giáo trình địa chất thủy văn đại cương chương 4 thủy tính của vật liệu

I- CẤU TRÚC CỦA ĐẤT ĐÁ• Ở đây ta chỉ xét cấu trúc của đất đá theo quan điểm địa chất thủy văn, nghĩa là xét khía cạnh cấu trúc của đất, đá, tạo nên những điều kiện tàng trữ nước.. • Đ

CÁC ĐIỀU KIỆN TÀNG TRỮ CỦA NƯỚC DƯỚI ĐẤT

CHƯƠNG 4

THỦY TÍNH CỦA VẬT LIỆU

I- CẤU TRÚC CỦA ĐẤT ĐÁ

• Ở đây ta chỉ xét cấu trúc của đất đá theo

quan điểm địa chất thủy văn, nghĩa là xét khía cạnh cấu trúc của đất, đá, tạo nên những điều kiện tàng trữ nước

• Đặc điểm cấu trúc của đất đá về mặt này là

độ lỗ hổng và độ khe nứt

• Độ lổ hổng, phụ thuộc vào thành

phần độ hạt của đất đá;

phá hủy kiến tạo của các loại đá

1- Thành phần độ hạt của đất đá :

Đứng về ý nghĩa thực tế, ta cần chú ý nhất đến 3 tổ hạt : cát, bụi và sét Trong tự nhiên 3 loại hạt này chiếm tuyệt đại đa số và thường pha lẫn với nhau theo những tỉ lệ khác nhau

Vì vậy, để dễ hệ thống hóa trong khi nghiên cứu, V.A Pri-clôn-ski đề nghị một bảng phân loại

3 thành phần Thành phần độ hạt (số lượng và kích thước hạt) có ảnh hưởng rất lớn đến độ lỗ hổng và thủy tính của đất đá

Thành phần độ hạt (số lượng và kích thước hạt) có ảnh hưởng rất lớn đến độ lỗ hổng và thủy tính của

đất đá.

2- Độ lỗ hổng và độ khe nứt :

• Độ khe nứt

Độ lổ hỗng

trung bình

Kích thước hình dạng lổ hỗng trong thực tế

Căn cứ vào kích thước lỗ hổng và khe nứt, người ta chia ra :

1) Độ mao dẫn, khi đường kính lỗ hổng nhỏ hơn 1mm (d < 1mm) hay chiều rộng khe nứt nhỏ hơn 0,25mm

2) Độ hang hốc và độ khe nứt nhỏ

3) Độ cacstơ và độ khe nứt lớn

Trong các lỗ hổng và khe nứt loại thứ 2 và

3, nước di chuyển dưới tác dụng của trọng lực

Độ lỗ hổng là thuộc tính của các loại đá macma, trầm tích và biến chất Chỉ có nguồn gốc của các lỗ hổng là khác nhau.

II- THỦY TÍNH CỦA ĐẤT ĐÁ

• 1- Tính thấm nước :

• Tính thấm nước là tính chất của đất đá cho

nước thấm qua Mức độ thấm nước của đất, đá, không quyết định bởi độ lỗ hổng, mà chỉ phụ

thuộc vào kích thước các khe lỗ Đất đá có độ

lỗ hổng lớn có thể không thấm nước, và ngược lại đất đá có độ lỗ hổng bé có thể thấm nước tốt

• Dựa vào mức độ có độ thấm nước của đất đá, có

thể chia ra 3 nhóm :

(cuội, sỏi, cát) và cả đá khối nhưng nứt nẻ.

bùn, cát kết xốp, đá vôi và đá macma ít bị lỗ hổng, granit bị phong hóa.

kết tinh toàn khối (nếu chúng không bị nứt nẻ), sét.

Độ thấm nước được đo bằng hệ số thấm lọc K,

có thứ nguyên của vận tốc (độ dài(L)/thời gian(t))