Phòng chống ma tuý ở phường đống mác thực trạng và giải pháp

Làm thế nào để có giải pháp tích cực, hữu hiệu nhằm từngbước đẩy lùi tệ nạn ma tuý ra khỏi đời sống xã hội đang là câu hỏi đặt ra đối vớicác cấp uỷ Đảng, chính quyền, các ngành đoàn thể,

A.PHẦN MỞ ĐẦU 1.TÍNH CẤP THIẾT CỦA VIỆC LỰA CHỌN ĐỀ TÀI

Trong những năm qua cùng với sự phát triển mạnh mẽ của quá trìnhgiao lưu hội nhập Quốc tế và khu vực, nền kinh tế xã hội của nước ta đã cónhững bước phát triển vượt bậc, đạt được những thành tựu to lớn Tuy nhiênbên cạnh những yếu tố tích cực là những diễn biến phức tạp của tệ nạn matuý Nó đã và đang trở thành nỗi nhức nhối của cả Quốc gia gây ảnh hưởngnghiêm trọng tới đời sống kinh tế, chính trị và trật tự an toàn xã hội

Ma tuý là nguồn gốc dẫn đến tội phạm, là nguyên nhân của sự bần cùng hoágia đình, làm băng hoại sức khoẻ, đạo đức, nhân cách, là bạn đồng hành của thảmhoạ HIV/AIDS, đồng thời nó còn tác động xấu tới an ninh, trật tự, sự ổn định và sựphát triển bền vững của xã hội Ma tuý như là một thứ dịch bệnh nguy hiểm Nó cósức cuốn hút, cám dỗ và lây lan rất nhanh đến tầng lớp thanh thiếu niên, làm xuốngcấp nền văn hoá, đạo đức và lối sống tốt đẹp, đẩy lùi sự phát triển của xã hội, ảnhhưởng nghiêm trọng tới sức khoẻ, trí tuệ và nhân cách, tương lai, nòi giống conngười Ma tuý đã và đang trở thành vấn đề nhức nhối không chỉ của riêng Việt nam

mà của toàn Thế giới

Mặc dù đã có nhiều cố gắng ngăn chặn, song tệ nạn ma tuý vẫn đang diễn rahết sức đa dạng, phức tạp và có chiều hướng gia tăng, trở thành hiểm hoạ lớn đốivới sự phát triển lành mạnh của dân tộc Đi liền với tệ nạn ma tuý là sự phát sinhcủa tội phạm giết người, cướp của, trộm cắp, cưỡng đoạt, lừa đảo tham ô chiếmđoạt tài sản của nhà nước và công dân

Trên thực tế hiện nay ở một số địa phương vấn đề phòng chống tệ nạn matuý vẫn còn gặp nhiều khó khăn, bất cập chưa ngang tầm với tính chất phức tạp và

sự nguy hiểm của nó Làm thế nào để có giải pháp tích cực, hữu hiệu nhằm từngbước đẩy lùi tệ nạn ma tuý ra khỏi đời sống xã hội đang là câu hỏi đặt ra đối vớicác cấp uỷ Đảng, chính quyền, các ngành đoàn thể, các tổ chức xã hội quần chúng

và của toàn thể nhân dân Đặt vấn đề nghiên cứu về ma tuý để tìm ra giải pháp

phòng chống là vấn đề mang tính bức thiết cả về lý luận và thực tiễn trong giaiđoạn hiện nay

Với những đòi hỏi bức xúc như vậy tôi đã chọn và nghiên cứu đề tài “Phòng

chống ma tuý ở phường Đống mác-Thực trạng và giải pháp”

2.MỤC ĐÍCH NHIỆM VỤ

2.1.Mục đích

Trên cơ sở lý luận, thực tiễn các hình thức, biện pháp, quản lý tệ nạn ma tuý,đánh giá đúng thực trạng tình hình tệ nạn ma tuý cũng như ưu, nhược điểm, nguyênnhân tồn tại trong quản lý tệ nạn đó ở phường Đống mác, từ đó xây dựng những giảipháp nâng cao chất lượng phòng chống ma tuý

3.CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1.Cơ sở lý luận

Dựa vào các quan điểm chính trị và pháp luật của Đảng và Nhà nước về vấn

đề ma tuý, mại dâm và HIV/AIDS

Kế thừa các công trình nghiên cứu về phòng chống, quản lý ma tuý, trongnước và Quốc tế

3.2.Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử

Phương pháp phân tích tổng hợp

Phương pháp khảo sát điều tra xã hội

4.Ý NGHĨA CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU KHOÁ LUẬN

4.1.Về lý luận

Thông qua nghiên cứu đề tài góp phần làm rõ thêm lý luận về ma tuý, ngườinghiện ma tuý, đặc biệt là các hình thức, biện pháp phòng chống ma tuý ở phườngĐống Mác

4.2.Về mặt thực tiễn:

Kết quả nghiên cứu, thành công của đề tài góp phần cùng phường ĐốngMác từng bước tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, nâng cao hiệu quả phòng chống matuý, hạn chế và đẩy lùi tệ nạn này ra khỏi đời sống xã hội

5.KẾT CẤU CỦA KHOÁ LUẬN :

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, nội dung khoá luận baogồm 2 chương 5 tiết

và ảnh hưởng rất lớn đến sự ổn định và phát triển của cộng đồng.

Ơ Việt nam, thuật ngữ “ma tuý” xuất hiện ban đầu có nghĩa là thuốc phiện.Bởi vì lúc bấy giờ người ta mới biết đến một chất có hoạt tính sinh học và gâynghiện được sử dụng đó là thuốc phiện Ngày nay những chất gây nghiện có hoạttính sinh học ngày càng tăng nhiều, đa dạng, phong phú ngoài thuốc phiện còn cócần sa, côcain, mocfin, Heroin và nhiều loại thuốc gây nghiện tổng hợp khác

Theo từ điển Hán Việt thì ma tuý được dùng chỉ các chất mà khi sử dụng cótrạng thái ngây ngất, đờ đẫn, dùng lâu thành nghiện

Theo tổ chức y tế Thế giới (WHO): “Ma tuý là thực thể hoá học hoặc thựcthể hỗn hợp; khác với tất cả những cái được đòi hỏi để duy trì tình trạng bìnhthường của cơ thể, việc sử dụng những chất đó sẽ làm thay đổi chức năng sinh họccủa con người.”

Theo các chuyên gia nghiên cứu của liên hiệp Quốc: “Ma túy là các chất hoáhọc có nguồn gốc tự nhiên hoặc nhân tạo, khi xâm nhập vào cơ thể con người sẽ cótác dụng làm thay đổi tâm trạng, ý thức và trí tuệ, làm cho con người lệ thuộc vàochúng và cuối cùng sẽ gây nên những tổn thương cho từng cá nhân và cộng đồng.”

Trong bộ Luật hình sự nước ta, lần đầu tiên thuật ngữ “ma tuý” được

quy định tại điều 203 của bộ luật hình sự 1985 tại mục: “Tội tổ chức dùng cácchất ma tuý” Ngày 21/12/1999, bộ luật hình sự mới được thông qua thì “matuý” là các chất đã được xác định và có tên gọi riêng trong khoa học Danhmục các chất ma tuý (bao gồm danh mục quy định tại công ước Quốc tế 1961-1971-1981) gồm 225 chất ma tuý và 22 tiền chất để sản xuất ra ma tuý.

Có thể nói ma tuý gây tác hại nhiều về mặt kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội

và đã trở thành hiểm hoạ chung của nhân loại Tại diễn đàn liên hiệp quốc đã đánhgiá: Trong những năm gần đây, tình trạng nghiện hút ma tuý đã trở thành hiểm hoạlớn của nhân loại Không một Quốc gia, dân tộc nào thoát ra ngoài vòng xáy khủngkhiếp của nó để tránh khỏi những hậu quả do nghiện hút và buôn lậu ma tuý gây ra

Ma tuý đang làm gia tăng tội phạm, bạo lực, tham nhũng, vắt cạn kiệt nhân lực, tàichính, huỷ diệt những tiềm năng quý báu khác mà lẽ ra phải được huy động choviệc phát triển kinh tế-xã hội, đem lại ấm no hạnh phúc cho mọi người Ma tuýđang làm suy thoái nhân cách, phẩm giá, tàn phá cuộc sống yên vui gia đình, gâyxói mòn đạo lý, kinh tế, xã hội Nghiêm trọng hơn, ma tuý còn là tác nhân chủ yếuthúc đẩy căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS phát triển

Trên thế giới hiện nay có khoảng 200 triệu người nghiện ma túy (riêng Hoa kỳ

có 5% dân số nghiện ma tuý) Ơ Việt nam tệ nạn ma tuý ngày càng phức tạp, biểu hiện

khá tinh vi, xảo quyệt và có tổ chức Ma tuý không chỉ tập trung nhiều ở các Thành phốlớn như Hà nội, Hồ Chí Minh, Hải phòng, Nam định, Quảng ninh hay các tỉnh biến giớinhư Nghệ an, Quảng trị, Lạng sơn mà đang có xu hướng chuyển dần tới nông thôn,vùng sâu vùng xa

Theo số liệu của cơ quan điều tra, tính đến 20/12/2002, toàn quốc hiện có 1479

tụ điểm buôn bán sử dụng trái phép chất ma tuý (Hà nội 44 tụ điểm; Hồ Chí Minh 162

tụ điểm), 142.001 người nghiện Những năm gần đây (1993-2000), cùngvới sự nỗ lực

của các cơ quan chức năng, đã khám phá được 37.8982 vụ với 76.354 đối tượng, thugiữ 8514,3 kg thuốc phiện, 272,98 kg Heroin, 9320,4 kg cần sa cùng hàng triệu viên ,ống thuốc tân dược gây nghiện Toà án nhân dân các cấp cũng đã xét sử 25.635 vụ với

36879 bị can phạm tội về ma tuý đạt 58,95% về số vụ phạm tội và 42,33% số bị cáo bịphát hiện

1.1.2.Tác hại của ma tuý

Có thể nói ma tuý là một thảm hoạ lớn đối với nhân loại Khi đã nghiện matuý gây nên những hậu quả khôn lường cho bản thân, gia đình và xã hội Qua một

số công trình nghiên cứu có thể nhận thấy rằng ma tuý có những tác hại cơ bản sau:

-Với bản thân người nghiện.

*Về sức khoẻ:

Ma tuý phá hoại sức khoẻ con người, làm cho người nghiện bị rối loạn sinh

lý, trao đổi chất kém, cơ thể suy nhược, các chức năng hô hấp, tuần hoàn, tiêu hoá,sinh dục và sinh sản suy giảm, dễ mắc các bệnh tim mặch, gan, thần kinh

Ma tuý làm cho người nghiện suy giảm khả năng chống đỡ bệnh tật, dễ mắc

các bệnh do vi khuẩn gây ra như: Lao, phổi ; các bệnh do virut mang lại như :Viêm gan A, viêm gan B, HIV/AIDS Ma tuý làm rối loạn chức năng thần kinh, trí nhớ

kém, tinh thần giảm sút, đau đầu, chóng mặt, run rẩy chân tay, thậm chí gây ảo giác

*Về mặt tâm lý:

Khi nghiện, việc thường xuyên đưa các chất ma tuý vào cơ thể để thoả mãncảm giác thèm khát trở thành nhu cầu cấp bách Nhu cầu này lấn át mọi nhu cầukhác của con người Người nghiện trở nên ích kỷ, thờ ơ với mọi người, kể cả vớingười thân của chính mình Nếu thiếu thuốc người nghiện trở nên u sầu, cau có, vật

vã, tính tình trở nên hung hãn, không làm chủ được bản thân, có những hành độngkhông phù hợp với đạo đức, tập quán và pháp luật, dễ dàng dẫn đến con đường tộiphạm

*Về mặt đạo đức:

Ma tuý làm thay đổi trạng thái, tâm lý của người nghiện Nó làm cho ngườinghiện sa sút về tinh thần, thay đổi nhân cách Họ thường xa lánh nếp sống sinhhoạt lành mạnh như học tập, vui chơi Họ sống ủ dột, xa lánh mọi người, chai lỳcảm xúc, chỉ tìm bạn nghiện chơi và cùng sử dụng ma tuý Họ hay cáu gắt, nói dối,

ăn cắp, gây xung đột với bố mẹ, anh chị, vợ con Lúc này họ chỉ có một nhu cầulớn nhất là làm sao để có ma tuý sử dụng, ngoài ra không còn quan tâm đến ai.

*Về mặt kinh tế:

Khi mắc nghiện, người nghiện tiêu một lượng tiền khổng lồ vào ma tuý.Nếu tính trung bình 1 ngày người nghiện nhẹ dùng 50.000đ ma tuý và người nghiệnnặng dùng trên 100.000đ thì ít nhất trong năm 1 người nghiện phải chi 18.250.000đ

Mặt khác do uy tín, sức khoẻ của người nghiện giảm sút, tâm lý không ổnđịnh nên đa số không có việc làm hoặc việc làm không ổn định Chi phí để điều trịcai nghiện cũng rất tốn kém Trung bình 1 lần cai cắt cơn cần 1.200.000đ/người

-Với gia đình:

Gia đình có người nghiện ma tuý phải gánh chịu nhiều bất hạnh, kinh tế suysụp Sự bất hoà thường xuyên xảy ra giữa người nghiện ma tuý và gia đình do mâuthuẫn về lối sống, thái độ cư xử, đạo đức văn hoá cũng như sự đóng góp kinhtế dẫn đến tổn thất trong tình cảm gia đình khó hàn gắn được

Do tính tình người nghiện hay thay đổi, lại luôn có tư tưởng chống đối lạingười thân trong gia đình Nhiều chuyện đau lòng do người nghiện ma tuý gây ranhư con giết cha, chồng giết vợ, cháu giết ông bà để lấy tiền thoả mãn cơn nghiện.Theo số liệu điều tra có 38-42 % các cặp vợ chồng xin ly hôn xuất phát từ nhữngxung đột bất đồng liên quan đến ma tuý

Gia đình có người nghiện luôn luôn buồn phiền, lo lắng, bầu không khínặng nề Các cuộc cãi cọ xung đột thường xuyên xảy ra vì tài sản trong gia đình lầnlượt bị người nghiện đem đi bán Trong gia đình luôn mang nặng tâm lý đề phòng,bất hợp tác với người nghiện

-Với xã hội:

Ma tuý làm cho trật tự an toàn xã hội bị đe doạ, nhiều người nghiện ma tuýtrở thành tội phạm Kết quả điều tra xã hội học cho thấy 80% số người nghiện cóthể phạm tội để thoả mãn nhu cầu về ma tuý Các tổ chức và cá nhân buôn bán matuý cũng thường xuyên thanh toán nhau để giành quyền cung cấp ma tuý Chúng

sẵn sàng đối đầu với cơ quan nhà nước, các nhà chức trách để mưu cầu lợi ích từ

ma tuý

Ma tuý là nguồn gốc, điều kiện thúc đẩu sự phát triển của các tệ nạn xã hội

khác như: Tham nhũng, cờ bạc, mại dâm và các loại tội phạm hình sự Theo

thống kê của các cơ quan chuyên môn, 2/3 tổng số vi phạm trật tự công cộng vàtrật tự xã hội là đối tượng nghiện ma tuý hoặc có liên quan đến ma tuý gây ra.Khi nhu cầu ma tuý tăng lên, gia đình không thể đáp ứng về tiền bặc thì ngườinghiện lừa đảo, trộm cắp, cướp giật kể cả giết người để mua ma tuý Quanghiên cứu 438 hồ sơ cai nghiện bắt buộc tại trung tâm 06 Hà nội có 314 đối

tượng có tiền án, tiền sự (chiếm 65%) Ngoài ra tệ nạn ma tuý còn liên quan

chặt chẽ đến các tệ nạn xã hội khác như mại dâm , trộm cắp

Đa số người nghiện là thanh niên, trong đó có cả những sinh viên do lườihọc, bỏ học, không có việc làm, thiếu tình người, thiếu niềm tin và lòng tự trọnglâm vào nghiện ma tuý Đây chính là nguồn bổ sung cho các hành vi tội phạm đang

có chiều hướng gia tăng, gây bức xúc, lo lắng trong nhân dân Nhiều đối tượngnghiện đã tìm kiếm ma tuý bằng con đường buôn bán ma tuý Một số đối tượngnghiện ma tuý nữ lại kiếm tiền bằng con đường mại dâm làm phát tác các bệnh xãhội, mà nguy hiểm nhất là HIV/AIDS

Ma tuý làm tiêu tốn của xã hội mỗi năm nhiều tỷ đồng cho việc đấu tranhphòng chống buốn bán, sử dụng các chất ma tuý; chạy chữa thuốc men, chăm sóccho người nghiện, thành lập các trung tâm cai nghiện, giáo dục nhân phẩm

Ma tuý gây nên những hậu quả kinh tế gián tiếp như sản phẩm thu nhập xã

hội giảm do người lao động (nghiện) hay ốm đau, chết sớm, năng xuất lao động

giảm Thu nhập Quốc dân giảm trong khi chi phí cho dự phòng và chăm sóc y tế lạităng Đầu tư nước ngoài bị ảnh hưởng do các nhà đầu tư ngại đầu tư vào các nước

có tỷ lệ người nghiện ma tuý cao

Ma tuý làm biến chất một số cán bộ cơ quan nhà nước, mà đặc biệt là cơquan bảo vệ pháp luật thông qua các hình thức đút lót, mua chuộc các cán bộ thoái

hoá biến chất.

1.2.Thực trạng vấn đề ma tuý ở phường Đống Mác

1.2.1.Đặc điểm kinh tế, xã hội, an ninh chính trị ở phường Đống Mác

-Đặc điểm về vị trí địa lý và dân cư:

Phường Đống mác là một đơn vị hành chính, nằm ở cửa ô phía nam củaThành phố, giáp ranh với phường Thanh lương, Thanh nhàn, Đồng nhân, PhạmĐình Hồ, Bạch đằng Phường Đống mác có 7 cụm dân cư, 50 tổ dân phố với diệntích 0,17km với dân số 8.868 người Cơ cấu dân cư chủ yếu công nhân viên chứclao động, hưu trí, học sinh, sinh viên và một bộ phận bà con kinh doanh buôn bánnhỏ và lao động tự do Phường Đống mác Quận Hai Bà Trưng đang trong quátrình đô thị hoá nhanh, đời sống của nhân dân từng bước được cải thiện Số hộnghèo giảm, số hộ giàu tăng, đời sống của các gia đình chính sách, những đốitượng khó khăn trong địa bàn phường được chăm lo cải thiện Mạng lưới thươngmai và dịch vụ được mở rộng, sự nghiệp giáo dục đào tạo được nâng cao, các hoạtđộng văn hoá thể dục thể thao được tổ chức sâu rộng đến tận cơ sở

-Đặc điểm về kinh tế:

Kinh tế trên địa bàn phường tiếp tục được tạo môi trường thuận lợi để duytrì nhịp độ sản xuất tăng trưởng Giá trị dịch vụ thương mại đạt tốc độ tăng trưởngbình quân hàng năm 1,5 % Chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm 2003 đã đạt 1.5 tỷđồng, tăng 6,2% so với năm 2002

Đã hoàn thành xây dựng mới 1 trường tiểu học và 1 trạm y tế; cải tạo 13,8 kmđường ngõ xóm, trên 7 km cống thoát nước ở các khu vực dân cư; nâng cấp xây dựng

2 sân chơi, câu lạc bộ tai các cụm; hoàn thành, cải tạo, sửa chữa, trụ sở làm việc của

cơ quan hành chính phường Ngoài ra, Phường đã phối hợp với ngành điện lực, giaothông công chính Thành phố và Quận đầu tư, cải thiện đáng kể điều kiện cấp điện,nước sinh hoạt ở nhiều cụm dân cư

-Đặc điểm về văn hoá-xã hội:

Không ngừng đầu tư, cải tạo, nâng cấp trường mẫu giáo, tiểu học, trung học

cơ sở, chăm lo cơ sở vật chất trang thiết bị dạy và học, 100% số trẻ 5 tuổi đượchưởng chương trình giáo dục mầm non, thu hút 75 % trẻ trong độ tuổi vào mẫugiáo Chất lượng dạy và học được nâng lên; tỷ lệ tốt nghiệp tiểu học hàng năm đạt100%, trung học cơ sở tăng từ 94% lên 97% Đội ngũ giáo viên cán bộ, quản lýgiáo dục được bồi dưỡng thường xuyên và chuẩn hoá Hoàn thành phổ cập giáo dụctiểu học và trung học cơ sở

Hoạt động thông tin tuyên truyền chủ trương, đường lối chính sách pháp luậtcủa đảng và nhà nước, nhiệm vụ chính trị của Thành phố, Quận và phường đượcđẩy mạnh Phong trào văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao của quần chúng hàngnăm phát triển Các phong trào thực hiện quy chế dân chủ, xây dựng “nếp sốngvăn minh, gia đình văn hoá”, “người tốt việc tốt” có kết quả tốt với 98% gia đìnhvăn hoá

Y tế phường được đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và kiện toàn đội ngũ ybác sỹ ở các phường Triển khai có kết quả công tác chăm sóc sức khoẻ ban đầucho nhân dân, các chương trình y tế Quốc gia và quản lý hành nghề y dược tư nhân,

vệ sinh an toàn thực phẩm, các đối tượng tệ nạn xã hội Thực hiện tốt các chínhsách xã hội, nhất là đối với người có công, thương binh, các gia đình liệt sỹ, cácđối tượng cứu trợ xã hội Tiến hành thường xuyên công tác bảo trợ người nghèo, trẻ

em mồ côi, tàn tật, nạn nhân chất độc da cam, nạn nhân của tệ nạn xã hội Giớithiệu tạo điều kiện và giải quyết việc làm cho 300 người lao động

-Đặc điểm về trật tự an toàn xã hội:

Triển khai có hiệu quả chương trình 05 của Thành uỷ, chương trình Quốcgia phòng chống tội phạm, nghị quyết 08 của Bộ chính trị về bảo vệ an ninhQuốc gia Đảm bảo giữ vững được ổn định chính trị, đấu tranh có hiệu quả đối vớicác loại tội phạm và tệ nạn xã hội, làm giảm số vụ trong án, tạo được sự chuyểnbiến rõ rệt về trật tự an toàn xã hội trên địa bàn Đẩy mạnh thực hiện thiết lập trậttự-kỷ cương-an toàn-xanh-sạch-đẹp trên địa bàn phường

Sự phối hợp giữa các ban, ngành, đoàn thể đã phát huy hiệu quả tốt trong

quá trình điều tra, xử lý các vấn đề phát sinh, đấu tranh chống các loại tội phạm,giữ gìn trật tự an toàn xã hội Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật đã đượcquan tâm đi đôi với coi trọng thực hiện hoà giải ở cơ sở Y thức chấp hành phápluật trong nhân dân ngày càng tốt hơn, góp phần hạn chế các mâu thuẫn trongnội bộ nhân dân và vi phạm pháp luật trong đời sống xã hội

1.2.2.Tình hình ma tuý ở phường Đống mác

Cùng với sự phát triển, đô thị hoá của phường Đống Mác là sự phát triểncủa một số tệ nạn xã hội, đặc biệt là tệ nạn ma tuý Với cơ cấu là một phường đôngdân cư,hàng năm sự gia tăng cơ học về dân số lớn.Theo số liệu điều tra năm 2003,

toàn phường có 2.215 hộ dân với 8.868 nhân khẩu ( Nam chiếm 49 %), trong đó có

342 nhân khẩu KT3, KT4 (Chiếm 3,8% dân số toàn phường ) Đặc biệt trên địa bàn

phường có trên 915 học sinh, sinh viên sinh sống và học tập mà phần lớn là thuênhà dân để tạm trú Đây là một vấn đề hết sức khó khăn và phức tạp trong đấu tranhphòng chống tệ nạn xã hội ở phường

Thành phần dân cư trên địa bàn phường đa dạng và phức tạp, số dân gốc là71%, còn lại là dân của các nơi khác chuyển đến Trong đó có 32,9 % là cán bộcông nhân viên nhà nước, còn lại là công nhân lao động nghèo và một lực lượnglớn lao động tự do hoặc không có việc làm, dân trí thấp nhận thức về tệ nạn xã hộicòn hạn chế

Ngoài ra do đặc điểm địa hình có nhiều vùng giáp ranh với các phường bạn,khu vực phường Thanh nhàn, Thanh lương và Đống mác được mệnh danh “tamgiác quỷ”, một địa bàn mà tội phạm thường lợi dụng để vận chuyển, buôn bán và

sử dụng trái phép chất ma tuý Với đặc điểm nêu trên có thể nói Đống mác là mộtđịa bàn có tình hình tệ nạn xã hội diễn ra hết sức phức tạp, gây nhiều nhức nhối, lolắng trong nhân dân

-Đặc điểm về tệ nạn ma tuý

Trong địa bàn Phường đã nổi lên nhiều tụ điểm phức tạp về buôn bán và sửdụng các chất ma túy Theo số liệu rà soát, điều tra cơ bản đến cuối năm 2002, toàn

phường có 4 tụ điểm, 7 điểm, 37 đối tượng hoạt động về ma tuý tập trung ở cácđiểm: đê Trần Khát Chân, phố Lò đúc, đầu phố Yecsanh, ngã tứ Nguyễn Công Trứ

Số đối tượng sử dụng trái phép chất ma tuý trên địa bàn phường chủ yếu tậptrung ở các khu vực Lò đúc, vườn hoa Paster và đang có chiều hướng ngày cànggia tăng cả về số lượng và mức độ tinh vi, quỷ quyệt Theo số liệu báo cáo của Banphòng chống tệ nạn xã hội phường: Năm 2001 có 56 đối tượng; Năm 2002 có 61

đối tượng; Năm 2003 có 68 đối tượng (Tăng 21% so với năm 2001).Xem bảng 1.

2001

Tỷ lệ

%tăng

Năm2002

Tỷ lệ

%tăng

Năm2003

Các đối tượng nghiện chủ yếu tập trung ở độ tuổi từ 18-30 Qua ghiên cứu hồ

sơ của các đối tượng nghiện, năm 2001, có 3 đối tượng dưới 18 tuổi (chiếm 5,5

%); 37 đối tượng có độ tuổi từ 18-30 tuổi (chiếm 66 %); 12 đối tượng có độ tuổi từ 31-40 (chiếm 21 %).Đặc biệt số đối tượng nghiện ngày càng có xu hướng trẻ hoá với

số người ở độ tuổi dưới 18 vào năm 2003 là 5 người, (chiếm 7 %) Xem bảng 2.

Bảng 2: Nguồn-UBND phường Đống Mác-Quận Hai Bà Trưng

Những người nghiện phần lớn tập trung vào nhóm không có nghề nghiệp,việc làm, trình độ văn hoá thấp Qua nghiên cứu hồ sơ đối tượng nghiện năm 2000,trong 56 người nghiện có 2 người trình độ đại học, cao đẳng và trung học chuyên

nghiệp (chiếm 4 %); 12 người có trình độ cấp trung học phổ thông (chiếm 21 %);

trình độ trung học cơ sở 37 (chiếm 66 %); Còn lại là trình độ tiểu học và mù chữ (chiếm 9 %) Đặc biệt số đối tượng nghiện có trình độ cao có xu hướng gia tăng vào

năm 2003 với 4 đối tượng có trình độ Đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp

(chiếm 6 % ); 22 đối tượng có trình độ trung học phổ thông (chiếm 32 %) Xem

bảng 3

TT Trình độ học vấn Số lượng

năm2002

Bảng 3: Nguồn-Công an phường Đống Mác-Quận Hai Bà Trưng

-Nguyên nhân của tình hình phức tạp và gia tăng tệ nạn ma tuý

Ta biết rằng, tệ nạn ma tuý là một bộ phận trong hệ thống các tệ nạn xã hội nóichung Nó tồn tại như một hiện tượng trong đời sống xã hội Khi nghiên cưú về nguyênnhân của tệ nạn ma tuý ta cần đặt nó trong các mối quan hệ với các bộ phận khác, với môitrường xung quanh, trong những hoàn cảnh cụ thể của môi trường sống xã hội Môitrường sống của một con người bao gồm môi trường tự nhiện, môi trường xã hội Trong

đó môi trường xã hội giữ vai trò quyết định Con người là sản phẩm của xã hội, là conngười xã hội mang bản tính xã hội Chính môi trường mà mỗi cá nhân đang sống vớinhững chuẩn mực nhất định sẽ có ảnh hưởng rất lớn tới hành vi ứng xử của họ Từ đó, ta

sẽ thấy được sự tác động mang yếu tố khách quan góp phần hình thành loại tệ nạn này.Đồng thời bản thân cá nhân con người khi rơi vào tình trạng nghiện ma tuý cũng cónhững động cơ thúc đẩy riêng, hay nói cách khác là những lý do riêng Ta có thể khái

quát thành 2 nhóm nguyên nhân là nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan

*Trước hết là nguyên nhân khách quan, đây là nhóm nguyên nhân giữ vài trò quyết định cơ bản

Thứ nhất, phường Đống mác có điều kiện thuận lợi để phát triển tất cả cácmặt kinh tế-văn hoá-xã hội nhưng đồng thời cũng là nơi tập trung nhiều yếu tố ảnhhưởng đến tình hình tệ nạn ma tuý Do vị trí địa lý, phường Đống mác chịu ảnhhưởng rất lớn của các hoạt động buôn bán, vận chuyển ma tuý vào Thành phố

Thứ hai, quá trình đô thị hoá ở phường Đống mác trong những năm gần đây diễn

ra hết sức nhanh chóng Quá trình này biểu hiện ở hai khía cạnh: Sự tăng dân số về mặt

cơ học và sự hình thành các khu dân cư phức tạp

Thứ ba, do sản xuất, buôn bán và tổ chức sử dụng trái phép các chất ma tuý đemlại lợi nhuận rất lớn Đây cũng chính là động lực, nguyên nhân thúc đẩy các băng nhómtội phạm ma tuý tích cực lôi kéo, kích động , dụ dỗ người sử dụng ma tuý, đặc biệt là lứatuổi thanh thiếu niên Chính vì vậy, mặc dù thời gian vừa qua chúng ta có những biệnpháp rất nghiêm khắc, song tệ nạn nghiện ma tuý ở Thành phố Hà nội nói chung, phườngĐống mác nói riêng vẫn không ngừng gia tăng ở mức đột biến

Thư tư, số người nghiện ma tuý ngày càng gia tăng qua các năm đã tạo ra một nhucầu lớn về ma tuý Đây cũng là động cơ kích thích các hoạt động buôn bán ma tuý bởi cócầu át có cung Mặc dù hàng năm chúng ta mở nhiều đợt cai nghiện bắt buộc tại các trungtâm hoặc cai nghiện tự nguyện tại cộng đồng, tuy nhiên tỷ lệ tái nghiện vẫn còn cao

Thứ năm, hiệu quả hoạt động công tác tuyên truyên , giáo dục còn chưa cao Mặc

dù trong những năm qua, công tác tuyên truyền-giáo dục luôn được Đảng UBND quan tâm, chú trọng Nhưng vẫn chưa thực sự trở thành phong trào sâu rộng trongquần chúng nhân dân Người dân đa phần mới chỉ biết về tác hại của ma tuý một cáchchung nhất Còn nhận thức về cơ chế gây nghiện cũng như khả năng gây tái nghiện của

uỷ-HĐND-ma tuý còn hết sức hạn chế Đặc biệt là lứa tuổi thanh thiếu niên, lứa tuổi đang ngồi trênghế nhà trường

Thứ sáu, một nguyên nhân không kém phần quan trọng là từ phía gia đình Bởi sự

hình thành nhân cách được bắt đầu từ môi trường trực tiếp nhỏ nhất là gia đình Gia đình

có tác động mạnh nhất đến sự hình thành phẩm chất cá nhân Trong một gia đình nề nếp,

có phong cách sống quan hệ tốt, có phẩm chất đạo đức phù hợp với phong tục tập quáncủa xã hội thì phẩm chất cá nhân của thành viên trong gia đình được phát triển theo

hướng tích cực Ngược lại, những gia đình không hoàn thiện, không bình thường (thiếu cha, mẹ), hoặc có những biểu hiện tiêu cực (gian dối, cờ bạc, buôn lậu) hoặc có phương

pháp giáo dục không đúng đắn đều có ảnh hưởng đến việc hình thành phẩm chất cá nhân.Nhiều gia đình bố mẹ mải làm ăn buôn bán, không có thời gian quan tâm đến chăm sóccon cái, không quản lý con cái chặt chẽ đã vô tình đẩy các em vào con đường nghiện hút

Thứ bảy, công tác chữa trị cai nghiện daỵ nghề tạo việc làm sau cai nghiện chưathực sự đạt hiệu quả dẫn đến tỷ lệ tái nghiện cao Công tác triệt phá truy quét các ổ nhómbuôn bán, tổ chức sử dụng ma tuý và đã tiến hành, song các tụ điểm này vần còn tồn tại

và là một thách thức với các ban ngành chức năng

Bên cạnh nhóm nguyên nhân khách quan trên đây còn có nhiều nguyên nhânthuộc về chính bản thân người nghiện ma tuý Chẳng hạn, do trình độ văn hoá, kiến thức

xã hội và tự nhiên còn bị hạn chế, kinh nghiệm sống nghèo nàn, tính tự chủ không cao,thiếu niềm tin vào cuộc sống, thiếu thốn tình cảm, tự ti mặc cảm với mọi người xungquanh

Trên thực tế còn có những người giàu, địa vị xã hội cao song vẫn nghiện ma tuý.Điều đáng chú ý ở đây là về đạo đức, phong cách sống của họ Sự tha hoá cả về tinh thầnlẫn vật chất dẫn đến cuộc sống tinh thần nghèo nàn, đối lập với cuộc sống giàu sang của

họ Tuy nhiên số người nghiện ma tuý loại này chiếm tỷ lệ thấp trong tổng số nhữngngười nghiện ma tuý nói chung

1.2.3.Thực trạng vấn đề phòng chống ma tuý ở phường Đống Mác

Với mục tiêu phòng ngừa là cơ bản đồng thời kiên quyết đấu tranh, làm giảmtình hình tội phạm và tệ nạn xã hội trên địa bàn phường Đảng uỷ-HĐND-UBNDphường Đống mác đã tổ chức triển khai và chỉ đạo các đơn vị, ban ngành, thànhviên thực hiện có hiệu quả các chương trình hành động phòng chống ma tuý giai

đoạn 2001-2005 của Thủ tưởng Chính phủ như: Nghị quyết 05,06; Chương trìnhhoạt động 09 của Thành uỷ và 07 của UBND Thành phố Hà nội về việc giải quyếtcác vấn đề xã hội bức xúc trên địa bàn Thủ đô; chương trình phòng chống tệ nạn xãhội giai đoạn 2001-2005 của Quận uỷ Hai Bà Trưng.

Tổ chức, kiện toàn lại bộ máy ban chỉ đạo từ phường tới cụm Phân côngchức năng, nhiệm vụ một cách rõ ràng, cụ thể trong các lĩnh vực hoạt động.Nâng cao vai trò trách nhiệm của các thành viên ban chỉ đạo trong phòng chống

tệ nạn xã hội Tranh thủ sự lãnh đạo, chỉ đạo của Quận uỷ-UBND, ban chỉ đạophòng chống tệ nạn xã hội Quận từ đó triển khai công tác phòng chống tệ nạn xãhội một cách có hiệu quả tới tận cụm dân cư, tổ dân phố

Tổ chức phát động toàn dân , toàn lực lượng tham gia đấu tranh, phòng chống

ma tuý, mại dâm và HIV/AIDS Tạo khí thế sôi nổi tham gia đông đảo của quầnchúng nhân dân đẩy lùi tệ nạn ma túy, mại dâm và HIV/AIDS Tập trung đấu tranh,phòng ngừa trong học sinh, sinh viên, thanh thiếu niên và trong cán bộ công nhânviên chức, nhằm giải quyết về cơ bản tình hình phức tạp về tệ nạn xã hội trên địabàn phường, trường học, cơ quan xí nghiệp

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục với phương châm phòng ngừa là

cơ bản, nhằm nâng cao nhận thức, ý thức phòng ngừa đấu tranh về tác hại của matuý, mại dâm và HIV/AIDS Can thiệp tích cực nhằm thay đổi hành vi, nhân rộng

mô hình can thiệp làm giảm tác hại phòng lây truyền HIV/AIDS trong nhóm ngườinghiện chích ma tuý và mại dâm

Nâng cao trách nhiệm của các ban ngành, đoàn thể, tổ chức xã hội , đặc biệt

là trách nhiệm của gia đình trong quản lý, giáo dục phòng ngừa tội phạm và tệ nạn

ma tuý, mại dâm

Các lực lượng chức năng tổ chức điều tra cơ bản, nắm chắc tình hình, quétxoá triệt để các tụ điểm phức tạp về ma tuý, mại dâm Xoá bỏ nguyên nhân và điềukiện phát sinh tội phạm và tệ nạn xã hội

-Những kết quả đạt được trong công tác chỉ đạo, tổ chức triển khai

Với mục tiêu phòng ngừa là cơ bản đồng thời kiên quyết đấu tranh, làm giảmtình hình tội phạm về ma tuý và tệ nạn xã hội trên địa bàn phường Ban chỉ đạophòng chống tệ nạn xã hội phường Đống mác đã chủ động xây dựng các chươngtrình kế hoạch, mục tiêu cho từng đợt cao điểm, tháng, quý, năm để triển khai vàchỉ đạo các ban, ngành thành viên tổ chức thực hiện có hiệu quả Nâng cao vai trò,trách nhiệm của các ngành, đoàn thể trong công tác quản lý, tuyên truyền, giáo dụccán bộ, hội viên thuộc ngành mình phụ trách và con em họ không phạm tội về tệnạn xã hội

Xây dựng triển khai các kế hoạch chuyên đề phòng chống ma tuý đạt hiệuquả cao như: Kế hoạch triển khai lực lượng tình nguyện viên làm công tác xã hộitrên địa bàn phường; Kế hoạch triển khai các đợt cao điểm theo sự hướng dẫn củaban chỉ đạo Thành phố, Quận; Tập huấn nghị định 34 của Chính phủ quy định trình

tự, thủ tục đối với người nghiện ma tuý đưa vào các cơ sở cai nghiện bắt buộc; Tổchức cuộc thi trinh sát giỏi phòng chống ma tuy tại cấp phường; Tổ chức sơ kết cácđợt cao điểm đấu tranh phòng chống ma tuý, mại dâm và HIV/AIDS và tổ chức sơtổng kết đánh giá, rút kinh nghiệm trong các hoạt động này theo tháng, quý, năm từ

đó đưa ra các giải pháp nhằm đáp ứng nhu cầu, diễn biến mới

Thực hiện xây dựng phong trào thi đua xây dựng phường, trường học, cơquan, đơn vị trong sạch không có tệ nạn xã hội và làm tốt công tác phòng chống ma

túy theo nội dung “ 2 không, 1 có”

Ban chỉ đạo phường đã chỉ đạo 6 tổ dân phố và các ban, ngành, đoàn thểphường triển khai thực hiện tới từng cụm dân cư thảo luận và đăng ký xây dựng chỉtiêu thực hiện phòng chống tệ nạn xã hội theo tháng, quý, năm

Ban chỉ đạo đã duy trì thường xuyên công tác chỉ đạo các ban ngành, đoànthể và 6 tổ dân phố chủ động xây dựng kế hoạch triển khai công tác tuyên truyềnphòng chống ma tuý, mại dâm và HIV/AIDS với nhiều hình thức đa dạng, phongphú cho phù hợp với từng đối tượng, lứa tuổi, địa bàn nhằm tạo sự chuyển biến rõrệt về trách nhiệm của mỗi người dân, của từng ban, ngành, đoàn thể, tổ chức xã

hội đối với công tác này.

Chỉ đạo các ban ngành đoàn thể, các tổ chức xã hội cùng phối hợp tập trung,

rà soát lên danh sách các đối tượng đi cai nghiện tại các trung tâm của Thành phốquản lý, ngoài ra còn chủ động phối hợp và giúp đỡ các gia đình có người nghiện tổchức cai nghiện tại nhà

-Công tác đấu tranh triệt phá, giáo dục cảm hoá

Rà soát, tiếp cận, tuyên truyền và ký cam kết với 100% đối tượng nghiện, đốitượng đã đi cai ở các trung tâm trở về địa phương sinh sống không tái nghiện, khôngbuôn bán, tàng trữ, sử dụng trái phép các chất ma tuý

Thực hiện tốt chuyên đề “Vào tững ngõ, gõ từng nhà, rà từng người” Vận

động cảm hoá tuyên truyền, tư vấn trực tiếp hàng trăm lượt người nghiện và giađình có người mắc nghiện Duy trì tốt hoạt động câu lạc bộ sau cai B93 thông qua

đó nắm bắt diễn biến tư tưởng đối tượng từ đó có biện pháp quản lý, giúp đỡ tái hoànhập cộng đồng

Tuyển chọn và xây dựng lực lượng tình nguyện viên làm công tác xã hộitrên địa bàn phường hoạt động có hiệu quả theo đúng yêu cầu của Quận, Thànhphố Đã kèm cặp, quản lý, giúp đỡ 93 lượt người nghiện tại cộng đồng, Phối hợpvới cảnh sát khu vực ký cam kết với các hộ gia đình, 67 đối tượng nghiện ma tuý

54 lượt đối tượng đã đi cai nghiện tại trung tâm 06 trở về địa phương Gặp gỡ tuyêntruyền cảm hoá, tư vấn trực tiếp hàng trăm đối tượng

Phối hợp với các lực lượng chức năng thường xuyên làm tốt công tác điều tra

cơ bản, rà soát, quản lý chặt chẽ số đối tượng phạm tội về ma tuý từ đó kịp thời cóbiện pháp đấu tranh, phòng ngừa Công an Quận và phường đã điều tra khám phá

81 vụ, bắt 193 đối tượng hoạt động ma tuý, đã thụ lý hồ sơ truy tố 16 đối tượng và

xử lý hành chính 147 đối tượng

-Công tác quản lý-giáo dục người nghiên tại cộng đồng:

Dưới góc độ y học người nghiện ma tuý có thể coi là một bệnh nhân,

còn trong môi trường xã hội, nghiện ma tuý có thể coi là nạn nhân cần giúp đỡ