giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh trên mạng xã hội go.vn

Về mặt bản chất, mạng xã hội chính là hình thức làm marketing truyền miệng trên môi trường Internet, vớikhả năng lan truyền thông tin nhanh như vận tốc ánh sáng, mạng xã hội có thể trởth

Để đạt được kết quả như ngày hôm nay, em xin cảm ơn cô Th.S Nguyễn Thị Hội

- người đã chỉ bảo và hướng dẫn nhiệt tình cho em trong suốt quá trình nghiên cứu viếtluận văn Đông thời, em cũng xin gửi lời cảm ơn tới các anh, chị trong trung tâmMạng Việt Nam, VTC Online, gia đình và bạn bè đã ủng hộ và giúp đỡ em trong quátrình tìm kiếm, sưu tập tài liệu phục vụ cho quá trình viết bài

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN 1

Danh mục bảng biểu, sơ đồ, hình vẽ Error! Bookmark not defined Danh mục từ viết tắt Error! Bookmark not defined Phần 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4

1.1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu 4

1.2 Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước 5

1.3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 6

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài 6

1.5 Phương pháp nghiên cứu đề tài 6

1.6 Kết cấu của khóa luận 7

Phần 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TRẠNG VỀ KINH DOANH TRÊN MẠNG XÃ HỘI GO.VN 8

2.1 Cơ sở lý luận về kinh doanh trên mạng xã hội 8

2.1.1 Một số khái niệm về mạng xã hội 8

2.1.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của mạng xã hội 8

2.1.1.2 Mạng xã hội là gì? 10

2.1.1.3 Đặc điểm mạng xã hội 11

2.1.1.4 Vai trò của mạng xã hội trong sự phát triển của nền kinh tế 12

2.1.2 Một số khái niệm về kinh doanh trực tuyến 12

2.1.2.1 Khái niệm kinh doanh trực tuyến 12

2.1.2.2 Đặc điểm của kinh doanh trực tuyến 13

2.1.2.3 Các yêu cầu khi tiến hành kinh doanh trực tuyến 13

2.1.2.4 Sự hình thành, phát triển và lợi ích từ việc kinh doanh trên mạng xã hội

14

2.1.2.5 Khái niệm social shopping 15

2.1.3 Khái niệm và đặc điểm của tiếp thị trực tuyến 18

2.1.3.1 Marketing online là gì? 18

2.1.3.2 Đặc điểm của Marketing Online 18

2.1.3.3 Một số lợi ích của Marketing trực tuyến 19

2.1.3.4 Các phương tiện Marketing trực tuyến 19

2.2 Đánh giá, phân tích thực trạng kinh doanh trên mạng xã hội Go.vn 19

2.2.1 Giới thiệu về Go.vn – so sánh với một số MXH khác 19

2.2.1.1 Giới thiệu về Go.vn 19

2.2.1.2 Thực trạng về nhu cầu của người dùng 21

2.2.1.3 Thực trạng về nhu cầu của các nhà kinh doanh 22

2.2.1.4 Cơ hội gặp gỡ giữa thông tin về sản phẩm tới người tiêu dùng 22

2.2.2 Các sản phẩm kinh doanh trên Go.vn 23

2.2.2.1 Các sản phẩm của VTC Online 23

2.2.2.2 Các sản phẩm liên kết 24

2.2.2.3 Đánh giá hiệu quả 26

2.2.3 Các hình thức quảng cáo trên mạng xã hội Go.vn 26

2.2.3.1 Mức độ phổ biến 26

2.2.3.2 Cách thức thực hiện 27

2.2.2.3 Hiệu quả

28

Phần 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG HIỆU QUẢ KINH DOANH TRÊN MẠNG XÃ HỘI 29

3.1 Một số giải pháp về kỹ thuật 29

3.2 Một số giải pháp cho Go.vn 30

3.2.1 Đưa ra các giải pháp dựa theo người dùng trên Go.vn 30

3.2.2 Đưa ra các giải pháp xây dựng thương hiệu cho Go.vn 32

3.3 Những kiến nghị về hành lang pháp lý để tăng cường triển khai kinh doanh trực tuyến 33

3.4 Những điều kiện để triển khai các giải pháp trên 34

3.4.1 Nêu ra các điều kiện cần có để triển khai các giải pháp về kỹ thuật 34

3.4.2 Nêu ra các điều kiện cần có để triển khai các giải pháp cho Go.vn 34

3.4.3 Nêu ra các điều kiện cần có về hành lang pháp lý 34

Phần 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu.

Nền kinh tế thế giới bị khủng hoảng và suy thoái đang là vấn đề lớn cho tất cảcác doanh nghiệp vừa và nhỏ Các doanh nghiệp Việt Nam cũng bị ảnh hưởng bởicuộc khủng hoảng này Mặc dù, các doanh nghiệp luôn nỗ lực tận dụng tối đa mọi cơhội để kinh doanh, mang về lợi nhuận cho doanh nghiệp Nhưng với tình hình hiệnnay, các doanh nghiệp cũng không tránh khỏi khó khăn khi kinh doanh Vấn đề đặt ra

là làm sao để giảm được tối thiểu chi phí mà vẫn đạt được lợi nhuận tối đa cho doanhnghiệp

Trái ngược với diễn biến của nền kinh tế, sự bùng nổ của Internet đang ảnhhưởng mạnh mẽ tới việc kinh doanh của các doanh nghiệp Các doanh nghiệp ViệtNam cũng không năm ngoài số này, theo thông tin từ Bộ Công Thương, tính cho đến

2011, Việt Nam đã có khoảng 38% số doanh nghiệp có website và hơn 93% số doanhnghiệp kết nối Internet sử dụng vào sản xuất kinh doanh Và đặc biệt là sự bùng nổ vàphát triển của mạng xã hội đang ảnh hưởng sâu rộng tới thế giới nói chung và ViệtNam nói riêng Theo nghiên cứu của comScore – Hệ thống đo lường Online các thóiquen, hành vi online và offline của người dùng Internet trên toàn thế giới, tại ViệtNam, mạng xã hội có tỉ lệ “phủ sóng” là 66% trong năm 2011, tăng mạnh so với 35%vào năm 2009 Điểm nổi bật của mạng xã hội là tính kết nối và chia sẻ rất mạnh mẽ.Đây thực sự là một công cụ hữu ích giúp các doanh nghiệp phát triển kinh doanh củamình Nó phá vỡ những ngăn cách về địa lý, ngôn ngữ, giới tính Những gì bạn làm,bạn nghĩ, cả thế giới có thể chia sẻ với bạn chỉ trong tích tắc Về mặt bản chất, mạng

xã hội chính là hình thức làm marketing truyền miệng trên môi trường Internet, vớikhả năng lan truyền thông tin nhanh như vận tốc ánh sáng, mạng xã hội có thể trởthành "kẻ hủy diệt" doanh nghiệp một khi những tin tức bất lợi được lan truyền vượtquá khả năng kiểm soát của doanh nghiệp Việc thâm nhập vào các mạng xã hội tậptrung đông đảo giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn nhu cầu của nhóm khách hàng mụctiêu, đồng thời hạn chế tối đa các rủi ro cho doanh nghiệp là vấn đề tất yếu mà cácdoanh nghiệp cần quan tâm

Vì vậy, kinh doanh qua mạng xã hội trực tuyến đang và sẽ trở thành xu hướng tấtyếu đối với các doanh nghiệp trên thế giới bởi những hiệu quả và lợi ích mà nó đemlại Và đặc biệt, ở Việt Nam hiện nay, vấn đề kinh doanh trên mạng xã hội vẫn còn là 1mảnh đất khá mới mà các doanh nghiệp có thể khai thác

Mạng xã hội Việt Nam Go.vn cũng không năm ngoài xu hướng này Đây chính là

lý do vì sao sau thời gian thực tập tại MXH Go.vn, em lựa chọn đề tài: “Giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh trên mạng xã hội Go.vn”.

1.2 Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước

Trên thế giới, kinh doanh trên mạng xã hội đã được nhiều nước và các tổ chứcquan tâm Những năm vừa qua, không ít các bài báo, các báo cáo về kinh doanh trênmạng xã hội được xuất bản Các cuộc hội thảo liên quan đã được tổ chức trên quy môtoàn cầu bởi các tập đoàn và công ty lớn như Tập đoàn tư vấn Boston, Anh; công tyIBM, Trường Doanh nhân PACE

Ở Việt Nam gần đây, các buổi hội thảo trong nước về vấn đề kinh doanh và xâydựng hệ thống kinh doanh trên mạng xã hội được thường xuyên tổ chức Một số buổihội thảo tiêu biểu đã được tổ chức:

- Hội thảo Tiếp thị và bán hàng trên mạng xã hội

- Hội thảo Internet Marketing – Chiến lược xây dựng Hệ thống Mạng Xã Hội

- Hội thảo Xây dựng hệ thống Marketing với Mạng Xã Hội trong kinh doanh

- Kinh doanh trên mạng xã hội 2012 – cơ hội mới cho doanh nghiệp do cácchuyên gia của IBM và trường Doanh nhân Pace và một số doanh nghiệp lớn của ViệtNam tổ chức tại Tp Hồ Chí Minh

- Đào tạo Social Media Marketing, Công ty CP Công nghệ & Truyền thông EQ.Cuốn sách nói về kinh doanh trực tuyến:

- Nguyễn Đặng Tuấn Minh, 2011, Kinh doanh trực tuyến: Tối ưu hóa các công

cụ thương mại điện tử, Nhà xuất bản Thái Hà Cuốn sách này giới thiệu các công cụ

thương mại điện tử phổ biến nhất, việc sử dụng và ý nghĩa thực hiện của các công cụnày

Có thể thấy, ở Việt Nam, kinh doanh trên MXH vẫn còn là 1 vấn đề khá mới, vàtài liệu về vấn đề này chỉ mang tính lý thuyết, chưa đưa ra một cách liên tục, xuyên

nhằm đưa ra các hình thức kinh doanh trên MXH Go và các giải pháp khắc phục nhằmnâng cao hiệu quả kinh doanh trên MXH.

1.3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Đề tài hệ thống cơ sở lý luận chung về kinh doanh trên mạng xã hội

Đề tài khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng kinh doanh trên MXH nhằm làm

rõ tình hình hoạt động kinh doanh của mạng xã hội Go.vn: về các sản phẩm kinhdoanh trên Go, các hình thức quảng cáo trên mạng xã hội Go.vn và hiệu quả mà nómang lại

Trên cơ sở tổng hợp các vấn đề lý luận cơ bản, đề tài đưa ra một số giải phápnhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh trên mạng xã hội Go.vn và các điều kiện để thựchiện các giải pháp này

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

Đối tượng nghiên cứu là trang mạng xã hội Go.vn Đề tài tập trung nghiên cứu

tình hình kinh doanh trên Đề tài đi sâu phân tích lý luận và thực tiễn về kinh doanh vàtrên mạng xã hội Go.vn Từ đó, đề tài đưa ra các giải pháp nâng cao hiệu quả kinhdoanh trên mạng xã hội Go.vn

Phạm vi nghiên cứu: Các bài báo, các tài liệu (trực tuyến) về mạng xã hội và

kinh doanh trên mạng xã hội ở Việt Nam và trên thế giới; nghiên cứu việc kinh doanhtrên MXH Go.vn

- Về mặt thời gian: Lịch sử phát triển của MXH và kinh doanh trên MXH từ khiMXH ra đời; tình hình hoạt động của MXH Go.vn từ năm 2010 đến nay

- Về mặt không gian: Các chức năng và việc thực hiện kinh doanh trên MXHGo.vn

1.5 Phương pháp nghiên cứu đề tài

1.5.1 Các phương pháp thu thập dữ liệu

* Thu thập dữ liệu thứ cấp:

- Sử dụng sách, các xuất bản khoa học, sách, Internet, các nghiên cứu có liênquan đến đề tài làm tài liệu tham khảo để đưa ra cơ sở lý luận về kinh doanh trênMXH

- Các dữ liệu thu thập trong công ty: các báo nội bộ On News của VTC Online

* Thu thập dữ liệu sơ cấp:

- Phương pháp phỏng vấn trực tiếp: Đưa ra các câu hỏi về tình hình hoạt động của MXH Go.vn trong thời gian từ năm 2010 đến nay.

- Phương pháp phát phiếu điều tra: Áp dụng các câu hỏi điều tra cho người dùngtrên Go.vn nhằm điều tra các yêu cầu từ phía người dùng và điều tra từ phía công ty đểhiểu rõ định hướng phát triển của công ty

1.5.2 Phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu

* Phương pháp phân tích số liệu: Từ các dữ liệu thu thập được thông qua phỏng

vấn, phân tích và đưa ra nhận xét tổng quát về vấn đề nghiên cứu

* Phương pháp so sánh số liệu: So sách số liệu thu thập qua các dữ liệu sơ cấp

với các dữ liệu thứ cấp để đưa ra nhận xét về hoạt động của MXH Go.vn, cũng như đốivới các MXH khác

* Phương pháp xem xét, đánh giá: Qua các tài liệu thu thập được nhằm chọn lọc,

phân tích, tổng hợp để chọn ra được thông tin phù hợp với mục đích nghiên cứu Thu thập dữ liệu thứ cấp và sơ cấp nhằm đưa ra các dữ liệu về khảo sát thựctrạng trên Go.vn giúp đánh giá tình hình khi kinh doanh trên MXH Go.vn

1.6 Kết cấu của khóa luận

Đề tài “Giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh trên Mạng xã hội Go.vn” ngoàicác phần phụ lục, danh mục từ viết tắt và danh mục bảng biểu, nội dung của khóa luận

có kết cấu gồm 3 phần chính như sau:

Phần 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Phần 2: Cơ sở lý luận và thực trạng kinh doanh trên mạng xã hội go.vn Phần 3: Một số giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả kinh doanh trên mạng

xã hội.

Phần 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TRẠNG

VỀ KINH DOANH TRÊN MẠNG XÃ HỘI GO.VN

2.1 Cơ sở lý luận về kinh doanh trên mạng xã hội

2.1.1 Một số khái niệm về mạng xã hội

2.1.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của mạng xã hội.

* Trên thế giới:

Bắt đầu vào năm 1994, Geocites - Tên tuổi tiên phong làm nên cuộc hành trìnhmạng xã hội đầu tiên trước khi rơi vào quên lãng Sau đó là sự ra đời củaTheblobe.com, AOL Instant Messenger, Sixdegrees.com Và trang mạng xã hộiClassmate ra đời năm 1995 với mục đích kết nối bạn học, tiếp theo là sự xuất hiện củaSixDegrees vào năm 1997 với mục đích giao lưu kết bạn dựa theo sở thích

Hình 2.1 Quá trình phát triển của MXH

Nguồn: Danah Boyd, Nicole B Ellisoni, (2009), Social Network Sites:

Definition, History, and Scholarship, California.

Năm 2002, Friendster trở thành một trào lưu mới tại Hoa Kỳ với hàng triệu thànhviên ghi danh Đây được coi là tên tuổi tiên phong hỗ trợ kết nối và chia sẻ trực tuyến

giữa những người thân sống ở đời thực Tuy nhiên sự phát triển quá nhanh này cũng làcon dao hai lưỡi: server của Friendster thường bị quá tải mỗi ngày, gây bất bình chorất nhiều thành viên

Năm 2004, MySpace ra đời với các tính năng như phim ảnh (embedded video) vànhanh chóng thu hút hàng chục ngàn thành viên mới mỗi ngày, các thành viên cũ củaFriendster cũng lũ lượt chuyển qua MySpace Trong vòng một năm, MySpace trởthành mạng xã hội đầu tiên có nhiều lượt xem hơn cả Google và được tập đoàn NewsCorporation mua lại với giá 580 triệu USD

Và cũng vào năm 2004, Facebook ra mắt Ban đầu đây là địa chỉ dành cho sinhviên đại học kết nối và chia sẻ Sự ra đời của Facebook đánh dấu bước ngoặt mới cho

hệ thống mạng xã hội trực tuyến với nền tảng lập trình "Facebook Platform" cho phépthành viên tạo ra những công cụ (apps) mới cho cá nhân mình cũng như các thành viênkhác dùng Facebook Platform nhanh chóng gặt hái được thành công vượt bậc, manglại hàng trăm tính năng mới cho Facebook và đóng góp không nhỏ cho con số trungbình 19 phút mà các thành viên bỏ ra trên trang này mỗi ngày Hai năm sau, Twittercũng ra đời, ghi dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển của mạng xã hội

* Tại Việt Nam:

Năm 2005, mạng xã hội Việt Nam mới manh nha hình thành, đa số chỉ cung cấpnội dung thông tin đơn giản dưới dạng blog và hình ảnh với một vài tên tuổi nhưTamtay, Yobanbe, Clipvn, Sannhac, Anhso.net, CyVee… Những mạng xã hội này chủyếu đi vào những phân khúc nhỏ, phục vụ cho một số đối tượng người sử dụng nhấtđịnh

Đến năm 2009, mô hình mạng xã hội có tính tương tác cao, cập nhật thông tintheo thời gian thực và mở rộng đối tượng tham gia ra đời với đại diện tiêu biểu làZingMe do Công ty cổ phần Truyền thông VNG phát triển Và đến giữa năm 2010,mạng xã hội Go.vn của Tổng công ty Truyền thông đa phương tiện VTC ra đời

Theo số liệu của ComScore, tính cho đến ngày 02/10/2012, 10 trang mạng xã hộithu hút nhiều người sử dụng nhất tại Việt Nam là Zing Me, Facebook, Yahoo!Pulse,Tamtay.vn, banbe.net, KST.vn, Yeulaptop.com, Cyworld, Yo88.com và Twitter.com.Trong 30 triệu người sử dụng Internet tại Việt Nam hiện có 87,5% đã và đang sửdụng các mạng xã hội Tính cho đến tháng 11/2011, MXH được nhiều người sử dụng

nhất là Zing Me, chiếm 44,6% và Go.vn chiếm 14,1% Đa số người sử dụng mạng xãhội là những người trẻ, nằm trong độ tuổi 15-34 (chiếm 71%)

2.1.1.2 Mạng xã hội là gì?

Cho đến nay, chưa có một nghiên cứu khoa học chính thức về mạng xã hội và ảnhhưởng của nó đến đời sống của con người Nhưng sự bùng nổ của mạng xã hội trongnhững năm gấn đây cho thấy sự xuất hiện của mạng xã hội đã trở thành một tất yếucủa quá trình phát triển công nghệ thông tin và xu hướng ngày càng “phẳng” hơn củathế giới

Dưới các góc độ tiếp cận khác nhau thì có các quan điểm khác nhau về mạng xãhội, dưới đây tác giả xin đưa ra cái nhìn về mạng xã hội hay còn gọi là mạng xã hội ảodưới góc độ CNTT và góc độ xã hội

Dưới góc độ CNTT: “mạng xã hội là bất kỳ trang web nào được thiết kế để cho phép nhiều người dùng có thể đưa thông tin của họ nhằm mục đích làm cho nhiều người biết đén” Các thông tin này thuộc về bất kỳ lĩnh vực nào trong cuộc sống và họ nhận được sự chia sẻ, thảo luận, trao đổi,… từ những người dùng khác cùng tham gia thông qua các công cụ mà website đó cung cấp”.

Dưới góc độ xã hội: “mạng xã hội là một tập hợp các mối quan hệ giữa các thực thể xã hội, các thực thể này không nhất thiết phải là các cá nhân mà có thể là các nhóm, các tổ chức, các thiết kế, các công ty xí nghiệp và các quốc gia Khi mạng lưới

xã hội này được thiết lập và phát triển thông qua phương tiện truyền thông internet thì

nó được hiểu là mạng xã hội ảo.” (Theo Lê Minh Tiến, Tổng quan phương pháp phân

tích mạng lưới xã hội trong nghiên cứu xã hội, Tạp chí khoa học xã hội, số 9 -2006)Theo Nghị định 97/2008 /NĐ-CP Về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet

và thông tin điện tử trên Internet: “Dịch vụ mạng xã hội trực tuyến là dịch vụ cung cấp cho cộng đồng rộng rãi người sử dụng khả năng tương tác, chia sẻ, lưu trữ và trao đổi thông tin với nhau trên môi trường Internet, bao gồm dịch vụ tạo blog, diễn đàn (forum), trò chuyện trực tuyến (chat) và các hình thức tương tự khác”.

Và như vậy, bản chất của mạng xã hội, hay còn gọi là mạng xã hội ảo (socialnetwork) là dịch vụ nối kết các thành viên cùng sở thích trên Internet lại với nhiều mụcđích không phân biệt không gian và thời gian

Bất kì 1 website nào được mang tính chất cộng đồng, xây dựng nhằm mục tiêuthu hút người sử dụng internet tham gia dựa trên 1 đặc điểm về sở thích nào đó thìcũng là mạng xã hội Như vậy, các website như Forum, website chia sẻ video, hìnhthức blog, cũng đều là các mạng xã hội.

2.1.1.3 Đặc điểm mạng xã hội

Social Network site hay mạng xã hội là mạng được tạo ra để tự thân nó lan rộngtrong cộng đồng thông qua các tương tác của các thành viên trong chính cộng đồng đó.Mọi thành viên trong mạng xã hội cùng kết nối và mỗi người là một mắt xích để tạonên một mạng lưới rộng lớn truyền tải thông tin trong đó

Về cơ bản, mạng xã hội giống như một trang web mở với nhiều ứng dụng khácnhau Mạng xã hội khác với trang web thông thường ở cách truyền tải thông tin và tíchhợp ứng dụng Trang web thông thường cũng giống như truyền hình, cung cấp càngnhiều thông tin, thông tin càng hấp dẫn càng tốt còn mạng xã hội tạo ra các ứng dụng

mở, các công cụ tương tác để mọi người tự tương tác và tạo ra dòng tin rồi cùng lantruyền dòng tin đó

Các mạng xã hội phát triển tất yếu dẫn đến việc phân khúc thị trường ngày mộtnhỏ hơn, cạnh tranh giữa các mạng ngày một gay gắt hơn Điểm nổi bật của MXH mà

ai cũng nhận thấy đó là tính kết nối và chia sẻ rất mạnh mẽ Nó phá vỡ những ngăncách về địa lý, ngôn ngữ, giới tính lẫn quốc gia Những gì bạn làm, bạn nghĩ, cả thếgiới có thể chia sẻ với bạn chỉ trong tích tắc

Theo đó, có thể hiểu mạng xã hội ảo có 2 đặc trưng cơ bản

- Có sự tham gia trực tiếp của nhiều cá nhân (hoặc doanh nghiệp - nhưng vai trònhư các cá nhân) Các cá nhân là những người có cùng tư tưởng, quan điểm, lối sống

và là nơi để mọi người tham gia có thể trao đổi, thảo luận về vấn đè mà mình quantâm, tạo môi trường cho thành viên tham gia thể hiện bản sắc cá nhân của mình

- Là 1 website mở, không giới hạn số lượng thành viên tham gia và nội dungcủa website mạng xã hội được xây dựng hoàn toàn bởi các thành viên tham gia dựatrên các dịch vụ và ứng dụng mà website cung cấp

2.1.1.4 Vai trò của mạng xã hội trong sự phát triển của nền kinh tế.

Đối với doanh nghiệp: Về mặt bản chất, mạng xã hội chính là hình thức làmmarketing truyền miệng trên môi trường Internet Với khả năng lan truyền thông tin

nhanh như vận tốc ánh sáng, mạng xã hội có thể trở thành "kẻ hủy diệt" doanh nghiệpmột khi những tin tức bất lợi được lan truyền vượt quá khả năng kiểm soát của doanhnghiệp.

1 Thiết lập mối quan hệ với số đông khách hàng mục tiêu

2 Khả năng lan truyền thông tin nhanh chóng

3 Các hoạt động trực tuyến sẽ truyền cảm hứng cho các cuộc hội thoại trong "thếgiới thực"

4 Thông tin cá nhân khá chân thực về người dùng

5 Cơ hội để kể chuyện về doanh nghiệp và sản phẩm của bạn đồng thời tăng độnhận biết thương hiệu

6 Gia tăng trải nghiệm của người dùng

2.1.2 Một số khái niệm về kinh doanh trực tuyến

2.1.2.1 Khái niệm kinh doanh trực tuyến

Hiện nay, có 1 số khái niệm về kinh doanh trực tuyến:

- Theo ICT: Kinh doanh trực tuyến là hoạt động kinh doanh dưới sự hỗ trợ củacông nghệ thông tin truyền thông

- Theo IBM (1997): Kinh doanh điện tử (e-Business hoặc Electronic Business),

là tiến hành hoạt động kinh doanh thông qua Internet, không chỉ bao gồm việc mua vàbán hàng hoá và dịch vụ, mà còn phục vụ khách hàng và cộng tác với đối tác kinhdoanh Kinh doanh điện tử bao gồm dịch vụ khách hàng và nhiệm vụ trong nội bộdoanh nghiệp Kinh doanh điện tử là việc chuyển đổi các quá trình kinh doanh chủchốt thông qua việc sử dụng các công nghệ Internet Một doanh nghiệp điện tử là mộtcông ty có thể thích ứng với thay đổi liên tục và liên tục Trong thực tế, kinh doanhđiện tử là một thuật ngữ thường được sử dụng kết hợp với thương mại điện tử

Vậy, có thể đưa ra một khái niệm chung như sau: “Kinh doanh trực tuyến

là một quá trình tối ưu hóa liên tục các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thông qua việc sử dụng công nghệ số hóa để thu hút và giữ chân khách hàng và các nhân vật

có liên quan nhằm mục đích sinh lời.”

2.1.2.2 Đặc điểm của kinh doanh trực tuyến.

* Một số đặc điểm chung của kinh doanh

- Kinh doanh là hoạt động mua bán trao đổi hàng hóa và dịch vụ giữa các doanhnghiệp với nhau hoặc giữa các doanh nghiệp với người tiêu dùng cuối cùng với mụcđích là thu được lợi nhuận hoặc mở rộng sản xuất kinh doanh

- Hoạt động kinh doanh luôn chịu sự chi phối của các quy luật kinh tế, hệ thốngchính sách và luật pháp của nhà nước cũng như các yếu tố môi trường kinh doanhkhác

- Kinh doanh là một quá trình liên tục từ nghiên cứu thị trường và tìm cách đápứng nhu cầu của người tiêu dùng trên cơ sở huy động và sử dụng hợp lý của nguồn lựccủa doanh nghiệp để đạt được mục đích kinh doanh của doanh nghiệp

* Một số đặc điểm của kinh doanh trực tuyến

- Kinh doanh trực tuyến sử dụng phương tiện điện tử, công nghệ số hóa thực hiện kinh doanh

- Hoạt động kinh doanh trực tuyến được thực hiện trên cơ sở các nguồn thôngtin dưới dạng số hóa của mạng điện tử Nó cho phép hình thành dạng thức kinh doanhmới và những cách thức mới để tiến hành hoạt động kinh doanh

- Các bên tiến hành các giao dịch trong kinh doanh trực tuyến không nhất thiếtphải gặp gỡ nhau trực tiếp và không phải biết nhau trước Việc sử dụng các phươngtiện điện tử, các thông tin thương mại được số hóa cho phép giao dịch người – máy –máy – người giữa các bên được tiến hành

- Các giao dịch hoạt động trong kinh doanh trực tuyến không chỉ tập trung vàoviệc mua bán hàng hóa, dịch vụ để trực tiếp tạo ra thu nhập cho doanh nghiệp mà baogồm nhiều giao dịch, hoạt động hỗ trợ tạo ra lợi nhuận như hệ thống hỗ trợ việc chàobán, cung cấp các dịch vụ khách hàng hoặc tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình, thôngtin liên lạc giữa các đối tác kinh doanh

2.1.2.3 Các yêu cầu khi tiến hành kinh doanh trực tuyến.

Không phải bất kỳ một doanh nghiệp nào kinh doanh trên mạng là sẽ thành công.Khi đã kinh doanh trên mạng thì cần phải hiểu kỹ những vấn đề sau:

Thứ nhất, Công ty cần phải bán một số sản phẩm thực sự, phải bán hàng hoá thực

sự, ngoài ra phải có một kế hoạch cụ thể về kinh doanh trên Internet, và phải xét đếnmọi khía cạnh như: việc thanh toán và phân phối sản phẩm sẽ như thế nào?

Thứ hai, phải để ý về tính tiện lợi, tiện ích khiến mặt hàng của doanh nghiệp cóthể được mở rộng ra.

Thứ ba, thiết kế một website hiệu quả là một điều cần thiết song việc quảng cáocho website của ban cũng quan trọng không kém Nếu bạn không quảng cáo chowebsite thì bạn có đầu tư rất nhiều tiền cho việc thiết kế website cũng là điều vô ích

2.1.2.4 Sự hình thành, phát triển và lợi ích từ việc kinh doanh trên mạng xã hội.

* Sự hình thành và phát triển của việc kinh doanh trên MXH.

Trên thế giới, các trang web mạng xã hội bắt đầu hình thành vào những năm

1990, một ví dụ về các trang web này là Theglobe.com, bắt đầu vào năm 1995 Trangweb này cho người dùng đăng ký, nhưng vào ngày 13/11/1998, một quyết định đã đưatrang này trở thành công khai Khi trang web đã trở thành công khai, giá cổ phần tăngtrưởng 606% Sau đó, Theglobe.com bị ảnh hưởng bởi sự suy thoái của thị trườngquảng cáo trực tuyến, ảnh hưởng đến hoạt động của cộng đồng trực tuyếnTheglobe.com Công ty quyết định ngừng đầu tư vào mạng xã hội Một số trangGeocities và Tripod.com bắt đầu hình thành các cộng đồng trực tuyến, họ khuyếnkhích người dùng của họ tương tác với nhau thông qua các phòng chat và các công cụkhác Họ cũng cung cấp các công cụ công cộng dễ dàng sử dụng với không gian webmiễn phí Phương pháp tiếp cận của Classmates.com là để liên kết mọi người với nhauthông qua email của họ, các trang web như một công cụ tìm kiếm bạn bè

Các doanh nghiệp lúc đó cũng nhận ra rằng các trang web mạng xã hội có thể làcông cụ tiếp thị một cách nhanh chóng và hiệu quả Trang web truyền thông xã hội lànơi tuyệt vời cho các doanh nghiệp tiếp cận khách hàng của họ, và môi trường có thểcung cấp một phương tiện để tăng trưởng kinh doanh Trong năm 2005, các trang webmạng xã hội đã ngày càng trở nên phổ biến hơn, MySpace.com đã có lượt xem nhiềuhơn so với Google Myspace đã được theo sau bởi Facebook bắt đầu vào tháng02/2004 Khi Facebook ra đời, để tham gia vào mạng, người dùng phải là những sinhviên đại học có một email đại học với một phần mở rộng edu Vào tháng 9/2005, một

số trường trung học đã được phép tham gia vào Facebook, nhưng họ phải được mời đểtham gia Vào ngày 26/09/2006, Facebook thông báo rằng bất cứ ai trên thế giới hơn

13 tuổi có một email hợp lệ có thể tham gia cộng đồng trực tuyến của Facebook

Tháng 10/2007, Microsoft mua 1,6% cổ phần của Facebook để được quyền đặt quảngcáo quốc tế trên Facebook

Tại Việt Nam, ngày 21/11/2011, ZingMe chính thức triển khai dự án thương mạitrên MXH với các cử hàng trực tuyến được tích hợp ngay trên các Fan Page, nhằmgiúp các cửa hàng có thể giới thiệu và giao dịch sản phẩm một cách trực tiếp và tiệnlợi hơn

* Lợi ích của việc kinh doanh trên MXH.

Với việc bỏ ra khoản phí nhỏ, thậm chí là không mất chi phí cho việc quảng báthương hiệu hoặc đăng tuyển dụng trên các mạng xã hội, DN hoàn toàn có thể thu lạikết quả tích cực

- Linh hoạt, truyền tải nhanh: Hiện có nhiều kênh như: Facebook, Blog,Youtube, My Space, Twitter với lượng người dùng rất lớn, thông tin, dịch vụ đượccập nhật liên tục và người sử dụng cũng là người sản xuất những thông tin đó

- Chi phí nhỏ, hiệu quả cao: Cách đây không lâu, để quảng bá cho sản phẩmNokia N95, Nokia VN đã có một video Clip nói lên tính ưu việt của sản phẩm và đưalên mạng xã hội Youtube Chỉ một thời gian ngắn, có hàng trăm ngàn lượt người xemClip này và kết quả là doanh số bán hàng của N95 đạt kết quả rất cao Chi phí cần bỏ

ra cho việc quảng bá hình ảnh về hãng và sản phẩm so với các hình thức khác là khônglớn Nhưng nó lại giúp tăng tương tác giữa doanh nghiệp với người tiêu dùng, giữangười tiêu dùng với nhau Có 1 số ví dụ như Tổng thống Mỹ Barak Obama, Và tạiViệt Nam, công ty Vietmac – công ty sản xuất cơm kẹp,… có 80% khách hàng màcông ty có được là qua Internet

- Các mạng xã hội có khả năng tương tác lớn, vừa là kênh thu thập thông tin, lại

có thể phản hồi và tạo dựng các nhóm khách hàng trung thành của mình Việc giớithiệu sản phẩm ở đây dễ tạo được hiệu ứng lan truyền, và là cách thức hiệu quả để thuhút khách hàng tiềm năng, cũng như đội ngũ nhân viên của mình

2.1.2.5 Khái niệm social shopping

* Social shopping là gì?

Cùng với sự phát triên của mạng xã hội thì phương thức mua bán social shoppingmới được triển khai trong những năm gần đây Hiện nay, có nhiều quan điểm khácnhau về mua bán theo phương thức social shopping:

- Social shopping là cách thức mua bán thông qua lời khuyên tin cậy trong cáccuộc hội thoại và “ngôn ngữ từ miệng” (word of mouth) giữa những người bạn và sựgiúp đỡ của các mối quan hệ trong mạng xã hội, blog và cộng đồng để đưa ra cácquyết định mua sắm (Pierre Raiman, 2009)

- Social shopping là khả năng công tác trực tuyến của hai hoặc nhiều người chia

sẻ ý kiến và ảnh hưởng đến các quyết định mua hàng của nhau (John Jackson, 2010)

- Social shopping là việc ban hàng với các phương tiện truyền thông xã hội(Jason Weaver, 2010)

- Social shopping là việc sử dụng các công nghệ xã hội để lắng nghe, kết nối,hiểu và tham gia để nâng cao kinh nghiệm mua sắm (Lora Cecere, 2010)

- Mua sắm theo phương thức social shopping là một tập con của thương mạiđiện tử bao gồm việc sử dụng phương tiện truyền thông xã hội, phương tiện truyềnthông trực tuyến có sự hỗ trợ tương tác xã hội và đóng góp của người sử dụng để hỗtrợ mua bán trực tuyến (Paul Marsden, 2009)

Qua các khái niệm trên có thể thấy có nhiều cách thức tiếp cận khác nhau vềphương thức mua bán social shopping tuy nhiên các khái niệm đều chỉ ra bản chất củaphương thức mua bán này là dựa trên mạng xã hội và thương mại điện tử Do vậy, tácgiả sẽ tiếp cận khái niệm về phương thức mua bán này theo bản chất của nó: “mua bántheo phương thức social shopping là sự kết hợp giữa mua bán trực tuyến và các công

cụ mạng xã hội nhằm nỗ lực ánh xạ lại các tương tác mua bán từ cuộc sống thực củacon người tại các cửa hàng vật lý”

Khái niệm này được mô phỏng qua công thức sau:

Mua sắm tập thể = công cụ xã hội + mua sắm trực tuyến

(Social shopping = social tool + online shopping)

* Lợi ích của mô hình social shopping

Phương thức mua bán social shopping cũng là một phương thức mua bán thuộc

mô hình thương mại điện tử do vậy mà các lợi ích mà phương thức này mang lại ngoàilợi ích của TM thuần túy thì nó còn có các lợi ích nhờ sự kết hợp các công cụ MXH:

- Lợi ích đối với khách hàng:

Dễ dàng thể hiện phong cách, cá tính Mọi người, đặc biệt giới trẻ hiện nay đềurất muốn thể hiện phong cách, cá tính của mình, mua sắm cũng là một cách thức để họthể hiện cá tính Mạng xã hội cho phép thành viên tham gia thiết lập hồ sơ cá nhân củabản thân.Với những website theo mô hình TMĐT theo phương thức mua bán socialshopping thì các hồ sơ cá nhân này được nhà cung cấp hỗ trợ người tiêu dùng các công

cụ chi tiết hơn về quan điểm, sở thích mua sắm, danh sách các sản phẩm mong muốn.Sức mạnh của “ngôn từ của miệng” trong môi trường trực tuyến Trong quá trìnhmua sắm của cuộc sống thực, việc được chia sẻ về mua sắm trực tiếp từ những ngườixung quanh là rất thú vị và bổ ích Tuy nhiên, trong mỗi lần mua sắm vật lý để cóđược một lượng người chia sẻ là khó khăn, còn trong mua sắm trực tuyến thuần túy thìcàng gặp khó khăn hơn trong đối thoại trực tiếp Do vậy, mà sử dụng các công cụmạng xã hội vào mua sắm sẽ khai thác được hiệu quả của “ngôn từ của miệng” (word– of – mouth)

Trao đổi thủ thuật mua sắm với người khác Nhận được sự chia sẻ về các thủthuật mua sắm, thông tin về các mức giá hấp dẫn từ cộng đồng

Khám phá sản phẩm, giúp khách hàng biết đến các sản phẩm mà họ không biết

nó có tồn tại thông qua các công cụ mạng xã hội

Phản hồi về sản phẩm Phải hồi lại các trải nghiệm về tiêu dùng sản phẩm đếnnhà bán lẻ, chia sẻ các kinh nghiệm mua sắm, trải nghiệm về sử dụng sản phẩm đếncộng đồng Dễ dàng tương tác với người bán nhờ sự tương tác qua công cụ mạng xãhội

Dễ dàng tham gia các thỏa thuận.Các hình thức mua hàng theo nhóm giúp ngườitiêu dùng dễ dàng tham gia mua hàng theo nhóm để được hưởng các mức giá thỏathuận mà nhà cung cấp đưa ra

- Lợi ích đối với nhà bán lẻ:

Dễ dàng thực hiện bán hàng cá nhân Thông qua các tương tác với khách hànggiúp nhà bán lẻ dễ dàng tiếp cận được nhu cầu của khách hàng thuận lợi cho bán hàng

cá nhân

Khai thác được sức mạnh của cộng đồng tham gia để có được các đánh giá,khuyến nghị về sản phẩm từ phía người tiêu dùng