Phạm vi nghiên cứu đề tài Phạm vi nghiên cứu của đề tài là các vấn đề lý luận về phân tích tình hình tàichính doanh nghiệp và phạm vi thực tiễn được giới hạn tại Công ty Cổ phần Xâydựng
Trang 1Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sỹ kinh doanh và quản lý “Hoàn thiệnphân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484” lànghiên cứu của riêng tôi, do chính tôi nghiên cứu và thực hiện Các thông tin, sốliệu sử dụng trong luận văn và các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luậnvăn là trung thực.
Tác giả
Ngô Thị Thu Hường
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
TÓM TẮT LUẬN VĂN
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU VỀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH
TÀI CHÍNH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 1
1.1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu 1
1.1.1 Xác lập vấn đề nghiên cứu 1
1.1.2 Tuyên bố vấn đề nghiên cứu 2
1.2 Tổng quan nghiên cứu về phân tích tình hình tài chính trong các doanh nghiệp 2
1.3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 4
1.4 Câu hỏi nghiên cứu của đề tài 4
1.5 Phạm vi nghiên cứu đề tài 5
1.6 Phương pháp nghiên cứu đề tài 5
1.6.1 Các phương pháp kỹ thuật - nghiệp vụ 5
1.6.2 Các phương pháp điều tra và thu thập dữ liệu 9
1.7 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu 11
1.7.1 Ý nghĩa khoa học 11
1.7.2 Ý nghĩa thực tiễn 11
1.8 Kết cấu của đề tài nghiên cứu 12
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 13
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 14
2.1 Nội dung phân tích tình hình tài chính trong các doanh nghiệp 14
2.1.1 Đánh giá khái quát tình hình tài chính 16
2.1.2 Phân tích cấu trúc tài chính .24
2.1.3 Phân tích cân bằng tài chính 26
2.1.4 Phân tích nhu cầu và khả năng thanh toán theo thời gian 27
2.1.5 Phân tích đòn bẩy tài chính và rủi ro tài chính 31
Trang 32.2 Tổ chức phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp 41
2.2.1 Công tác chuẩn bị phân tích 42
2.2.2 Tiến hành phân tích 44
2.2.3 Kết thúc phân tích 45
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 46
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH 484 47
3.1 Tổng quan về Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484 47
3.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển 47
3.1.2 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý hoạt động kinh doanh và phân cấp quản lý tài chính 48
3.1.3 Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán và bộ sổ kế toán 51
3.2 Nguồn dữ liệu phục vụ phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484 55
3.2.1 Các dữ liệu bên ngoài doanh nghiệp 55
3.2.2 Các dữ liệu nội bộ doanh nghiệp 56
3.2.3 Xử lý tài liệu 57
3.3 Đánh giá tổng quan về hoạt động phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484 58
3.3.1 Về hệ thống chỉ tiêu 59
3.3.2 Về phương pháp phân tích 59
3.3.3 Về tổ chức phân tích 60
3.4 Tổng hợp kết quả khảo sát thực trạng phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484 60
3.4.1 Đánh giá khái quát tình hình tài chính 60
3.4.2 Phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán 67
3.4.3 Phân tích kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh 68
3.4.5 Phân tích tình hình thu nhập của cán bộ công nhân viên 70
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 72
Trang 4XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH 484 74
4.1 Các kết luận và phát hiện qua nghiên cứu phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484 74
4.1.1 Các kết luận qua nghiên cứu 74
4.1.2 Các phát hiện qua nghiên cứu 75
4.2 Các giải pháp hoàn thiện và điều kiện thực hiện giải pháp hoàn thiện phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484 80
4.2.1 Hoàn thiện tổ chức phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp 80
4.2.2 Hoàn thiện phương pháp tổ chức phân tích 81
4.2.3 Hoàn thiện về chỉ tiêu phân tích 81
4.2.4 Giải pháp về huy động vốn, tiếp thi đấu thầu, tăng năng lực sản xuất kinh doanh 82
4.2.5 Điều kiện thực hiện giải pháp hoàn thiện phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484 84
4.3 Đóng góp của đề tài nghiên cứu về hoàn thiện phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484 86
4.3.1 Về mặt lý luận 86
4.3.2 Về mặt thực tiễn 86
4.4 Các hạn chế và định hướng nghiên cứu trong tương lai về hoàn thiện phân tích tình hình tài chính tại Công ty Xây dựng Công trình 484 87
4.4.1 Hạn chế trong nghiên cứu 87
4.4.2 Định hướng nghiên cứu trong tương lai 88
KẾT LUẬN CHƯƠNG 4 89
KẾT LUẬN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 90 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 5SXKD : Sản xuất kinh doanh
ROA : Sức sinh lời của tài sản
ROE : Sức sinh lời của vốn chủ sở hữu
ROS : Sức sinh lời của doanh thu thuần
Trang 6SƠ ĐỒ
Sơ đồ 3.1: Cơ cấu bộ máy quản lý 50
Sơ đồ 3.2: Mô hình tổ chức bộ máy kế toán theo hình thức tập trung tại
Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484 51
Sơ đồ 3.3 Sơ đồ trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức sổ Nhật ký chung
tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484 53
Sơ đồ 3.4: Quy trình kế toán trên phần mềm CA2002-CABS 54
BẢNG BIỂU
Bảng 3.1 Phân tích số liệu trên bảng cân đối kế toán tại Công ty Cổ phần
Xây dựng Công trình 484 61Bảng 3.2 : Phân tích cơ cấu tài sản, nguồn vốn 63Bảng 3.3: Phân tích tình hình tăng giảm TSCĐ hữu hình tại Công ty Cổ
phần Xây dựng Công trình 484 64Bảng 3.4: Phân tích tình hình tăng giảm nguồn vốn chủ sở hữu Công ty
Cổ phần Xây dựng Công trình 484 65Bảng 3.5: Phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán tại Công ty
Cổ phần Xây dựng Công trình 484 67Bảng 3.6: Phân tích kết quả hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần
Xây dựng Công trình 484 69Bảng 3.7: Phân tích khả năng sinh lời tại Công ty Cổ phần Xây dựng
Công trình 484 70Bảng 3.8: Phân tích tình hình thu nhập của cán bộ công nhân viên tại
Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484 71
Trang 7Chương 1 GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU VỀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH
TÀI CHÍNH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP1.1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
1.1.1 Xác lập vấn đề nghiên cứu
Từ khi nền kinh tế nước ta chuyển sang cơ chế thị trường, nhất là khi Luật Doanhnghiệp được sửa đổi, trong khi các doanh nghiệp nhà nước phải thực sự chịu tráchnhiệm về hoạt động kinh doanh của mình, cụ thể là phải tự hạch toán lỗ lãi thì cácdoanh nghiệp cũng trở nên năng động hơn, tự chủ hơn trong sản xuất kinh doanh Phântích tài chính nhằm mục đích cung cấp thông tin về thực trạng tình hình kinh doanh củadoanh nghiệp, khả năng thanh toán, hiệu quả sử dụng vốn trở thành công cụ trong quản
lý kinh tế Phân tích tài chính cung cấp cho nhà quản lý cái nhìn tổng quát về thực trạngcủa doanh nghiệp hiện tại, dự báo các vấn đề tài chính trong tương lai, cung cấp chocác nhà đầu tư tình hình phát triển và hiệu quả hoạt động, giúp các nhà hoạch địnhchính sách đưa ra biện pháp quản lý hữu hiệu Như vậy việc phân tích tình hình tàichính doanh nghiệp có vai trò quan trọng trong sự phát triển sản xuất kinh doanh củadoanh nghiệp và sự phát triển kinh tế đất nước
1.1.2 Tuyên bố vấn đề nghiên cứu
Xuất phát từ tầm quan trọng của việc phân tích tình hình tài chính của doanh
nghiệp nên tên đề tài: “Hoàn thiện phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484” được chọn làm đề tài nghiên cứu cho bản luận
Trang 8đi sâu vào hoàn thiện phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựngCông trình 484.
1.3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
Nội dung đề tài là nghiên cứu cơ sở lý luận về phân tích tình hình tài chínhdoanh nghiệp: mục tiêu, ý nghĩa của việc phân tích tình hình tài chính doanhnghiệp; phương pháp, nội dung phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp; và tổchức phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp, từ đó đề xuất những giải pháp vàkiến nghị giúp hoàn thiện phân tích tình hình tài chính
1.4 Câu hỏi nghiên cứu của đề tài
Đề tài “Hoàn thiện phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xâydựng Công trình 484” nhằm giải quyết các câu hỏi mang tính lý luận và thực tiễn
1.5 Phạm vi nghiên cứu đề tài
Phạm vi nghiên cứu của đề tài là các vấn đề lý luận về phân tích tình hình tàichính doanh nghiệp và phạm vi thực tiễn được giới hạn tại Công ty Cổ phần Xâydựng Công trình 484 trong giai đoạn năm 2009 và năm 2010
1.6 Phương pháp nghiên cứu đề tài
1.6.1 Các phương pháp kỹ thuật - nghiệp vụ
Hiện nay khi phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp hiện nay thường sửdụng một số phương pháp sau:
- Phương pháp so sánh
- Phương pháp tỷ lệ
- Phương pháp chi tiết chỉ tiêu phân tích
- Phương pháp loại trừ
- Phương pháp thay thế liên hoàn
- Phương pháp phân tích bằng mô hình tài chính Dupont
1.6.2 Các phương pháp điều tra và thu thập dữ liệu
Phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp phải sử dụng mọi nguồn thông tin
có khả năng lý giải và thuyết minh thực trạng hoạt động tài chính, hoạt động sảnxuất kinh doanh của doanh nghiệp Như vậy, không chỉ giới hạn ở việc nghiên cứu
Trang 9những báo biểu tài chính mà phải tập hợp đầy đủ các thông tin liên quan đến tìnhhình tài chính của doanh nghiệp, như các thông tin chung về kinh tế, tiền tệ, thuếkhoá, các thông tin về ngành kinh tế của doanh nghiệp, các thông tin về pháp lý, vềkinh tế đối với doanh nghiệp
1.7 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu
1.7.1 Ý nghĩa khoa học
Đề tài góp phần hệ thống hóa những vấn đề lý luận chung về phân tích tài chínhtrong các doanh nghiệp; là cơ sở nền tảng cho việc phân tích tình hình tài chính doanhnghiệp; làm tài liệu nghiên cứu khoa học giúp các nhà phân tích phân tích tình hình tàichính doanh nghiệp một cách khoa học
1.7.2 Ý nghĩa thực tiễn
Đề tài chỉ ra được các phát hiện qua nghiên cứu, nhằm nâng cao nhận thứccho các nhà quản lý về vai trò, sự cần thiết tầm quan trọng của việc phân tích tìnhhình tài chính doanh nghiệp đối với hoạt động SXKD và sự phát triển bền vững củadoanh nghiệp
1.8 Kết cấu của đề tài nghiên cứu
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, mục lục, phụ lục,luận văn được kết cấu theo 4 chương
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Trang 10Chương 2
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH
TRONG CÁC DOANH NGHIỆP
2.1 Nội dung phân tích tình hình tài chính trong các doanh nghiệp
Phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp là việc vận dụng tổng thể cácphương pháp, công cụ, kỹ thuật nghiệp vụ để thu thập, xem xét và xử lý nhữngthông tin, những yếu tố, dữ liệu, chỉ tiêu liên quan đến tình hình tài chính doanhnghiệp, đánh giá thực trạng tài chính doanh trong quá khứ và hiện tại, giúp cho cácnhà quản lý cũng như các đối tượng quan tâm nắm bắt được thực trạng tài chính củadoanh nghiệp, dự đoán được các chỉ tiêu xu hướng tài chính, rủi ro tài chính trongtương lai, làm cơ sở để ra quyết định phù hợp với lợi ích kinh tế của mình
2.1.1 Đánh giá khái quát tình hình tài chính
Đánh giá khái quát tình hình tài chính doanh nghiệp là dựa trên dữ liệu tàichính trong quá khứ và hiện tại của doanh nghiệp để tính toán và xác định các chỉ tiêuphản ánh thực trạng và an ninh tài chính doanh nghiệp đang ở mức độ như thế nào
2.1.1.1 Đánh giá khái quát tình hình huy động vốn của doanh nghiệp
Đánh giá khái quát tình hình huy động vốn không những giúp nhà phân tíchthấy được kết quả của việc tạo lập, huy động vốn về quy mô và nguyên nhân ảnhhướng của sự biến động mà còn thấy được tính hợp lý trong cơ cấu vốn và chínhsách huy động vốn của doanh nghiệp
2.1.1.2 Đánh giá khái quát mức độ độc lập tài chính của doanh nghiệp
Mức độ độc lập, tự chủ về tài chính của doanh nghiệp phản ánh quyền tự chủcủa doanh nghiệp trong việc đưa ra các quyết định về chính sách và hoạt động tàichính cũng như việc kiểm soát hoạt động tài chính của doanh nghiệp
Trang 112.1.1.3 Đánh giá khái quát khả năng thanh toán
Khả năng thanh toán của doanh nghiệp là yếu tố quan trọng phản ánh tìnhhình tài chính doanh nghiệp Khả năng thanh toán phản ánh mối quan hệ tài chínhgiữa các khoản có khả năng thanh toán trong kỳ với các khoản phải thanh toán trong
kỳ, nó cho biết mức độ các khoản nợ của doanh nghiệp được trang trải bằng các tàisản có thể chuyển thành tiền trong một giai đoạn tương đương với thời hạn của cáckhoản nợ đó
2.1.1.4 Đánh giá khái quát khả năng sinh lời
Khả năng sinh lời là yếu tố tiềm lực thể hiện sự lớn mạnh về tài chính củadoanh nghiệp Khi phân tích khái quát khả năng sinh lời của doanh nghiệp các nhàphân tích thường sử dụng một số chỉ tiêu sau: Suất sinh lời vốn chủ sở hữu (ROE),Suất sinh lời của tài sản (ROA), Suất sinh lời của doanh thu thuần (ROS)
2.1.2 Phân tích cấu trúc tài chính
Phân tích cấu trúc tài chính là phân tích khái quát tình hình đầu tư và huyđộng vốn của doanh nghiệp, chỉ ra các phương thức tài trợ TS để làm rõ những dấuhiệu về cân bằng tài chính Nội dung phân tích cấu trúc tài chính bao gồm: phân tíchcấu trúc TS và phân tích cấu trúc NV
2.1.3 Phân tích cân bằng tài chính
Cân bằng tài chính là sự cân bằng giữa tài sản với nguồn tài trợ tương ứngcủa nó Một khi đã huy động vốn doanh nghiệp cần phải quan tâm: đầu tư vốn đócho mục đích gì, lúc nào, với qui mô và chí phí ra sao?
2.1.4 Phân tích nhu cầu và khả năng thanh toán theo thời gian
Khả năng thanh toán của doanh nghiệp vừa phải đáp ứng nhu cầu thanh toáncho các khoản công nợ, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, tiết kiệm chi phí.Khả năng thanh toán quá cao có thể dẫn tới tiền mặt, hàng dự trữ quá nhiều, hiệuquả sử dụng vốn thấp; khả năng thanh toán quá thấp kéo dài có thể dẫn tới doanhnghiệp bị giải thể hoặc phá sản Để phân tích khả năng thanh toán của doanhnghiệp, thường sử dụng các chỉ tiêu sau để phân tích:
Trang 12- Nhóm chỉ tiêu phân tích khả năng thanh toán nợ ngắn hạn
- Nhóm chỉ tiêu phân tích khả năng thanh toán nợ dài hạn
2.1.5 Phân tích đòn bẩy tài chính và rủi ro tài chính
2.1.6 Phân tích hiệu quả kinh doanh
Phân tích hiệu quả kinh doanh để biết được hiệu quả kinh doanh ở mức độnào, xu hướng và các nhân tố ảnh hưởng Thông qua việc đánh giá nhằm đưa ra giảipháp để nâng cao hiệu quả kinh doanh, tăng khả năng sinh lời nhưng vẫn đảm bảohiệu quả kinh tế, xã hội, đảm bảo quyền lợi cán bộ nhân viên, tôn trọng pháp luật,bảo vệ tài nguyên, môi trường
2.1.7 Dự báo các chỉ tiêu tài chính
Dự báo các chỉ tiêu tài chính dùng để dự báo các mức độ tương lai của hiệntượng, qua đó giúp các nhà quản trị doanh nghiệp chủ động trong việc đề ra các kếhoạch và các quyết định cần thiết phục vụ cho quá trình sản xuất kinh doanh, đầu tư,quảng bá, quy mô sản xuất, kênh phân phối sản phẩm, nguồn cung cấp tài chính… vàchuẩn bị đầy đủ điều kiện cơ sở vật chất, kỹ thuật cho sự phát triển trong thời gian tới.(kế hoạch cung cấp các yếu tố đầu vào như: lao động, nguyên vật liệu, tư liệu laođộng… cũng như các yếu tố đầu ra dưới dạng sản phẩm vật chất và dịch vụ)
2.2 Tổ chức phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp
Tổ chức phân tích tài chính doanh nghiệp là việc thiết lập trình tự các bướccông việc cần tiến hành trong quá trình phân tích tài chính phù hợp với từng loại
Trang 13phân tích, phù hợp với từng doanh nghiệp Tổ chức phân tích tài chính thường đượctiến hành qua các giai đoạn sau:
2.2.1 Công tác chuẩn bị phân tích
Công tác chuẩn bị phân tích là xây dựng chương trình tức là việc lập kếhoạch phân tích và thu thập, xử lý tài liệu phân tích
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
Trang 14Chương 3 THỰC TRẠNG PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH 484
3.1 Tổng quan về Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484
3.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển
Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484 là Công ty thuộc Tổng Công tyCông trình Giao thông 4 có tiền thân là Đội thanh niên xung phong 39 thuộc Tổngđội thanh niên xung phong Nguyễn Văn Bé thành lập năm1965 Năm 2005, theochủ trương đổi mới Công ty Công trình Giao thông 484 tiến hành cổ phần hóadoanh nghiệp và đi vào hoạt động theo mô hình Doanh nghiệp cổ phần từ 14/4/2005theo quyết định số 3462/QĐ-BGTVT của Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải
3.1.2 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý hoạt động kinh doanh và phân cấp quản
lý tài chính
Do đặc điểm ngành nghề sản xuất kinh doanh của Công ty là xây dựng cáccông trình có mặt hàng chủ đạo mà chủ yếu là đảm nhận thi công các công trìnhlớn, phức tạp về kỹ thuật Do đó mô hình quản lý của doanh nghiệp tổ chức bộ máytheo kiểu trực tuyến
3.1.3 Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán và bộ sổ kế toán
Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484 hiện nay đang áp dụng tổ chức bộ máy
kế toán tập trung Chế độ kế toán Công ty đang áp dụng: Chế độ kế toán Việt Namban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20 tháng 3 năm 2006 và cácchuẩn mực kế toán Việt Nam do Bộ Tài chính ban hành và các văn bản sửa đổi bổsung, hướng dẫn thực hiện kèm theo
3.2 Nguồn dữ liệu phục vụ phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484
3.2.1 Các dữ liệu bên ngoài doanh nghiệp
Các dữ liệu liên quan đến môi trường kinh tế chung, các dữ liệu liên quanđến ngành
Trang 153.2.2 Các dữ liệu nội bộ doanh nghiệp
Các dữ liệu nội bộ doanh nghiệp bao gồm hệ thống các báo cáo tài chính, báo cáo kiểm toán, thông tin từ hệ thống kiểm soát nội bộ và thông tin quản lý khác,…
3.2.3 Xử lý tài liệu
Để phân tích, đánh giá khách quan và chính xác phải xem xét cả các dữ liệu kinh
tế có liên quan Sau khi kiểm tra tài liệu, nhà phân tích sẽ tiến hành phân loại, sắpxếp thông tin, dữ liệu theo những mục tiêu nhất định để tính toán, so sánh, đánh giá
và xác định nguyên nhân của các kết quả đạt được
3.3 Đánh giá tổng quan về hoạt động phân tích tình hình tài chính tại Công ty
Cổ phần Xây dựng Công trình 484
3.3.1 Về hệ thống chỉ tiêu
Qua khảo sát thực tế tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484, công tácphân tích tình hình tài chính của công ty là tính toán một số chỉ tiêu cơ bản, nộidung phân tích còn sơ sài, chủ yếu là mô tả chỉ tiêu và đưa ra kết luận
3.3.2 Về phương pháp phân tích
Phương pháp phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình
484 hiện nay chủ yếu là phương pháp so sánh, phương pháp tỷ lệ So sánh cả sốtuyệt đối và tương đối để so sánh tình hình biến động của nguồn vốn và tài sản, sosánh các khoản phải thu và các khoản phải trả
3.3.3 Về tổ chức phân tích
Công tác phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484chủ yếu do Kế toán Tổng hợp hoặc Kế toán trưởng thực hiện phân tích, đánh giá.Phân tích tình hình tài chính tại Công ty chủ yếu phục vụ cho công tác quản lý, vaymượn ngân hàng và một số đối tượng khi có yêu cầu
3.4 Tổng hợp kết quả khảo sát thực trạng phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484
3.4.1 Đánh giá khái quát tình hình tài chính
Để đưa ra được những nhận định, đánh giá khái quát về tình hình tài chính của Công ty, nhóm phân tích Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình
Trang 16484 tiến hành phân tích đánh các phương diện: Cấu trúc tài chính; Cơ cấu tài sản, nguồn vốn; tăng giảm nguồn vốn chủ sở hữu
3.4.2 Phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán
Để tìm hiểu, đánh giá tình hình thanh toán của doanh nghiệp, Công ty tiến hành phân tích tình hình phải thu khách hàng, phải trả khách hàng và mối quan hệ giữa phải thu và phải trả.
3.4.3 Phân tích kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh
Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484 dựa vào các chỉ tiêu trên Báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh và áp dụng phương pháp so sánh số liệu cuối kỳ với đầu kỳ để tiến hành phân tích kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh.
3.4.4 Phân tích khả năng sinh lời của vốn
Qua khảo sát thực tế nhận thấy Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình
484 phân tích khả năng sinh lời của vốn bằng cách tính toán và so sánh các tỷ suất sinh lời theo các tỷ suất lợi nhuận so với doanh thu và so với tổng tài sản bình quân
3.4.5 Phân tích tình hình thu nhập của cán bộ công nhân viên
Tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484 tiến hành phân tích tình hình thu nhập của cán bộ công nhân viên qua phân tích chỉ tiêu thu nhập bình quân của người lao động, hiện nay chỉ tiêu này được coi là một trong những chỉ tiêu đánh giá sự phát triển của doanh nghiệp Qua khảo sát thực tế, Công
ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484 tiến hành phân tích tình hình thu nhập của cán bộ công nhân viên
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
\
Trang 17Chương 4 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN
PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN
XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH 484
4.1 Các kết luận và phát hiện qua nghiên cứu phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484
4.1.1 Các kết luận qua nghiên cứu
Về nội dung phân tích;
Về số lượng chỉ tiêu phân tích;
Về phương pháp phân tích
4.1.2 Các phát hiện qua nghiên cứu
Thứ nhất, thông tin thu thập chưa đầy đủ và chưa phản ánh chính xác tình hình tài chính.
Thứ hai, phương pháp phân tích còn đơn điệu
Thứ ba, nội dung phân tích chưa toàn diện
Thứ tư, tổ chức phân tích tài chính chưa hợp lý
Thứ năm, việc sử dụng kết quả phân tích còn hạn chế
4.2 Các giải pháp hoàn thiện và điều kiện thực hiện giải pháp hoàn thiện phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484
4.2.1 Hoàn thiện tổ chức phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp
- Bước lập kế hoạch phân tích
- Bước tiến hành phân tích
- Bước kết thúc quá trình phân tích
4.2.2 Hoàn thiện phương pháp tổ chức phân tích
Công ty nên có sử dụng thêm một số phương pháp trong việc phân tích tìnhhình tài chính ,Công ty nên có bảng so sánh giá trị cuối kỳ so với đầu kỳ của ít nhấtcủa 3 kỳ liên tiếp nhằm xác định tốc độ, xu hướng và biến động của các chỉ tiêu để
có thể đánh giá chính xác.Công ty nên áp dụng phương pháp Dupont trong quá
Trang 18trình phân tích vì vậy chưa chỉ ra được các chỉ tiêu về hiệu quả như ROA, ROE,ROS, ROI…
4.2.3 Hoàn thiện về chỉ tiêu phân tích
Để phản ánh một cách toàn diện và chính xác về tình hình tài chính tại Công
ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484, Công ty cần xây dựng một hệ thống chỉ tiêuđồng bộ trong phân tích
4.2.4 Giải pháp về huy động vốn, tiếp thi đấu thầu, tăng năng lực sản xuất 4.2.5 Điều kiện thực hiện giải pháp hoàn thiện phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484
Về phía Nhà nước
Về phía Nhà nước cần hoàn thiện chế độ kế toán, chuẩn mực kế toán, chuẩnmực kiểm toán và chính sách pháp luật
Bộ Tài chính nên tổ chức tập huấn, hỗ trợ tư vấn, đào tạo bồi dưỡng nghiệp
vụ về phân tích tình hình tài chính đối với các doanh nghiệp; xây dựng và công bốcác chỉ tiêu về tài chính của từng ngành, từng lĩnh vực để các doanh nghiệp thamkhảo
Về phía Công ty:
Thứ nhất, bổ sung những báo cáo tài chính ngoài hệ thống báo cáo tài chính
bắt buộc của Bộ Tài chính
Thứ hai, nâng cao trình độ và phẩm chất của đội ngũ cán bộ quản lý
Thứ ba, nâng cao trình độ nhân viên phân tích tài chính
4.3 Đóng góp của đề tài nghiên cứu về hoàn thiện phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484
4.3.1 Về mặt lý luận
Đề tài đã trình bày và hệ thống hóa được những vấn đề lý luận về phân tíchtình hình tài chính doanh nghiệp cũng như những nhận thức chung về phân tích tìnhhình tài chính
Trang 194.3.2 Về mặt thực tiễn
Đề tài đã đánh giá được thực trạng tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựngCông trình 484 về những mặt đạt được cần phát huy và những mặt tồn tại, hạn chếcần hoàn thiện trong nội dung, phương pháp và tổ chức phân tích
4.4 Các hạn chế và định hướng nghiên cứu trong tương lai về hoàn thiện phân tích tình hình tài chính tại Công ty Xây dựng Công trình 484
4.4.1 Hạn chế trong nghiên cứu
Về dữ liệu phân tích;
Thời gian nghiên cứu;
Trình độ nghiên cứu;
4.4.2 Định hướng nghiên cứu trong tương lai
Tiến hành nghiên cứu khảo sát các đơn vị ngành để có sự so sánh, đối chiếucác đơn vị ngành để rút ra được các giải pháp mang tính quy luật nhằm hoàn thiệnhơn nữa việc phân tích tình hình tài chính tại các đơn vị ngành
KẾT LUẬN CHƯƠNG 4 KẾT LUẬN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
Trang 20CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU VỀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH
TÀI CHÍNH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 1.1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
1.1.1 Xác lập vấn đề nghiên cứu
Xây dựng cơ bản là ngành tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật quan trọng cho nềnkinh tế quốc dân, cũng là ngành mũi nhọn trong chiến lược xây dựng và phát triểnđất nước Thành công của ngành xây dựng cơ bản trong những năm qua là điều kiệnthúc đẩy công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước
Từ khi nền kinh tế nước ta chuyển sang cơ chế thị trường, nhất là khi LuậtDoanh nghiệp được sửa đổi, trong khi các doanh nghiệp nhà nước phải thực sự chịutrách nhiệm về hoạt động kinh doanh của mình, cụ thể là phải tự hạch toán lỗ lãi thìcác doanh nghiệp cũng trở nên năng động hơn, tự chủ hơn trong sản xuất kinhdoanh Thực tế tại các doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay chưa thực sự nhận thức rõđược sự cần thiết của việc phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp, vì vậy đa sốcác doanh nghiệp chưa chú trọng đến việc phân tích tình hình tài chính, hoạt độngphân tích tình hình tài chính chưa được coi là hoạt động thường xuyên của doanhnghiệp và chưa có sự đầu tư thích hợp cho phân tích tình hình tài chính doanhnghiệp Do vậy hầu hết các nhà quản lý doanh nghiệp còn gặp nhiều khó khăn trongviệc đưa ra các quyết định sản xuất kinh doanh phù hợp, khó khăn trong việc huyđộng vốn trong sản xuất và hiệu quả sử dụng vốn không cao chưa đáp ứng được nhucầu sản xuất…., còn các đối tượng bên ngoài doanh nghiệp như các nhà đầu tư,ngân hàng, khách hàng…thiếu các thông tin cơ sở về doanh nghiệp để mở rộng hợptác, đầu tư…
Phân tích tài chính nhằm mục đích cung cấp thông tin về thực trạng tình hìnhkinh doanh của doanh nghiệp, khả năng thanh toán, hiệu quả sử dụng vốn trở thànhcông cụ trong quản lý kinh tế Phân tích tài chính cung cấp cho nhà quản lý cái nhìntổng quát về thực trạng của doanh nghiệp hiện tại, dự báo các vấn đề tài chính trong
Trang 21tương lai, cung cấp cho các nhà đầu tư tình hình phát triển và hiệu quả hoạt động,giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra biện pháp quản lý hữu hiệu Như vậyviệc phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp có vai trò quan trọng trong sự pháttriển sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và sự phát triển kinh tế đất nước.
1.1.2 Tuyên bố vấn đề nghiên cứu
Xuất phát từ tầm quan trọng của việc phân tích tình hình tài chính của doanh
nghiệp nên tên đề tài: “Hoàn thiện phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484” được chọn làm đề tài nghiên cứu cho bản luận
văn này Mục đích chính của đề tài là tìm ra nguyên nhân và những hạn chế về nănglực phân tích tình hình tài chính của Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484 vàđưa ra một số giải pháp hoàn thiện Giải quyết tốt đề tài trên cũng là một trongnhững biện pháp nhằm nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp, thúc đẩy doanhnghiệp phát triển, đứng vững trên thị trường
1.2 Tổng quan nghiên cứu về phân tích tình hình tài chính trong các doanh nghiệp
Thực tế đã có rất nhiều tác giả tiến hành nghiên cứu phân tích tình hình tạichính tại các doanh nghiệp Các công trình nghiên cứu mang tính lý luận chung vềphân tích tình hình tài chính doanh nghiệp từ các góc độ nhìn nhận khác nhau củacác tác giả Như trong Giáo trình “ phân tích tài chính doanh nghiệp” Nhà Xuất bảnTài chính, do GS.TS Ngô Thế Chi và PGS.TS Nguyễn Trọng Cơ chủ biên xuất bảnnăm 2005, tái bản năm 2009 Giáo trình này đã khái quát vấn đề chung nhất về phântích tài chính doanh nghiệp trên các phương diện: Phân tích chính sách tài chính;Phân tích tình hình sử dụng vốn; Phân tích tích tiềm lực tài chính; Phân tích và dựbáo rủi ro tài chính; Dự báo các báo cáo tài chính; Phân tích khả năng sinh lợi, khảnăng tăng trưởng và định giá doanh nghiệp.Còn trong cuốn sách chuyên khảo “Phân tích tài chính công ty cổ phần” - Nhà xuất bản Tài chính, do PGS.TS NguyễnNăng Phúc chủ biên xuất bản năm 2009 lại nghiên cứu phân tích tình hình tài chínhtại công ty cổ phần Chương 1 đưa ra tổng quan về hệ thống chỉ tiêu thông tin kếtoán phân tích tình hình tài chính tại các công ty cổ phần từ việc khái quát các công
Trang 22trình đã nghiên cứu đến việc hệ thống những vấn đề lý luận như mục tiêu, nội dung,phương pháp phân tích tại các công ty cổ phần Chương 2 tác giả tiến hành phântích thực trạng hệ thống chỉ tiêu, thông tin kế toán sử dụng trong phân tích tình hìnhtài chính tại các công ty cổ phần Chương 3 tác giả đưa ra các kiến nghị và giải phápnhằm hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu thông tin kế toán trong phan tích tình hình tàichính trong các công ty cổ phần Cuốn sách này ra đời trong bối cảnh nền kinh tếđang tiến hành cổ phần hóa doanh nghiệp, giúp cho nhà quản trị các công ty cổphần đánh giá sát thực được thực trạng mọi hoạt động sản xuất kinh doanh cũngnhư hoạt động tài chính của công ty.
Dựa trên những lý luận chung về phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp
đã có một số tác giả ứng dụng vào thực tiễn làm luận văn tốt nghiệp của mình tronglĩnh vực xây dựng cơ bản như:
- “Hoàn thiện công tác phân tích tài chính công ty tại Công ty 27 – Bộ Quốcphòng”- Luận văn Thạc sỹ Kinh tế của tác giả Bùi Thu Hà, Trường Đại học Kinh tếquốc dân Hà nội, năm 2004, do GS.TS Cao Cự Bội hướng dẫn
- “Hoàn thiện phân tích tình hình tài chính tại Tổng Công ty Xây dựng Côngtrình Giao thông 1 - Bộ Giao thông Vận tải”- Luận văn Thạc sỹ Kinh tế của tác giảPhạm Thu Phương, Trường Đại học Kinh tế quốc dân Hà nội, năm 2007, doPGS.TS Nguyễn Năng Phúc hướng dẫn
-“Hoàn thiện phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Đầu tư vàXây dựng số 1 Sơn La”- Luận văn Thạc sỹ Kinh tế của tác giả Trịnh Thị Nga,Trường Đại học Kinh tế quốc dân Hà nội, năm 2010, do TS Nguyễn Hữu Ánhhướng dẫn
Trong phạm vi nghiên cứu tác giả tiến hành khảo sát và phân tích, đánh giáthực trạng tài chính tại các doanh nghiệp mà mình nghiên cứu Trên cơ sở đó các tácgiả đưa ra những giải pháp và điều kiện thực hiện nhằm hoàn thiện phân tích tìnhhình tài chính của doanh nghiệp và có mở rộng ra đến nhóm ngành nghề xây dựng
cơ bản nói chung
Các nghiên cứu của các tác giả không chỉ hệ thống hóa những vấn đề lý luận
cơ bản về phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp ma là đối với các loại hình
Trang 23doanh nghiệp khác nhau, các doanh nghiệp khác nhau có quy mô đặc điểm khácnhau các tác giả đã đưa ra các giải pháp hoàn thiện cụ thể mang tính khả thi cao và
có ý nghĩa thực tiễn trong ngành nghề
Qua khảo sát thực tế các nghiên cứu về phân tích tình hình tài chính doanhnghiệp chưa có tác giả nào tiến hành nghiên cứu và phân tích tình hình tài chính tạiCông ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484 Và xuất phát từ tình hình hoạt độngkinh doanh của Công ty ngày càng kém hiệu quả, đời sống của cán bộ công nhânviên còn thấp so với mặt bằng chung của các đơn vị ngành.Vì vậy để tìm hiểunguyên nhân và có những kiến nghị đóng góp giúp doanh nghiệp hoạt động có hiệuquả hơn Luận văn đi sâu vào hoàn thiện phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổphần Xây dựng Công trình 484
1.3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là nhằm nghiên cứu những vấn đề cơ sở lýluận về phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp: mục tiêu, ý nghĩa của việc phântích tình hình tài chính doanh nghiệp; phương pháp, nội dung phân tích tình hình tàichính doanh nghiệp; và tổ chức phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp Trên cơ
sở lý luận chung về phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp tác giả phân tíchthực trạng tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484, từ đó
đề xuất những giải pháp và kiến nghị giúp hoàn thiện tình hình tài chính và giúpdoanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn
1.4 Câu hỏi nghiên cứu của đề tài
Đề tài “Hoàn thiện phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựngCông trình 484” nhằm giải quyết các câu hỏi mang tính lý luận và thực tiễn sau:
- Vị trí, vai trò và nội dung của phân tích tình hình tài chính trong các doanhnghiệp?
- Các phương pháp và cách thức tổ chức phân tích tình hình tài chính doanhnghiệp như thế nào?
- Thực trạng phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựngCông trình 484?
Trang 24- Những giải pháp và kiến nghị nào giúp hoàn thiện phân tích tình hình tàichính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484?
1.5 Phạm vi nghiên cứu đề tài
Phạm vi nghiên cứu của đề tài là các vấn đề lý luận về phân tích tình hình tàichính doanh nghiệp và phạm vi thực tiễn được giới hạn tại Công ty Cổ phần Xâydựng Công trình 484 trong giai đoạn năm 2009 và năm 2010
1.6 Phương pháp nghiên cứu đề tài
1.6.1 Các phương pháp kỹ thuật - nghiệp vụ
Phương pháp phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp là hệ thống cáccoogn cụ, biện pháp, kỹ thuật nhằm tiếp cận, nghiên cữu các sự kiện, hiện tượng,các quá trình vận động của các yếu tố, chỉ tiêu, thông tin liên quan đến tình hình tàichính của doanh nghiệp nhằm đánh giá chính xác, đầy đủ, khách quan về tình hìnhtài chính của doanh nghiệp
Để phân tích tài chính doanh nghiệp có thể sử dụng một hay tổng hợp cácphương pháp khác nhau tùy thuộc vào nội dung và mục đích phân tích.Tuy nhiênhiện nay khi phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp hiện nay thường sử dụngmột số phương pháp sau:
- Phương pháp so sánh
Đây là phương pháp được sử dụng phổ biến trong phân tích tài chính doanhnghiệp Phương pháp này dùng để xây dựng xu hướng phát triển và mức độ biếnđộng của các chỉ tiêu phát triển Nội dung so sánh gồm:
+ So sánh kỳ này với kỳ trước để thấy rõ hơn xu thế thay đổi về tình hình tàichính của doanh nghiệp
+ So sánh giữa số liệu thực hiện với số kế hoạch
+ So sánh số liệu của doanh nghiệp với số liệu của doanh nghiệp khác hoặcvới số liệu trung bình của ngành
Khi sử dụng phương pháp so sánh phải tuân thủ 2 điều kiện sau:
Trang 25lý đưa ra được kế hoạch chiến lược hoạt động cho thời gian tới Tuy nhiên kết quảthu được khi sử dụng phương pháp này chưa phản ánh một cách tổng quát nhất thựctrạng tài chính của doanh nghiệp Do vậy khi tiến hành phân tích tài chính nhà phântích thường sử dụng phối hợp nhiều phương pháp.
- Phương pháp tỷ lệ
Phương pháp tỷ lệ là phương pháp truyền thống được áp dụng phổ biến trongphân tích tài chính Về nguyên tắc khi sử dụng phương pháp này cần xác định cácngưỡng, các tỷ số tham chiếu: có thể là mức trung bình ngành hay kỳ trước Đểđánh giá tình hình tài chính của một doanh nghiệp cần so sánh các tỷ số của doanhnghiệp với các tỷ số tham chiếu Trong phân tích tài chính, các tỷ số tài chính chủyếu thường được phân thành 4 nhóm chính:
- Tỷ số về khả năng thanh toán: Đây là nhóm chỉ tiêu được sử dụng để đánhgiá khả năng đáp ứng các khoản nợ ngắn hạn của doanh nghiệp
- Tỷ số về khả năng cân đối vốn hoặc cơ cấu vốn: Nhóm chỉ tiêu này phảnánh mức độ ổn định và tự chủ tài chính cũng như khả năng sử dụng nợ vay củadoanh nghiệp
- Tỷ số về khả năng hoạt động: Đây là nhóm chỉ tiêu đặc trưng cho việc sửdụng tài nguyên, nguồn lực của doanh nghiệp
Tỷ số về khả năng sinh lãi: Nhóm chỉ tiêu này phản ánh hiệu quả sản xuất kinh doanh tổng hợp nhất của một doanh nghiệp
Trang 26-Tuỳ theo mục tiêu phân tích tài chính mà nhà phân tích chú trọng nhiều hơnđến nhóm tỷ số này hay nhóm tỷ số khác Mỗi nhóm tỷ số trên bao gồm nhiều tỷ số
và trong từng trường hợp các tỷ số được lựa chọn sẽ phụ thuộc vào bản chất, quy
mô của hoạt động phân tích Việc phân tích các tỷ số sẽ có ý nghĩa hơn nếu sử dụng
số liệu trong các báo cáo tài chính để minh hoạ bản chất, cách tính toán và ý nghĩacác con số Vì lẽ đó các số liệu được cung cấp trong Bảng cân đối kế toán và Báocáo kết quả kinh doanh
- Phương pháp chi tiết chỉ tiêu phân tích
Phương pháp chi tiết chỉ tiêu phân tích là phương pháp được sử dụng đểchia nhỏ quá trình và kết quả thành những bộ phận khác nhau phục vụ cho mục tiêunhận thức quá trình và kết quả đó dưới những khía cạnh khác nhau phù hợp với mụctiêu quan tâm của đối tượng phân tích trong từng thời kỳ Thông thường trong quá trìnhphân tích, người ta thường chi tiết quá trình phát sinh và kết quả đạt được qua nhữngchỉ tiêu kinh tế theo các tiêu thức sau:
+ Chi tiết theo yếu tố cấu thành của chỉ tiêu nghiên cứu: là việc chia nho chỉtiêu nghiên cứu thành các bộ phận cấu thành nên bản thân chỉ tiêu đó
+ Chi tiết theo thời gian phát sinh quá trình và kết quả kinh tế: là việc chia nhỏquá trình và kết quả theo trình tự thời gian phát sinh và phát triển
+ Chi tiết theo không gian phát sinh của hiện tượng và kết quả kinh tế: là việcchia nhỏ quá trình và kết quả theo địa điểm phát sinh và phát triển của chỉ tiêunghiên cứu
- Phương pháp loại trừ
Để xác định xu hướng và mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến chỉ tiêuphân tích, người ta sử dụng phương pháp loại trừ tức là để nghiên cứu ảnh hưởngcủa một nhân tố phải loại trừ ảnh hưởng của nhân tố khác Đặc điểm của phươngpháp này là luôn đặt đối tượng phân tích vào các trường hợp giả định khácnhau.Tuỳ thuộc vào mối quan hệ giữa chỉ tiêu phân tích với các nhân tố ảnh hưởng
Trang 27mà sử dụng phương pháp thay thế liên hoàn, phương pháp số chênh lệch hayphương pháp hiệu số tỷ lệ.
- Phương pháp thay thế liên hoàn
Phương pháp thay thế liên hoàn là phương pháp xác định ảnh hưởng củatừng nhân tố bằng cách thay thế lần lượt và liên tiếp các nhân tố từ giá trị kỳ gốcsang kỳ phân tích để xác định trị số của chỉ tiêu khi nhân tố đó thay đổi Sau đó, sosánh trị số của chỉ tiêu vừa tính được với trị số của chỉ tiêu chưa có biến đổi củanhân tố cần xác định sẽ tính được mức độ ảnh hưởng của nhân tố đó Đặc điểm vàđiều kiện áp dụng phương pháp thay thế liên hoàn như sau:
+ Xác định chỉ tiêu phản ánh đối tượng nghiên cứu;
+Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến chỉ tiêu phản ánh đối tượng nghiên cứu;+Mối quan hệ giữa chỉ tiêu phản ánh đối tượng nghiên cứu với các nhân tốảnhhưởng thể hiện dưới dạng tích số hoặc thương số;
Sắp xếp các nhân tố ảnh hưởng và xác định ảnh hưởng của chúng đến chỉtiêu phản ánh đối tượng nghiên cứu theo thứ tự nhân tố số lượng được xác địnhtrước rồi mới đến nhân tố chất lượng; trường hợp có nhiều nhân tố số lượng hoặcnhiều nhân tố chất lượng thì xác định nhân tố chủ yếu trước rối mới đến nhân tố thứyếu sau;
+ Thay thế giá trị của từng nhân tố ảnh hưởng đến chỉ tiêu phản ánh đốitượng nghiên cứu một cách lần lượt Cần lưu ý là có bao nhiêu nhân tố thì thay thếbấy nhiêu lần và nhân tố nào đã thay thế thì được giữ nguyên giá trị đã thay thế (kỳphân tích) cho đến lần thay thế cuối cùng;
+ Tổng hợp ảnh hưởng của các nhân tố và so với số biến động tuyệt đối củachỉ tiêu phản ánh đối tượng nghiên cứu giữa kỳ phân tích so với kỳ gốc
- Phương pháp phân tích bằng mô hình tài chính Dupont
Phương pháp phân tích tài chính Dupont là phương pháp phân tích dựa trênmối quan hệ tương hỗ giữa các chỉ tiêu tài chính, từ đó biến đổi một chỉ tiêu tổng
Trang 28hợp thành một hàm số của các biến số Qua đó, các nhà phân tích sẽ nhận biết đượccác nhân tố ảnh hưởng đến chỉ tiêu phân tích theo một trình tự logic và chặt chẽ.
Phương pháp này không những xác định được các nhân tố ảnh hưởng, tínhchất, và mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến các chỉ tiêu phân tích mà còn xácđịnh được ảnh hưởng đó trong mối quan hệ giữa các nhân tố với nhau Khi phântích tình hình tài chính sử dụng phương pháp Dupont sẽ không cần loại trừ sự ảnhhưởng của các nhân tố khác khi xác định ảnh hưởng của một nhân tố nào đó đến chỉtiêu cần phân tích Vì vậy phương pháp này vừa thuận tiện, hiệu quả, dễ áp dụng vàthường được sử dụng để phân tích các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả kinh doanh củadoanh nghiệp
Ngoài các phương pháp được sử dụng nêu trên, để thực hiện chức năng củamình, phân tích tài chính còn có thể sử dụng kết hợp với các phương pháp khác,như: phương pháp thang điểm, phương pháp kinh nghiệm, phương pháp quy hoạchtuyến tính, phương pháp sử dụng mô hình kinh tế lượng, phương pháp dựa vào ýkiến của các chuyên gia Mỗi một phương pháp được sử dụng tùy thuộc vào mụcđích phân tích và dữ liệu phân tích
1.6.2 Các phương pháp điều tra và thu thập dữ liệu
Phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp phải sử dụng mọi nguồn thông tin
có khả năng lý giải và thuyết minh thực trạng hoạt động tài chính, hoạt động sảnxuất kinh doanh của doanh nghiệp, phục vụ cho quá trình dự đoán, đánh giá, lập kếhoạch Nó bao gồm với những thông tin nội bộ đến những thông tin bên ngoài,những thông tin kế toán và thông tin quản lý khác, những thông tin về số lượng vàgiá trị Như vậy, không chỉ giới hạn ở việc nghiên cứu những báo biểu tài chính
mà phải tập hợp đầy đủ các thông tin liên quan đến tình hình tài chính của doanhnghiệp, như các thông tin chung về kinh tế, tiền tệ, thuế khoá, các thông tin vềngành kinh tế của doanh nghiệp, các thông tin về pháp lý, về kinh tế đối với doanhnghiệp Cụ thể là:
Trang 29+ Các thông tin chung là những thông tin về tình hình kinh tế chính trị, môitrường pháp lý, kinh tế có liên quan đến cơ hội kinh tế, cơ hội đầu tư, cơ hội về kỹthuật công nghệ Sự suy thoái hoặc tăng trưởng của nền kinh tế có tác động mạnh
mẽ đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp Những thông tin về các cuộc thăm dòthị trường, triển vọng phát triển trong sản xuất, kinh doanh và dịch vụ thương mại ảnh hưởng lớn đến chiến lược và sách lược kinh doanh trong từng thời kỳ
+ Các thông tin theo ngành kinh tế là những thông tin mà kết quả hoạt độngcủa doanh nghiệp mang tính chất của ngành kinh tế như đặc điểm của ngành kinh tếliên quan đến thực thể của sản phẩm, tiến trình kỹ thuật cần tiến hành, cơ cấu sảnxuất có tác động đến khả năng sinh lời, vòng quay vốn, nhịp độ phát triển của cácchu kỳ kinh tế, độ lớn của thị trường và triển vọng phát triển
+ Các thông tin của bản thân doanh nghiệp là những thông tin về chiến lược,sách lược kinh doanh của doanh nghiệp trong từng thời kỳ, thông tin về tình hình vàkết quả kinh doanh của doanh nghiệp, tình hình tạo lập, phân phối và sử dụng vốn,tình hình và khả năng thanh toán Những thông tin này được thể hiện qua nhữnggiải trình của các nhà quản lý, qua Báo cáo tài chính, báo cáo kế toán quản trị, báocáo thống kê, hạch toán nghiệp vụ Bên cạnh hệ thống báo cáo tài chính, khi Phântích tài chính doanh nghiệp, các nhà phân tích còn kết hợp sử dụng nhiều nguồn dữliệu khác nhau như: Báo cáo quản trị, báo cáo chi tiết, các tài liệu kế toán, tài liệuthống kê, bảng công khai một số chỉ tiêu tài chính Đây là những nguồn dữ liệuquan trọng giúp cho các nhà phân tích xem xét, đánh giá được các mặt khác nhautrong hoạt động tài chính một cách đầy đủ, chính xác
Đề tài chủ yếu thu thập nguồn dữ liệu các thông tin trên Website của Công
ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484; Các bài báo, bài giảng về phân tích tình hìnhtài chính doanh nghiệp, tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh (SXKD) của mộtvài tác giả trên các Website kinh tế, chứng khoán, ngành Giao thông Vận tải….Từ
đó thu thập các thông tin liên quan đến các chỉ số tài chính của các doanh nghiệpcùng ngành và các chính sách vĩ mô ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh ngànhxây dựng cơ bản Thực tế khi tiến hành khảo sát tại Công ty Cổ phần Xây dựng
Trang 30Công trình 484 để thu thập dữ liệu và tìm hiểu các vấn đề liên quan đến đề tàinghiên cứu tác giả đã tiến hành điều tra phỏng vấn trực tiếp các cán bộ kế toán củaPhòng Tài chính Kế toán Công ty Nguồn dữ liệu được tiến hành thu thập số liệuthực tế qua các báo cáo, tài liệu của cơ quan nghiên cứu như: Báo cáo tài chính, báocáo quản trị, báo cáo chi tiết, các tài liệu kế toán, tài liệu thống kê, bảng công khai một sốchỉ tiêu tài chính Vì vậy nguồn thông tin thu thập được là đáng tin cậy phản ánh thựctrạng phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ Phần xây dựng Công trình 484.
1.7 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu
1.7.1 Ý nghĩa khoa học
Đề tài góp phần hệ thống hóa những vấn đề lý luận chung về phân tích tàichính trong các doanh nghiệp; là cơ sở nền tảng cho việc phân tích tình hình tàichính doanh nghiệp; làm tài liệu nghiên cứu khoa học giúp các nhà phân tích phântích tình hình tài chính doanh nghiệp một cách khoa học Từ đó đưa ra được cácnhận định, đánh giá và kết luận chính xác toàn diện tình hình tài chính của doanhnghiệp cần phân tích
1.7.2 Ý nghĩa thực tiễn
Đề tài đi vào nghiên cứu thực trạng tình hình phân tích tình hình tài chínhcủa Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484, chỉ ra được các phát hiện quanghiên cứu, nhằm nâng cao nhận thức cho các nhà quản lý về vai trò, sự cần thiếttầm quan trọng của việc phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp đối với hoạtđộng SXKD và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp Đề tài đã đưa ra một sốgiải pháp nhằm hoàn thiện việc phân tích tình hình tài chính của Công ty Cổ phầnXây dựng Công trình 484, giúp Công ty đánh giá chính xác tình hình tài chính vàhướng các quyết định của Hội đồng quản trị và Ban Giám đốc của doanh nghiệptheo chiều hướng phù hợp với tình hình tài chính của doanh nghiệp, như quyết địnhđầu tư, mở rộng kinh doanh, tài trợ và phân phối lợi nhuận… Trên cơ sở đó cónhững biện pháp hữu hiệu và ra các quyết định cần thiết để nâng cao chất lượngcông tác quản lý kinh doanh Qua đó thấy được ý nghĩa của việc phân tích tình hình tài
Trang 31chính doanh nghiệp mà công việc này ngày càng được áp dụng rộng rãi trong các doanhnghiệp, các cơ quan quản lý, các tổ chức công cộng Nhất là, thị trường vốn ngày càngphát triển đã tạo nhiều cơ hội để phân tích tình hình tài chính thực sự có ích và cần thiếttrong toàn bộ nền kinh tế quốc dân.
1.8 Kết cấu của đề tài nghiên cứu
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, mục lục, phụ lục,luận văn được kết cấu theo 4 chương sau:
Chương 1: Giới thiệu nghiên cứu về phân tích tình hình tài chính trong cácdoanh nghiệp
Chương 2: Cơ sở lý luận về phân tích tình hình tài chính trong các doanh nghiệp.Chương 3: Thực trạng phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Xâydựng Công trình 484
Chương 4: Kết luận và đề xuất giải pháp hoàn thiện phân tích tình hình tàichính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Công trình 484
Trang 32KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Trong môi trường cạnh tranh gay gắt trên nhiều lĩnh vực khác nhau của nềnkinh tế thị trường hiện nay, các doanh nghiệp muốn đứng vững và phát triển đượcthì phải bảo đảm một tình hình tài chính vững chắc và ổn định Muốn vậy phải phântích được tình hình tài chính của doanh nghiệp Phân tích tài chính là nghiên cứukhám phá hoạt động tài chính đã được biểu hiện bằng con số Cụ thể hơn , phân tíchtình hình tài chính là quá trình xem xét, kiểm tra, đối chiếu và so sánh số liệu về tàichính hiện hành với quá khứ mà nếu không phân tích thì các con số đó chưa có ýnghĩa lớn đối với những người quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp
Vì vậy đề tài đã chỉ rõ được tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu; khái quát đượccác phương pháp kỹ thuật nghiệp vụ cơ bản trong phân tích tình hình tài chínhdoanh nghiệp và nêu sơ lược được tổng quan các công trình nghiên cứu về phân tíchtình hình tài chính doanh nghiệp từ trước đến nay
Trang 33CHƯƠNG 2
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH
TRONG CÁC DOANH NGHIỆP
2.1 Nội dung phân tích tình hình tài chính trong các doanh nghiệp
Tài chính doanh nghiệp là những mối liên hệ tiền tệ gắn trực tiếp với việc tổchức, huy động, phân phối, sử dụng và quản lý vốn trong quá trình kinh doanh Cácdoanh nghiệp trong quá trình sản xuất kinh doanh, một mặt phải tổ chức, huy động
số vốn cần thiết, mặt khác tiến hành phân phối, quản lý và sử dụng vốn một cáchhợp lý và hiệu quả nhất
Tình hình tài chính của doanh nghiệp thể hiện thực trạng tài chính của doanhnghiệp tại một thời điểm nhất định, thực trạng tài chính doanh nghiệp có thể tốt,xấu, khả quan hay không khả quan, đó là kết quả của quá trình vận động về mọi mặtcủa doanh nghiệp.Thông qua tình hình tài chính của doanh nghiệp các nhà quản lýbiết được thực trạng tài chính cụ thể cũng như xu hướng phát triển của doanhnghiệp trên các mặt về mức độ độc lập tài chính, an ninh tài chính, khả năng tàichính…Đồng thời cũng có thể dự báo được tình hình tài chính trong tương lai, dựbáo được những thuận lợi hay rủi ro mà doanh nghiệp sẽ gặp phải
Phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp là việc vận dụng tổng thể cácphương pháp, công cụ, kỹ thuật nghiệp vụ để thu thập, xem xét và xử lý nhữngthông tin, những yếu tố, dữ liệu, chỉ tiêu liên quan đến tình hình tài chính doanhnghiệp, đánh giá thực trạng tài chính doanh trong quá khứ và hiện tại, giúp cho cácnhà quản lý cũng như các đối tượng quan tâm nắm bắt được thực trạng tài chính củadoanh nghiệp, dự đoán được các chỉ tiêu xu hướng tài chính, rủi ro tài chính trongtương lai, làm cơ sở để ra quyết định phù hợp với lợi ích kinh tế của mình
Như chúng ta đã biết mọi hoạt động kinh tế của doanh nghiệp đều nằm trongthể tác động liên hoàn với nhau Bởi vậy, chỉ có thể phân tích tình hình tài chính củadoanh nghiệp mới đánh giá đầy đủ và sâu sắc mọi hoạt động kinh tế trong trạng thái
Trang 34thực của doanh nghiệp Trên cơ sở đó, nêu lên một cách tổng hợp về mức độ hoànthành các mục tiêu - biểu hiện bằng hệ thống chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật tài chính củadoanh nghiệp Trong điều kiện kinh doanh theo cơ chế thị trường có sự điều tiết vĩ
mô của nhà nước, các doanh nghiệp đều bình đẳng trước pháp luật trong kinhdoanh Mỗi doanh nghiệp đều có rất nhiều đối tượng quan tâm đến tình hình tàichính của mình như các nhà đầu tư, nhà cho vay, nhà cung cấp Mỗi đối tượng nàyquan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp trên những góc độ khác nhau.Song nhìn chung, họ đều quan tâm đến khả năng tạo ra dòng tiền mặt, khả năng sinhlời, khả năng thanh toán và mức lợi nhuận tối đa Bởi vậy các mục tiêu trong phântích tình hình tài chính của doanh nghiệp phải đạt được:
- Phân tích tình hình tài chính phải cung cấp đầy đủ những thông tin hữu íchcho các nhà đầu tư, các chủ nợ và những người sử dụng khác để họ có thể ra cácquyết định về đầu tư, tín dụng và các quyết định tương tự Thông tin phải dễ hiểuđối với những người có một trình độ tương đối về kinh doanh và về các hoạt độngkinh tế mà muốn nghiên cứu các thông tin này
- Phân tích tình hình tài chính cũng nhằm cung cấp thông tin quan trọng nhấtcho chủ doanh nghiệp, các nhà đầu tư, các chủ nợ và những người sử dụng khácđánh giá số lượng, thời gian và rủi ro của những khoản thu bằng tiền từ cổ tức hoặctiền lãi Vì các dòng tiền của các nhà đầu tư liên quan với các dòng tiền của doanhnghiệp nên quá trình phân tích phải cung cấp thông tin để giúp họ đánh giá sốlượng, thời gian và rủi ro của các dòng tiền thu thuần dự kiến của doanh nghiệp
- Phân tích tình hình tài chính cũng phải cung cấp tin về các nguồn lực kinh
tế, vốn chủ sở hữu, các khoản nợ, kết quả của các quá trình, các tình huống làm biếnđổi các nguồn vốn và các khoản nợ của doanh nghiệp Đồng thời qua đó cho biếtthêm nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với các nguồn lực này và các tác động củanhững nghiệp vụ kinh tế, giúp cho chủ doanh nghiệp dự đoán chính xác quá trìnhphát triển doanh nghiệp trong tương lai
Qua đó cho thấy, phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp là quá trìnhkiểm tra, đối chiếu số liệu, so sánh số liệu về tài chính thực có của doanh nghiệp với
Trang 35quá khứ để định hướng trong tương lai Từ đó, có thể đánh giá đầy đủ mặt mạnh,mặt yếu trong công tác quản lý doanh nghiệp và tìm ra các biện pháp sát thực đểtăng cường các hoạt động kinh tế và còn là căn cứ quan trọng phục vụ cho việc dựđoán, dự báo xu thế phát triển sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Tuy nhiên nộidung phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp tuỳ thuộc vào dữ kiện mà Ban lãnhđạo của Công ty đòi hỏi và thông tin ngưòi phân tích muốn có Thông thường phântích tình hình tài chính doanh nghiệp bao gồm những nội dung sau:
2.1.1 Đánh giá khái quát tình hình tài chính
Đánh giá khái quát tình hình tài chính doanh nghiệp là dựa trên dữ liệu tàichính trong quá khứ và hiện tại của doanh nghiệp để tính toán và xác định các chỉ tiêuphản ánh thực trạng và an ninh tài chính doanh nghiệp đang ở mức độ như thế nào
Đánh giá khái khái quát tình hình tài chính sẽ cung cấp một cách tổng quátnhất tình hình tài chính trong kỳ kinh doanh của doanh nghiệp là khả quan haykhông Điều đó cho phép chủ doanh nghiệp thấy rõ thực chất của quá trình pháttriển hay chiều hướng suy thoái của doanh nghiệp Từ đó các nhà quản lý có nhữngquyết định và giải pháp hữu hiệu phù hợp với tình hình tài chính hiện tại cũng nhưđịnh hướng phát triển doanh nghiệp trong tương lai nhằm tăng cường sức mạnh tàichính, nâng cao vị thế và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
Đánh giá khái quát tình hình tài chính trước hết căn cứ vào số liệu đã phảnánh trên bảng cân đối kế toán rồi so sánh tổng tài sản và tổng nguồn vốn giữa cuối
kỳ và đầu năm để thấy được quy mô vốn mà đơn vị sử dụng trong kỳ cũng như khảnăng huy động vốn từ các nguồn khác nhau của doanh nghiệp Tuy nhiên, nếu chỉdựa vào sự tăng hay giảm của tổng tài sản hay nguồn vốn thì chưa đủ thấy rõ tìnhhình tài chính của doanh nghiệp được, vì vậy cần phải phân tích mối quan hệ giữacác khoản mục trong bảng cân đối kế toán Kết quả đánh giá này sẽ cho phép cácnhà quản lý, chủ doanh nghiệp thấy rõ thực chất quá trình hoạt động sản xuất kinhdoanh và dự đoán được khả năng phát triển hay chiều hướng suy thoái của doanhnghiệp, trên cơ sở đó có căn cứ để đưa ra các quyết định và biện pháp hữu hiệu tăng
Trang 36cường quản lý doanh nghiệp Yêu cầu đặt ra khi đánh giá khái quát tình hình tàichính là phải chính xác và toàn diện.
Đánh giá khái quát tình hình tài chính của doanh nghiệp nhằm đưa ra nhữngnhận định sơ bộ ban đầu về thực trạng tài chính của doanh nghiệp Qua đó các nhàquản lý nắm được mức độ độc lập về mặt tài chính, an ninh tài chính cùng nhữngkhó khăn mà doanh nghiệp đang phải đối mặt
Với mục đích trên, phân tích khái quát tình hình tài chính doanh nghiệp chỉdừng lại ở một số nội dung mang tính khái quát phản ánh những nét chung nhất vềthực trạng tài chính và an ninh tài chính của doanh nghiệp Đồng thời phương pháp
sử dụng để đánh giá khái quát chủ yếu sử dụng phương pháp so sánh, các chỉ tiêu sửdụng để phân tích khái quát tình hình tài chính cũng mang tính tổng hợp, đặc trưng,tính toán đơn giản, tiện lợi và có thể ước tính được Nội dung phân tích khái quáttình hình tài chính doanh nghiệp thường bao gồm các nội dung sau:
2.1.1.1 Đánh giá khái quát tình hình huy động vốn của doanh nghiệp
Đánh giá khái quát tình hình huy động vốn không những giúp nhà phân tíchthấy được kết quả của việc tạo lập, huy động vốn về quy mô và nguyên nhân ảnhhướng của sự biến động mà còn thấy được tính hợp lý trong cơ cấu vốn và chínhsách huy động vốn của doanh nghiệp Để phân tích tình hình huy động vốn củadoanh nghiệp, các nhà phân tích thường sử dụng phương pháp so sánh để so sánh sựbiến động của tổng số nguồn vốn và so sánh sự biến động của cơ cấu nguồn vốntheo thời gian cả về số tuyệt đối và số tương đối
Khi đánh giá khái quát tình hình huy động vốn, nhà phân tích đánh giá được
nỗ lực của doanh nghiệp trong việc tạo lập và huy động vốn thông qua chỉ tiêu
“Tổng cộng nguồn vốn” Nguyên nhân ảnh hưởng đến tình hình huy động vốnthông qua biến động của chỉ tiêu “Vốn chủ sở hữu” và “Nợ phải trả” Sự biến độngtăng giảm của vốn chủ sở hữu (VCSH) hay nợ phải trả sẽ dẫn tới sự biến độngtương ứng của tổng nguồn vốn.VCSH phản ánh tình hình tài trợ tài sản của doanhnghiệp bằng số vốn của doanh nghiệp, nợ phải trả phản ánh tình hình tài trợ tài sảncủa doanh nghiệp bằng số vốn doanh nghiệp đi chiếm dụng trong kỳ Việc tăng
Trang 37nguồn VCSH về quy mô sẽ làm tăng mức độ tự chủ về tài chính và độc lập tài chínhcủa doanh nghiệp và ngược lại Nhưng tăng nợ phải trả sẽ làm giảm mức độ tự chủ
về tài chính và độc lập về tài chính của doanh nghiệp và ngược lại
Việc so sánh sự biến động của tổng số nguồn vốn theo thời gian nhằm đánhgiá tình hình tạo lập và huy động vốn về quy mô, còn việc so sánh sự biến động của
cơ cấu nguồn vốn theo thời gian để phân tích đánh giá tính hợp lý trong cơ cấu huyđộng vốn, chính sách huy động và tổ chức nguồn vốn cũng như xu hướng biến độngcủa nguồn vốn huy động
Bên cạnh việc đánh giá biến động theo thời gian của tổng số nguồn vốn và
cơ cấu nguồn vốn các nhà phân tích còn xác định mức độ ảnh hưởng của vốn chủ sởhữu và nợ phải trả đến sự biến động của tổng nguồn vốn Sự tăng hay giảm của vốnchủ sở hữu sẽ dẫn đến sự tăng hay giảm tương ứng của tổng số nguồn vốn với cùngmột lượng như nhau, phản ánh tình hình tài trợ tài sản bằng số vốn của doanhnghiệp trong kỳ Sự tăng hay giảm của nợ phải trả sẽ dẫn đến sự tăng hay giảmtương ứng của tổng số nguồn vốn với cùng một lượng như nhau, phản ánh tình hìnhtài trợ tài sản bằng vốn đi chiếm dụng trong kỳ
Khi phân tích khái quát tình hình huy động vốn cần nêu rõ được sự nỗ lựchuy động vốn trong kỳ (thông qua sự biến động của chỉ tiêu tổng số nguồn vốn)cũng như nguyên nhân ảnh hưởng đến sự biến động (qua sự biến động của tổng sốvốn chủ sở hữu và tổng số nợ phải trả) và xu hướng biến động của cơ cấu nguồnvốn (qua sự biến động về tỷ trọng của chỉ tiêu tổng số vốn chủ sở hữu và tổng số nợphải trả) Từ đó khái quát chính sách huy động vốn của doanh nghiệp từ bên ngoàihay nội bộ doanh nghiệp, huy động từ các chủ sở hữu đóng góp hay tăng cường kếtquả kinh doanh
2.1.1.2 Đánh giá khái quát mức độ độc lập tài chính của doanh nghiệp
Mức độ độc lập, tự chủ về tài chính của doanh nghiệp phản ánh quyền tự chủcủa doanh nghiệp trong việc đưa ra các quyết định về chính sách và hoạt động tàichính cũng như việc kiểm soát hoạt động tài chính của doanh nghiệp
Trang 38Mức độ độc lập, tự chủ về tài chính thể hiện qua nhiều chỉ tiêu khác nhau vàđược xem xét trên nhiều khía cạnh khác nhau Tuy nhiên để đánh giá khái quát mức
độ độc lập về tài chính của doanh nghiệp thường tính toán các hệ số tài trợ, hệ số
nợ, hệ số tự tài trợ tài sản dài hạn, hệ số tự tài trợ tài sản cố định để so sánh sự biếnđộng của các chỉ tiêu này theo thời gian cũng như so sánh với trị số bình quân củangành, khu vực
- Hệ số tài trợ: Là chỉ tiêu phản ánh khả năng tự bảo đảm về mặt tài chính và mức độ độc lập về mặt tài chính của doanh nghiệp Hệ số này cho biết trong tổng số
nguồn vốn của doanh nghiệp, vốn chủ sở hữu chiếm mấy phần Hệ số này càng lớnchứng tỏ khả năng tự bảo đảm về mặt tài chính càng cao, mức độ độc lập tài chínhcủa doanh nghiệp càng tăng và ngược lại
- Hệ số nợ: Là chỉ tiêu phản ánh cơ cấu nguồn vốn của doanh nghiệp được
đo bằng tỷ số giữa tổng số nợ phải trả trên tổng nguồn vốn của doanh nghiệp Hệ sốnày cho biết trong tổng số nguồn vốn của doanh nghiệp, Nợ phải trả chiếm mấyphần Hệ số này đo lường mức độ ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực của việc sửdụng nợ đối với khả năng sinh lời tài chính của doanh nghiệp
- Hệ số tự tài trợ tài sản dài hạn: là chỉ tiêu phản ánh mức độ đầu tư vốn chủ
sở hữu vào tài sản dài hạn Tài sản dài hạn được phản ánh ở chỉ tiêu B “Tài sản dài
Trang 39hạn” trên Bảng cân đối kế toán.
Do đặc điểm của tài sản dài hạn là thời gian luân chuyển dài (thường lớn hơnmột chu kỳ kinh doanh) nên nếu vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp không đủ tài trợtài sản dài hạn của mình mà sử dụng các nguồn vốn khác thì khi các khoản nợ đáohạn, doanh nghiệp sẽ khó khăn trong quá trình thanh toán và ngược lại, nếu vốn chủ
sở hữu đủ và thừa khả năng tài trợ tài sản dài hạn của doanh nghiệp thì doanhnghiệp sẽ gặp ít khó khăn khi thanh toán nợ đáo hạn
Chỉ tiêu hệ số tự tài trợ tài sản dài hạn còn có thể tính riêng cho từng bộ phậntài sản dài hạn (như nợ phải thu dài hạn, tài sản cố định đã và đang đầu tư, bất độngsản đầu tư, đầu tư tài chính dài hạn) Đặc biệt cần xem xét tới bộ phận tài sản cốđịnh đã và đang đầu tư vì đây là bộ phận tài sản phản ánh toàn bộ cơ sở vật chất, kỹthuật của doanh nghiệp, là điều kiện cần thiết, phương tiện phục vụ cho hoạt độngkinh doanh của doanh nghiệp
So sánh các hệ số tài trợ, hệ số tự tài trợ tài sản dài hạn, hệ số tự tài trợ tài sản cố
Trang 40định theo thời gian để đánh giá xu hướng biến động của mức độ độc lập tài chính Còn
so sánh các hệ số này với số bình quân ngành để có thể xác định mức độ độc lập tàichính của doanh nghiệp đang ở mức độ nào, trên cơ sở đó có các quyết sách phù hợpvới tình hình và điều kiện cụ thể của doanh nghiệp Nếu trị số của hệ số tự tài trợ tăngtheo thời gian nhưng trị số chỉ tiêu hệ số tự tài trợ dài hạn và hệ số tự tài trợ doanhnghiệp phải đối đầu với khó khăn khi đến hạn thanh toán các khoản nợ đến hạn Ngượclại trị số của hệ số tự tài trợ tăng theo thời gian, trị số chỉ tiêu hệ số tự tài trợ dài hạn và
hệ số tự tài trợ TSCĐ giảm nhưng vẫn lớn hơn 1 thì chắc chắn tình hình tài chính củadoanh nghiệp vẫn bền vững, mức độ độc lập tài chính ổn định
2.1.1.3 Đánh giá khái quát khả năng thanh toán
Tình hình tài chính của doanh nghiệp thể hiện khá rõ qua các chỉ tiêu về khả năngthanh toán của doanh nghiệp Khả năng thanh toán của doanh nghiệp là yếu tố quantrọng phản ánh tình hình tài chính doanh nghiệp Khả năng thanh toán phản ánh mốiquan hệ tài chính giữa các khoản có khả năng thanh toán trong kỳ với các khoản phảithanh toán trong kỳ, nó cho biết mức độ các khoản nợ của doanh nghiệp được trang trảibằng các tài sản có thể chuyển thành tiền trong một giai đoạn tương đương với thời hạncủa các khoản nợ đó Khả năng thanh toán của doanh nghiệp là một trong những vấn đềquan trọng nhất được nhiều đối tương quan tâm Khả năng thanh toán của doanh nghiệptốt thì tình hình tài chính của doanh nghiệp cũng mạnh hơn Việc phân tích các chỉ tiêu
về khả năng thanh toán không những giúp cho doanh nghiệp giảm được rủi ro trong quan
hệ tín dụng và bảo toàn được vốn của mình mà còn giúp doanh nghiệp thấy được khảnăng chi trả thực tế để từ đó có biện pháp kịp thời trong việc điều chỉnh các khoản mụctài sản cho hợp lý nhằm nâng cao khả năng thanh toán
Tình hình tài chính doanh nghiệp tốt hay xấu, khả quan hay không khả quanphản ánh qua khả năng thanh toán Để đánh giá, phân tích khả năng thanh toán cầnphải xem xét đến hệ số khả năng thanh toán sau đây:
Hệ số khả năng
Khả năng thanh toán
(2.5) Nhu cầu thanh toán
Nguồn:[5,tr121]