làm phong phú những kinh nghiệm đó" [1, tr 45]

Trường học là tổ chức giáo dục trực tiếp làm công tác GD-ĐT thế hệ đang lớn dần lên Nó là tế bào cơ sở, chủ chốt vừa là quản lý nhà nước, lại vừa

là một hệ thống độc lập, tự quản của xã hội Do đó, quản lý trường học vừa có tính nhà nước, vừa có tính xã hội

Trong thời đại hiện nay, nhà trường được thừa nhận rộng rãi như một thiết chế chuyên biệt của xã hội để GD-ĐT thế hệ trẻ thành những người có tri thức, sức khỏe, phẩm chất chung của hệ thống giáo dục Từ đó ta thấy: Giáo dục nhà trường giữ vai trò trọng yếu tạo ra sức lao động mới cho xã hội, đặc biệt là đòi hỏi hàm lượng chất xám trong lao động ngày càng cao

Quản lý các hoạt động giáo dục trong nhà trường chính là xây dựng một quan hệ hợp lý giữa các hình thức công tác tập thể đối với học sinh và giáo viên Do con đường giáo dục lâu dài, do các tình huống trong đời sống nội tại, tâm hồn, đời sống tập thể trong trường có sự biến đổi liên tục nên nó đặt ra yêu cầu cao đối với việc quản lý nhà trường, việc tổ chức hợp lý các quá trình GD-

ĐT, việc xây dựng CSVC kỹ thuật tổ chức sư phạm và các điều kiện khác của giáo viên và học sinh

Theo quan điểm của ông Phạm Minh Hạc: "Quản lý nhà trường là

thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và từng học sinh" [9, tr 34]

Quản lý trực tiếp trường học bao gồm các nội dung: quản lý quá trình dạy học, giáo dục, tài chính, CSVC, nhân lực, hành chính và quản lý môi trường giáo dục Trong đó quản lý dạy học, giáo dục là trọng tâm

Nhà quản lý ở mỗi loại hình nhà trường, mỗi bậc học sẽ phải đảm bảo vận dụng khác nhau khi thực hiện nguyên lý giáo dục Tuy vậy, nhà quản lý phải đảm bảo vấn đề cốt yếu đó là: xác định mục tiêu quản lý của nhà trường, xác định cụ thể nội dung các mục tiêu quản lý

Mục tiêu quản lý của nhà trường thường được cụ thể hóa trong kế hoạch năm học, những mục tiêu này là các nhiệm vụ chức năng mà tập thể nhà trường thực hiện suốt năm học

Trên cơ sở hoạch định các mục tiêu một cách cụ thể, quản lý nhà trường phải cụ thể hóa cho từng mục tiêu Những nội dung này là sức sống cho mục tiêu, là điều kiện để mục tiêu trở thành hiện thực

Tóm lại, quản lý trường học là quản lý giáo dục được thực hiện trong phạm vi xác định của một đơn vị giáo dục nhà trường, thực hiện nhiệm vụ giáo dục thế hệ trẻ theo yêu cầu của xã hội Hiện nay các nhà quản lý trường học quan tâm nhiều đến các thành tố mục tiêu, nội dung, phương pháp, tổ chức quản lý và kết quả; đó là các thành tố trung tâm của quá trình

sư phạm, nếu quản lý và tác động hợp quy luật sẽ đảm bảo cho một chất

lượng tốt trong nhà trường

Quản lý nhà trường là quản lý một thiết chế của hệ thống giáo dục Đương nhiên quản lý nhà trường có liên quan hữu cơ với quản lý giáo dục Nhưng như ta biết, quản lý giáo dục bao gồm hai cấp độ: Quản lý cấp

vĩ mô và quản lý cấp vi mô Quản lý cấp vĩ mô là quản lý hệ thống giáo dục quốc dân (trong các cấp từ Trung ương đến địa phương, còn quản lý

vi mô là quản lý hoạt động giáo dục trong nhà trường) Như vậy quản lý hoạt động giáo dục trong nhà trường chính là nội dung quan trọng của quản lý nhà trường

Trên cơ sở đó, ta hiểu quản lý nhà trường là hệ thống những tác động có hướng đích của hiệu trưởng đến con người (giáo viên, cán bộ nhân viên và học sinh) đến các nguồn lực (CSVC, tài chính, thông tin ) hợp quy luật (quy luật quản lý, quy luật giáo dục, quy luật tâm lý, quy luật kinh tế, quy luật xã hội ) nhằm đạt mục tiêu giáo dục

Quản lý nhà trường, quản lý giáo dục là tổ chức hoạt động dạy học… có

tổ chức được hoạt động dạy học, thực hiện được các tính chất của nhà trường phổ thông Việt Nam xã hội chủ nghĩa mới quản lý được giáo dục, tức là cụ thể hóa đường lối giáo dục của Đảng và biến đường lối đó thành hiện thực, đáp ứng yêu cầu của nhân dân, của đất nước [1, tr 8]

Có thể coi nhà trường là bộ mặt của hệ thống giáo dục quốc dân, các quan điểm, đường lối, chính sách giáo dục đều được thực hiện trong nhà trường Do đó, quản lý nhà trường, còn có nghĩa là tổ chức các lực lượng trong

và ngoài nhà trường biến các quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách giáo dục của Đảng và Nhà nước thành hiện thực

Giáo dục THCS có vị trí đặc biệt trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách của mỗi người học Xét cho cùng, vị trí và chất lượng cấp học này tập trung ở chính chất lượng giáo dục ở người học

Như vậy, công tác tổ tác tổ chức giảng dạy, học tập có vị trí quan trọng trong nội dung của các nhiệm vụ của trường THCS Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ đã được qui định trong điều lệ trường trung học và các nhiệm vụ công tác cụ thể của nhà trường

1.2.3 Hoạt động bồi dưỡng Giáo viên

Bồi dưỡng giáo viên là một nội dung trong công tác quản lý nhà trường của hiệu trưởng, đồng thời cũng là nội dung quản lý của các cấp quản lý giáo dục

+ Chủ thể của hoạt động bồi dưỡng là giáo viên, những người đã được đào tạo để có một trình độ chuyên môn nhất định

+ Bồi dưỡng giáo viên thực chất là quá trình bổ sung tri thức, kỹ năng

để nâng cao trình độ chuyên môn, phẩm chất nhà giáo, năng lực dạy học và giáo dục

+ Mục đích bồi dưỡng nhằm nâng cao phẩm chất và năng lực chuyên môn,

họ có cơ hội củng cố, mở mang nâng cao hệ thống tri thức, kỹ năng sư phạm sẵn

có nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác giáo dục và dạy học

Bồi dưỡng giáo viên là bổ sung những kiến thức còn thiếu hụt hoặc đã lạc hậu, cập nhật thêm những tri thức mới về lĩnh vực của khoa học giáo dục nhằm nâng cao trình độ mọi mặt cho đội ngũ nhà giáo để đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của sự phát triển giáo dục

Bồi dưỡng giáo viên được xem là việc đào tạo lại, đổi mới, cập nhật kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, các thuật ngữ này thể hiện tinh thần đào tạo liên tục trước và trong khi làm việc

Các loại hình bồi dưỡng giáo viên bao gồm:

+ Hoạt động bồi dưỡng chuẩn hóa và nâng chuẩn;

+ Hoạt động bồi dưỡng thường xuyên theo chu kỳ;

+ Hoạt động tự bồi dưỡng của cá nhân

Trong ba loại hình đó thì tự bồi dưỡng có vai trò quan trọng, nó quyết định chất lượng của hai loại hình kia và nó đem lại hiệu quả mong muốn

Mục tiêu bồi dưỡng giáo viên nhằm nâng cao, hoàn thiện trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên và được xem là việc đào tạo lại, đổi mới, cập nhật kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp Bất kỳ loại hình bồi dưỡng nào đều không ngoài mục tiêu là nâng cao trình độ hiện có của mỗi giáo viên, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu của xã hội Tùy đối tượng, hoàn cảnh và yêu cầu đặt ra mà công tác bồi dưỡng giáo viên nhằm thực hiện các mục tiêu sau:

+ Bồi dưỡng để chuẩn hóa trình độ được đào tạo (bồi dưỡng chuẩn hóa) + Bồi dưỡng để cập nhật kiến thức (bồi dưỡng thường xuyên)

+ Bồi dưỡng để dạy theo chương trình và SGK mới (bồi dưỡng thay sách) + Bồi dưỡng để tiếp tục nâng cao trình độ chuyên môn sau chuẩn về đào tạo

+ Bồi dưỡng giáo viên nhằm bổ sung những thiếu hụt về tri thức trên cơ

sở nuôi dưỡng những tri thức cũ còn phù hợp với yêu cầu mới, điều chỉnh, sửa đổi những tri thức đã bị lạc hậu nhằm nâng cao trình độ chuyên môn để tiếp tục công tác tốt hơn

Nói tóm lại, khái niệm “bồi dưỡng” thường chỉ cho hoạt động dạy học nhằm bổ sung, bồi đắp thêm kiến thức, kỹ năng cho cả người dạy và người học bồi dưỡng giáo viên là các hoạt động học tập, làm tăng thêm trình độ hiện có về kiến thức, kỹ năng, thái độ nhằm giúp cho cán bộ giáo viên thực hiện công tác

có hiệu quả

1.3 Giáo viên Tiếng Anh THCS

1.3.1 Mục tiêu chương trình Tiếng Anh THCS

Theo qui định của Bộ GD-ĐT, mục tiêu chương trình Tiếng Anh THCS được qui định như sau:

* Lớp 6

Hết lớp 6, học sinh có khả năng sử dụng những kiến thức tiếng Anh đã học trong phạm vi chương trình để:

- Nghe:

+ Nghe, hiểu tiếng Anh sử dụng trong lớp học

+ Nghe hiểu đoạn văn ngắn (Khoảng 60-80 từ), đơn giản về các chủ điểm với nội dung ngôn ngữ được đề cập trong chương trình

+ Đọc hiểu các nội dung chính các đoạn văn ngắn (Khoảng 100-120 từ), đơn giản về các chủ điểm với nội dung ngôn ngữ được đề cập trong chương trình

+ Đọc hiểu nội dung chính xác các văn bản trên cơ sở ngữ liệu đã học có kết hợp với suy luận và tra từ điển

- Viết:

+ Viết có hướng dẫn các đoạn văn ngắn (khoảng 60-70 từ) mô tả hoặc báo cáo tường thuật về các hoạt động của cá nhân hoặc lớp học trong khuôn khổ ngôn ngữ và chủ điểm của chương trình

+ Viết để phục vụ các nhu cầu giao tiếp cá nhân và xã giao đơn giản như điền vào phiếu cá nhân, bảng điều tra, viết thư cho bạn

+ Đọc hiểu các nội dung chính các đoạn văn ngắn (Khoảng 120- 150 từ)

có kết hợp với suy luận và tra từ điển

- Viết:

+ Viết có hướng dẫn các thông tin đơn giản (khoảng 70- 80 từ) dưới dạng các cụm từ và câu ngắn liên quan đến các chủ đề và nội dung ngôn ngữ trong chương trình

+ Đọc hiểu các nội dung các đoạn văn ngắn (Khoảng 150-180 từ) trên

cơ sở các chủ điểm và ngữ liệu đã học có kết hợp với suy luận và tra từ điển

+ Nghe hiểu nội dung chính các đoạn hội thoại hoặc độc thoại ngắn (Khoảng 130- 150 từ), đơn giản trong phạm vi các chủ điểm, chủ đề cũng như các hiện tượng ngôn ngữ được qui định trong chương trình

- Nói:

+ Nói được các câu giao tiếp đơn giản hàng ngày liên quan dến chủ điểm và nội dung ngôn ngữ đã học trong chương trình

- Đọc:

+ Đọc hiểu nội dung chính các văn bản đơn giản (Khoảng 180- 200 từ) trên

cơ sở các chủ điểm và ngữ liệu đã học có kết hợp với suy luận và tra từ điển

- Viết:

+ Viết có hướng dẫn đoạn văn (khoảng 90- 100 từ) liên quan đến các chủ đề và nội dung ngôn ngữ trong chương trình

1.3.2 Chuẩn giáo viên Tiếng Anh THCS

Giáo viên THCS phải có bằng tốt nghiệp cao đẳng sư phạm hoặc có bằng tốt nghiệp cao đẳng và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm theo đúng chuyên ngành tại các khoa, trường Cao đẳng Sư phạm

Giáo viên chưa đạt trình độ chuẩn quy định nêu trên được nhà trường,

cơ quan quản lý giáo dục tạo điều kiện để đạt trình độ chuẩn

Giáo viên có trình độ trên chuẩn được nhà trường, cơ quan quản lý giáo dục tạo điều kiện để phát huy tác dụng của mình trong giảng dạy và giáo dục

[2, Tr.16]

Theo đề án mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu tất cả giáo viên tiếng Anh nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn Theo đó việc học và thi lấy chứng chỉ FCE là một trong những đòi hỏi bắt buộc

Đối với giáo viên tiếng Anh THCS phải đạt bậc 4/6 do Hiệp hội các tổ chức khảo thí ngoại ngữ Châu Âu ban hành cấp độ B2

1.3.3 Nhiệm vụ của giáo viên Tiếng Anh THCS

+ Nhiệm vụ của giáo viên tiếng Anh THCS là dạy học và giáo dục theo

chương trình, kế hoạch giáo dục; soạn bài; dạy thực hành thí nghiệm, kiểm tra, đánh giá theo quy định; vào sổ điểm, ghi học bạ đầy đủ, lên lớp đúng giờ, quản

lý học sinh trong các hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức, tham gia các hoạt động của tổ chuyên môn;

+ Rèn luyện đạo đức, học tập văn hóa, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ

để nâng cao chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục;

+ Thực hiện điều lệ nhà trường; thực hiện quyết định của Hiệu trưởng, chịu sự kiểm tra của Hiệu trưởng và các cấp quản lý giáo dục;

+ Giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo, gương mẫu trước học sinh, đối xử công bằng với học sinh, bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của học sinh, đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp;

+ Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm, các giáo viên khác, gia đình học sinh, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong dạy học và giáo dục học sinh [2, Tr.14]

1.3.4 Đặc điểm lao động sư phạm của giáo viên Tiếng Anh THCS

* Đặc điểm lao động sư phạm của giáo viên nói chung

Xuất phát từ đặc tính của đối tượng lao động và công cụ, lao động của người giáo viên có những đặc trưng sau:

+ Kết quả lao động sư phạm không phải là những sản phẩm vật chất mà

là nhân cách con người, kết quả này phong phú, đa dạng, khó đánh giá

+ Đối tượng của lao động sư phạm phát triển theo những quy luật

+ Học sinh vừa là đối tượng vừa là chủ thể của hoạt động giáo dục, chúng góp phần quan trọng vào kết quả của hoạt động sư phạm

+ Công cụ lao động sư phạm rất độc đáo: Đó là tri thức chung và tri thức chuyên môn nghiệp vụ; là hệ thống kỹ năng tổ chức hoạt động dạy học- giáo dục

Xuất phát từ góc độ tổ chức lao động thì tổ chức lao động sư phạm thể hiện ở cả ba phạm vi (cá nhân, tập thể và xã hội) Trong phạm vi các nhân, lao động sư phạm bao gồm bước chuẩn bị bài và bước lên lớp Trong phạm vi tập thể, lao động sư phạm coi tập thể giáo viên, học sinh như một nhân tố giáo dục quyết định Trong phạm vi xã hội, người thầy tham gia vào sự nghiệp giáo dục của toàn xã hội một cách có chuyên môn, phối hợp với các tổ chức trong và ngoài nhà trường cùng tham gia vào nhiệm vụ giáo dục

Xuất phát từ chức năng xã hội, xét những đòi hỏi và tính phức tạp của lao động sư phạm, lao động của người giáo viên giống như lao động của một nhà khoa học, một nhà văn, một nghệ sĩ

* Đặc điểm lao động sư phạm của giáo viên THCS

Ngoài những đặc điểm chung của lao động sư phạm, lao động sư phạm của giáo viên THCS có một số đặc điểm riêng:

+ Đối tượng của giáo viên THCS là thanh, thiếu niên từ 12 đến 15 tuổi, đây là lứa tuổi vừa mới bước ra khỏi ngôi trường tiểu học, phát triển tính cách chưa rõ nét, lứa tuổi có nhiều cá tính, hiếu động chưa bộc lộ hết được năng lực riêng, sở thích riêng của từng các nhân Người giáo viên phải hiểu và nắm được đặc điểm tâm lý của từng học sinh để có phương pháp dạy học-giáo dục phù hợp với tập thể lớp và từng các nhân

+ Giáo viên THCS phải nghiên cứu, tìm hiểu tri thức riêng của bộ môn sâu hơn, rộng hơn để cùng trao đổi, chia sẻ với học sinh, phát huy tính chủ động, sáng tạo, tạo điều kiện cho năng lực của từng cá nhân phát triển và chuẩn

bị hành trang kiến thức thật vững chắc cho học sinh tiếp tục bước chân vào ngôi trường THPT với bao kiến thức mới

+ Giáo viên vừa là người thầy, vừa là người “bạn” cùng chia sẻ tâm tư, tình cảm, nguyện vọng, kinh nghiệm sống, kỹ năng sống và hướng nghiệp cho học sinh chuẩn bị bước vào cuộc sống

* Đặc điểm lao động sư phạm của giáo viên dạy tiếng Anh ở trường THCS

Ngoài những đặc điểm chung về lao động sư phạm của giáo viên THCS, lao động sư phạm của giáo viên dạy tiếng Anh có những đặc điểm riêng mà chúng ta cần quan tâm khi đào tạo, bồi dưỡng cũng như quản lý:

+ Giáo viên dạy tiếng Anh, ngoài việc giỏi tiếng Anh (giỏi cả bốn kỹ năng: nghe, nói, đọc, viết) còn phải am hiểu về phong tục, tập quán, văn hóa, đất nước, con người nước Anh để cùng chia sẻ, trao đổi, hướng dẫn và tổ chức cho học sinh học tập, nghiên cứu Công việc này đòi hỏi giáo viên phải tự học,

tự nghiên cứu, thường xuyên cập nhật thông tin, tích lũy kinh nghiệm

+ Dạy tiếng Anh ở Việt Nam là dạy ngoại ngữ, không phải là là dạy ngôn ngữ thứ hai như một số nước khác Học sinh chỉ được học và giao tiếp bằng tiếng Anh với bạn bè trong giờ học tiếng Anh, ngoài giờ học tiếng Anh, học sinh giao tiếp với nhau bằng tiếng mẹ đẻ Vì thế giáo viên dạy tiếng Anh phải có phương pháp dạy học phù hợp, cách tổ chức dạy học riêng biệt nhằm tạo môi trường cho học sinh có cơ hội giao tiếp tiếng Anh với nhau

+ Tiếng Anh là chìa khóa để học sinh tiếp tục nghiên cứu, học tập ở bậc học cao hơn, đặc biệt trong thời kỳ hội nhập quốc tế, đòi hỏi của học sinh, phụ huynh học sinh về học tiếng Anh ngày càng cao Với những lý do này, giáo

viên dạy tiếng Anh ở trường THCS phải không ngừng bồi dưỡng nâng cao trình

độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm

1.4 Những nội dung cơ bản của quản lý bồi dưỡng giáo viên Tiếng Anh trường THCS

1.4.1 Lập kế hoạch bồi dưỡng giáo viên

Là quá trình thiết lập các mục tiêu của hệ thống các hoạt động và điều kiện đảm bảo thực hiện các mục tiêu đó Kế hoạch là nền tảng của quản lý lập

kế hoạch bao gồm: Xác định chức năng, nhiệm vụ và các công việc của đơn

vị, dự báo, đánh giá triển vọng đề ra mục tiêu, chương trình xác định tiến độ, xác định ngân sách, xây dựng các nguyên tắc tiêu chuẩn xây dựng các thể thức thực hiện

Trong các hoạt động bồi dưỡng giáo viên, việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng là vấn đề trước nhất mang tính định hướng cho mọi hoạt động Kế hoạch

đó phải thể hiện được các yêu cầu chủ yếu sau:

1.4.1.1 Các loại hình bồi dưỡng

- Phân loại theo nội dung bồi dưỡng: bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, bồi dưỡng việc thực hiện và đảm bảo chương trình và sách giáo khoa mới; bồi dưỡng việc sử dụng phương tiện và thiết bị dạy học

- Phân loại theo mục tiêu bồi dưỡng: bồi dưỡng nâng cao; bồi dưỡng chuẩn hóa; bồi dưỡng hoàn chỉnh (kiến thức, kỹ năng, nghiệp vụ)

- Phân loại theo đối tượng bồi dưỡng: bồi dưỡng giáo viên mới ra trường, bồi dưỡng giáo viên lâu năm, bồi dưỡng giáo viên phụ trách công tác đội; bồi dưỡng giáo viên chăm sóc trẻ khuyết tật,

- Phân loại theo tính chất và quy mô: bồi dưỡng giáo viên giỏi; bồi dưỡng giáo viên cốt cán; bồi dưỡng giáo viên theo phân môn (Toán, Ngữ

văn, ); bồi dưỡng đại trà, bồi dưỡng tại chỗ và bồi dưỡng theo các trường lớp tập trung

- Phân loại theo kế hoạch thời gian: bồi dưỡng dài hạn, ngắn hạn; bồi dưỡng thường xuyên theo chu kỳ; bồi dưỡng theo chuyên đề,

- Phân loại theo chuẩn giáo viên phổ thông: phân loại theo chuẩn giáo viên dựa trên quy định về trình độ đào tạo

1.4.1.2 Mục tiêu của bồi dưỡng

Cần chỉ ra hoạt động bồi dưỡng nhằm vào đối tượng nào, bồi dưỡng để những người tham dự bồi dưỡng thu nhận được những kiến thức, kỹ năng và có thái độ như thế nào Nói cụ thể hơn là sau bồi dưỡng thì đội ngũ giáo viên đạt mức độ như thế nào so với các chuẩn của bồi dưỡng giáo viên THCS

1.4.1.3 Các hình thức và mục tiêu bồi dưỡng

Dự kiến các hình thức và mục tiêu bồi dưỡng là việc làm cũng không kém phần quan trọng Việc này được thực hiện khi thực hiện chương trình bồi dưỡng Nó thể hiện việc tổ chức bồi dưỡng tập trung cả thời gian hay tập trung từng giai đoạn, tổ chức thành lớp hay theo nhóm, ở tại huyện hay tổ chức kết hợp với tham quan thực tế, và cuối cùng là biện pháp đánh giá như thế nào

1.4.1.4 Nội dung, phương pháp và hình thức bồi dưỡng

Khi thực hiện công tác bồi dưỡng giáo viên, nếu biết kết hợp chặt chẽ giữa đào tạo và bồi dưỡng, đồng thời coi đào tạo và bồi dưỡng là một quá trình xen kẽ, nối tiếp nhau thì chất lượng bồi dưỡng sẽ được nâng cao

Nội dung bồi dưỡng giáo viên THCS được phân định trên cơ sở chuẩn giáo viên THCS, trong đó bao gồm các lĩnh vực chủ yếu:

- Bồi dưỡng nâng cao phẩm chất đạo đức, tư tưởng chính trị (yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, chấp hành luật pháp nhà nước, quy định của ngành, thực

trọng và đối xử công bằng với HS; có tinh thần trách nhiệm trong công tác, có

ý thức tổ chức kỷ luật, có đạo đức, lối sống lành mạnh, có tinh thần hợp tác, có tinh thần tự học, phấn đấu nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ

- Bồi dưỡng để cập nhật và nâng cao kiến thức (có kiến thức khoa học cơ bản để dạy các môn học trong chương trình; có kiến thức cơ bản về tâm lý học sư phạm và trẻ em, giáo dục học và phương pháp dạy học bộ môn; có hiểu biết về những chủ trương, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước đối với kinh tế, văn hóa, xã hội và giáo dục, có kiến thức phổ thông về những vấn đề xã hội như: môi trường, dân số, an ninh quốc phòng, an toàn trẻ em, quyền trẻ em, y tế học đường, phòng chống ma túy và các tệ nạn xã hội; có hiểu biết về tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của địa phương

- Bồi dưỡng về kỹ năng sư phạm Cụ thể biết lập kế hoạch bài học, tổ chức hoạt động dạy học theo hướng đổi mới phương pháp dạy học nhằm đảm bảo thực hiện các mục tiêu của bài học; biết làm công tác sư phạm lớp và tổ chức các hoạt động giáo dục như sinh hoạt tập thể, hoạt động ngoài giờ lên lớp, hoạt động của đội thiếu niên và sao nhi đồng; biết giao tiếp, ứng xử với HS, cha

mẹ HS, đồng nghiệp và cộng đồng, biết lập hồ sơ, lưu giữ và sử dụng hồ sơ vào việc giảng dạy và giáo dục HS

Cần chú ý đến trình độ đào tạo, nhu cầu bồi dưỡng của từng của từng cá nhân giáo viên trên cơ sở đó có nội dung và phương pháp phù hợp với nhu cầu, lợi ích, hứng thú của từng loại đối tượng giáo viên, có kế hoạch thu hút tất cả giáo viên vào các hình thức bồi dưỡng và tự bồi dưỡng

Phương pháp và hình thức bồi dưỡng là công cụ và phương tiện để đạt tới mục tiêu bồi dưỡng Vì vậy, phải biết cải tiến phương pháp và hình thức tổ chức bồi dưỡng nhằm đảm bảo sự kết hợp cân đối và hài hoà giữa yêu cầu

trước mắt với yêu cầu lâu dài đối với công tác bồi dưỡng giáo viên Phải biết căn cứ vào tiêu chuẩn giáo viên trong trường chuẩn quốc gia, các chuẩn giáo viên THCS do bộ GD & ĐT đã ban hành để xác định và luôn luôn cải tiến về nội dung, chương trình, phương pháp và hình thức bồi dưỡng

1.4.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng giáo viên

Là quá trình sắp xếp và phân bổ công việc, quyền hành và quyền lực cho các thành viên của tổ chức để họ có thể hoạt động và đạt được mục tiêu của tổ chức một cách hiệu quả Xây dựng các cơ cấu nhóm tạo sự hợp tác liên kết, xây dựng các yêu cầu, lựa chọn, sắp xếp bồi dưỡng cho phù hợp, phân công nhóm

và cá nhân

Đây là việc làm thực hiện nội dung bồi dưỡng theo kế hoạch đã có nhằm thực hiện nội dung và chương trình bồi dưỡng Trong đó việc thực hiện việc giảng dạy lý thuyết, tổ chức các hoạt động thực hành, đánh giá kết quả của người được bồi dưỡng (theo các hình thức đã định)

Trong tổ chức hoạt động bồi dưỡng cần lưu ý nhiều đến phương pháp bồi dưỡng Bởi vì một trong những nội dung quan trọng trong công tác bồi dưỡng giáo viên Tiếng Anh là bồi dưỡng để họ có đủ năng lực đổi mới phương pháp dạy học của họ; cho nên, vấn đề lựa chọn và sử dụng các phương pháp trong việc bồi dưỡng là có ý nghĩa quan trọng để nâng cao năng lực đổi mới phương pháp dạy học cho người được bồi dưỡng

Hoạt động tự bồi dưỡng của đội ngũ giáo viên

Bồi dưỡng và tự bồi dưỡng luôn gắn kết với nhau để tạo chất lượng của hoạt động bồi dưỡng Điều này đã được UNESCO trong 21 điều khuyến nghị

với các nước như sau: "Đạo đức mới của giáo dục phải nhằm làm cho mỗi

người trở thành người dạy và người kiến tạo nên sự tiến bộ văn hoá của bản thân mình"